نن( د اګست ۳۰مه) د افغانستان په ختیځ کې په ولایتي کچه د پولیو یا د ماشومانو د ګوزڼ ناروغي د مخنیوي کمپاین پیلیږي.

له پولیو څخه پاک افغانستان بنسټ د جمعې په ورځ په خپله ویبپاڼه کې د دې کمپاین خبر ورکړ. د دې بنسټ په وینا، د ننګرهار او لغمان ولایتونو په دوو ولسوالیو کې به نن ماشومانو ته د پولیو واکسین ورکړل شي.

د روغتیا د نړیوال سازمان په وینا سږکال په افغانستان کې د پولیو دوې مثبتې پیښې ثبت شوي، یوه په بادغیس او بله په هلمند کې.

افغانستان او پاکستان د نړۍ یوازیني دوه هیوادونه دي چې لاهم پکې د پولیو مثبتې پیښې لیدل کیږي.

د امریکا عدلیې وزارت خبر ورکړی چې د داعش خراسان ډلې غړی محمد شریف الله په شلو کلونو بند محکوم شو.

محمد شریف الله د ۲۰۲۱ کال د اګست په ۲۶مه د کابل د هوايي ډګر د ابې دروازې د خونړۍ بمي چاودنې په تړاو نیول شوی.

دی امریکا ته انتقال او هلته یې د محاکمې پروسه روانه وه.

په شلو کلونو حبس باندې د هغه د محکومېدو پرېکړه پرون محکمې کړې او د امریکا عدلیې وزارت یې په اړه اعلامیه خپره کړې ده.

د امریکا د عدلیې وزارت په اعلامیه کې د ملي امنیت په چارو کې د لوی څارنوال مرستیال جان اې. ایزنبرګ په حواله راغلي چې: «شریف الله نږدې یوه لسیزه د ترهګرۍ د یوې وحشتناکې لړۍ په مرکز کې تېره کړه؛ هغه په ټوله نړۍ کې پر ملکي وګړو د بریدونو لپاره مهم ملاتړ چمتو کاوه او په پای کې یې د 'ابي ګېټ' (Abbey Gate) په پېښه کې د امریکا د پوځ د ۱۳ سرتېرو او لسګونو نورو کسانو په وژنه کې همکاري وکړه.»
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ کله چې کانګرس ته د داعش خراسان ډلې د دغه غړي د نیولو اعلان کاوه هغه یې د ابې ګېټ د بمي برید یو طراح یاد کړ.

د امریکا د استازو جرګې پرون پر روسیې د بندیزونو د زیاتېدو او د ایران د بندیزونو د تمدید طرحه تصویب کړه.

دا طرحه د لاسلیک لپاره ولسمشر ډونالډ ټرمپ ته استول شوې ده.

په دغو بندیزونو کې یو شمېر روسي چارواکي، بانکونه او بنسټونه، او همدارنګه هغه بهرني اشخاص او شرکتونه شامل دي چې د دغه هېواد د دفاعي سکتور ملاتړ کوي.

د استازو جرګې همدارنګه پر ایران لګول شوي بندیزونه تر ۲۰۳۱ کال پورې وغځول.

پر ایران بندیزونه د "ایران د بندیزونو د قانون" له مخې وغځول شول؛ دغه بندیزونه د ایران د انرژۍ سکتور په نښه کوي او پر هغو بهرنیو شرکتونو او اشخاصو د بندیزونو د لګولو اجازه ورکوي چې د ایران د تېلو او ګازو له صنعت سره په پانګونو او راکړو ورکړو کې ښکېل وي.

ټاکل شوې ده چې د افغانستان اوهند د کرکټ ملي لوبډلې نن (پنجشنبه) په وروستۍ شل اوره سیالۍ کې مخامخ شي.

د دې لوبلړۍ لومړۍ دوې د هند لوبډلې ګټلي او لوبلړۍ یې هم ګټلې ده او هڅه کوي چې افغانستان ته په صفر کې ماتې ورکړي.

تراوسه څرګنده نه ده چې دواړه خواوې به د نننۍ مسابقې لپاره په خپلو لوبډلو کې څه بدلون راولي خو ګومان کېږي چې دواړه به د خپلو لوبډلو په ترکیب کې څه نا څه بدلون راوړي.

دا سیالي د افغانستان په کوربه توب د نوي ډیلي په لوبغالي کې د افغانستان په وخت د ماښام په شپږ نیمې بجې پیلېږي.

د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د غونډې په څنډه کې ۴۳ هېوادونو د طالبانو له حکومت غوښتي چې سمدستي د افغان ښځو او نجونو په حقونو باندې ټول بندیزونه لرې کړي.

د دغو هېوادونو په ګډه اعلامیه کې تېر ماښام راغلي چې: « موږ د طالبانو لخوا د جنسیت پر بنسټ دوامداره او سیستماتیک تبعیض او ځپنه په کلکو ټکو غندو»

په ملګرو ملتونو کې د فرانسې استازي ژروم بونافون د اعلامیې د لوستلو پر مهال وویل چې طالبانو د ۲۰۲۱ کال په اګست کې له بیا واکمنېدو راهیسې د جنسیت په اساس تبعیض ته مخه کړې او عملاً یې زده کړو، صحي خدماتو او کار ته د ښځو او نجونو لاسرسی تر ډېره محدود کړی.

دا ګډه اعلامیه په ملګرو ملتونو کې د فرانسې د استازولۍ له خوا ترتیب او د اکثرو اروپايي هېوادونو، اسټرالیا، بریټانیا، کاناډا،جاپان، متحده عرب اماراتو او ځینو نورو له خوا خوا لاسلیک شوې ده.

تېر ماښام د ملګرو ملتونو امنیت شورا کې د افغانستان د وضعیت په اړه بحث وشو او پکې د یوناما مرستیالې جورجیت ګانیون هم وویل چې د طالبانو حکومت د ښځو او نجونو د کار او زده کړو په تړاو د افغانانو او نړیوالې ټولنې اندېښنې نه دي ځواب کړي.

په خوست ولایت کې ناچاوده مهماتو د چاودنې له امله دوه ماشومان وژل شوي او یو بل ماشوم ټپي شوی دی.

دا مهمات د افغانستان د اوږدو جګړو له کلونو پاتې و.

د طالبانو د خوست د پولیسو ویاند طاهر احرار د سې شنبې په ورځ ویلي چې دا پېښه د دغه ولایت په علیشېر او تریزیو ولسوالیو کې شوې ده. نوموړي ویلي، د پېښې د څرنګوالي او علت په اړه پلټنې پیل شوې دي.

په افغانستان کې د لسیزو جګړو پاتې ماینونه او ناچاوده مهمات لا هم د ملکي وګړو، په ځانګړي ډول ماشومانو، لپاره له جدي ګواښونو څخه دي.

د جرمني د کورنیو چارو وزارت پرون (چهارشنبې) وویل، دغه هېواد ۱۳ افغان نارینه په چارټر الوتکه کې کابل ته لېږلي دي.

د وزارت د ویاند په وینا، دې کسانو په جرمني کې جنايي سابقه لرله. د هغوی په جرمونو کې جنسي جرمونه، تاوتریخوالی او د نشه‌يي توکو قاچاق شامل وو.

د جرمني د کورنیو چارو وزارت وايي، له هغې وروسته چې اوسنۍ ائتلافي حکومت واک ته رسېدلی، ټولټال ۲۶۳ افغان اتباع له جرمني څخه افغانستان ته ستانه شوي دي. د وزارت په وینا، د دغو کسانو نژدې ټولو جنایي سابقه لرله.

رویټرز خبري اژانس د چهارشنبې په ورځ راپور ورکړ چې په افغانستان کې د ایچ‌آی‌وي ویروس نوې مثبتې پېښې زیاتې شوې دي.

د راپور له مخې، د ۲۰۲۵ کال له مارچ څخه د ۲۰۲۶ کال تر سپټمبر پورې لږ تر لږه ۲۸۶ نوې پېښې ثبت شوې دي چې ۸۶ یې یوازې په تېرو پنځو میاشتو کې تشخیص شوې دي.

روغتیايي چارواکي وايي، د درملنې د مرکزونو کمښت او ټولنیزه بدنامي د دې ناروغۍ د کنټرول پر وړاندې له مهمو ننګونو څخه دي.

د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام د تېر کال د معلوماتو له مخې، په افغانستان کې شاوخوا ۱۳ زره کسان په ایچ‌آی‌وي اخته دي.

د پاکستان د اسلام‌اباد لوړې محکمې د افغان طبي محصلانو او روزنیزو ډاکټرانو د ایستلو د مخنیوي موقت حکم صادر کړ.

پاکستاني رسنیو پرون (چهارشنبې) راپور ورکړ چې دا حکم د پاکستان د طبي او غاښونو شورا (PMDC) د هغې پرېکړې په وړاندې د ثبت شوې عریضې په تړاو صادر شوی دی.

د اسلام‌اباد لوړې محکمې یو کسیزه قضايي پلاوي، چې قاضي خادم حسین سومرو یې مشري کوله، د یوه افغان ډاکټر د پاکستانۍ مېرمنې له لوري د ثبت شوې عریضې پر بنسټ له پاکستان څخه د طب په پوهنځیو کې د شاملو افغان محصلانو د ایستلو د مخنیوي حکم صادر کړ. عریضه له پاکستان څخه د افغان ډاکتر عمادالدین د ایستلو په اړه شوې وه.

د عریضه کوونکې مدافع وکیل، قاسم نواز عباسي، محکمې ته وویل چې د پاکستان د طبي شورا PMDC د ۲۰۲۶ کال د جولای د ۳۱مې نېټې مکتوب باید پر هغو ډاکترانو تطبیق نه شي چې لا له وړاندې یې تخصصي روزنه پیل کړې او روانه ده.

تر دې مخکې د لاهور او کراچۍ محکمو هم ورته پرېکړه کړې وه. خو د بلوچستان لوړې محکمې د طب په څانګه کې د افغان محصلانو د زده کړو د دوام غوښتنه رد کړې ده.

د طالبانو چارواکو او د ترکیې دولتي خبري اژانس انادولو ویلي چې د ترکیې د ملي استخباراتو د ادارې مشر ابراهیم کالین د چهارشنبې په ورځ د «وږې په ۲۵مه» له لوړپوړو طالب چارواکو سره د امنیتي خبرو لپاره افغانستان ته تللی دی.

دا د هغه یو نادر سفر بلل کېږي.

د انادولو خبري اژانس د راپور له مخې، کالین د دې سفر پر مهال په کابل کې له خپل افغان سیال، د طالبانو د حکومت د استخباراتو له عمومي رئیس عبدالحق وثیق سره کتلي دي.

د راپور له مخې، هغه د طالبانو د حکومت له یو شمېر مهمو څېرو، د ریاست‌الوزرا له اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر، دفاع وزیر ملا محمد یعقوب مجاهد او د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج‌الدین حقاني سره هم خبرې کړې دي.

دواړو لورو ټینګار کړی چې د دغو خبرو اصلي محور د دوه اړخیزو اړیکو پر پیاوړتیا او د ترهګرۍ، انساني قاچاق او نشه‌يي توکو د قاچاق پر وړاندې د مبارزې په برخه کې د استخباراتي همکاریو پر پراختیا راڅرخېده.

انادولو زیاته کړې چې ابراهیم کالین کندهار ته هم تللی، هغه ولایت چې د طالبانو د مشر هبت‌الله اخندزاده د اوسېدو ځای دی.

په ورته وخت کې، د طالبانو د حکومت دفاع وزارت د چهارشنبې په ورځ پر خپله اېکس‌پاڼه ولیکل چې دفاع وزیر ملا محمد یعقوب مجاهد په کابل کې د قطر د ملي امنیت شورا له مرستیال حمد بن خمیس الکبیسي سره کتلي او دواړو لورو د دوه اړخیزو اړیکو د پراختیا او امنیتي همکاریو په اړه خبرې کړې دي.

قطر او ترکیه له کلونو راهیسې د طالبانو او نړیوالې ټولنې ترمنځ د اړیکو د اصلي پلونو په توګه رول لوبوي، خو تر اوسه له روسیې پرته هېڅ کوم بل هېواد د طالبانو حکومت په رسمیت نه‌دی پېژندلی.

په داسې حال کې چې د ایران له ملاتړه د برخمنو حوثیانو او سعودي عربستان ترمنځ نښتو زوراخیستی، مصر او متحده عربي اماراتو له سعودي عربستان څخه خپل ملاتړ اعلان کړی دی.

حوثیانو د چهارشنبې په ورځ د وږي په ۲۵ ادعا وکړه چې د مأرب ولایت په سیمه کې یې د عملیاتو پر مهال د سعودي عربستان یوه "اېف-۱۵" جنګي الوتکه نسکوره کړې ده. خوسعودي د دې خبر ترخپریدو پورې دغه ادعا نده تایید کړې.

د حوثیانو پوځي ویاند یحیی سریع پر سعودي عربستان تور ولګاوه چې په وروستیو ورځو کې یې د یمن په بېلابېلو سیمو سلګونه هوايي بریدونه کړي دي.

دا ادعا څو ساعته وروسته له هغې مطرح شوه چې د سعوي عربستان په مشرۍ ایتلاف اعلان وکړچې د دې هیواد د هوایي مدافعې ځواکونو د حوثیانو یوه بې پیلوټه الوتکه چې د مکې ښاریې په نښه کړی و، هوایي حریم ته یې له ننوتو مخکې له منځه یوړه. حوثیانو په بریدونو کې د مکې او نورو سپیڅلو ځایونو د په نښه کولو ادعاوې ردکړي دي.