روزا اوتونبایوا د یوناما مشره په داسې حال کې چې ملګروملتونو دافغانستان د وضعیت په هکله خپل نوی رپوټ نن خپور کړ، راتلونکې دوشنبې( جون ۲۳ مه) امنیت شورا ته وینا کوي.

یوناما ، په افغانستان کې دملګرو ملتونو دسیاسي استازولی دفتر دپنجشبې په ورځ دا خبر په ایکس ټولنیزه شبکه کې خپور کړ.

میرمن اوتونبایوا په خپل روستي رپوټ کې پر افغان مېرمنو د طالبانو د محدودیتونو د دوام له کبله ژوره اندیښنه څرګنده کړې وه.

بلخوا ،دملګرو ملتونو عمومي منشي په خپل تازه رپوټ کې وايي چې دروان میلادي کال دفبروري له لومړي نیټې د اپریل تر دیرشمې په افغانستان کې د امنیت او سلامتیا اړوند څه دپاسه ۲ زره پیښې ثبت شوي دي.

د ملګرو ملتونو د سرمنشي رپوټ چې نن پنجشنبې خپور شوی زیاتوي چې دغه شمیر د تیرکال په تناسب ،دپیښو په سلو کې درې زیاتوالی ښیي.

د ملګري ملتونو سرمنشي په رپوټ کې د اسلامي دولت یا داعش په شمول د طالبانو د مخالفو ډلو بریدونو ته هم اشاره شوې خو وايی دغو ډلو تراوسه د افغانستان هیڅ کومه سیمه ترخپل کنټرول لاندې نه ده راوستلې.

د طالبانو حکومت تراوسه ددغه رپوټ په هکله څه نه دي ویلي.

په داسې حال کې چې د متحدو ایالاتو ولسمشر ډونالډ ټرمپ وویل چې د وینزویلا ولسمشر نیکولاس مدورو نیول شوی او له هیواد بهر ویستل شوی دی ، د وینزویلا دفاع وزیر د شنبې ورځې په لومړیو ساعتونو کې په یوې ویډیو کې وویل چې وینزویلا به د بهرنیو عسکرو د حضور په وړاندې مقاومت وکړي.

دفاع وزیر ویلادیمیر پادرینو وویل په وینزویلا باندې امریکايي برید کې ولسي سیمې په نښه شوي دي او دوی د وژل شویو او ټپیانو په هکله معلومات راټولوي.

ټرمپ په خپله خواله رسنۍ سوشل ټروث ولیکل چې نیکولاس مدرو یې نیولی دی.

په ایران کې د حکومتي ځواکونو له مخنیوونکو اقداماتو سربېره ګڼو ښارونو کې تر شپې ناوخته لاریونونو دوام درلود.

لږ تر لږه اوه کسان په تېرو شپږو ورځو کې د لاریونونو پر مهال وژل شوي او لسګونه نور ژوبل دي.

د راپورونو له مخې پرون هغه کسان هم خاورو ته سپارل شوي چې په تېرو شپږو ورځو کې وژل شوي.

د ازادې اروپا فردا راډیو په راپورونو کې راغلي چې د جنازې په مراسمو کې هم ګڼو خلکو د حکومت پر ضد شعارونه ورکړي او له امنیتي ځواکونو سره یې اخ او ډب کړی دی.
خلکو اعتراضونه د ډالرو په وړاندې د تومانو د بېساري لوېدو په خاطر پيل کړل چې اوس یې لمن ګڼو ښارونو ته غځېدلې او پکې لاریونوال حکومت په فساد، جبر او د منابعو په ضایع کولو تورنوي.

د ایران امنیتي ارګانونو مظاهره چیان د دوی په خبره بلواګر یاد کړي چې غواړي له منځته راغلي وضعیته ناوړه ګټه پورته کړي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ خبرداری ورکړی چې که ایران پر سوله ییزو مظاهره چیانو ډزې وکړي او هغوی ووژني نو متحده ایالات به د دغو خلکو ژغورنې ته ودانګي.
دغو څرګندونو د ایران کلک عکس العمل پارولی او په سیمه کې یې د امریکايي سرتیرو او اهدافو په اړه ګواښونه هم کړي دي.

د تخار په چاه اب ولسوالۍ کې د سیمې د خلکو او د سرو زرو د کان د یوه استخراجي شرکت د مسوولینو تر منځ اخ او ډب شوی.

په خواله رسنیو په خپرو شویو ویډیوګانو کې ښکاري چې د سیمې خلک څو موټر په ډبرو وهي او په وړاندې یې د دغو معترضینو د لرې کولو لپاره هوايي ډزې کېږي.
سیمه ییزو رسنیو راپور ورکړی په ډزو کې د سیمې یو کس ټپي شوی او وروسته د معترضینو له خوا د ډبرو د ویشتلو له امله د کان کیندنې د شرکت څو کارکوونکي ژوبل شوي.

د سیمې خلکو ویلي چې له دوی سره له همغږۍ پرته د کان کیندنې یوه شرکت د کار د پیل په هدف خپل ماشینونه او وسایط راوړي وو.

د طالبانو چارواکو لا د دې پېښې په تړاو څه نه دي ویلي.

مخکې له دې هم د افغانستان په شمال په تېره تخار او بدخشان کې د سرو زرو د کانونو پر سر لانجې پېښې شوي دي.

د طالبانو په حکومت باندې نیوکې کېږي چې په بې رویې شکل د سرو زرو او نورو قیمتي ډبرو د ایستلو لپاره لاس په کار شوي او په قراردادونو کې یې هم ډېر ستنډرډونه له پامه غورځولي دي.

د پاکستان د ترهګرۍ ضد محکمې اته تنه خبریالان په عمر بند محکوم کړل.

په دوی باندې د ترهګرۍ اړوند جرایمو تورونه لګېدلي چې د پخواني بندي صدراعظم عمران خان په ملاتړ له انلاین فعالیتونه سره تړلي بلل شوي.

د راپورونو له مخې دا خبریالان د هغو قضیو په خاطر محکوم شوي چې د ۲۰۲۳ کال د مې په نهمه تر تاوتریخجنو مظاهرو وروسته ثبت شوې وې.

په هغو مظاهرو کې د پخواني صدراعظم عمران خان پلویان په پوځي مراکزو په بریدونو تورن شوي.

پخوانی صدراعظم او د تحریک انصاف پاکستان رهبر عمران خان د ۲۰۲۳ کال له اګست راهیسې په زندان کې دی.

په نړۍ کې د کرکټ د یو ورځنیو سیالیو په نهو غوره لوبغاړو کې دری د افغانستان دي.

د کرکټ نړیوالې شورا پرون د ۲۰۲۵ کال پر مهال د نړۍ د غوره لوبغاړو نوملړ اعلان کړی دی.

راشدخان د یو ورځنیو بالرانو لومړی مقام ګټلی.

عظمت الله عمرزی په الرونډرانو کې لومړی مقام او محمد نبي بیا په الرونډرانو کې دریم مقام لري.

راشدخان همداراز په شل اووریزو سیالیو کې د بالرانو دریم مقام ساتلی دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي که ایران مظاهره چیان ووژني دوی به یې ژغورنې ته ودانګي.
د راپورونو له مخې په ایران کې چې مظاهرې نن شپږمې ورځې تر رسېدلي لږ تر لږه اوه تنه وژل شوي او لسګونه نور ټپیان دي.

ټرمپ په خپله تروث سوشیال پاڼه کې په بیان کې لیکلي :« که ایران سوله ییز لاریونوال ووژني چې دا یې رسم دی، متحده ایالات به د هغوی ژغورنې ته ور ودانګي.»

د هغه په خبره امریکا د اقدام لپاره چمتو ده.

د ټرمپ دغه بیان د ایران د لوړپوړو چارواکو کلک عکس العمل پارولی.

د ایران د ملي امنیت د عالي شورا سلاکار علي لاریجاني په ایکس پاڼه د یوه بیان له لارې په سیمه کې امریکايي سرتیري ګواښلي دي.

د ایران د رهبر علي خامنه يي سیاسي سلاکار علي شمخاني هم ګواښ کړی چې ایران به د دغه هېواد په چارو کې لاسوهونکو ته کلک ځواب ورکړي او لاس به یې ورلنډ کړي.

د بشري حقونو مدافع ډلو راپور ورکړی چې امنیتي ځواکونو پر مظاهره چیانو ډزې کړي او له تاوتریخوالي یې کار اخیستی.

د ایران شاوخوا ۳۰ ښارونو کې د ډالرو او سرو زرو د بیو د بېساري لوړېدو په غبرګون مظاهرې روانې دي.

په ایران کې د تازه لاریونونو پر مهال لږ تر لږه اوه کسان وژل شوي دي.

ځینو رسنیو د اولسو او ځینو نورو بیا د ۳۲ کسانو د ټپي کېدو راپور هم ورکړی.

د ازادي راډیو فردا څانګې ته د ور رسېدلو ویډیوګانو له مخې امنیتي ځواکونه په خلکو اوښکی بهوونکی ګاز کاروي او د ډزو غږونه هم اورېدل کېږي.

په یوه پېښه کې د فارس نیمه دولتي خبري اژانس په خپله هم تایید کړې چې دری تنه د لُرستان ولایت په ازنا ښار کې د پولیسو یوه مرکز ته د ننوتلو پر مهال وژل شوي.

مظاهرې چې د ډالرو او سرو زرو د بیو د بېساري لوړېدو په غبرګون پیل شوې وې نن جمعه شپږمې ورځې ته رسیدلي.

د ایران د بشري حقونو د فعالانو خبري ارګان هرانا راپور ورکړی چې لږ تر لږه ۱۱۹ مظاهره چیان هم د امنیتي ځواکونو له خوا نیول شوي دي.

مظاهرې څه باندې دېرشو ښارونو ته غځېدلي او پر مهال یې ښکاري چې خلک د رژیم او امنیتي ځواکونو پر ضد شعارونه ورکوي.

هرانا د ایران د بشري حقونو د مظاهرو پر مهال د امنیتي ځواکونو له خوا په خلکو د اوښکي بهوونکي ګاز او ډزو راپورونه ورکړل شوي.

د طالبانو سترې محکمې اعلان وکړ چې د نوي میلادي کال په لومړۍ ورځ یې اته تنه په رزګان، بلخ او ننګرهار کې د غلا، لواطت، شخصي حریم ته د ننوتلو، زنا او الحکولي مشروباتو د پلورلو په تور په عام محضر کې په درو وهلي دي.

د طالبانو د سترې محکمې په وینا دغو کسانو ته د نهه دیرش درو سربیره هر یو ته تر دوو کلونو پورې د بند سزا ورکړل شوې ده.

تر دې مخکې پرون د طالبانو سترې محکمې په یوه بیان کې وویل چې په دوه زره پنځه ویشتم کال کې په افغانستان کې د دوی د دولت له لورې شپږ تنه اعدام شوې دي او یو زر یو سل او اتلس تنه نور په مختلفو تورونو په عام محضر کې په درو وهل شوې دي.

د ملګرو ملتو په ګډون د بشري حقونو نړیوالو موسسو بیا بیا له طالبانو غوښتې دي چې په عام محضر کې له اعدامونو او خلکو ته له سزا ورکولو لاس واخلي، ځکه چې دا ډول سزاګانې د بشري حقونو له نړیوالو اصولو سره سمې نه دي.

په قطر کې د طالبانو سفیر سهیل شاهین یو ځل بیا له ملګرو ملتو وغوښتل چې د ملګرو څوکۍ د دوی حکومت ته وسپاري.

سهیل شاهین د پنجشنبې په ورځ وویل چې د ملګرو ملتو په سازمان کې د افغانستان څوکۍ ترلاسه کول له څو پلوه طالبانو ته مهم دي؛ یو به نړیوال مشروعیت ترلاسه کړي، بل به د افغانستان کنګل شوي پیسې دوی ته وسپارل شي او نړیوالو مرستو ته به لاسرسۍ پیدا کړي.

له تیرو څه باندې څلورو کلونو راهیسې چې طالبانو بیاځلي کابل نیولی دی، ورته غوښتنه له ملګرو ملتونو کوي، خو ملګري ملتونه له دوی څخه غواړي چې بشري حقونه په ځانګړي ډول د ښځو او نجونو حقونه رعایت کړي او یوه ټولشموله حکومت ته لار پرانیزي.

په افغانستان کې د وروستیو ورښتونو او سیلونو له امله د قربانیانو شمیر اوولسو ته ورسید.

په قربانیانو کې د یوې کورنۍ هغه پنځه تنه هم شامل دي چې په هرات ولایت کې د خپلو کور د چت د نړیدو له امله یې د پنجشنبې په ورځ ساه ورکړه.

د طالبانو له طبیعي پیښو سره د مبارزې ملي ادارې د پنجشنبې په ورځ په یوه بیان کې وویل چې د ځاني تلفاتو ترڅنګ د ورښتونو او سیلونو له امله دوه سوه څلور اویا کورونه بشپړ ویجاړ شوي او نژدې یو زر پنځه سوه شپیته کورونه په جزیي ډول تخریب شوې دي.

په افغانستان کې د تیرو څلورو ورځو په ترڅ کې د ورښتونو له امله د شاوخوا دولس سوه څارویو د له منځه تللو خبرونه هم خپاره شوې دي.