ایران او اسراییل نن شنبې هم په یو بل د توغندیوباړونه وچلول او هوايي بریدونه و کړل.

په داسې حال کې چې دایراني توغندیو څپې داسراییلو فضا ته ورسیدې او دافع هوا سیستم یې د شنډولو لپاره لاس په کار شو ، په شمول د تل ابیب او بیت المقدس د اسراییل په ټولو سیمو کې د هوایي بریدونو دخطر شپیلی وغږول شوې، او اوسیدونکي یې په چټکۍ سرپناه ته ستانه سول.

د اسراییلو د امبولانس خدماتو ادارې په وینا، په اسراییلو کې یو سړی او یوه ښځه د هغه توغندي له امله ووژل شول او لسګونه نور ټپیان شول چې د دوی کورونو ته نږدې ولګېد.

د ژغورنې ټیمونو د تل ابیب څخه بهر په ریشون لیزیون ښار کې د ویجاړو شویو ودانیو لاندې د پلټنې او ژغورنې هلوځلو ته مخه کړه.

د اسراییلو دفاع وزیر یسراییل کاټز د شنبې په ورځ وویل چې د ایران مشرتابه په ملکي وګړو برید سره ، سره کرښه ماته کړه او "د دې لپاره به درنه بیه پریکړي".

بلخوا ، د فلسطین سرې میاشتې وویل د حوثي ملیشو لخوا له یمن څخه یو توغول شوي توغندي د اسراییلو په اشغال شوي لویدیځه غاړه کې د دریو ماشومانو په ګډون پنځه فلسطینیان ووژل.

په ایران کې، د نیمه رسمي تسنیم خبري اژانس راپور ورکړی چې په پلازمینه تهران کې د شپې څو چاودنې واورېدل شوې.

د فارس خبري اژانس هم ویلي چې د تهران په مهرآباد هوايي ډګر کې دوه توغندي ولګېدل، او د ایران رسنیو ویلي چې هلته د اور لګېدو راپورونه ورکړل شوي دي.

مهرآباد هوايي ډګر چې نږدې ورته دایران د رهبري مهمو ځایونه دي د جنګي جیټ او ترانسپورتي الوتکو یوه اډه هم لري.

ملګرو ملتونو کې د ایران استازي امیر سعید ایرواني وویل چې په ایران باندې د اسراییلو په بریدونو کې د لوړ پوړو پوځي چارواکو په شمول ۷۸ کسان وژل شوي او له ۳۲۰ څخه ډیر ټپیان شوي دي، چې ډیری یې ملکي وګړي دي.

د ګډو ګټو امنیتي تړون وایي، د تاجکستان-افغانستان د پولي پر اوږدو د وسله والو نښتو د زیاتیدو له امله به د تاجکستان سرحدي ځواکونه په پرمختللو تجهیزاتو او وسلو سمبال کړي.

دا پریکړه وروسته تر دې وشوه چې د پنجشنبې په ورځ د تاجکستان امنیتي ځواکونو د ختلان په ولایت کې د مخدره موادو له شکمنو قاچاق وړونکو سره نښته وکړه. د دې نښتې په ترڅ کې د تاجکستان د سرچینو په وینا درې وسله وال وژل شوي او نور د افغانستان لور ته تښتیدلي دي.

د ګډو ګټو د امنیتي تړون د مشر تالات بیګ مسادیکوف په وینا روسي رسنیو نن راپور ورکړ چې تاجکستان ته د وسلو د ورسپارلو لست چمتو کوي، خو تر اوسه دا موضوع نه ده روښانه شوې چې کله به دا وسلې تاجکستان ته سپارل کیږي.

روسیه، بلاروس، قزاقستان، قزغزستان او تاجکستان د ګډو ګټو د امنیتي تړون غړي دي.

د بلوچستان د مرکز کوټې په ګډون په لږ تر لږه دولسو سیمو حکومت مخالفه وسله والو نن همغږه عملیات ترسره کړل.

یوه امنیتي مسوول چې نه یې غوښتل څیره یې ښکاره شي او نوم یې یاد شي فرانس پریس اژانس ته وویل چې د دې بریدونو پرمهال د پنځو ملکیانو په ګډون لږ تر لږه لس امنیتي سرتیرې وژل شوي او اته پنځوس مخالف وسله له منځه تللي دي.

تر دې څرګندونو مخکې نن سهار له کوټې، پسني، مستونګ، نوشکي او ګوادر څخه د نښتو او چاودنو راپورونه خپاره شوي وو.

بلوچ بیلتون غوښتونکو( بلوچ لیبریشن ارمي) ډلې د دې همغږه عملیاتو مسوولیت منلی دی.

په توکیو کې د افغانستان سفارت سر له ننه بند شو.

په جاپان کې د جمهوري نظام د وخت سفیر شیدا محمد ابدالي په ایکسپاڼه کې لیکلي دي چې په خواشینۍ له توکیو روان دی. بل لور ته پرون د استرالیا د بهرنیو چارو وزارت اعلان وکړ چې په کانبیرا کې به د افغانستان سفارت د جنون په میاشت کې وتړل شي.

د پاکستان په بلوچستان کې بلوچ بیلتون غوښتونکو د مرکز کوټې په ګډون په بیلابیلو سیمو کې نن په یوه وخت عملیات پیل کړې دي.

په کوټه کې یوه امنیتي چارواکي چې نوم یې نه دی اخیستل شوی، فرانس پریس اژانس ته وویل چې د ماشینداروو او ځانمرګو دا همغږه عملیات په ټول بلوچستان کې ترسره کیږي، په ځانګړي ډول په کوټه، پسني، مستونګ، نوشکي او ګوادر کې.

صوبایي حکومت بیړنی حالت اعلان کړی دی.

بلوچ بیلتون غوښتونکو( بلوچ لیبریشن ارمي) ډلې د دې همغږه عملیاتو مسوولیت منلی دی.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر یو ځل بیا له امریکا سره یوه تړون ته چمتوالی څرګند کړ.
عباس عراقچي نن په ایکسپاڼه کې لیکلي دي چې هیواد یې له واشنګتن سره سم او منصفانه توافق ته چمتو دی. عراقچي وایي چې ایران چمتو دی چې اټومي وسلې جوړې نه کړي خو د دې په بدل کې دې پر تهران لګیدلي بندیزونه لرې شي.

د امریکا د متحد ایالتونو ولسمشر د پنجشنبې په ورځ ویلي و، چې ایران ته یې داسې ضرب الاجل ټاکلی دی چې هغوی پرې پوهیږي.

ډونالډ ټرمپ د پنجشنبې په ورځ په سپینه ماڼۍ کې دا هم وویل چې د امریکا ډیرې سترې جنګي بیړۍ د ایران په لور روانې دي.

ټاکل شوې ده چې د غزې او مصر ترمنځ د رفح پوله سر له سبا پرانیستل شي. دا ګام د غزې لپاره د واشنګتن له لورې د سولې د وړاندې شوي پلان برخه ده.

د اسراییل پوځ وویل چې رفح پوله به د محدودو پلیو کسانو د تګ راتګ لپاره پرانیستل شي او هغه کسان به له دې لارې د تیریدو اجازه ولري چې د اسراییل له لورې یې تایید شوي وي. په ورته وخت کې به د دې کسانو د تګ راتګ چارې اروپایي ټولنه څاري.

رفح د غزې یوازینۍ پوله ده چې له اسراییل سره شریکه نه ده.

د غزې دا پوله د دوه زره څلرویشتم کال د مې له میاشتې راهیسې بنده ده.

د افغانستان د بیارغونې لپاره د امریکا د متحد ایالتونو د سرمفتش اداره( سیګار) سر له ننه د یوې خپلواکې ادارې په توګه منحل شوه.

دا اداره چې په دوه زره اتم کال کې د متحد ایالتونو د کانګرس له خوا جوړه شوې وه هدف یې په افغانستان کې په پوځي، پرمختیایي او بشري پروګرامونو کې د امریکا د لګول شویو میلیارډونو ډالرو پلټنه او تفتیش و.

سیګار خپل وروستی راپور تیره میاشت خپور کړ او په هغه کې یې څرګنده کړه چې په افغانستان کې له دوه زره دوهمه تر دوه زره یو ویشتم کلونو پورې د متحد ایالتونو کانګرس شاوخوا یوسل او څلروڅلویښت اعشاریه اووه میلیارډه ډالر د افغانستان بیارغونې ته ځانګړې کړي و.

دې ادارې د خپل کار په مودې کې د ضایع شویو پیسو، درغلیو او ناوړه ګټې اخیستنې مهمې پېښې مستندې کړې، او اټکل یې کړی چې لسګونه ملیارد ډالر له لاسه تللي یا په ناسم ډول مدیریت شوي دي.

د سیګار د ادارې مشر جان سوپکو په ایکسپاڼه کې له ټولو هغو کسانو مننه کړې ده چې د دې ادارې د نژدې اوولس کلن فعالیت پرمهال یې له دوی سره همکاري کړې ده.

په پرونۍ لوبه کې چې د زیمبابوې په پلازمېنه هرارې کې ترسره شوه، افغانستان په ۵۰ اوورونو کې د ۷ لوبغاړو په زیان سره ۳۱۵ منډې وکړې.

فیصل شینوزاده په ۱۴۲ بالونو د ۱۶۳ منډو په جوړولو سره د افغان لوبډلې په بریا کې مهم رول ولوباوه، خو سیالې لوبډلې خپل ټول لوبغاړي په ۴۱ اوورونو کې له لاسه ورکړل په داسې حال کې چې یوازې ۱۲۴ منډې یې جوړې کړې وې.

د انګلنډ لوبډله هم د نوي زیلانډ له ماتولو وروسته د نولس کلنو د نړیوال جام نیم پایلوبې ته ووته. د یکشنبې په ورځ د هند او پاکستان له سیالۍ وروسته به مالومه شي چې په دوی کې کوم یو نیم پایلوبې ته وتلای شي.

د نورو مخکښو لوبډلو د لوبو مهالوېش به وروسته اعلان شي.

د رویټرز خبري آژانس د راپور له مخې سرمنشي انتونیو ګوتېریش د ملګروملتونو غړو هېوادونو ته په یوه لیک کې دا خبرداری ورکړی دی.

که څه هم ښاغلي ګوتېریش له دې مخکې هم د م. م د نغدو پیسو د بحران په اړه خبرې کړي خو دا ځلې یې په بېساري شدت سره په دې اړه خبرداری ورکړ.

دا په داسې حال کې ده چې متحدوایالتونو چې د م. م اصلي مالي مرستندوی دی، د ملګروملتونو له ځینو ادارو سره مالي مرستې کمې کړي او د دې سازمان عادي بودیجې ته یې د خپلې ونډې له ورکولو ډډه کړې ده.

ګوتیریش په هغه لیک کې چې د جون په ۲۸مه یې استولی دی، ویلي چې د م. م مالي بحران په زیاتېدو دی، د پروګرامونو په تطبیق کې له ستونزو سره مخ دی او له مالي پلوه د له منځه تللو خطر ورسره مل دی. د هغه په وینا په نژدې راتلونکي کې ښايي وضعیت تردې نور خراب شي.

د ملګروملتونو اړوندې ادارې چې په افغانستان کې اړو خلکو ته د بشري مرستو اصلي تمویلوونکې دي، په وروستیو کلونو کې د خپلو بودیجو د کمېدو له کبله، بیا بیا اندېښنه ښودلې ده.

د آسټرالیا د بهرنیوچارو وزارت پرون (د جنوري ۳۰مه) په یوه بیان کې چې د دې وزارت او د افغانستان د سفارت ګډه اعلامیه بلل شوې، دا خبر ورکړی دی.

په اعلامیه کې راغلي دي چې اوسنیو شرایطو او هغو محدودیتونو ته چې د دې سفارت له کنټروله وتلي دي او هم دې ته په پام سره چې روان وضعیت نور نو د دوام وړ نه دی د آسټرالیا د بهرنیوچارو او سوداګرۍ وزارتونه سپارښتنه کوي چې د ۲۰۲۶ کال د جون له ۳۰مې وروسته د سفارت فعالیت وځنډوي.

نوموړی وزارت زیاتوي چې آسټرالیا داسې کوم پلان نه لري چې د طالبانو ډیپلوماټان یا استازي ومني خو له نړیوالو قوانینو سره سم به د سفارت د ودانۍ او مالونو ساتنې ته دوام ورکړي.

په کانبېرا کې د افغانستان سفارت چې د پرځېدلي جمهوري نظام د ډیپلوماتانو له خوا اداره کېده، هم تراوسه په دې اړه رسما څه نه دي ویلي.