اسراییلي چارواکي وايي په بشري مرستو بار ۱۰۷ لارۍ پرون غزې ته ورسېدې.

د فلسطین په چارو کې د اسراییل د حکومت ځانګړې ادارې پرون خبر ورکړ چې په دې مرستو کې اوړه او نور غذایي مواد شامل دي. دې ادارې په یوه بیان کې دا هم ویلي دي چې د اسراییل دفاعي ځواکونه به د غزې په تړانګه کې خلکو ته د بشري مرستو رسولو ته دوام ورکړي خو په عین حال کې به تر وسې وسې هڅه وکړي چې دا مرستې د حماس تروریستي ډلې ته ونه رسېږي.

په تېرو دریو میاشتو کې د لومړي ځل لپاره تېره اونۍ جګړه ځپلې غزې ته بشري مرستې ورسېدې. اسراییلو د مارچ میاشتې له پیله دې تړانګې ته د بشري مرستو پر رسولو بندیز ولګاوه او تور یې ولګاوه چې حماس ډله دا بشري مرستې پلوري څو وسلې وپېري او خپلو جنګیالیو ته پیسې ورکړي.

د ملګروملتونو مرستندویو موسسو خبرداری ورکړ چې که پر بشري مرستو دا محدودیت دوام وکړي نو ښايي غزه له قحطۍ سره مخامخ شي.

روسیه وايي، دې ته چمتو ده که اړتیا وي چې د ایران د بوشهر له اټومي بټۍ څخه خپل کارکوونکي وباسي.

د ازادی راډيو د ایران څانګې، فردا راډیو خبر ورکړ چې د روسیې د دولتي اټومي انرژۍ شرکت مشر الیکسي لیخاچف د پنجشنبې په ورځ (جنوري ۲۹) وویل چې روسیه په رښتینې توګه هیله لري چې ښکېل اړخونه به د بوشهر د امنیت لپاره خپلې ژمنې پوره کړي. هغه وویل چې روسیه وضعیت له نژدې څاري او د بهرنیو چارو او دفاع وزارتونو سره په همکارۍ، که اړتیا وه د تخلیې اقداماتو ترسره کولو ته چمتو ده.

دا څرګندونې وروسته له هغه وشوې چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د چهارشنبې په ورځ پر ایران غږ وکړ چې د خبرو اترو میز ته راشي او د خپلو اټومي وسلو د پریښودو لپاره موافقه وکړي؛ که نه نو، د امریکا راتلونکی برید به ډیر سخت وي.

د چنګاښ په لومړۍ نیټه د ایران پر اټومي تاسیساتو د امریکا په برید کې د بوشهر اټومي بټۍ په نښه نه شوه. په هغه وخت کې، الیکسي لیخاچف خبرداری ورکړی و چې د بوشهر پر تاسیساتو برید کولی شي د ۱۹۸۶ کال د چرنوبل د پېښې په څیر د یوه ناورین سبب شي.

د افغانستان د بیارغونې لپاره د امریکا د مرستو څارونکې ادارې سیګار اعلان کړی چې د روانې جنوري میاشتې په ۳۱مه یې فعالیت پای ته رسېږي.

سیګار د چارشنبې په ورځ (د سلواغې په ۸مه- د جنوري ۲۸مه) په یوه بیان کې له ټولو هغو کسانو مننه وکړه چې په تېرو ۱۷ کلونو کې یې د دې ادارې ملاتړ کړی، فعالیتونه یې څارلي دي او یا یې ګټه ترې اخیستې ده.

د امریکا کانګرس نوموړې اداره په ۲۰۰۸ کال کې په دې مقصد جوړه کړه چې د افغانستان د بیارغونې لپاره د امریکا د حکومت پر مرستو څارنه وکړي.

سیګار په دې کلونو کې د افغانستان د پرمختګ په پروژو کې د فساد په اړه ګڼ راپورونه خپاره کړل او ویل یې چې په افغانستان کې د امریکايي مالیه ورکوونکو په میلیونونه ډالره مرستو کې فساد روان دی.

د سیګار د معلوماتو له مخې متحدوایالتونو د طالبانو له بیاواکمنېدو وروسته هم له افغانستان سره څه باندې ۳ میلیارد ډالره مرسته کړې ده.

د ولسمشر ډونالډټرمپ ادارې د تېرکال په جنوري میاشت کې د امریکا بهرنۍ مرستې بندې کړې.

د ایران د پارلمان رییس له متحدوایالتونو سره مذاکرات رد کړل او ویې ویل چې امریکا یوازې غواړي چې خپله اراده پر نورو تحمیل کړي.

د امریکا ولسمشر پرون چارشنبې اعلان وکړ چې د امریکا یوه لویه کشتۍ د ایران پر لور خوځېدلې او د اړتیا په صورت کې به خپل ماموریت په ډېر سرعت او تشدد سره ترسره کړي. هغه هیله څرګنده کړه چې تهران به ژرترژره خبرو ته چمتو شي.

د ایران د پارلمان رییس محمدباقر قالیباف د امریکا سي ان ان ټلویزیون ته وویل که څه هم تهران خبرو ته چمتو دی خو فکر نه کوي دا به هغه خبرې وي چې ولسمشر ټرمپ یې غواړي.

د ټرمپ دې سخت خبرداري د ایراني چارواکو پراخ غبرګونونه وپارول.

اروپايي اتحادیې ومنله چې دایران په یوشمیر چارواکو بندیزونه ولګوي.

د اتحادیې د غړو هیوادونو سفیرانو موافقه کړې چې د ایران پر یوشمیر چارواکو د وروستیو مظاهرو په ځپلو کې د ونډې له امله بندیزونه ولګوي.

دغه لاریونونه چې د روانې جنورې میاشتې پیل کې ټول هیواد ته وغځیدل د حکومت لخوا له په مرګونو اقداماتو وځپل شول.

داروپايی اتحادیې هیوادونو په هغو ایراني افرادو او ادارو هم جلا بندیزونه تصویب کړل چې په اوکراین کې یې د روسیې جګړه کې مرسته کړې.

دغه بندیزونه چې د شتمنیو کنګل او دویزو بندیز په کې شامل دي د چهارشنبې په ورځ دسفیرانو لخوا تصویب شول او تمه کیږي چې بهرنیو چارو وزیران به یې دپنجشنبې په ورځ رسما لاس لیک کړي.

ایران کې وروستي لاریونونه د دیسمبر په ۲۸ مه د اقتصادي ستونزو او دبهرنیو اسعارو په وړاندې دایراني ریال د رالویدو له امله په تهران کې پیل شول، وروسته یې د حکومت ضد احتجاج بڼه غوره کړه او لمن یې ټول هیواد ته وغځیدله.

ددغو لاریونو د ځپلو په ارتباط په کورنیو چارو وزیر اسکندر مومني او ۱۴ نورو چارواکو بندیزونه ولګول شول.

ویل کیږي چې ددغو لاریونو په ترځ کې زرګونه ګسان وژل شوي دي.

د امریکا د متحد ایالتونو ولسمشر نن یو ځل بیا ایران ته ګواښ وکړ.

ډونالډ ټرمپ وویل، هیله ده چې ایران ژر تر ژره د خبرو میز ته حاضر شي او د اټومي وسلو په برخه کې یوې عادلانه معاملې ته غاړه کیږدي. ولسمشر ټرمپ په خواله رسنیو کې په یوه پیغام کې دا هم لیکلي دي چې یو لوی لښکر د ایران په لور روان دی. ټرمپ زیاته کړه چې ده مخکې هم غوښتل له ایران سره یوه معامله وکړي، خو هغوی چمتو نه شول چې له امله یې د ایران پر اټومي تاسیساتو بریدونه وشول، خو دا ځل به حمله، د ده په وینا تر مخکنۍ یوې ډیره سخته وي.

د امریکا د ولسمشر تر دې خبرداري مخکې د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي وویل چې له واشنګتن سره د روغې جوړې خبرې ممکن نه دي او دیپلوماسي د پوځي ګواښ له لارې نه اغیزمنه ده او نه ګټه کوي.

کرملین وایي، نن به د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د سوریې له ولسمشر احمد الشرع سره د غونډې پرمهال په سوریه کې د روسیي ځواکونو د حضور په اړه خبرې وکړي.

د کرملین ویاند دیمیتري پیسکوف وویل، دا مشران به په مسکو کې نن د اقتصادي همکاریو او له لویه سره د منځني ختیځ د وضعیت په اړه وغږیږي.

د سوریې د مخکني ولسمشر بشار الاسد حکومت چې د دوه زره څلرویشتم کال په ډسمبر کې د احمد الشرع په مشرۍ ایتلافي ځواکونو ونړاوه، د روسیې نژدې ملاتړی و.

د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشرډونالډ ټرمپ د سې شنبې د ورځې ناوخته اعلان وکړ چې د امریکا د پوځ « یوه بله بېړۍ» د ایران پر لور روانه ده.

ټرمپ په آیوا ایالت کې په یوه وینا کې وویل: «په رښتیا، همدا اوس یوه بله ښکلې بېړۍ هم په ښکلي ډول د ایران پر لور روانه ده. نو باید ووینو چې څه پېښېږي».

د امریکا ولسمشر روښانه نه کړه چې د هغه له دې بېړۍ ډلې څخه هدف هماغه د «یو‌اېس‌اېس ابراهام لینکن» الوتکې ‌وړونکې بېړۍ او ورسره ملې جنګي کښتۍ دي چې د دوشنبې په ورځ منځني ختیځ ته داخلې شوې دي او که هغه د امریکا د پوځ بله نوې بیړۍ ده چې سیمې ته استول شوې. خو ټرمپ داهم وویل: «هیله لرم چې هوکړې ته ورسېږي».

دا په داسې حال کې ده چې د تهران او واشینګټن ترمنځ په ایران کې د اعتراضونو د ځپلو پر سر د کړکېچونو له زیاتېدو سره سم، امریکا د سې شنبې په ورځ، په منځني ختیځ کې د څو ورځنیوپراخو هوايي پوځي تمرینونو د ترسره کېدو خبر ورکړ.

اټومي الوتکې ‌وړونکې «ابراهام لینکن» بیړۍ چې د پرمختللو اف -۳۵ جنګي الوتکو په ګډون پرنږدې ۹۰ جنګي الوتکو سمباله ده، په تېرو ورځو کې له خپل پخواني ځای، د چین د جنوب له سمندر څخه، د فارس خلیج پر لور روانه وه، او د امریکا د مرکزي قومندانۍ سنتکام د تایید له مخې، د ایران په جنوب کې د اوبو مهم نړیوال تنګي ته رسیدلې.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وایي دی «هیله لري» چې د تهران پر وړاندې پوځي اقدام ته اړتیا پیدا نه شي، خو ده سیمې ته یو «لوی سمندري ځواک» استولی او د هوایي بریدونو احتمال یې هم ندی ردکړی.

ولسمشر ټرمپ د جنورۍ په ۲۶مه له اکسيوس سره په مرکه کې وویل چې د ایران اړوند وضعیت «بدلېدونکی» دی، ځکه هغه سیمې ته «لوی سمندري ځواک» لېږلی دی. د امریکا د مرکزي قوماندانۍ په وینا، د برید ډلې په ګډون د «يو اېس اېس ابراهام لنکن» په مشرۍ د الوتکو وړونکې بېړۍ اوس د منځني ختیځ په اوبو کې ځای پر ځای شوې ده. خو ټرمپ زیاته کړه چې د ده په اند تهران رښتیا هم غواړي یوه هوکړه وکړي.

هغه وویل: "هغوی غواړي یوه معامله وکړي. زه په دې پوهېږم. هغوی څو ځله اړیکه نیولې ده. هغوی غواړي خبرې وکړي."

په ایران کې کړکیچ وروسته له هغې زیات شو چې د دې هیواد رژیم د لاریونونو پر وړاندې سخت ځپونکي اقدامات وکړل چې د بشري حقونو د ډلو په وینا په زرګونه کسان پکې وژل شوي دي.

د اوکراین چارواکي وايي روسي ځواکونو په دوو جلا بریدونو کې دوه کسه ووژل او د دوو کوچنیانو او یوې امیدوارې ښځې په شمول یې ۲۰ تنه نور ټپیان کړل.

د فرانسې د خبري اژانس د رپوټ په اساس ، دغه بریدونه د اوکراین د دونتسک ختیځ کې د سلوویانسک ښار او په جنوب کې بندري ښار، اودیسه کې شوي دي.

د سیمې والي اولیګ کیپر په ټولنیزو رسنیو کې ولیکل چې روسي ځواکونو څه دپاسه ۵۰ ډرونونه وتوغول چې له امله یې دهستوګنې څو ودانۍ ، یوه کلیسا او څو ښوونځي زیانمن شول.

د تورسمندر په غاړه داوکراین دصادراتو او وارداتو لپاره مهم اودیسه ښار په ۲۰۲۲ کال اوکراین باندې دروسیې د پراخ یرغل د پیل راهیسې ،پرله پسې دا ډول بریدونو سره مخ کیږي.

په وروستیو اونیو کې د روسیې د ډرون او د توغندیو بریدونو له امله په ملیونو اوکراینیان له برښنا او د ژمي په سړه هوا کې د تودوخې سیستم له خدماتو بې برخې شوي دي.

بلخوا د اوکراین او روسیې ترمینځ دسولې لپاره د امریکا په منځګړیتوب ابوظبی کې خبرې د تیرې شنبې په ورځ پرته له کومې ټاکل شوې نتیجې پای ته ورسیدې خو چارواکو او منځګړو دخبرو د دوام لپاره خپله امادګي څرګنده کړه.

نیویارک ټایمز رپوټ ورکوي چې د امریکايي چارواکو او طالبانو ترمینځ له څو میاشتو راهیسې پټې خبرې رواني دي چې تمرکز یې د بندیانو په خوشې کولو دی چې ولسشمر ټرمپ ته اولویت لري.

در پوټ په اساس، په داسې حال کې چې واشنګټن د لږترلږه دریو امریکايي بندیانو دخوشي کیدو غوښتنه کړې طالبان وايي دوی سره د دینیس والتر کویلې او پولینیسیس جاکسون په نومونو یواځې دوه امریکایان بندیان دي. طالبان وايي د محمود شاه حبیبي په نامه د دریم افغان الاصله امریکايي دبرخلیک په اړه معلومات نلري.

د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد نیویارک ټایمز ته ویلي : « مونږ غواړو دغه دوه امریکايي بندیان ازاد شي خو په عین حال کې په ګوانتانامو کې د مونږ دبندي برخلیک هم باید څرګند شي. »

ذبیح الله مجاهد CBS نیوز امریکايي شبکې سره خبرو کې هم ویلي چې امریکايي لوري سره د بندیانو د تبادلې په تړاو خبرې روانې دي خو تر اوسه نهايي نتیجې ته نه دي رسېدلي.

د رپوټونو په اساس تیرکال طالبانو لږترلږه ۵ امریکايي بندیان ازاد کړل خو د پاته بندیانو د خوشې کیدو په اړه خبرې له بند لارې سره مخامخ شوي دي.

طالبان وايی د خبرو پرمختګ اوس په ګوانتانامو کې د وروستي افغان بندي خوشې کیدو پورې ارتباط لري.

واشنګټن وايي طالبان دبندیانو له مسئلې د فشار د وسیلې په توګه کار اخلي خو طالبان دغه تور ردوي.

واشنګټن وايی په ګوانتانامو کې د محمد رحیم په نامه وروستی افغان بندي د بن لادن د ترجمان په توګه القاعده شبکه کې فعالیت کاوه.