د ملګرو ملتونو د مهاجرت نړیوال سازمان (IOM) د دوشنبې په ورځ وویل چې یوازې د جون په میاشت کې له ایران څخه تر ۲۳۰ زره ډېر افغانان افغانستان ته ستانه شوي، چې زیاتره یې په زور له ایران څخه ایستل شوي دي.

د راپورونو له مخې، په وروستیو اوونیو کې له ایرانه د افغانانو د ایستلو بهیر خورا چټک شوی، ځکه چې ایران ټولو بې اسناده افغان کډوالو ته د جولای تر شپږمې نیټې د وتلو ضرب‌الاجل ټاکلی دی.

خو د مهاجرت نړیوال سازمان وايي چې په جون کې د ایستل شویو افغانانو شمېر د ایران د حکومت د ضرب الاجل تر ټاکلې نېټې زیات دی.

د دې ادارې ویاند، عزیز آغا، پرون (دوشنبې) فرانس پریس خبري اژانس ته وویل: د جون له لومړۍ تر ۲۸ نېټې پورې، ۲ لکه ۳۳ زره۹۴۱ تنه له ایرانه افغانستان ته ستانه شوي، چې د هغو په منځ کې یولکو ۳۱ زره,۹۱۲ کسان یوازې د جون د ۲۱ او ۲۸ ترمنځ په اوونۍ کې ثبت شوي دي.

نوموړي زیاته کړه: «له جنورۍ را په دې خوا، ۶ لکه ۹۱ زره کسان افغانستان ته ستانه شوي، چې ۷۰ سلنه یې په زوره شړل شوي دي.»

د مهاجرت د نړیوال سازمان په وینا، د تېرې اوونۍ په ځینو ورځو کې دا شمېر تر ۳۰ زره کسانو پورې رسېدلی و.

د پاکستان د پنجاب ایالات چارواکي وایي چې نن پنجشنبې به شل افغانان بیرته خپل هیوادته ستانه کړي.

د دې ایالت د کورنیو چارو وزارت په یوه بیان کې وویل چې د ۲۰۲۳ کال په وروستیو کې چې له پاکستانه د افغان کډوالو د ایستلو بهیرپیل شوی، تراوسه له دوه ملیونه زیات افغانان بیرته خپل هیوادته ستانه کړای شوي دي. د بیان له مخې یوازې له پنجاب ایالت څخه له یونیم لک زیات بې اسناده افغانان ایستل شوي دي. د کورنیو چارو وزارت په وینا ټول هغه افغان اتباع چې په دې ایالت کې د اوسیدو قانوني اسناد نه لري، ایستل کیږي. د راپورله مخې په پنجاب کې د بې اسناده کسانو د ساتلو ۳۷ مرکزونه فعال دي چې اوس مهال ۶۹ افغان اتباع پکې ساتل کیږي چې د دوی ۲۰ به یې نن بیرته خپل هیوادته واستول شي.

پولیس وایي، د پاکستان په کراچۍ ښارکې نن پنجشنبې د ګازو د ډبې په چاودنه کې لږترلږه ۱۶ کسان وژل شوي دي.

د رویترزد راپورله مخې د دغې چاودنې په نتیجه کې د هستوګنې یوه درې پوړیزه ودانۍ ویجاړه شوې ده. د پولیسو په وینا په وژل شویو کې اوه ماشومان شامل دي.

چارواکو ویلي چې په دې پیښه کې ۱۳ کسان ټپیان شوي چې د درملنې لپاره روغتونونو ته لیږدول شوي دي.

د بیړنو حالاتو د ادارې کارکونکو د پیښې له ځایه له لسو زیات کسان ژغورلي خو ویل کیږي چې ښایي ډیرکسان د نړیدلې ودانۍ ترخاورو خښتو لاندې بند پاتې وي. د دې پیښې په اړه تحقیقات پیل شوي دي.

د افغانستان تکواندو لوبغاړې او د ښځو د حقونو فعالې مرضیه حمیدی د بشري حقونو او ډموکراسۍ لپاره د جینیوا په اتلسمه غونډه کې د ۲۰۲۶ کال د ښځو د حقونو نړیواله جایزه ترلاسه کړه.

دا جایزه د چهارشنبې په ورځ د سلواغې په ۲۹ د افغانستان د ښځو د حقونو د ملاتړ لپاره د هغې ژمنتیا ته د درناوي په پار ورکړل شوه.

اغلې حمیدي پر افغانستان د طالبانو له بیا واکمنیدو وروسته فرانسې ته کډه شوې ده.

طالبانو په تېرو څلورو کلونو کې ښځې په ډېرو دولتي ادارو کې له کار کولو منع کړې دي.

طالبانو همدارنګه له شپږم ټولګي څخه پورته نجونې ښوونځیو ته له تلو راګرځولي او پوهنتونونه یې هم د نجونو او ښځو پر مخ تړلي دي.

په افغانستان کې ښځې او نجونې ورزشي کلپونو، تفریحي پارکونو او ښځینه حمامونو ته هم له تلو منع شوي او هم نشي کولای چې له محرم پرته لیرې سفرونه وکړي.

سره له دې چې په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر وړاندې محدودیتونه زیات شوي، د طالبانو حکومت ادعا کوي چې د اسلامي شریعت په چوکاټ کې د ښځو ټول حقوق تأمین دي.

د ملګرو ملتونو د بشري مېشتېدو پروګرام (يو اېن هېبېټېټ) وايي چې په ۲۰۲۵ کال کې د افغانستان په ۲۸ ولايتونو کې له ۳۱ زره څخه زيات کسان د ناڅاپي سېلابونو له امله زيانمن شوي دي.
دې ادارې نن پنجشنبه (۳۰ دلو، ۱۹ فبروري) په اېکس شبکه کې په يوه بیان کې وليکل چې په افغانستان کې اقليمي اغیزې په زياتېدو دي.

د افغانستان بېلابېلو ولايتونو په وروستيو کلونو کې د مرګونو او ويجاړوونکو سېلابونو شاهدان پاتې شوي دي. دا هیواد د هغو لسو هېوادونو له ډلې څخه دی چې د اقليمي بدلون پر وړاندې تر ټولو زيات زيانګالي دي.

د امریکا متحدو ایالتونو ایران ته بیا ګواښ وکړ چې دا به ورته ښه وي چې له واشنګټن سره یوې موافقې ته ورسیږي.

د سپینې ماڼۍ ویاندې کارولین لیوېټ د چهارشنبې په ورځ وویل چې "ایران به ډېر هوښیار وي که د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره یوه هوکړه وکړي." دا وروسته له هغې چې د سویس په جنیوا کې د سې شنبې په ورځ د ایران د اټومي پروګرام په اړه د خبرو دوهم پړاو له کومې نتیجې پرته پرته پای ته ورسېد.

لېوېټ خبریالانو ته وویل چې که څه هم په دې خبرو کې یو څه پرمختګ شوی، "خو موږ لا هم په ځینو موضوعاتو کې ډېرسره لېرې یو."

ولسمشر ټرمپ چې د امریکا دوه الوتکه ‌وړونکي بېړۍ او زرګونه سرتېري یې د خلیج سیمې ته استولي پر ټولنیزو رسنیو خپلې توندې څرګندونې لا زیاتې کړې.

هغه په خپله تروت سوشیل شبکه کې ولیکل: "که ایران پرېکړه وکړي چې هوکړه ونه کړي،" نو امریکا ښايي اړ شي چې د هند سمندر په چاګوس ټاپوګانو کې هوایي اډه وکاروي "تر څو د یوه ډېر بې ‌ثباته او خطرناکه رژیم د احتمالي برید مخنیوی وکړي."

په برلین کې چارواکو د چهارشنبې په ورځ وویل چې جرمني ته د هغو افغانانو د لیږدولو بهیر نژدې په بشپړیدو دی چې دې هیواد منلي دي.

د جرمني د کورنیو چارو وزارت یوې ویاندې وویل چې د افغانستان لپاره د منلو فدرالي پروګرام شاوخوا ۲۳۰ کسان او د پخوانیو محلي کارکونکو او د هغوی د خپلو خپلوانو په ګډون شاوخوا پنځوس کسان، دا مهال په پاکستان کې جرمني ته د سفر لپاره انتظار باسي. دې ویاندې زیاته کړه چې جرمني ته دهغوی د لیږدولو پروګرام به په چټکۍ عملي شي.

د جرمني ډي پي اې خبري آژانس د راپورله مخې دې چارواکې همدارنګه وویل چې کیدای شي هره ورځ شمیرې بدلې شي ځکه د یوشمیرکسانو پردوسیو د محکمو په ګډون پر ځینو بهیرونو کې کار روان دی.

په تیره ډسمبرمیاشت کې د جرمني حکومت له ۶۵۰ څخه زیاتو افغانانو ته خبر ورکړ چې دا هیواد به یې ونه مني. دا هغه کسان دي چې د بشري حقونود دلایلو له مخې یې جرمني ته د تلو غوښتنلیکونه ورکړي وو.

د دې پرېکړې له لغوه کېدو سره، هغوی ته وړاندیز وشو چې له پاکستان څخه بېرته افغانستان ته په ستنېدو کې مرسته ترلاسه کړي یا بل هېواد ته ولاړ شي. په دې وړاندیز کې مالي مرسته هم شامله وه.

له دغوافغانانو د استوګنې پخوانی ملاتړ، لکه په مېلمستونونو کې یې استوګنځای پای ته رسول کېږي.

د کورنیو چارو وزارت وویل چې دا پرېکړه هم پر هغو کسانو تطبیقېږي چې د پاکستان په پلازمېنه اسلام‌اباد کې مېشت دي او هم پر هغو کډوالو چې له پاکستان څخه بېرته افغانستان ته ایستل شوي دي.

په وروستیو کې، د جرمني حکومت د چارټر او منظمو الوتنو له لارې هغه افغانان جرمني ته ولېږدول چې د طالبانو له واکمنۍ څخه پاکستان ته تښتېدلي وو. تېره اوونۍ، د فدرالي منلو پروګرام په چوکاټ کې ۴۷ کسان برلین ته ورسېدل.

د افغانستان د کرکټ ملي لوبډله به د شل اوریز نړیوال جام سیالیو په لړکې نن پنجشنبې له کاناډا سره لوبه وکړي. دا لوبه به د کابل په وخت د ماښام په ۶ بجو د هند په چینای لوبغالي کې ترسره شي. دا په دې جام کې د افغانستان څلورمه لوبه ده چې ترسره کوي. مخکینی یوه یې له متحده عربي اماراتو څخه ګټلې او دوه نورې یې، جنوبي افریقا او نیوزیلنډ ته بایللي دي.

د شل اوریز نړیوال جام سیالیو په ترڅ کې دغه راز نن ویسټ انډیز ایټالیا ته ماتې ورکړه او د زیمبابوې او سریلانکا لوبډلو ترمنځ لوبه روانه ده.

شل اوریز نړیوال جام د هند او سیریلانکا په ګډ کوربتوب پیل شوی او وروستۍ لوبه یې د مارچ په اتمه ترسره کیږي.

د سپوږمکیو تصویرونه ښيي چې د ایران حکومت په دې وروستیو کې په خپله یوه مهمه پوځي اډه کې نویو تاسیساتو باندې د کانکریټو یو سپر جوړ کړی او هغه یې په خاورو پوښلی او بند کړی دی.

دغه راز تصویرونه ښيي چې د ایران حکومت دیوې اټومي اډې ورودي تونلونه چې تیرکال اسراییلو سره د ۱۲ ورځنۍ جکړې په مهال دامریکا لخوا بمبارد شول پوښلي دي.

یوې بلې اډې ته نږدې ورودي تونلونه رغول شوي او د راکټونو یوه اډه چې د ۱۲ ورځنۍ جګړې په مهال زیانمنه شوې وه هم رغول شوې.

د رویټرز د خبري اژانس رپوټ زیاتوي چې اسراییل او امریکا سره د ایران د اوسني کړکیچ په مهال دغه تصویرونه د تهران فعالیتونه څرګندوي.

واشنګټن هلې ځلې کوي چی ایران سره یوې داسې اټومي هوکړې ته ورسیږي چې اټومي پروګرام یې محدود کړي او د جکړې مخه ونیول شي.

په غزني کې د طالبانو د حکومت چارواکي وايي د چهارشنبې په ورځ( دسلواغې په ۲۹ مه ) د کابل- کندهار په لویه لار یوه ترافیکي پیښه کې ۳ کسه مړه شول.

دا پیښه د یوه مسافر وړونکي او یو بارووړونکي موټرد ټکر څخه رامینځ ته شوه.

د سه شنبې په ورځ هم په غزنې ولایت کې دیوې بلې ترافیکي پیښې په نتیجه کې ۷ کسو ته مرګ ژوبله واوښته او دغه راز د کابل ننګرهار په لویه لاره یوه ترافیکي پیښه کې ۲ کسه مړه او ۲ نور ټپیان شول.

د لارو خرابوالی ، د موټرچلوونکو بې احتیاطي او د ترافیکي قوانینو نه مراعتول په افغانستان کې د ترافیکي پيښو اصلي عوامل ګڼل کیږي.

کابل او چهاراسیاب ولسوالۍ کې ۵ کسه د قمار په جرم او یو کس د لواطت په تور په عام محضر کې په درو ووهل شول.

د طالبانو د حکومت سترې محکمې د چهارشنبې په ورځ ( دسلواغې په ۲۹ مه ) په خپل ویبسایټ ولیکل چې دغو کسانو ته د ابتدايي محکمو د پریکړو سره سم او د سترې محکمې له تائيد وروسته سزا ورکړل شوه.

ستره محکمه زیاتوي چې دغه ۵ کسه په ۶ میاشتو تنفیذی حبس هم محکوم شوي او هر یو ۱۵ درې ووهل شول.

دغه راز متهم کس پر ۲۹ درو تعزیري سزا محکوم شوی وو.

د طالبانو د حکومت لخوا په عام محضر کې د سزاګانو تطبیق له ګڼو داخلي او بهرنیو انتقادونو سره مخ شوی دی خو طالبان وايی دا کار د شریعت له احکامو سره سم کوي.