ټاکل شوې چې جرمني به د را روانې میلادې میاشتې په پیل کې د کډوالۍ په اړه د خبرو اترو لپاره د څو اروپایي هیوادونو د استازیو د یوې بلې غونډې کوربه وي. د جرمني خبري آژانس د راپورله مخې د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر ډوبریندټ ویلي د مونشن په دې غونډه کې به چې د اوکتوبرپه څلورمه پلان شوې، له اروپایي شریکانو سره اروپاته د کډوالۍ په پروسه کې د بدلون لپاره د نورو هڅو او اړینو اقداماتو په اړه خبرې وشي. هغه ویلي چې موږ باید د اروپایي ټولنې د کډوالۍ شرایط او د اخراج قوانین سخت کړو.

ټاکل شوې په دې غونډه کې د اتریش، ډنمارک، فرانسې، چک جمهوریت، ایټالیا او پولنډ د کورنیو چارو وزیران او همدارنګه د اروپایي ټولنې د کورنیو او د کډوالو د چارو کمیشنیرګډون وکړي.

جرمني په جولای میاشت کې هم د ورته بلې غونډې کوربه توب کړی و. په هغه غونډه کې د انساني قاچاق، افغانستان او سوریې ته د کډوالو د بیرته ستنولو او له دریمو هیوادونو سره د ستراتیژیکو همکاریو د جوړو لپاره د ژمنې په ګډون پنځه لومړیتوبونه په نښه شوي و.

د جرمني د محافظه کارو په مشرۍ نوي حکومت ژمنه کړې چې د کډوالۍ شرایط به سختوي. د جرمني د کورنیو چارو وزیرپه دې وروستیو کې ویلي چې دې ته اړتیا ده چې د طالبانو له حکومت سره افغانستان ته په جرمني کې په جرمونو کې د ښکیلو افغانانود بیرته ستنولو په اړه مستقیمې اړیکې ټینګې شي.

تر نولسو کلونو د کشرو لوبغاړو دنړیوال جام پایلوبه سبا د جمعې په ورځ د زمبابوې پلازمینه هرارې کې د هند او انګلستان د ټیمونو ترمینځ ترسره کیږي.

د افغانستان ټیم د چهارشنبې په ورځ نیمه پایلوبه دهند ټیم ته وبایلله.

پیل کې د افغانستان U-19 ټیم بیټنګ وکړ او د ۴ لوبغاړو په سوځیدو یې سیالې ډلې ته ۳۱۱ رنزه هدف وټاکه. دهند ټیم په داسې حال کې چې درې لوبغاړي یې وسوځیدل په ۴۲ ام اور کې یې دغه هدف پوره کړ.

د جام بله نیمه پایلوبه دسه شنبې په ورځ د استرالیا او انګلستان ترمینځ وشوه چې په هغې کې انګلستان بریالی شو او پایلوبې ته ووت.

د لیبیا څارنوالان وايي ددغه هیواد د پخواني مشر معمرالقذاقی د زوی سیف الاسلام قذافي د وژل کیدو د پیښې په اړه یې تحقیقات پیل کړي دي.

د فرانسې دخبري اژانس د رپوټ سره سم ، د لیبیا څارنوالانو د چهارشنبې په ورځ وویل چې دعدلي طب کارپوهان د لیبیا شمال لویدیځ کې د زنتان ښار ته تللي دي چیرته چې سیف الاسلام قذافی ووژل شو.

د څارنوالانو د دفتر اعلامیې وویل چې قذافي د ډزو د ټپونو له امله سا ورکړې.

بلخوا دلیبیا خبري اژانس رپوټ ورکړ چې د ۵۳ کلن سیف الاسلام قذافي مړینه چی یومهال ګمان کیده چې دخپل پلار ځایناستی به شي د سه شنبې په ورځ د هغه دسیاسي ډلې دمسئول لخوا تایید شوه.

د لیبیا حکومت چې مقر یې په طرابلس ښار کې دی د ملګرو ملتونو لخوا په رسمیت پیژندل شوی دی خو د هیواد په ختیځ کې د خلیفه حفتر ترمشری لاندې یوه اداره هم واکمنه ده.

د جرمني dpa خبري اژانس د حماس تر کنټرول لاندې د غزې د روغتیا ادارې په حواله راپور ورکړ چې د چهارشنبې په سهار په غزه کې لږ تر لږه ۱۸ کسان ووژل شول، چې دا پیښه د اسراییلو او فلسطیني وسله والې ډلې حماس ترمنځ د اوربند نازکوالی په ګوته کوي.

حماس ډله د امریکا او اروپايي اتحادیې لخوا یو ترهګر سازمان پیژندل شوی دی.

د اسراییلو پوځ وویل چې دوی په شمالي غزه کې څو بریدونه وروسته له هغه وکړل چې فلسطینیانو په اسراییلي سرتیرو ډزې وکړې او یو یې ټپي کړ.

د حماس تر کنټرول لاندې د ملکي دفاع ادارې وویل چې یو ۱۲ کلن ماشوم په مړو کې شامل دی. د اسراییلو پوځ وویل چې دوی دغه راپورونو څیړي.

د اسراییلو او فلسطیني وسله والې ډلې حماس ترمنځ اوربند د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر له ۱۰مې راهیسې نافذ دی، خو سره له دې هم څو ځلې مرګونې نښتې رامنځته شوې دي، او دواړه خواوې یو بل د اوربند دماتولو تورلګوي.

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان (FAO) وايي چې د افغانستان په ډیری برخو کې د ۱ څخه تر ۵ درجو سانتي ګراد پورې دغیر معمولې تودوخې اټکل شوی.

دغې ادارې وویل په دې سره کیدای شي د یخنۍ خطر کم اود ژمي کروندې بهترې شي او ورشوګانو ته لاسرسی اسانه شي، خو د واورې په چټک ویلې کیدو او د ذخیرو په کمیدو به یې د فصل په پاې کې د خاورې رطوبت او د اوبو شتون محدود شي.

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان (FAO) د چهارشنبې په ورځ (د جنوري ۴) په خپله ایکسپاڼه داهم ولیکل چې د تودوخې ترڅنګ د اوسط څخه اوچت باران کولی شي دافغانستان په لویدیځ کې د للمي کروندو او څړځایونو وده بهتره کړي، مګر دسیندونو د اوبود سطحې د لوړیدو اود سیلابونو خطر به زیات کړي.

د (FAO) په وینا، تحلیلونه ښیې چې د افغانستان په لویدیځ او مرکزي لوړو برخو کې د نورمال څخه اوچته مرطوبه هوا شتون لري، او د افغانستان ختیځ، سویل ختیځ او شمال ختیځ ولایتونه به د اوسط څخه د کمې وریا له کبله نسبتا وچ پاتې شي.

دا په داسې حال کې ده چې د افغانستان ډیری سیمو کې پدې وروستیو کې درنې واورې او بارانونه وشول چې دپام وړ ځاني او مالي زیانونه یې واړول.

په کابل کې نن د دوحې پروسیې تر چتر لاندې د نشه اي موادو پر وړاندې د مبارزې غونډه ترسره شوه.

دا غونډه د یوناما په کوربتوب په حضوري او انلاین بڼه جوړه شوې وه.

د طالبانو د بهرنیو چارو د وزارت په خبرپاڼه کې راغلي دي چې په دې غونډه کې د دوی د بهرنیو چارو، کورنیو چارو، کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ او د عامې روغیتا وزارتونو د استازیو ترڅنګ د یوناما، د ملګرو ملتو د یوشمیر نورو ادارو، نړیوالو او سیمه ییزو سازمانونو، اروپایي ټولنې، د اسلامي همکاریو سازمان استازیو او په افغانستان کې یو شمیر بهرنیو دیپلوماتانو برخه اخیستې وه.

د خبرپاڼې له مخې طالبانو د مصنوعي نشه اي موادو په اړه اندیښنه څرګنده کړه او ویې ویل چې د دې موادو سرچینې د افغانستان له پولو دباندې دي او که یې مخه ونه نیول شي نه یوازې افغانستان بلکه سیمه او ټوله نړۍ به ترې زیانمنه شي.

د ملګرو ملتو د مخدر موادو او جرمونو په وړاندې د مبارزې دفتر درې ورځې مخکې په خپل راپور کې په افغانستان کې د مصنوعي نشه اي موادو لکه ټابلیټ کا او میتامفیتامین زیاتیدو ته اندیښنه څرګنده کړې وه.

ټاکل شوې ده چې د اوکراین، روسیې او د امریکا د متحد ایالتونو مرکچي پلاوي نن په ابوظبي کې راټول شي او د اوکراین د څلور کلنې جګړې د پای رسولو پر لارو چارو خبرې وکړي.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي پرون روسیه تورنه کړه چې له هغې موافقې یې سرغړونه کړې ده چې امریکا یې هم ملاتړ کوي او هغه د خبرو پرمهال د اوکراین د انرژي پر سکتور له بریدونو څخه ډډه کول دي.

زیلینسکي د سې شنبې په ورځ وویل چې تیره شپه روسیي ځواکونو په سلګونو ډرون الوتکې او بالستیک توغندي پر اوکراین ویشتلي دي او د اوکراین د انرژي مرکزونه یې زیانمن کړې دي.

د روسیې پلاوی ابوظبي ته رسیدلی دی او د فرانس پریس اژانس د راپور له مخې تر اوسه د اوکرایني او امریکایي پلاوو د رسیدو په اړه له رسنیو سره معلومات نه دې شریک شوي.

تمه ده چې نن د ملګرو ملتو امنیت شورا د داعش او د دې ډلې د خراسان څانګې د ګواښونو په اړه غونډه وکړي.

دا غونډه به د کابل په وخت د ماښام اووه بجې او دیرش دقیقې په نیویارک کې جوړه شي.

د دې غونډې په تړاو په خپاره شوي بیان کې د ملګرو ملتو د سرمنشي انتونیو ګوتیرش په وینا راغلي دي چې داعش خراسان څانګه د افغانستان په شمال او هغو سیمو کې چې له پاکستان سره پرتې دي فعاله ده. په دې بیان کې په کابل کې د جنوري د نولسمې نیټې برید ته هم اشاره شوې ده چې پکې د یوه چینایي په ګډون شپږ افغانان ووژل شول.

امنیت شورا ویلي دي چې داعش د سولې او نړیوال امنیت پرضد تهدید دی.

د جرمني صدراعظم نن د خلیج بډایه او له ستراتیژیک پلوه مهمې سیمې ته روان دی.

دا خلیج ته د فریدریښ میرڅ لومړی رسمي سفر دی. دی به سعودي عربستان ته ولاړ شي، بیا به قطر او ورپسې متحد عربي اماراتو ته ورشي.

جرمني اژانس د دې سفر په اړه لیکلي دي چې ښاغلی میرڅ غواړي د تیلو او ګازو له دغو بډایه هیوادونو سره اړیکي پراخ کړي او تمه ده چې همکاري به، په ځانګړي ډول د انرژي په برخه کې پياوړې کړي.

د راپور له مخې ښایي د وسلو په تړاو هم خبرې وشي. د جرمني مخکنیو چارواکو له دغو عربي هیوادو سره چې ډیموکراسي پکې نه شته او د بشري حقونو په تړاو تورونه باندې پورې شوې دي د وسلو د صادراتو په برخه کې په ډیر احتیاط ګامونه اخیستل. د جرمني اژانس د راپور له مخې د میرڅ حکومت اوس غواړي چې دا محدودیت لرې کړي.

د پاکستان یوه امنیتي چارواکي وویل، له شنبې راهیسې په بلوچستان کې د بیلتون غوښتونکو له همغږه عملیاتو راپه دې خوا تر دوه سوه پنځوس ډير کسان وژل شوې دي او لاهم جګړې روانې دي.

دې لوړ پوړي چارواکي د نوم نه ښودلو په شرط فرانس پریس اژانس ته څرګنده کړه چې د ترهګرو پرضد د دې عملیاتو پرمهال یو سل او اووه نوي ترورستان وژل شوې دي، د ملکي تلفاتو شمیر شپږ دیرشو ته رسیږي او دوه ویشت امنیتي سرتیرو خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.

بلوچ بیلتون غوښتونکو( بي ایل اې) د اونۍ په پيل کې د بلوچستان په نژدې ټولو مهمو ښارونو هممهاله بریدونه وکړل، بانکونه، زندانونه، د پولیسو مرکزونه او پوځي تاسیسات یې په نښه کړل.

ملګرو ملتو دا حملې وحشیانه بللې دي.

د بلوچستان اعلی وزیر سرفراز بګټي درې ورځې مخکې ویلي و چې هغه ټولې سیمې له ترهګرو پاکې شوې دي چې حملې یې پرې کړې وې.

له ۱۹ کلنو د کم عمره لوبغاړو د نړیوال جام د سیالیو په دوام د افغانستان د کرکټ لوبډله نن په نیم پایلوبه کې د هند له سیالې ډلې سره سیالي کوي.

دا لوبه د کابل په وخت د غرمې په دولسو بجو د زیمبابوې په پلازمېنه هرارې کې په پام کې ده.

د افغانستان، آسټرالیا، هند او انګلینډ د لوبډلو ترمنځ د نیم پایلوبې پړاو پرون (د سلواغې ۱۴مه) پیل شو. د دې پړاو په لومړۍ لوبه کې انګلینډ د آسټرالیا په ماتولو سره پایلوبې ته ووت.

که افغانستان په نننۍ لوبه کې هند ته ماتې ورکړي نو په فاینل کې به له انګلینډ سره مخامخ شي.

د ۱۹ کلنو د نړیوال جام فاینل لوبه به د جمعې په ورځ په هرارې ترسره کېږي.