ټاکل شوې ده چې د پاکستان روغتیا وزیر کابل ته سفر وکړي او د طالبانو له چارواکو سره د پولیو یا د ماشومانو د ګوزڼ د ناروغۍ د خپریدو د مخنیوي پر لارو چارو خبرې وکړي.

پاکستاني رسنیو کابل ته د سید مصطفی کمال د تګ خبر ورکړی دی، خو دا یې نه دې ویلي چې ښاغلی کمال به کله کابل ته ځي.

پاکستان او افغانستان د نړۍ یوازیني دوه هیوادونه دي چې لاهم پکې د ماشومانو د ګوزڼ ( پولیو) ناروغي شته.

د راپورونو له مخې پروسږکال په پاکستان کې د پولیو څلور اتیا مثبتې پیښې ثبت شوې او په افغانستان کې د دې ناروغۍ د مثبتو پیښو شمیر تیرکال پنځه ویشتو ته ورسید.

ایراني رسنیو د اسراییلو په برید کې دایران د وژل شوي مشر ایت الله خامنه ای د میرمنې منصوره خجسته باقرزاده مړینه هم تایید کړه.

د ازادې اروپا راډیو ایراني څانګې راډیو فردا د دوشبنې په ورځ ( د کب په ۱۱مه ) رپوټ ورکړ چې د خامنه اي میرمن په برید کې د کوما حالت ته تللې وه چې اوس یې سا ورکړه.

په ایران باندې بریدونو کې د خامنه ای د یوې لور ، نګور او زوم په شمول د کورنۍ یوشمیر نورغړي هم وژل شوي دي.

د متحدو ایالاتو ولسمشر دونالډ ټرمپ د دوشنبې په ورځ سپینه ماڼۍ کې امریکايي عسکرو ته د مډالونو د ورکړې په مراسمو کې یوځل بیا وویل چې په ایران باندې د امریکا روان برید څلور اهداف لرې ; دایران راکټي وړتیا ختمول، د ایران د سمندري ځواکونو له مینځه وړل ، له اټومي پروګرام او "تروریستو" ډلو ته د وسلولیږلو څخه د ایران لاس اخیستل.

ټرمپ وویل چې امریکايي ځواکونو تراوسه لس ایراني جنګي بیړۍ غرقې کړي دي.

د امریکا ولسمشر زیاته کړه چې د امریکا اردو له هغه پلانه چې مخکې یې جوړ کړی وو ډیره مخکې شوې او تراوسه یې خپل اهداف ترلاسه کړي خو کیدای شي نور وخت هم وغواړي.

د افغانستان لپاره د بریتانیې ځانګړي استازي افغانستان کې د طالبانو د حکومت چارواکو سره دپاکستان او افغانستان ترمینځ د روانې شخړې په هکله خبرې کړي دي.

د طالبانو د حکومت مرستیال ویاند حمد الله فطرت د دوشنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه ولیکل چې په انلاین غونډه کې د ریاست الوزراء د دفتر عمومي رئیس ډاکټر ملا عبدالواسع او رچارډ لینډزی ترمینځ د افغانستان او دسیمې د روانو حالاتو په هکله خبرې وشوې.

خبر زیاتوي چې بریتانوي استازي ریچارد لینډزي ویلي چې لندن وضعیت له نږدي څاري ، جنګ د حل لاره نه ده نو ښه به وي چې منځګړي هیوادونه لاس په کار او ستونزې د خبرو له لارې حل شي.

ملا عبدالواسع ویلي چې دطالبانو حکومت تل د نړۍ ، سیمې او ګاوڼدیو هیوادونو سره د حسنه اړیکو ټینګار کړی ، افغانستان او پاکستان له پخوا ښې اړیکې او همکارۍ لرلې اود مذاکراتو ټیم له دوی سره ناستې کړي خو په ټکو یې "د هغوی دغیرمعقولو غوښتنو له امله هم مذاکرات بې پایلې وو او هم یې جنګ غوره کړ چې عواقب به یې ښه نه وي."

افغانستان کې د طالبانو د حکومت د ځواکونو او پاکستاني قواوو ترمینځ نښتې او هوايي بریدونه دوام لري او د دوشنبې په ورځ په کنړ دپاکستاني لورې په بریدونو کې د ولسي خلکو د مرګ ژوبلې رپوټ هم ورکړل شو.

نن سه شنبه د افغانستان په لسو ولایتونو کې دواورې او باران اټکل شوی دی.

افغانستان کې د طالبانو د حکومت د ترانسپورت او هوایي چلند وزارت د هوا پیژندنې ریاست نن په فراه ، غور، بامیان ، دایکندي ، سرپل، بلخ ، جوزجان ، فاریاب، بادغیس او بدخشان ولایتونو کې د واورې او باران اټکل کړی دی.

د باران اندازه له ۱۰ تر۲۰ ملي مترو او د واورې اندازه له ۱۰تر۲۰ سانتي میترو اټکل شوې ده.

د ملګرو ملتونو دبشری چارو د همغږۍ ادارې په خپل وروستي رپوټ کې وویل چې سږ ژمی د افغانستان په ځینو برخو کې د واورې پوښښ د تیر کال د ورته مودې پرتله خورا ښه حالت کې دی.

د دې ادارې په ټکو، د واورې او بارانونو زیاتوالی ممکن د پسرلي موسم د غنمو په کښت او تر ټولو مهم، د نويو کرل شوي تخمونو په ځانګړې توګه په وچو یا للمو سیمو کې یې پر ودې مثبته اغیزه ولري.

تمه ده په جون میاشت کې د افغانستان او هندوستان د کرکټ ملي ټیمونه یوه ټېسټ او درې یو ورځنۍ لوبې وکړي.

د هندوستان کرکټ بورډ نن دوشنبې تایید کړه چې د جون له شپږمې تر لسمې به ټیسټ لوبه وشي.

یو ورځنۍ لوبې به د جون ۱۴مې، ۱۷مې، او ۲۰مې ته پلان شوي دي.

دا لوبې د هند په کوربه توب په څلورو سټډیومونو کې ترسره کېږي.

له هند سره تر لوبو مخکې به افغانستان په شاوخوا لسو ورځو کې له سریلانکا سره مخ شي.

افغانستان به د سریلانکا په وړاندې لومړی درې شل اووریزې او بیا به درې یو ورځنۍ لوبې ترسره کړي.

دمګړۍ افغان ټیم د سریلانکا په وړاندې لوبو ته یو تمریني کمپ په خوست کې پيل کړی.

د طالبانو دفاع وزارت ویلي چې پاکستان کې یې یو شمېر مهم پوځي مراکز په هوايي بریدونو کې هدف ګرځولي.

د دغه وزارت ادعا کړې چې پرون یې د راولپنډۍ نورخان اډه، بلوچستان کوټه ۱۲نمبر قول اردو، خیبر پښتونخوا مهمندو ایجنسي خویزو کمپ او ‏غلني پوځي اډو باندې چې مهم پوځي تأسیسات او مراکز دي کارنده هوايي حملې کړي او ډېر زیان یې اړولی دی.

طالبان د ډرون په واسطه په پاکستان بریدونه کوي.

دفاع وزارت ویلي دا بریدونه یې په کابل، بګرام او ځینو نورو سیمو د پاکستان د هوايي بریدونو په غبرګون کړي.

نن پر ایران د اسراییلو او امریکا د بریدونو دریمه ورځ ده. دوشنبه سهار وختي د اسراییلو پوځ تایید کړه چې پر تهران یې د بریدونو تازه لړۍ پیل کړې.

د ایران تسنیم خبري اژانس منلې چې تهران کې درنې چاودنې شوې دي.

په ځواب کې یې ایران بیا په اسراییلو او خلیج هېوادونو ډرون او توغندیز بریدونه کړي.

د قطر پلازمینه دوحه او د بحرین پلازمینه منامه کې له سهاره د خطر زنګونه لګېدلي او د چاودنو غږونه اورېدل شوي.

د اماراتو ګڼمېشتی او تجارتي ښار دوبی او د عراق د کردستان اقلیم اربیل کې هم چاودنې شوې دي.

په خلیج هېوادونو کې لسګونه کسان د ایران په بریدونو کې ټپیان شوي او لږ تر لږه پنځه کسان وژل شوي.

اخوا د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې د دریو امریکايي عسکرو په وژل کېدو سخت خواشینی دی. هغه دا خبره بېګا پر ایران د بریدونو په اړه د جزییاتو د بیان په وخت وکړه.

ټرمپ وویل چې د امریکا د مرکزي قومندانۍ سنټکام په حواله دری امریکايي سرتیري یکشنبه وژل شوي. د راپورونو له مخې لږ تر لږه ۵ امریکايي عسکر سخت ژوبل دي.

ایران په سیمه کې د امریکا پوځي اډې تر ډرون او توغندیزو بریدونو لاندې راوستي.

پرایران د امریکا او اسراییل له بریدونو وروسته او په سیمه کې د جګړې له پراخیدو سره د تیلو بیه لس سلنه زیاته شوې.

د یکشنبې په ورځ د برینټ اومه تیلو د یوه بیرل بیه شاوخوا اتیا ډالرو ته پورته شوه. د رویترز په وینا کارپوهان اټکل کوي چې په منځني ختيځ کې د روانې جګړې له امله به ښایي د یوه بیرل تیلو بیه ترسل ډالرو پورې اوچته شي. د رویترز د راپورله مخې په داسې حال کې چې پوځي بریدونه په خپله د تیلو د بیو د زیاتوالي سبب شوي، د هرمز تنګي بندول یې یو مهم فاکتوربلل کیږي. د نړۍ څه باندې شل سلنه تیل د هرمز تنګي له لارې لیږدول کیږي. یوشمیرسرچینو ویلي، وروسته له هغې چې تهران کشتیو ته خبرداری ورکړچې له هرمز تنګي څخه دې له تیریدو ډډه وکړي، د اومه او نورو تیلو او اوبلن ګازو لیږدونکو کشتیو خپل فعالیتونه درولي دي.

د جرمني صدراعظم فریدریخ میرڅ وایي، پرایران د اسراییل او امریکا له خوا بریدونه ځینې خطرونه هم له ځان سره لري.

میرڅ د یکشنبې په ورځ په برلین کې وویل: "د دغو پوځي بریدونو هدف دادی چې د یوه کمزوري رژیم ویجاړوونکې لوبه پای ته ورسوي، خو دا کار له خطره خالي هم نه دی."

د جرمني ډي پي اې خبري آژانس د راپورله مخې میرڅ وویل هېڅوک نه پوهېږي چې "د ایران سخت غچ اخیستونکي بریدونه به سیمه د څه ډول کړکېچ پرلور بوځي" او یا دا چې "ایا له بهره د پوځي بریدونو له لارې په دننه کې د سیاسي بدلون د رامنځته کولو پلان به بریالی شي که نه."

میرڅ زیاته کړه چې د ایران د کورني سیاسي وضعیت درک کول ستونزمن دي او د لویدیځ هغه مداخلې چې په افغانستان، عراق او لیبیا کې یې کړي، ښایي یوازې تریوه حده د دې هیواد له شرایطو سره سمون ولري. نوموړي د لنډ مهاله ریښتیني خطرونو یادونه وکړه او ویې ویل چې له پایلو به یې موږ په جرمني او نوره اروپاکې هم اغیزمن شو.

د جرمني صدراعظم په ایران کې د ملايانو رژیم یو ترهګریز رژیم وباله چې د ده په خبره له لسیزو راهیسې د خپلو وګړو د ځپلو مسؤل دی."

ټاکل شوې نن دوشنبې د افغانستان په دوو ولایتونو کې د ماشومانو لپاره د پولیو د واکسین کمپاین پیل شي.

د پولیو فري افغانستان بنسټ پرون یکشنبې په خپله ایکسپاڼه کې په یوه بیان کې ویلي چې ترپنځو کلونو کم عمره ماشومانو ته د پولیو دغه کمپاین به دوشنبې د کب یا حوت په یولسمه د فاریاب او بادغیس ولایتونو په یوشمیر ولسوالیو کې پیل شي. د دې بنسټ په خبره د واکسین دغه کمپاین به د فاریاب د مرکز میمنې په ګډون د دې ولایت په دولت آباد، شیرین تګاب، پښتون کوټ، قیصار او المار او د بادغیس ولایت په غورماچ او بالامرغاب ولسوالیو کې تطبیق شي. په دې اړه چې دغه کمپاین به څو ورځې دوام وکړي او په ترڅ کې به یې څومره ماشومان د ګوزڼ یا پولیو ناروغۍ په وړاندې واکسین شي، نورجزیات ندي ورکړل شي خود واکسین دغه کمپاین په دې ولایتونو کې وروسته له هغې پيلیږي چې له دې وړاندې ورته کمپاین د سلواغې میاشتې په نیمایي کې د افغانستان په اتلسو، اکثریت ختیځو ولایتونو کې تطبیق شو.

په روان ۲۰۲۶ میلادي کال کې تر اوسه د پولیو کومه مثبته پېښه نه ده ثبت شوې خو د روغتیا د نړیوال سازمان په وینا تېر ۲۰۲۵ میلادي کال کې په افغانستان کې د پولیو نهه مثبتې پېښې ثبت شوې دي.

افغانستان او پاکستان د نړۍ هغه دوه هېوادونه دي چې لا هم پکې د پولیو ناروغي په بشپړه توګه له منځه نه دی وړل شوی.