هندۍ لیکوالې بانو مشتاق د سې شنبې په ماښام (د می په ۲۰مه) د ۲۰۲۵ کال د ادبیاتو بوکر نړیواله جایزه وګټله چې د "زړه څراغ" په نوم د ۱۲ لنډو کیسو ټولګه ده.

دا کیسې د سویلي هند په مسلمانو ټولنو کې د ښځو ورځني ژوند انځوروي.

دا کتاب په کنډه ژبه لیکل شوی او دیپا بهاستهي انګلیسي ته ژباړلی دی.

د بوکر جایزې رسمي ویب پاڼې له مخې، په دې کتاب کې د مشتاق د تجربو پر بنسټ چې د یوې فعالې، خبریالې او حقوق پوهې په توګه یې مبارزه کړې ده، کیسې لیکل شوې دي.

کلنۍ ادبي بوکر جایزه د نړۍ له هره ځای ژوندي لیکوالانو ته ورکول کیږي چې په انګلیسي ژبه یې کتابونه خپاره شوي وي او په انګلستان یا ایرلینډ کې خپاره شوي وي.

رویټرز خبري اژانس د خپلو سرچینو په حواله وايي داسې ښکاري چې د ایران د سپاه پاسداران انقلاب اسلامي ځواکونو قوماندان او د ایران دفاع وزیر د اسراییلو په نننیو بریدونو کې وژل شوي دي.

دغه خبري اژانس لیکلي " د اسراییلو له پوځي عملیاتو دوو با خبره سرچینو او یوې سیمه ییزې سرچینې ویلي چې د دفاع وزیر امیر ناصرزاده او د سپاه پاسداران قوماندان محمد پاکپور د اسراییلو په بریدونو کې وژل شوي دي."

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي بیا نن له NBC نیوز سره په یوه مرکه کې تایید کړه چې لږترلږه "یو یا دوه قوماندانان" وژل شوي، خو نومونه یې وانخیستل.

عراقچي بیا زیاته کړه تر هغه ځایه چې دی پوهیږي، د ایران رهبر علي خامنه ای او د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان "ژوندي دي."

که څه هم د ایران دولتي رسنیو پر ایران د اسراییلو او امریکا د بریدونو له پیل وروسته، د ځينو مشرانو او قومندانانو د ژوند په اړه خلکو ته ډاډ ورکړ خو تر اوسه یې د دفاع د وزیر او د سپاه د قومندان په تړاو هېڅ راپور نه دی ورکړی.

په افغانستان کې د طالبانو حکومت ویلي په تېرو اوه ورځو کې پاکستاني ځواکونو د افغانستان په بیلابیلو ولایتونو کې ۵۲ ولسي وګړي وژلي او ۶۶ نور یې ټپیان کړي دي.

د طالبانو د حکومت مرستیال ویاند حمد الله فطرت تازه شنبه د حوت ۹مه په خپله اېکس پاڼه لیکلي چې دا مرګ ژوبله په ننګرهار، پکتیکا، خوست، کونړ او کندهار ولایتونو کې د پاکستان په هوايي او ځمکنیو بریدونو کې اوښتې ده.

نوموړي لیکلي چې په قربانیانو کې تر ډېره ښځې او ماشومان شامل دي.

نوموړي دغه راز ویلي چې په دې موده کې د پاکستانی پوځیانو په حملو کې د ولسي وګړو اته کورونه په بشپړ او ۱۴ نور نیمه تخریب شوي دي.

خو پاکستان په دې نښتو کې ملکي وګړو ته اوښتې مرګ ژوبله رد کړې او ویلي یې دي چې دوی تر ډېره په افغانستان کې د تحریک طالبان پاکستان او داعش خراسان څانګې مرکزونه په نښه کړي هغه چې د پاکستان د ادعا له مخې د افغانستان خاوره د پاکستان پر ضد د بریدونو لپاره استعمالوي، خو د طالبانو حکومت دغه ډول ادعاوې په وار وار رد کړي دي.

طالب چارواکي وایي، پر کندهار او کونړ د پاکستان د تیرې شپې په هوایي او توغندیزو بریدونو کې لږ تر لږه ۱۴ ملکیان وژل شوي او ۱۳ نور ټپيان شوي دي.

د طالبانو د حکومت مرستیال ویاند حمدالله فطرت پر خپله ایکس پاڼه یوه خبرپاڼه کې ویلي چې د کندهار په تخته پل کې د اخراج شویو کډوالو پر کمپ بمباري شوې ده.

د هغه په خبره دغې پیښه کې ۳ تنه وژل شوي او ۷ نور ژوبل دي.

د کونړ پر مرکز اسعد اباد او ناړۍ ولسوالۍ بیا توغندیز بریدونه شوي چې دواړه ځایه ۱۴ تنه وژل شوي او ۶ نور ټپيان شوي دي.

تر دې وړاندې پرون په پکتیکا او خوست کې هم د پاکستاني الوتکو د بریدونو خبرونه خپاره شول.

طالب چارواکي وایي، هلته ۱۹ ملکیان وژل شوي او ۲۶ نور ټپيان دي.

د طالبانو دفاع وزارت په یوه جلا بیان کې ویلي چې دوی هم تېره شپه پر پاکستان ځوابي بریدونه کړي او په وینا یې میرانشا او سپین وام کې یې د پاکستان پوځي تاسیسات ویشتلي او هغه لوري ته یې درنه مرګ ژوبله اړولې ده.

خپلواکو سرچینو تراوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

په داسې حال کې چې د ایران په شاوخوا کې د امریکا پوځي تیارۍ زیاتې شوي د ترکیې له استانبول ښار څخه تهران ته الوتنې پرون ماښام وځندول شوې.

د استانبول نړیوال هوايي ډګر پرون اعلان وکړ چې تهران ته د ترکش ایرلاین او دوو ایراني هوايي شرکتونو الوتنې کنسل شوې دي.

همداراز د ایران شمالي ښار تبریز ته د ترکش ایرلاین یوه الوتنه چې د نن سهار لپاره پلان شوې وه، هم کنسل شوې ده.

په عین حال کې د ایټالیا د بهرنیوچارو وزارت پرون جمعه له ایټالوي وګړو وغوښتل چې له ایران څخه ووځي. دې وزارت په یوه بیان کې وویل، هغو ایټالوي وګړو ته چې د ګرځندویانو په توګه ایران ته تللي او شتون یې هلته ډېر حتمي نه دی سپارښتنه کېږي له هغه ځایه ووځي.

داسې مهال چې د ایران د اټومي پروګرام په اړه له امریکا سره مذاکراتو تراوسه کومه ملموسه نتیجه نه ده ورکړې، متحدوایالتونو پر ایران له احتمالي پوځي برید مخکې په منځني ختیځ کې خپل پوځي حضور پیاوړی کړی دی.

ایراني چارواکي وايي د افغانستان او ایران ترمنځ د اورګاډي له لارې د تجارتي راکړې ورکړې کچه اولس ځلې زیاته شوې ده.

مهر دولتي خبري آژانس پرون جمعه (د کب ۸مه) د ایران د اورګاډي د ادارې دبهرنۍ سوداګرۍ د څانګې د مشر شهریار نقي زاده له قوله خبر ورکړ چې نوموړی وايي، د تېر ۲۰۲۵ کال له مارچ میاشتې راهیسې د روان ۲۰۲۶ کال تر فبروري میاشتې پورې له افغانستانه شاوخوا ۶۵۰ زره ټن توکي د اورګاډي په وسیله افغانستان ته لېږدول شوي دي.

نوموړي ویلي دي چې د دواړو هېوادونو ترمنځ د اورګاډي له لارې د توکو د انتقال کچه به د روان لمریز کال ترپایه ۷۵۰ زره ټنو ته ورسېږي.

د افغانستان او پاکستان ترمنځ ترانزیتي لارې د تېر ۲۰۲۵ کال په اکتوبر میاشت کې وروسته له هغه بندې شوې چې د دواړو هېوادونو ځواکونو نښتې وکړې. له هغه وروسته له ایران سره د افغانستان د سوداګرۍ په کچه کې د پام وړ زیاتوالی راغی.

د طالبانو حکومت د هرات په اسلام کلا کې د ایران او افغانستان ترمنځ د سرحدي نښو د عملي چارو د پیل خبر ورکوي.

د سرحدونو، قومونو او قبایلو د چارو وزارت پرون پر خپله ایکس پاڼه په یوه بیان کې ولیکل چې د دې وزارت د سرحدي چارو د تثبیت د کمیسیون اړوند تخنیکي کمیټې تېره ورځ د هرات ولایت په اسلام کلا کې د دواړو هېوادونو د تخنیکي ټیمونو په شتون کې عملا د سرحدي نښو د نوي کولو چارې پیل کړې.

نژدې یو کال مخکې افغانستان ته د ایران د بهرنیوچارو د وزیر عباس عراقچي د سفر پرمهال د ایران د کورنیوچارو وزارت امنیتي مرستیال د سرحدي کرښو د ټاکلو پرسر له طالبانو سره د اختلافونو خبر ورکړی و.

د طالبانو د حکومت د قومونو، قبایلو او سرحدونو چارو د وزارت په بیان کې د کوم اختلاف یادونه نه ده شوې خو ویل شوي دي چې افغان او ایراني تخنیکي ټیمونه په پام کې لري د دواړو هېوادونو ترمنځ د بشپړ سرحد نښې او علامې ټولې نوې کړي.

د طالبانو حکومت وايي، ځواکونو یې یوځل بیا په خوست ولایت کې د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د پاکستاني ځواکونو پر پوستو حملې کړې دي.

باختر خبري آژانس چې طالبان یې اداره کوي، پرون جمعه ناوخته د دې حملو خبر ورکړ.

په عین حال کې د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد پرون په یوه خبري غونډه کې وویل چې د پاکستان د پوځ کشفي الوتکو د ورځې په ترڅ کې د افغانستان پرسر الوتنې کولې.

له دې مخکې پاکستاني جنګي جټ الوتکو په کابل او کندهار کې یولړ اهداف په نښه کړي وو.

د طالبانو حکومت ویلي دي چې د دې نښتو له پیله تراوسه ۵۵ تنه پاکستاني سرتېري وژل شوي او لسګونه نور ټپیان دي او د طالبانو ۱۳ ځواکونه وژل شوي.

خو د پاکستان د پوځ د عامه اړیکو د څانګې مشر جنرال احمد شریف چودري ویلي چې د پاکستاني لوري په حملو کې ۲۷۴ طالبان او ۱۲ پاکستاني سرتېري وژل شوي دي.

آزادي راډیو له خپل لوري د مرګ ژوبلې دا ادعاوې نه شي تاییدولای.

د افغانستان لپاره د امریکا شارژدافیر ویلي " د طالبانو او پاکستان ترمنځ له رامنځته شوې جګړې خبر دي" او په خبره یې وضعیت له نژدې څاري.

ډان براون چې دفتر یې په دوحه کې دی دا څرګندونې نن جمعه ( د کب ۸مه) پر خپله ایکس پاڼه کړي دي.

نوموړي امریکایي اتباعو ته خبرداری ورکړی چې په دغسې وضعیت کې افغانستان ته له سفر کولو ډډه وکړي.
د سفر د بندیز په اعلامیه کې راغلي چې افغانستان کې د کورنۍ نارامۍ، جرمونو، ترهګرۍ ، توقیف او اختطاف خطرونه شته دي.

پر امریکا سربیره د قطر، ایران، سعودي عربستان ، ترکیې او یوشمېر نورو هېوادونو چارواکو او ډيپلوماتانو له دواړو لورو د زغم او جوړجاړي غوښتنه کړې.

د پاکستان پوځ وايي چې افغانستان کې یې هوايی بریدونو کې ۲۲ پوځي اهداف په نښه کړي دي.

رویترز خبري اژانس د پاکستان د پوځ د ویاند احمد شریف چودري له قوله رپوټ ورکړی چې ویلي یې دي له تیرې شپې راهیسې په نښتو کې لږترلږه ۱۲ پاکستاني عسکر او ۲۷۴ طالب جنګیالي وژل شوي.

خو په افغانستان کې د طالبانو حکومت وايي دتیرې شپې په ۴ ساعته جګړه کې ۵۵ پاکستاني عسکر وژل شوي دي او د ځینو جسدونه ددوی د ځواکونو لاس ته ورغلي دي او یوشمیر یې ژوندي هم نیول شوي دي.

طالبان وايی په دغو نښتو کې ددوی ۱۳ جنګیالي وژل شوي او ۲۲ نور ټپیان شوي دي.

د ایران او امریکا ترمنځ د غیر مستقیمو خبرو اترو دریم پړاو له شپږ ساعته بحثونو وروسته پای ته ورسېد.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د امریکا له ځانګړو استازو ستیف ویټکاف او جرد کوشنر سره دا خبرې د دواړو لورو ترمنځ ( تر ټولو جدي ) وبللې.

عراقچي ویلي، " ښه پرمختګونه مو درلودل، د یوې هوکړې عناصرو ته ننوتو، هم د اټومي حوزې او هم د بندیزونو په برخو کې."

د خبرو دا پړاو پرون پنجشنبه په جینوا کې د عمان او د اټومي انرژۍ نړیوالې ادارې د مشر په منځګړیتوب ترسره شوې.

عراقچي ویلي چې بل پړاو خبرې به شاوخوا یوه اونۍ وروسته ترسره شي.