د پاکستان پوځ تایید کړې ده چې ډیورنډ کرښې ته څېرمه یې نولس تنه پوځیان د شنبې په ورځ په وسله والو حملو کې وژل شوي دي.

پوځ پرون په یوه بیان کې وویل چې لومړۍ حمله د جنوبي وزیرستان په بدر نومې سیمه کې هغه مهال وشوه چې وسله والو د پاکستان د پوځ د موټرو پر کاروان برید وکړ. په بیان کې راغلي دي چې په دې نښته کې ۱۲ سرتېري او ۱۳ تنه وسله وال ووژل شول او څلور نور کسان ټپیان شول.

د دې برید پړه د پاکستاني طالبانو تحریک ټي ټي پي پر خپلو ټولنیزو پاڼو ومنله.

پوځ په یوه جلا بیان کې په کوز دیر کې هم په یوه نښته کې د اوو سرتېرو او لسو وسله والو د وژل کېدو خبر ورکړی. بیان زیاتوي نښته هغه مهال پیل شوه چې امنیتي ځواکونو د وسله والو یو پټنځای وموند.

پاکستان ادعا کوي چې د پاکستاني طالبانو پټنځایونه په افغانستان کې دي خو افغان طالبانو دا ادعا په وار وار رد کړې ده او وايي پاکستان دې د خپلو ناکامیو پړه د افغانستان غاړې ته نه اچوي.

د ایران او امریکا ترمنځ تخنیکي خبرې اترې به د دوشنبې په ورځ په سویس کې پیل شي. دا خبرې د هغه تفاهم ‌لیک د پلي کېدو د میکانیزمونو او د اړوندو تخنیکي کاري ډلو د جوړولو په اړه دي چې تیره اونۍ د دواړو هیواونو ولسمشرانو په الکترونیکي بڼه لاسلیک کړ.

د رویترز خبري آژانس د راپورله مخې د ایران ایسنا خبري آژانس خبر ورکوي چې د ایران د پلاوي مشري به چې سیاسي، اقتصادي او حقوقي کارپوهان هم پکې شامل دي، د بهرنیو چارو د وزارت مرستیال کاظم غیرت آبادي کوي.

په دې خبرو کې د منځګړو هېوادونو، پاکستان او قطر استازي هم ګډون لري.

د راپورله مخې د ایران اصلي مذاکراتي پلاوی چې مشري یې د دې هیواد د پارلمان ریس محمد باقرقالیباف کوله او د یکشنبې په ورځ یې په سویس کې د منځګړو په مرسته د امریکا د مرستیال ولسمشر جي ډي ونس په مشري له امریکایي پلاوي سره خبرې ترسره کړې، بېرته تهران ته ستون شوی دی.

د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر دوبرینټ په پام کې لري چې افغانستان ته د استول کیدونکو افغانانو د الوتنو شمېر زیات کړي.

د دې وزارت یوې ویاندې په برلین کې د جرمني ډي پي اې خبري اژانس ته وویل: "په راتلونکي کې په میاشت کې درې چارټر الوتنې ممکنې دي."

هغې زیاته کړه: "سربېره پر دې، د عادي سوداګریزو الوتنو له لارې په انفرادي دول بېرته ستنول هم هر وخت ممکن دي."

جرمني د الوتنو شمیر وروسته له هغې زیاتوي چې د کورنیو چارو وزارت چارواکي د طالبانو له استازیو سره خبرې کوي.

د راپورله مخې دې ته په پام چې جرمني د طالبانو حکومت په رسمیت نه پېژني، نو په جرمني کې دغو خبرو ته د "تخنیکي کچې" خبرې ویل کېږي.

جرمني په دې وروستیو کې ۳۲ افغانان د یوې چارټر الوتنې له لارې افغانستان ته بېرته واستول. په دغو اخراج شوو کسانو کې هغه نارینه شامل وو چې د قتل، جنسي تېري، جنسي ناوړه ګټه اخیستنې، د ماشومانو ځورونې، د مخدره توکو قاچاق او د باج اخیستنې په ګډون د بېلابېلو جرمونو له امله محکوم شوي وو.

د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر دوبرینت د جرمني د بیلډ ام زونتاګ ورځپاڼې ته وویل: "هغوی چې زموږ له ورکړل شوي خوندیتوب څخه ناوړه ګټه اخلي او دلته جدي جرمونه ترسره کوي، باید خپله راتلونکې په خپل اصلي هېواد کې ولټوي."

د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګروملتونو ځانګړي راپورورکونکي ریچارډ بینیټ د ملګروملتونو د بشري حقونو د لوی کمیشنر ولکرترک د هغو څرګندونو ملاتړوکړچې له اروپایي هیوادونو یې افغانستان ته د یوشمیرافغانانو پراستولو انتقاد کړی دی.

بینیټ نن دوشنبې د جون په ۲۲ په خپله ایکسپاڼه کې لیکلي چې "زه د ولکرترک د دې څرګندونو ملاتړ کوم، چې د اروپايي ټولنې د نویو مقرراتو په اړه یې خواشیني څرګنده کړې؛ هغه مقررات چې د کډوالو چټک ایستلو ته اجازه ورکوي."

نوموړې زیاته کړې: "د بشري حقونو او د کډوالو د نړیوالو قوانینو درناوی اړین دی. افغانان باید داسې نا امنه وضعیت ته بېرته ونه لېږل شي. په بروکسل کې له طالبانو سره غونډه کول به د افغانانو، په ځانګړې توګه د افغان ښځو سپکاوی وي."

د ملګروملتونو د بشري حقونو د لوی کمیشنیردفتر په خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي چې هیڅوک باید هغه ځای ته ونه لیږل شي چې هلته د بشري حقونو د سرغړونو له جدي خطرونو او یا له بل نه جبرانیدونکي زیان سره مخامخ شي.

د ملګروملتونو د بشري حقونو دغه لوړپوړي چارواکي دغه څرګندونې داسې مهال کوي چې اروپایي کمیسیون د طالبانو د حکومت یوه پلاوي ته بلنه ورکړې چې بروکسل ته ورشي او د اروپایي کمیسیون له چارواکو سره افغانستان ته په اروپایي هیوادونو کې د میشتو افغان کډوالو د بیرته استولو پرموضوع خبرې وکړي. دا په داسې حال کې چې جرمني د تیرې سې شنبې په ورځ اعلان وکړچې یوه بله ډله افغانان یې بیرته افغانستان ته واستول. د راپورله مخې په دغه ډله کې چې د جرمني له پنځو ایالتونو ډیپورټ ته غوره شوي و، هغه مجرمان هم شامل وو چې د بېلابېلو جرمونو لکه د جنسي تېري، قتل او جنسي تاوتریخوالي په جرمونو محکوم شوي وو.

پاکستاني او قطري منځګړو د یکشنبې په ورځ د جون په ۲۲مه وویل چې د امریکا او ایران ترمنځ خبرې اترې پای ته رسېدلې او دواړو ښکېلو لورو د یوه داسې چوکاټ په اړه هوکړه کړې چې هدف یې د ۶۰ ورځو په موده کې د سولې یوې وروستۍ هوکړې ته رسېدل دي. په دې چوکاټ کې د هرمز تنګي له لارې د خوندي تګ راتګ تضمین او په لبنان کې د جګړو پای ته رسول هم شامل دي.

د قطر او پاکستان په ګډه اعلامیه کې ډېر مشخص جزئیات نه دي وړاندې شوي او داسې ښکاري چې دا هوکړه تر ډېره هغه هیلې او موخې منعکسوي چې د یوه تفاهم ‌لیک په بڼه تېرې اوونۍ د امریکا او ایران د ولسمشرانو له خوا لاسلیک شوې و.

د ۱۴ مادو لرونکو دغه تفاهم ‌لیک ګڼ شمېر شرایط د تفسیر لپاره پرانیستي پرېښي وو. سمدستي څرګنده نه وه چې آیا په دې وروستۍ هوکړه کې دغه مبهمې مسئلې روښانه شوې دي او که نه.

په اعلامیه کې ویل شوي چې که څه هم رسمي مذاکرات د سویس په بورګن ‌سټاک تفریحي ښارګوټي کې پای ته رسېدلي دي، خو د دواړو خواوو استازي به د راتلونکې اوونۍ په ترڅ کې نورې تخنیکي خبرې اترې هم ترسره کړي.

دا تخنیکي بحثونه به د هغو جزئیاتو او عملي اقداماتو پر سر متمرکز وي چې د احتمالي وروستۍ هوکړې د پلي کېدو لپاره اړین ګڼل کېږي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت وایي په اوږدمهال کې به د ښي لاس موټر بندوي.

د دغه وزارت ویاند عبدالمتین قانع یکشنبه ناوخته په یوه بیان کې ویلي د ښي لاس شتیرینګ موټر د افغانستان د قوانینو خلاف دي او د ټرافیکي پېښو لامل ګرځي.

قانع زیاته کړې د طالبانو حکومت په ځینو ولایتونو کې د ښي لاس موټرو ته د تمدید سټیکر لګوي او یواځې به په همغو ولایتونو کې ګرځي.

قانع وروسته له هغه دا بیان خپور کړی چې په دې وروستیو کې یو شمېر افغانانو ازادي راډیو سره په خبرو کې د ښي لاس شترینګ موټرو له زیاتېدو شکایت وکړ.

دوی ویل چې د طالبانو اکثر غړي له دغو موټرو استفاده کوي او ګڼې ټرافیکي پېښې هم د دغو موټرو له خوا کېږي.

د طالبانو د مالیې وزارت ویلي چې د دفاع او عامې روغتیا وزارت متقاعدینو ته د هغوی حقوق ورکوي.
دغه وزارت یکشنبه په یوه بیان کې خبر ورکړی چې د دغو دوو وزارتونو د متقاعدینو حقوق به د چنګاښ په شپږمه په نوبتي شکل تادیه کړي.

په اعلامیه کې ټینګار شوی چې متقاعدین باید له مراجعې مخکې د پنشن په نوم د یوه ویبسایټ له لارې نوملیکنه وکړي.

مخکې له دې، یو شمیر متقاعدینو ازادي راډیو ته ویلي وو چې دوی انټرنیټ او ټیکنالوژۍ ته ډېر لاسرسی نه لري او ورته ګرانه ده چې انلاین نوملیکنه وکړي.

متقاعدینو همدارنګه شکایت درلود چې دوی ته ورکړل شوې پیسې تر اصلي اندازې ډېرې کمې دي.

د افغانستان د متقاعدینو د ټولنې په وینا، په افغانستان کې له ۱۷۰،۰۰۰ څخه ډیر ملکي او نظامي متقاعدین موجود دي چې اکثرو یې تقاعدي نه ده اخیستې.

د هسپانیې د فوټبال ملي ټیم په نړیوال جام کې سعودي عربستان ته څلور پر صفر درنه ماته ورکړه.

لامین یامال یو او میکل اویارزابال دوه ګولونه ووهل. څلورم ګول د سعودي د لوبغاړي په تېروتنې ترسره شو.

بل پړاو ته د تګ لپاره دا بریا د هسپانیې په خاطر ډېره مهمه بلل کېږي.

هسپانیه چې د اروپا او نړۍ د فوټبال له پياوړو لوبډلو ده د نړیوال جام په لومړۍ لوبه کې د کیپ وردي په وړاندې لوبه له ګول پرته مساوي پای ته رسولې وه.

لومړني افغان ستورمزلي عبدالاحد مومند له دې نړۍ سترګې پټې کړې.

ښاغلي مومند د یکشنبې په ورځ د جون ۲۱مه د جرمني د شتوتګارټ په یوه روغتون کې ساه ورکړه.

دی د مړینې په وخت ۶۷ کلن وو او ویل کېږي چې له سرطان ناروغۍ کړېده.

د ښاغلي مومند د مړینې خبر د هغه د کورنۍ د غړو په حواله په افغان رسنیو کې ډېر منعکس شوی.

جرمني کې د افغانستان د کلتوري ودې ټولنې مشر شیرولي شیر هم ازادي راډیو سره په خبرو کې تایید کړې چې ښاغلی مومند د یکشنبې په ورځ وفات شوی.

عبدالاحد مومند لومړنی افغان و چې په ۱۹۸۸م کال کې فضا ته لاړ او په فضايي تمځي کې یې ۹ ورځې تېرې کړې.

مومند له فضا څخه په افغانستان کې له خپلې مور سره خبرې وکړې.

دی چې په افغانستان کې د غزني ولایت و د کورنیو جګړو پر مهال جرمني ته کډوال شو او هلته له خپلې مېرمنې او دریو اولادونو سره اوسېده.

ښاغلی مومند کلونه وروسته په ۲۰۱۳ کال کې چې فضا ته د هغه د سفر ۲۵ کلیزه وه، افغانستان ته ولاړ او د وخت د چارواکو له لوري ډېر وستایل شو.

د ایران د بشري حقونو سازمان «هەنگاو» وایي ایراني چارواکو د سیستان او بلوچستان ولایت د زابل په مرکزي زندان کې یو سپین ږیری افغان تبعه همایون نورزهي اعدام کړی دی.

دغه ناروې میشتي سازمان یکشنبه ناوخته لیکلي چې دا افغان تبعه دوه کاله مخکې نیول شوی و او د مخدره موادو اړوندو جرایمو په خاطر په اعدام محکوم و.
اویا کلن همایون نورزهي یکشنبه سهار د زابل په زندان کې اعدام شوی.

د ایران دولتي رسنیو او د دغه هیواد د قضايي قوې رسمي سرچینو لا تر اوسه دا خبر نه دی اعلان کړی.

تېره پنجشنبه هم د عبدالله جلالي په نوم یو افغان تبعه د مخدره موادو د جرمونو اړوند په زاهدان زندان کې اعدام شوی.

د بشري حقونو سازمانونو په ایران کې د دغو اعدامونو په دوام نیوکه کړې ده.

د راپورونو له مخې اکثر دا کسان مدافع وکیلانو ته لاسرسی نه لري.

قطر د ایران او امریکا ترمنځ په سویس کې د مذاکراتو د پیل خبر ورکړ.

قطر، چې د ایران او امریکا ترمنځ له منځګړو هېوادونو څخه شمېرل کېږي، نن اعلان وکړ چې د واشنګټن او تهران د استازو ترمنځ په منځني ختیځ د جګړې د دایمي پای ته رسولو په هدف په سویس کې خبرې اترې پیل شوې دي.

د قطر د بهرنیو چارو وزارت په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې د لوړې کچې کمېټې لومړۍ غونډه د امریکا متحده ایالاتو، د ایران اسلامي جمهوریت او دوو منځګړو هېوادونو، یعنې د قطر او پاکستان د استازو په ګډون پیل شوې ده.

قطر همداراز هیله څرګنده کړې چې د دغو غونډو په نتیجه کې " یو هر اړخیز او دوامداره تړون ترلاسه شي، داسې تړون چې د تفاهم ‌لیک ټول مطرح شوي موضوعات پکې شامل وي."

تېره اوونۍ امریکا او ایران یو تفاهم ‌لیک لاسلیک کړ چې له مخې یې اوربند وغځول شو او دواړو لورو هوکړه وکړه چې د ۶۰ ورځو لپاره د نورو موضوعاتو په اړه، لکه د ایران د اټومي پروګرام او د بډایه شویو یورانیمو د زېرمو د برخلیک په اړه خبرې اترې وکړي او وروستۍ هوکړې ته ورسېږي.

خو د ایران د پلاوي ویاند اسماعیل بقایي تر دې وړاندې ویلي وو چې د یکشنبې د ورځې د مذاکراتو اصلي اجنډا به په لبنان کې په روانې جګړې متمرکزه وي.