د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي، د مسکو فارمټ په ۷مه غونډه کې د ګډون په هدف نن ( د تلې ۱۴مه) مسکو ته روان شو.

د دغه وزارت مرستیال ویاند حافظ ضیا احمد ویلي، دا لومړی ځل دی چې ښاغلی متقي د مسکو فارمټ د رسمي غړي په توګه غونډه کې ګډون کوي.

د متقي دغه سفر د روسیې په بلنه وروسته تر هغه ترسره کیږي چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا پر ښاغلي متقي د سفر بندیز د څو ورځو په مخه لرې کړ.

که څه هم امنیت شورا ویلي چې هند ته د سفر په موخه پر ښاغلي متقي بندیز لرې کوي، خو معلومه نه ده چې د مسکو سفر د همدې معافیت له مخې ترسره کیږي او که ورته بل معافیت صادر شوی دی.

غونډه کې د روسیې، هند، ایران، قزاقستان، قرغیزستان، پاکستان، تاجکستان، ترکمنستان او ازبکستان استازي هم ګډون کوي.

ټاکل شوې چې متقي له روسیې وروسته هند ته سفر وکړي.

ټاکل شوې ده چې سبا پنجشنبې د کرکټ د نولس کلنو کم عمره لوبډلو جام د زیمبابوې او نامیبیا په کوربتوب پيل شي.

د دې سیالیو د لړۍ په لومړۍ ورځ به د هند او امریکا، زیمبابوې او اسکاټلنډ او تانزیا او ویسټ انډییز لوبډلې لوبې ترسره کړي.

د افغانستان د کرکټ د نولس کلنو کشره لوبډله به خپله لومړۍ لوبه له جنوبي افریقا سره د جمعې په ورځ ترسره کړي.

افغانستان د دغو لوبو لپاره د تیاریو په ترڅ دوه تمریناتي لوبې، له آسټرالیا او سریلانکا سره ترسره کړې. د دې سیالیو پای لوبه به د فبرورۍ په شپږمه ترسره شي.

د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد وايي چې دا مهال د پوهنې وزارت تر چتر لاندې په هیواد کې شاوخوا ۲۱ زره دیني مدرسې فعالې دي. د هغه په وینا، نږدې دوه نیم میلیونه زده ‌کوونکي په دغو مدرسو کې پردیني زده کړو بوخت دي.

ښاغلي مجاهد د کندهار ولایت په یوې جهادي مدرسې کې د وینا پر مهال وویل چې طالبانو دیني او جهادي مدرسو ته ځانګړې پاملرنه کړې ده.

د طالبانو ویاند همدارنګه ادعا وکړه چې عصري علومو ته هم پام شوی او ویې ویل چې ۱۲ میلیونه زده ‌کوونکي په ښوونځیو کې "د عصري علومو په زده‌ کړه بوخت دي." مجاهد زیاته کړه چې ښوونیز نصاب هم "اصلاح" شوی دی.

د طالبانو د حکومت ویاند دغه څرګندونې داسې مهال کوي چې په افغانستان کې له شپږمو ټولګیو پورته نجونې او ښځې له منځنیو، ثانوي او لوړو زده کړو راګرځول شوې دي.

یوشمیر نړیوالو بنسټونو او د بشري حقونو ډلو پرافغانستان د طالبانو له بیاواکمنیدو وروسته د دیني مدرسو د پراخېدو په اړه اندېښنه څرګنده کړې او ویلي یې دي چې په دغو مدرسو کې زده کونکي د افراطیت لورته هڅول کیږي.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ وجهي صندوق یونیسف وايي، په ۲۰۲۶ کال کې اټکل کېږي چې په افغانستان کې به ۲۱،۹ میلیونه کسان چې ۱۱،۶ ملیونه یې ماشومان دي، بشري مرستو ته اړتیا ولري.

یونیسف په خپله ویبپاڼه کې په یوه راپورکې ویلي چې په دې هیواد کې د خوندیتوب بحران لا ژور شوی او د زیږون پرعمربرابرې ښځې، ماشومان، ځوانان او منزوي شوې ډلې له زیاتېدونکو خطرونو سره مخ دي.

یونیسف ویلي چې په بېړني ډول ۹۴۹،۱ میلیونه امریکايي ډالرو ته اړتیا لري تر څو ۱۲ میلیونه کسانو ته، چې په کې ۶،۵ میلیونه ماشومان شامل دي، د ژوند ژغورنې مرستې او بنسټیز خدمتونه چمتوکړي. د دې ادارې په وینا دا پانګونه به د بېړنیو بشري اړتیاوو د پوره کولو ترڅنګ د ټولنو اوږدمهاله تیاری او مقاومت پیاوړی کړي. یونیسف ویلي، له افغانستان سره دا ملاتړ ځکه ډیرمهم دی چې په دې هیواد کې هر ماشوم ته د ژوندي پاتې کېدو او ودې فرصت برابر شي.

ټاکل شوې ده چې نن چهارشنبې د افغانستان د کرکټ له نولس کلنو کم عمره لوبډله په یوه تمریناني لوبه کې له سریلانکا سره مخامخ شي.

دا لوبه به چې د کابل په وخت د غرمې په دولسو بجود نامیبیا په پلازمینه ویندهوک کې پیل شي، د نولس کلنو لږ عمره کرکټ نړیوال جام ته د چمتوالي په ترڅ کې ترسره کیږي. تردې مخکې افغانستان د یکشنبې په ورځ په تمریناتي لوبه کې اسټرالیا ته ماتې ورکړه.

ټاکل شوې د کرکټ د نولس کلنو کم عمره لوبډلو جام د جمعې په ورځ د مرغومې په ۲۵ د زیمبابوې او نامیبیا په کوربتوب پيل شي.

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي پرون سې شنبې د افغانستان لپاره د ملګروملتونو د مرستندویه ماموریت له سرپرستې جورجټ ګانیون سره په کتنه کې د دوحې د پروسې د پرمختګونو په اړه خبرې وکړې.

د دې وزارت ویاند عبدالقهار بلخي پرون سې شنبې په خپله ایکسپاڼه کې لیکلي چې په دې کتنه کې د دوحې د پروسې په چوکاټ کې د مخدره توکو په وړاندې د مبارزې او خصوصي سکتور د ملاتړ د کاري ډلو د پرمختګونو او راتلونکو ناستو او نورو اړوندو موضوعاتو خبرې وشوې او د بهرنیو چارو وزیر یادونه وکړه چې د دوی له اړخه د دې پروسې په کاري ګروپونو کې پرمختګ د قناعت وړدی خو مقابل لوري ندي توانیدلي چې د بدیل معیشت او بانکي مشکلاتو اړوند قناع بخښونکې لاسته راوړنې ولري.

په بیان کې همدارنګه ویل شوي چې میرمن جورجیټ د دوحې د پروسې د دوو کاري ډلو د مخکینیو ناستو پایلې مثبتې وبللې او یادونه یې وکړه چې په دې برخه کې به لا نوره توجه وشي. د ملګروملتونو مرستندویه مامویت یا یوناما د دې خبر ترچمتو کیدو پورې د دغې کتنې په اړه څه ندي ویلي.

د دوحې د پروسې په چوکاټ له ښکلیو اړخونو د طالبانو د حکومت یوه عمده غوښتنه داده چې نړیواله ټولنه دې په افغانستان کې د کوکنارو د له منځه وړلو د هڅو په بدل کې له بزګرو سره د بدیل معیشت په برخه کې زیاته مرسته وکړي.

ترکیه غواړي د افغانستان په شمال کې د سمنټو د تولید یوه نوې فابریکه جوړه کړي.

د راپورونو له مخې دا خبره په جوزجان کې د طالبانو د والي دفتر د سې شنبې په ورځ کړې او ویلي یې دي چې دا ژمنه په مزارشریف کې د ترکیې جنرال قونسل مراد دیکمن د جوزجان له والي مولوي عبدالله سرحدي سره په کتنه کې کړې ده.

د ترکیې جنرال قونسل په جوزجان کې د خپل هیواد د اوسنیو فعالیتونو او د راتلونکو انکشافي پروګرامونوپه اړه خبرې وکړې او ژمنه یې وکړه چې په نژدې راتلونکې به په دې ولایت کې له ۱۵۰ نه تردوه سوه ملیون ډالرو پانګونې د سمنټو د تولید یوه فابریکه جوړه کړي چې په سلګونو کسانو ته به د کارزمینې برابرې شي. د هغه په خبره ترکیې په تیرو کلونو کې په جوزجان کې د زده کړې، روغتیا او دوامداره پرمختګ په برخوکې اغیزمن اقدامات کړي او په راتلونکې به هم دغو هڅو ته دوام ورکړي.

ترکیه سره له دې چې د طالبانو له حکومت سره نژدې اړیکي پالي خو د هغوی حکومت یې تراوسه په رسمیت ندی پیژندلی.

ایټالیا د بدیل معیشت د یوې پروژې دوام ته یو ملیون یورواختصاص کړي چې افغان اړمن ځوانان او ښځې د وړوکسبونو له لارې مشروع عاید ترلاسه کړي.

د مخدرو موادو او جرمونو په وړاندې د ملګرو ملتونو دفتر،(UNODC) نن سه شنبې خپله ایکسپاڼه کې ولیکل چې د ایټالیا دغه مرسته د مشروع عاید دترلاسه کولو د فرصتونو د زیاتولو له لارې د ښځو او ځوانانو د سوکالۍ لپاره لګول کیږي.

اعلامیه زیاتوي چې د بدیل معیشت ددغې پروژې دوهمه مرحله د یو ملیون یورو په لګښت په هرات او ننګرهار ولایتونو کې پلې کیږي او زیات تمرکز به یې د زعفرانو او ګلابو د کښت په پراختیا وي.

په پام کې ده چې له دغه پروګرام څخه اوه زره کورنۍ ګټه واخلي.

اعلامیه زیاتوي چې ددغې پروژې لومړۍ مرحله چې د ۲۰۲۴ کال په دیسمبر کې پیل شوې ،۱۵۰۰ اړمنو کورنیو ته یې ګټه رسیدلې ده.

د پاکستان د تجارت وزارت اعلان وکړ چې هغه افغان ټرانزیت تجارتي مالونه چې د کراچۍ او ګوادر بندرونو او نورو سرحدي لارو کې بند پاته دي کیدای شي د صادروونکو په غوښتنه له هر بندر بیرته صادرشي.

د تجارت وزارت دا پریکړه وروسته لدې وکړه چې د فدرالي عوایدو ادارې په دې برخه کې ځانګړې استثناء ومنله.

افغان سوداګرو مخکې ویلي وو چې د ملیارډو ډالرو په ارزښت ددوی زرګونه کانتینر مال یواځې د کراچی بندر کې بند پاته دی.

افغانستان کې د طالبانو حکومت د پاکستان د تجارت وزارت دنوې پریکړې په هکله تراوسه څه نه دي ویلي خو دافغانستان او پاکستان ترمینځ ټولې تجارتي لارې تقریبا درې میاشتې کیږي چې تړل شوي دي اوددواړو هیوادونو ترمینځ سوداګري په ټپه ولاړه ده.

په تیرې اکتوبر میاشت کې د ډېورنډ کرښې په اوږدو کې د طالبانو او پاکستانيو ځواکونو ترمينځ تر نښتو وروسته د پاکستان حکومت له افغانستان سره خپلې ټولې لارې وتړلې.

د طالبانو حکومت هم په غبرګون کې اعلان وکړ چې له پاکستان سره به تجارتي لارې تر هغه وروسته خلاصېږي چې اسلام اباد دا تضمین ورکړي چې په هېڅ ډول حالاتو او شرایطو کې به بیا لارې نه بندوي.

د طالبانو د حکومت د ارشاد، حج او اوقافو وزارت وایي، سبا چهارشنبه ( د جدي ۲۴مه) د ۱۴۰۵ کال د حج لپاره نوم لیکنه پيلوي او د دلوې تر ۴مې به دوام ولري.

دغه وزارت پرون دوشنبه یوه خبرپاڼه کې له هغو کسانو چې پخوا یې فرضي حج کړی غوښتنه کړې چې له بیا نوم لیکنې ډډه وکړي څو نورو کسانو ته زمینه برابره شي.

خبرپاڼه کې نه دي ویل شوي چې راتلونکي حج لپاره به څه شمېر افغان زیارت کوونکي سعودي عربستان ته ځي.

د حج په تېرو مراسمو کې ۳۰ زره افغانانو ګډون درلود.

دغې قومندانۍ د دوشنبې په ورځ ( د جدي ۲۲مه) یوه خبرپاڼه کې وویل چې میرمن رشیدي له څلورو نورو ښځو سره د " یوې جنایي پیښې" په تړاو نیول شوي دي.

وړاندې راغلي چې د نوموړې نیول کېدا د هغې له رسنیز کار سره کوم تړاو نه لري.

پرناظرې او څلورو نورو میرمنو د لګول شویو تورونو په اړه تراوسه جزییات نشته.

تر دې وړاندې د افغانستان د رسنیو د ملاتړ سازمان ویلي و چې طالبانو ناظره رشیدي د تیرې سې شنبې په ورځ نیولې او نامعلوم ځای ته یې لېږدولې ده.

د ناظرې خور هاجرې د یکشنبې په ورځ ازادي راډیو ته وویل چې هغه د کندوز د استخباراتو په زندان کې ده او لاس او پښې یې تړل شوي دي.