د شمالي اتلانتیک تړون ناټو سازمان ویلي د بیلاروس، روسیې او اوکراین د پولو په اوږدو کې د خپل ختیځ اړخ دفاع د نویو تجهیزاتو سره پیاوړې کوي.

دغه سازمان وروسته له هغه د روسیې د احتمالي یرغل د مخنیوي لپاره دا ګام پورته کړ چې د پولنډ په خاورې باندې د روسیې ډرون بریدونه وشول.

په اروپا کې د ناټو لوړ پوړي قوماندان جنرال الیکسیس ګرینکوویچ د جمعې په ورځ وویل چې نوي عملیات، "ختیځ ساتونکي" نومیږي. د هغه په خبره د فرانسې، ډنمارک، جرمني او بریتانیا څخه به تجهیزات د دوی موجوده هوایی او ځمکني دفاع ته اضافه شي.

د فرانسې رافایل جنګي جیټ الوتکې، د ډنمارک F-16s، یوه جنګي بېړۍ او ځمکني دفاعي سیسټمونه د عملیاتو لپاره ژمنه شوي دي.

د چهارشنبې په ورځ څو روسي بې پیلوټه الوتکې د پولنډ خاورې ته ننوتې، چې ناټو یې د هغو د ویشتلو لپاره جنګي الوتکې واستولې.

د روسیې دغه کار هغه اندېښنه لا پسې زیاته کړه چې دا هېواد په اوکرایین کې له دریو کلونو په جګړو ښکېل دی او د اوکرایین ګاونډيو ته د پراخېدو په فکر کې ده.

ټرمپ تېره اونۍ له فاکس نیوز سره په مرکه کې وویل د افغانستان په جګړه کې له امریکا پرته د نورو هېوادونو ځواکونه د جګړې له لومړۍ کرښې شا ته وو.

وروسته له دې چې د برتانیا صدراعظم او نورو چارواکو دا څرګندونې وغندلې ښاغلي ټرمپ پرون شنبې په افغانستان کې د برتانیا رول وستایه. هغه د برتانیا د پوځي ماموریت په برخه کې خپل دریځ بدل کړ او ویې ویل چې د برتانیا ستر او ډېر زړور سرتېري به تل د امریکا ترڅنګ وي.

ښاغلي ټرمپ وویل په افغانستان کې د برتانیا ۴۵۷ سرتېري ووژل شول او ډېر نور یې سخت ټپیان شول. خو په داسې حال کې چې ټرمپ دا څرګندونې کولې، د برتانیا د حکومت یوه ویاند وویل صدراعظم کایر سټارمر د دې موضوع په اړه د امریکا له ولسمشر سره په ټلفوني خبرو کې بحث وکړ.

له بلې خوا د اسټرالیا، ایټالیا، ډنمارک او پولنډ صدراعظمانو، د جرمني د دفاع وزیر او د ناټو د نورو غړو او متحدو هېوادونو چارواکو هم د افغانستان په جګړه کې د دوی د ونډې په اړه د ټرمپ پر څرګندونو سخت انتقادونه کړي دي.

مېرمن مزاري او مېړه یې هادي علي چټه چې هغه هم مدافع وکیل دی د پاکستان د پوځ له سرسختو منتقدانو څخه دي.

د محکمې د اسنادو له مخې دوی ته د آنلاین یا سایبر ټروریزم او په عمدي ډول د ناسمو معلوماتو د خپرولو په ګډون د دریو تورونو له کبله سزا اورول شوې.

محکمې پرون په یوه بیان کې وویل چې مېرمن مزاري پر خپله ایکس پاڼه خورا توهینوونکي مطالب خپرول. په بیان کې راغلي دي چې نوموړې او مېړه یې باید د لسو کلونو لپاره په بند کې پاتې شي.

محکمه دا حکم یوه ورځ وروسته له هغه ورکوي چې پولیسو دا مېړه او ښځه په داسې حال کې چې د خپلې قضیې په اړه د محکمې غونډې ته د اسلام آباد خوا ته روان وو، ونیول.

مېرمن مزاري د هغو افغان کډوالو چې د پاکستان د حکومت د اقداماتو په ترڅ کې ځپل کېږي او د هغو کسانو وکالت کاوه چې په پاکستان کې په کفر ویلو تورنېدل.

ناټو پر اوکرایین د روسیې د بریدونو د مخنیوي په موخه د مصنوعي ځیرکتیا په مرسته یو دفاعي سیمه رامنځته راکوي.

د فرانس پریس خبري اژانس د راپور له مخې، د ناټو سازمان د لوی درستیز مرستیال توماس لووین پرون شنبېد (جنوري۲۴مه) ویلي،"دغه سیمه به د روسیې او اوکریین ترمنځ د حایل په توګه په منصوعي ځیرکتیا سمبال وي او که چیرته دښمن برید وکړي، منصوعي ځیرکتیا به د انسان له مداخلي پرته ځواب ورکوي"

د هغه په ټکو، په دې سیمه کې به هوايي مدافع او د توغندو ضد سیستمونه نصب شي.

روسیې د ۲۰۲۲کال په فبرورۍ کې پر اوکرایین برید کړی چې دا جګړه لا هم دوام لري.

د اوکرایین لودیز متحدینو په تیرو کلونو کې د اوکرایین د ملاتړ په موخه دې هېواد ته ډير جنګي ممهات ورکړي، خو دا لومړی ځل دی چې د ناټو په مرسته په منصوعي ځیرکتیا سمباله داسې یوه سیمه رامنځته کیږي.

د کرکټ نړیواله شورا پریکړه کړې چې د ۲۰۲۶کال په شل اووریز نړیوال جام کې د بنګله دیش په ځای د سکاټلنډ لوبډله ولوبوي.

دغه پریکړه د شنبې په ورځ د (جنوري۲۴مه) وروسته له هغې اعلان شوه چې بنګله دیش د امنیتي اندېښنو له کبله په هند کې له لوبیدو انکار کړې و.

د کرکټ نړیواله شورا وايي، "په هند کې د بنګله دیش لوبډله يې ته هیڅ ډول ښکاره امنیتي اندېښنه موجوده نه ده".

بنګله دیش د همدې روانې میاشتې په څلورمه غوښتنه کړې وه چې د امنیتي اندېښنو له کبله نه غواړي په هند کې لوبې وکړي.

د هند او بنګله دیش ترمنځ د کرکټ په ډګر کې دغه ناندرۍ وروسته له هغه راپورته شوې چې د هند کرکټ بورډ په ای پي ایل سیالیو کې بنګله دیشي لوبغاړی مستفیض الرحمن لیرې کړ.

د هندي رسنیو د راپورونو له مخې، الرحمن په بنګله دیش کې له هندوانو سره د توپیري چلند له کبله له لوبډلې لیرې شوي و.

د کرکټ شل اووریز نړیوال جام په راروانه فبروري میاشت کې پیلیږي چې د بنګله دیش لوبې په کلکته او ممبېۍ کې پلان شوي وې.

د پاکستان په شمال لویدیځ کې په ډیره اسماعیل خان کې د چاودنې له امله ۷ تنه وژل شوي او ۲۵ نور ټپيان شوې دي.

د ډیره اسماعیل خان د پولیسو یوه مشر محمد عدنان د ازادي راډيو مشال څانګې ته وویل چې دا ځان مرګی برید و چې د جمعې په ورځ د واده د مراسمو پرمهال وشو او پکې د امن کمیټې د مشر وحیدالله جګري په شمول اووه تنه ووژل شول.

د پېښې شاهدان وایي چې د چاودنې له امله یوه کوټه نړیدلې ده چې لاهم د ژغورنې عملیات روان دي او ښایي تلفات زیات شي.

د دې پېښې مسوولیت تر اوسه چا نه دی منلی.

د آزادۍ راډیو د ایران د څانګې راډیو فردا د راپور له مخې ایراني رسنیو پرون جمعه (د سلواغې ۳مه) د ایران د اټومي انرژۍ ادارې د رییس محمد اسلامي له قوله راپور ورکړ چې وايي، د اټومي انرژۍ د نړیوالې ادارې مفتشان باید لومړی د دې حملو په اړه خپل دریځ واضح کړي او له هغه وروسته به تهران پر دې غور وکړي چې دې زیانمنو اټومي تاسیساتو ته د ملګروملتو مفتشان پرېږدي که نه.

د تېرکال په دوبي کې د اسراییلو او متحدوایالتونو په حملو کې د ایران ځینې اټومي تاسیسات زیانمن شول.

د اټومي انرژۍ د نړیوالې ادارې مشر رافایل ګروسي له رویټرز خبري آژانس سره په خبرو کې ویلي دي چې له دریو زیانمنو تاسیساتو نظنز، فردو او اصفهان پرته دا اداره د ایران نورو ۱۳ اټومي تاسیساتو ته لاسرسی لري.

د آزادۍ راډیو د خبر د مرکزي څانګې د راپور له مخې دا غونډه پرون په ابوظبي کې جوړه شوې وه او پر اوکراین د روسیې له حملې وروسته دا لومړی ځل و، چې د روسیې او اوکراین چارواکو له امریکايي چارواکو سره مخامخ خبرې کولې.

له بلې خوا د سپینې ماڼۍ له یوه پلاوي سره د ولسمشر ولادیمیر پوتین له کتنې وروسته کریملین په اوکراین کې د خپلې ارضي ادعا په مسئله کې په خپل دریځ کې هېڅ راز نرموالی نه دی راوستی.

دا په داسې حال کې ده چې په اوکراین کې د ژمي په سختو سړو شپو ورځو کې د بریښنا د نشتوالي له کبله تپه تیاره ده او د روسیې حملې لاهم روانې دي.

روسیه د اوکراین په دونباس سیمه کې د درنو تلفاتو په منلو سره د نورو سیمو د نیولو لپاره د سوکه پرمختګ په حال کې ده. ولسمشر پوتین او نورو روسي چارواکو ویلي چې که مسکو له ډیپلوماتیکو لارو د دې سیمو د نیولو هدف ترلاسه نه کړي نو نورې ډېرې سیمې به د زور په کارولو سره ونیسي.

دوی د اوکرایین د جګړې د پای ته رسولو په هدف په اړوندو امنیتي مساییلو بحث کوي.

دا لیدنه وروسته تر هغه کېږي چې پرون په مسکو کې د امریکا د ولسمشر ځانګړي استازي سټیف ویټکاف او بل امریکايي استازي جرډ کوشنر د روسیې له جمهور رییس ولادمیر پوتین سره ولیدل.

کرملین دا لیدنه رغنده بللې او ویلي یې دي چې د راتلونکو پړاونو په اړه پکې بحث شوی.

امریکا په دې لټه کې ده چې د اوکرایین څلور کلنه جګړه پای ته ورسوي.
روسیه د اوکرایین په ختیځ کې د دونباس کنټرول غواړي خو اوکرایین لا دې چارې ته غاړه نه ده اېښې.

د اوکراین ولسمشر وایي چې د اوکراین لپاره د امریکا د امنیتي تضمینونو په اړه یو سند بشپړ شوی خو له روسیې سره د سولې لپاره د مځکې پر سر اختلافات په خپل ځای دي.

ولادیمیر زیلینسکي د پنجشنبې په ورځ د سویس په داووس کې د نړیوالې اقتصادي غونډې پرمهال وویل چې د امنیتي تضمینونو سند د اوکراین د پارلمان او د متحد ایالتونو د کانګرس له لورې تصویبیدو ته چمتو شوی دی، خو ښاغلي زیلینسکي دا ونه ویل چې په امنیتي تضمینونو کې څه شامل دي.

روسیه چې د اوکراین د خاورې شاوخوا شل فیصده یې نیولې ده د سولې په بدل کې غواړي چې د اوکراین په ختیځ کې د دونباس سیمه روسیې ته وسپارل شي، خو کییف له دې سره سخت مخالفت کوي او وایي چې د روغې جوړې په بدل کې دې ته په هیڅ ډول چمتو نه دی چې د خپلې خاورې له یوې برخې تیر شي.

د متحدو ایالاتو ولسمشر دونالد ټرمپ د پنجشنبې په ورځ د "سولې پلاوی" اعلان کړ.

د ولسمشر ټرمپ په مشری دغه پلاوی یا بورډ به پیل کې په غزه کې د سولې په ټینګښت تمرکز کوي.

ددغه ابتکار د لاس لیک مراسم د سویس په داووس ښار کې ترسره شول.

دنړۍ ګڼ مشران په داووس کې د ( WEF) یا د اقتصاد دنړیوالې ټولنې کلنۍ غونډه کې ګډون لپاره دغه ښار کې دي.

ټرمپ وویل : " کله چې دغه پلاوی په بشپړه توګه تشکیل شي ، مونږ کولای شو تقریبا هرکار چې وغواړو وکړو ، او دا کار به له ملګرو ملتونو سره په هماهنګۍ ترسره کړو."

هغه وویل ملګري ملتونه لوی امکانات لري چې تراوسه په بشپړه توګه ترې استفاده نه ده شوې.

ټرمپ د نړۍ لسګونو مشرانو ته بلنه ورکړه چې دغه پلاوي سره یوځای شي او وویل چې غواړي دغه پلاوی په غزه کې د اوربند د ټینګښت سربیره د نوروستونزو اواري ته هم پاملرنه وکړي.