د ملګرو ملتونو د کډوالو لویې کمیشنرۍ ویلي چې سږ کال تر دې دمه تر یو میلیون او څلور سوه زره زیات کډوال بېرته افغانستان ته ستانه شوي، چې ډېری یې په زور شړل شوي دي.

دې ادارې خبرداری ورکړی چې له دې امله د بشري ناورین کچه نوره هم ژوره شوې، ځکه منابع ورځ تر بلې کميږي.

د ملګروملتو د لویې کمیشنرۍ په وینا، بېرته ستنو شویو کډوالو، چې لویه برخه یې له ایران او پاکستانه خپل هیواد ته ګرځېدلي، د افغانستان پر زیانمن شویو زېربناوو له حده زیات فشار راوړی دی او بشري اړتیاوې یې ډېرې کړې دي، په داسې حال کې چې نړیواله مرسته هم کمه شوې ده.

ملګرو ملتونو ویلي: «د راستنېدونکو کسانو دې پراخ شمېر یو بشري بېړنی حالت رامنځته کړی.

دغه اداره وایي، ډېرو هغو کسانو، چې افغانستان ته ستانه شوي، د چاپو، نیونو او په سختو شرایطو کې د ایستلو له امله روحي صدمه لیدلې ده. ځینې یې شکایت کوي چې تر ایستل کېدو مخکې له خپلو کورنیو بېل شوي او شتمنۍ ترې اخیستل شوې دي.

د جوزجان د یتیم تاق د سمنټو فابریکې د جوړولو چارې نن دوشنبه ( د ثور۷مه) پيل شوې.

د طالبانو د کانونو او پترولیم وزارت وایي چې "دغې پروژه کې ۷۷ ترکي شرکتونه ۱۶۰ میلیونه ډالره پانګونه کوي."

د وزارت د معلوماتو له مخې، دا پروژه ۲ کلونو کې بشپړیږي او په ورځني ډول به د ۳ زره ټنه سمنټو د تولید وړتیا ولري.

دا په داسې حال کې ده چې له پاکستان سره د لارو له بندوالي وروسته په افغانستان کې د سمنټو بیې نژدې دوه برابره لوړې شوې او عامو خلکو او ودانیزو شرکتونو په دې اړه شکایتونه وکړل.

د یتیم تاق پروژې د کار د پرانستې مراسمو کې د طالبانو د رییس الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر وویل، د لارو بندوالي او بندیزونو ته په پام هڅه کوي کورنی صنعت او تولید پیاوړی کړي.

د افغانستان یوشمېر کورنیو رسنیو ویلي چې تېره شپه په سپین بولدک ولسوالۍ کې طالب او پاکستاني پوله ساتو جګړه کړې ده.

د دغو رسنیو د راپورونو له مخې، جګړه هغه مهال ونښته چې پاکستاني لوري سپین بولدک کې ډزو سره یو ماشوم وواژه.

په راپورونو کې د طالبانو د امنیتي چارواکو په حواله ادعا شوې چې دوی د پاکستان ۶ پوځیان په غچ اخیستونکو بریدونو کې وژلي دي.

تراوسه د دواړو خواوو رسمي سرچینو په دې اړه څه نه دي ویلي او ازادي راډیو هم په خپلواک ډول دغه ادعاوې نه شي تاییدولی.

د تېر کوچني اختر له اوربند او بیا چین کې له خبرو وروسته د افغانستان او پاکستان سرحدي شخړې یو څه کمې شوي، خو یو مخ لا نه دي دریدلي.

ټاکل شوې د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ نن دوشنبه ( د ثور ۷مه) د ایران په اړه بیړنۍ غونډه جوړه کړي.

د ازادۍ راډیو ایراني څانګې راډیو فردا د اکسیوس په حواله ویلي چې ټرمپ به د ملي امنیت او بهرني سیاست له لوړپوړي ټیم سره په خبرواترو کې د راغلي خنډ او راتلونکو احتمالي ګامونو په اړه وغږیږي.

بل لورته یوه امریکایي چارواکي او دوو باخبره سرچینو امریکا ته د ایران د نوي وړاندیز جزییات رسنیز کړي دي.

دغو سرچینو ویلي چې د پاکستان په منځګړیتوب د ایران دغه وړاندیز کې راغلي، اټومي خبرې په بل پړاو کې هغه وخت امکان لري چې لومړی هرموز تنګی خلاص او د امریکا له خوا د ایراني بندرونو محاصره پای ته ورسیږي.

د سرچینو په باور، سپینې ماڼۍ دا وړاندیز ترلاسه کړی، خو معلومه نه ده چې امریکا یې ارزونې ته لیوالتیا لري او که نه.

د هوا پېژندنې ادارې په ۲۳ ولایتونو کې د باران او سیلابونو د احتمال په اړه خبرداری ورکړی دی.

د دې ادارې وړاندوینه ښيي چې پروان، کاپیسا، پنجشیر، بغلان، سمنګان، بلخ، سرپل، فاریاب، غور، بادغیس، هرات، فراه، دایکندي، بامیان، غزني، میدان وردک، لوګر، کابل، ننګرهار، پکتیا، خوست، تخار او بدخشان به نن د درنو بارانونو، تالندې برېښنا او سیلابونو شاهد وي.

په مختلفو ځایونو کې د باران اندازه د ۱۰ او ۳۰ ملي مترو ترمنځ اټکل شوې ده.

تېره یوه میاشت په افغانستان کې د باران او سیلابونو په ګډون د طبیعي پیښو له امله نږدې ۲۳۰ کسان مړه شوي او له ۳۰۰ څخه ډیر نور ټپیان شوي دي.

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي د سعودي عربستان د بهرنیو چارو له وزیر فیصل بن فرحان آل سعود سره د دوه اړخیزو اړیکو په اړه ټیلیفوني خبرې کړې دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د یکشنبې په ورځ په خپله ایکس پاڼه لیکلي چې متقي په سیمه کې د ثبات لپاره د سعودي عربستان د هڅو ستاینه هم کړې ده.

وزارت دا هم لیکلي چې د سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیر په سیمه کې ثبات د هرچا لپاره مهم بللی او د شخړو د پای ته رسولو لپاره یې په خبرو اترو او ډیپلوماسۍ ټینګار کړی دی.

سعودي عربستان د طالبانو حکومت په رسمیت نه پیژني؛ خو یو له هغو څو هیوادونو دی چې د طالبنو له حکومت سره نږدې اړیکې لري.

ریاض د تیر کال په ډسمبر کې د طالبانو او پاکستاني استازیو ترمنځ د خبرو اترو کوربه توب وکړ.

طالبان وايي چې په کابل ښار کې د "امید سبز ښارګوټي" له ۱۵۰۰ جریبه څخه زیاته ځمکه دولتي تثبیت شوه.

د طالبانو د عدلیې وزارت د یکشنبې په ورځ په یوه بیان کې وویل چې دا پریکړه د یوې ځانګړې محکمې لخوا د اسنادو او شواهدو له څېړنې وروسته شوې ده.

د کابل په لویدیځ کې د امید سبز ښارګوټی چې د حاجي نبي په ښارګوټي مشهور دی د افغانستان د پخواني ولسمشر د مرستیال محمد کریم خلیلي د ورور محمد نبي خلیلي اړوند بلل کېږي.

تر دې یوه ورځ مخکې په کابل کې د "عمر ګلستان" په نوم د یوه بل ښارګوټي اوسیدونکو د طالبانو د هغې پریکړې په وړاندې اعتراض وکړ چې د دغه ښارګوټي ځمکه یې دولتي اعلان کړه او د تخلیې امر یې ورکړ.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي که ایران غواړي د جګړې د پای ته رسولو لپاره خبرې وکړي باید له امریکا سره اړیکه ونیسي.

هغه دا خبره یکشنبه له فاکس نیوز سره په یوه ټیلیفوني مرکه کې کړې ده.
ټرمپ ویلي: "هغوی پوهېږي چې په هوکړه کې باید څه شامل وي: هغوی باید اټومي وسلې ونه لري که نه داسې څه لیدنه به ونه شي."

ټرمپ تر دې یوه ورځ مخکې پاکستان ته له ایراني پلاوي سره د خبرو لپاره د خپلو ځانګړو استازیو سفر هم لغوه کړ.

اخوا د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د یکشنبې په ورځ پاکستان ته تر لنډ سفر وروسته مسکو ته تللی دی.

په روسیه کې د ایران سفیر ویلي چې تمه ده عراقچي د دوشنبې په ورځ د روسیې له ولسمشر ولادمیرپوتین سره وګوري.

عراقچي د یکشنبې په ورځ لومړی عمان او بیا پاکستان ته تللی وو.

په افغانستان کې د خوړو نړیوال پروګرام د روسیې له خوا ۴۲۰ متریک ټنه اوړه ترلاسه کړل.

دغه سازمان د یکشنبې په ورځ ویلي چې دا د هغو ۴ زره ټنو اوړو یوه برخه ده چې روسیې یې ورسره د مرستې ژمنه کړې ده.

دوی ویلي چې دا وړه هغو اړمنو افغانانو ته ورکوي چې د بې وزلۍ تر کرښې لاندې ژوند کوي.

د خوړو نړیوال سازمان تر دې مخکې ویلي و چې په هرو دریو افغانانو کې یې هغه یې د خوړو بیړنۍ مرستې ته اړتیا لري او د دغه سازمان په وینا د پاکستان وروستیو بریدونو او د لسګونه زره کسانو بې ځایه کېدا، دا اړتیا ډېره کړې.

که څه هم له اړمنو افغانانو سره وخت نا وخت د خوراکي او غیرخوراکي موادو مرستې کیږي، خو د مرستو د ناعادلانه ویش او فساد په اړه یې تل شکایتونه کیږي.

روسیه، هغه یوازنی هېواد دی چې د طالبانو حکومت یې په رسمیت پیژندلی او له دغه حکومت سره سیاسي او اقتصادي تعاملات لري.

د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ وایي، په واشنګټن کې د ډزو وروستۍ پیښه به دی د ایران د جګړې له بریا راونه ګرځوي.

هغه د سپینې ماڼۍ د خبریالانو ټولنې له خوا په میلمستیا کې د ډزو له پیښې وروسته خبریالانو ته وویل چې پر ایران بریدونه د هغه هېواد د اټومي پروګرام د مخنیوي لپاره اړین وو.

ټرمپ وویل " هغوی ( ایران) که اټومي وسلې ته رسیدلی وی، سل په سلو کې یې له هغې استفاده کوله."

د امریکا ولسمشر زیاته کړه چې د ډزو پیښه تر هغو چې دی پوهیږي، د ایران له جګړې سره کومه اړیکه نه لري.

ټرمپ د شنبې په ورځ پاکستان ته د خپلو ځانګړو استازو سفر لغو کړ.

دا اعلان وروسته تر هغو وشو چې ټرمپ وویل، په خبرو کې د ایران له دریځه خوښ نه دی او د هغوی وړاندیزونه ورته جالبه نه دي.

دا پیښه د امریکا په وخت د شنبې په شپه له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره د خبریالانو د رسمي مېلمستیا پر مهال وشوه.

دا مېلمستیا د رسنیو د کلني جشن په ترڅ کې جوړه شوې وه او له ۲۰۱۶ کال راهیسې چې ولسمشر ټرمپ په کې واک ته ورسېد، دې مراسمو کې د هغه لومړنی ګډون و.

وسله وال کس چې وروسته ۳۱ کلن کول تامس الن معرفي شو، د کلفورنیا یوه ښوونکی دی.

سي ان ان لیکلي، بریدکوونکي غوښتل سپینې ماڼۍ ته نژدې هغه هوټل ته ننوځي چې همدا مېلمستیا په کې وه.

تراوسه معلومه نه ده چې هغه له ځان سره څه شمېر وسلې درلودې.

پیښه کې یو پولیس ټپی شوی او مراسم ګډوډ شوي دي.