د ایران د بهرنیو چارو وزیر، عباس عراقچي په وینا د تهران او واشنګټن ترمنځ د خبرو څلورم پړاو به سبا (یکشنبې د غوايي ۲۱مه - مې ۱۱مه) په عمان کې ترسره شي.

رویټرز خبري آژانس هم د خپلو سرچینو له قوله راپور ورکړی چې تمه ده د ولسمشر ټرمپ د حکومت لپاره د منځني ختیځ ځانګړی استازی، سټیو ویټکاف، سبا، یکشنبې عمان ته ولاړ شي چې له ایران سره په خبرو کې ګډون وکړي.

د خبرو دا پړاو باید د غوايي/ ثور په ۱۳مه ترسره شوی وای، خو ایراني او عماني چارواکو هغه مهال ویلي وو چې دا خبرې د "تخنیکي او لوژستیکي" دلایلو له امله ځنډېدلي دي.

د ایراني رسنیو د جمعې د ورځې (غوايي ۱۹مه) د راپورونو له مخې، ښاغلي عراقچي د ایران او امریکا ترمنځ د دې "نامخامخ" خبرو د څلورم پړاو په اړه ویلي: «د عماني دوستانو له لوري د یکشنبې د ناستې پوښتنه وشوه، او موږ یې منلو ته چمتووالی وښود.»

نوموړي زیاته کړه: «عماني چارواکو له امریکایي لوري سره هم خبرې کړي، او تر دې دمه پرېکړه شوې چې خبرې به د یکشنبې په ورځ وشي.»

د ایران د بهرنیو چارو وزیر د خبرو لوری "مثبت او پرمخ روان" وباله او ویې ویل: «موږ ورو ورو د جزییاتو پړاو ته داخلېږو. موږ پر یوه اساسي طرحه مخ ته ځو، خو له مقابل لوري متضاد او ګډوډ پیغامونه اورو، او دې کار ستونزمن کړی دی."

عراقچي د دغو ضد و نقیض پیغامونو په اړه وضاحت ورنه کړ، خو داسي ښکاري چې د ده اشاره د ایران د اتومي پروګرام د راتلونکې په اړه د امریکايي چارواکو بېلابېلو څرګندونو ته وه.

د طالبانوحکومت وایي، په ملګروملتونو کې د افغانستان د امنیت په اړه اندیښنې بې ځایه دي.

د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد نن پنجشنبې په خپله ایکسپاڼه کې په یوه بیان کې وویل " دا انديښنې ځکه مطرح کیږي چې افغانستان په دغه ناسته کې حضور نه لري ترڅو خپل مستند دريځ او حقیقت وړاندې کړي او ځینې هیوادونه له همدې خلا څخه په استفادې د افغانستان د امنیت په باره کې پروپاګند کوي او تشویشونه اچوي."

"نړیوالې سولې او امنیت ته د تروریستي اعمالو د ګواښونو" ترعنوان لاندې د ملګروملتونو د امنیت شورا د چهارشنبې د ورځې په غونډه کې

په افغانستان کې د اسلامي دولت ډلې یا داعش د خراسان څانګه د سیمې د هیوادونو لپاره یوجدي ګواښ وبلل شوه.

په دې غونډه کې وویل شول چې په افغانستان کې د داعش خراسان څانګه، سره لدې چې بریدونه یې کم شوي دي خو بیاهم سېمې او له سېمی اخوا ته یوجدي ګواښ جوړوي.

خو ښاغلي مجاهد یوځل بیا ټینګاروکړچې افغانستان امن دی او په دې هیواد کې هیڅ بهرنۍ او خپلسرې ډله حضورنه لري. د هغه په خبره داعش چې په افغانستان کې یې ماتې خوړلې، زموږ په ګاونډ کې یې ځاله جوړه کړې.

د اسلامي دولت ډلې داعش د خراسان څانګې په دې وروستیو کې په کابل کې پریوه چینایي رسټورانټ د برید مسولیت واخیست چې د یوه چینایي وګړي په ګډون اوه تنه پکې ووژل شول. دې ډلې له دې مخکې د افغانستان په یوشمیرنورو سیمو کې او همدارنګه د افغانستان او تاجکستان د پولې په اوږدو کې د یوشمیر بریدونو مسولیت اخیستی.

د پاکستان پوځ د پنجشنبې په ورځ وویل چې په بلوچستان کې یې د بېلتونپالو پر ضد پوځي عملیات چې یوه اونۍ یې دوام وکړ، پای ته رسولي دي. پوځ ویلي چې د دغو عملیاتو په ترڅ کې چې د دې ایالت په بېلابېلو نا ارامه سیمو کې ترسره شول، ۲۱۶ وسله وال وژل شوي دي.

د رویترز خبري آژانس د راپورله مخې بلوچستان، چې د پاکستان تر ټولو لوی او وروسته پاتی ایالت دی، پکې د شنبې په ورځ هغه مهال نږدې ټولې چارې په بشپړه توګه ودریدې چې بېلتونپالې بلوڅ لبریشن آرمي (BLA) په سیمه کې پر ښوونځیو، بانکونو، بازارونو او امنیتي تأسیساتو بریدونه وکړل. دا په سیمه کې د دې ډلې له ترټولو لویو عملیاتو څخه بلل کېږي.

پوځ وویل چې په دغو بریدونو کې ۲۲ امنیتي سرتېري او ۳۶ ملکي وګړي وژل شوي دي.

د بي ایل اې همغږي بریدونه په لسګونو ځایونو کې هغه مهال پیل شول، چې پوځ د استخباراتي معلوماتو پر بنسټ د "رَدُّ الفِتنہ ۱" په نوم عملیات پيل کړل. پوځ ویلي چې دا عملیات د جنورۍ په ۲۹مه نېټه پیل شوي وو.

د پاکستان پوځ په یوه اعلامیه کې ویلي چې د دغوعملیاتو له پیل راهیسې په ټول بلوچستان کې ۲۱۶ وسله وال وژل شوي دي.

پرطبیعي زیرمو بډایه بلوچستان چې له ایران او افغانستان سره پوله لري، چین پکې د ګوادرپه بندر په ګډون په ځینو پروژو کې پانګونه کړې ده.

دا سیمه له لسیزو راهیسې له بغاوت سره مخ ده، چې مشري یې بلوڅ بېلتونپالي کوي. دوی د زیاتې خپلواکۍ او له خپلو طبیعي سرچینو د سیمې د اوسیدونکو په ګټه د زیاتې برخې د ترلاسه کیدو غوښتنه کوي.

د امریکا د ولسمشر مرستیال جي ‌ډي ونس، وايي چې په ایران کې اصلي پرېکړه کوونکی علي خامنه‌ يي دی او له هغه سره د مستقیمو خبرو د امکان نشتوالی ډیپلوماسي ډېره ستونزمنه کړې ده.

هغه دا څرګندونې د فاکس نیوز له پخوانۍ ویاندې مېګن کېلي، سره په مرکه کې کړې دي. دغه مرکه د سیروس‌ ایکس ‌ام شبکې لپاره چمتو شوې وه.

ونس وايي: “په ایران کې اصلي پرېکړه کوونکی د اسلامي جمهوریت رهبر دی، ولسمشرعملاً چندان اهمیت نه لري."

هغه ویلي دا د دې برعکس وضعیت دی چې ډونالډ ټرمپ کولی شي د روسیې او چین له ولسمشرانو، ولادیمیر پوتین او شي جین پینګ سره مستقیمې ټلیفوني اړیکې ولري.

د ډونالډ ټرمپ مرستیال ټینګار کړی: "دا چې موږ نه شو کولی د ایران له اصلي رهبر سره په مستقیم ډول خبرې وکړو، رښتیا هم غیرعادي ده او ډیپلوماسي ډېره سختوي."

دا په داسې حال کې ده چې تازه د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان په اېکس شبکې ادعا کړې وه چې ده د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ته لارښوونه کړې چې له امریکا سره د عادلانه مذاکراتو امکان وارزوي.

جي‌ ډي ونس په عين حال کې ويلي چې ډونالډ ټرمپ نه غواړي د ايران په اړه د عراق جګړې ته ورته څه بيا تکرار شي او که څه هم «ټول انتخابونه د میز پرسردي، خو لومړی هڅه کوي چې د خبرو اترو او غيرنظامي لارو چارو له لارې مخته ولاړ شي."

د امریکا کانګرس د ناټو د ختیځې پولې په اوږدو کې د روسیې د فعالیتونو له زیاتېدو سره سم، د بالتیک هېوادونو ته د ۲۰۰ میلیونه ډالرو امنیتي مرستې منظورې کړې دي.

دا بودجه د روانې اوونۍ په ترڅ کې د امریکا د ۲۰۲۶ مالي کال د دفاعي بودیجې د یوې برخې په توګه تصویب شوې، چې د بالتیک امنیتي نوښت (BSI) له لارې له استونیا، لاتویا او لیتوانیا سره د امریکا دوامداره ملاتړ تضمینوي.

د ۸۳۸،۷ میلیارډ ډالرو دفاعي بودیجه ولسمشرډونالډ ټرمپ د فبرورۍ په درېیمه توشیح کړه. د امریکا مرسته د بالتیک له دغو درېیو هېوادونو سره د امنیتي همکارۍ لپاره تمویل خوندي کوي.

په عین حال کې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د بهرنيو ماموريتونو د بوديجې تر چتر لاندې د بهرنۍ پوځي تمویل پروګرام له لارې استونیا ته اضافي ۱۰ میلیونه ډالره ځانګړې شوې. تالین پخوا له دې مرستو څخه د هایمارس (HIMARS) مهماتو، جاولین توغندیو او د درنو توپچي مرمیو د ترلاسه کولو لپاره ګټه اخیستې ده.

له قزاقستان څخه افغانستان ته د غلو صادرات د ۲۰۲۵ کال د سپټمبر او د ۲۰۲۶ کال د جنورۍ تر ۳۱ مې نېټې پورې نږدې دوه برابره شوي دي.

د استانه ټایمز ورځپاڼې د راپورله مخې افغانستان ته په دې موده کې د غلو صادرات ۱،۹ برابره زیات شوي او ۴۱۶ زره ټنو ته رسېدلي، په داسې حال کې چې وړم کال په همدې موده کې دا کچه ۲۱۶ زره ټنه وه.

د قزاقستان د اورګاډي د ملي شرکت د معلوماتو له مخې، قزاقستان ټولټال ۵،۸ میلیونه ټنه غله صادرکړې چې دا د تېر کال د همدې مودې په پرتله یو میلیون ټنه زیاتوالی ښيي او زیاتوي چې دا چاره په مرکزي او جنوبي اسیا کې د غلو د یوه مهم عرضه کوونکي په توګه د دغه هېواد مخ پر زیاتېدونکی رول ښي.

د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت د متحده عربي اماراتو له زندانونو د شاوخوا ۱۰۸ افغان بندیانو د خوشې کیدو خبر ورکوي.

په هغه خبرپاڼه کې چې د دې وزارت په ایکسپاڼه کې نن پنجشنبې خپره شوې، ویل شوي چې دغه بندیان د متحده عربي اماراتو مشرتابه د دغه هېواد د ملي ورځې په مناسبت خوشې کړي دي.

په خبرپاڼه کې ویل شوي چې یو شمېر خوشې شوي افغانان هیواد ته ستانه شوي او د پاتې کسانو د ستنولو بهیربه هم د اړوندو قانوني پروسو تربشپړېدو وروسته په نږدې راتلونکي کې بشپړ شي.

وزارت زیاته کړې چې د دغو افغانانو خوشې کېدل د وزارت د ځانګړو لارښوونو او په متحده عربي اماراتو کې یې د سفارت د پرله ‌پسې هڅو په پایله کې ترسره شوي دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د متحده عربي اماراتو د دولت او اړوندو ادارو د همکارۍ او بشرپالنې اقدام له امله مننه کړې او ټینګار یې کړی چې په بهرنیو هېوادونو کې د افغان بندیانو د قضیو د تعقیب لپاره به خپلو هڅو ته دوام ورکړي.

تر نولسو کلونو د کشرو لوبغاړو دنړیوال جام پایلوبه سبا د جمعې په ورځ د زمبابوې پلازمینه هرارې کې د هند او انګلستان د ټیمونو ترمینځ ترسره کیږي.

د افغانستان ټیم د چهارشنبې په ورځ نیمه پایلوبه دهند ټیم ته وبایلله.

پیل کې د افغانستان U-19 ټیم بیټنګ وکړ او د ۴ لوبغاړو په سوځیدو یې سیالې ډلې ته ۳۱۱ رنزه هدف وټاکه. دهند ټیم په داسې حال کې چې درې لوبغاړي یې وسوځیدل په ۴۲ ام اور کې یې دغه هدف پوره کړ.

د جام بله نیمه پایلوبه دسه شنبې په ورځ د استرالیا او انګلستان ترمینځ وشوه چې په هغې کې انګلستان بریالی شو او پایلوبې ته ووت.

د لیبیا څارنوالان وايي ددغه هیواد د پخواني مشر معمرالقذاقی د زوی سیف الاسلام قذافي د وژل کیدو د پیښې په اړه یې تحقیقات پیل کړي دي.

د فرانسې دخبري اژانس د رپوټ سره سم ، د لیبیا څارنوالانو د چهارشنبې په ورځ وویل چې دعدلي طب کارپوهان د لیبیا شمال لویدیځ کې د زنتان ښار ته تللي دي چیرته چې سیف الاسلام قذافی ووژل شو.

د څارنوالانو د دفتر اعلامیې وویل چې قذافي د ډزو د ټپونو له امله سا ورکړې.

بلخوا دلیبیا خبري اژانس رپوټ ورکړ چې د ۵۳ کلن سیف الاسلام قذافي مړینه چی یومهال ګمان کیده چې دخپل پلار ځایناستی به شي د سه شنبې په ورځ د هغه دسیاسي ډلې دمسئول لخوا تایید شوه.

د لیبیا حکومت چې مقر یې په طرابلس ښار کې دی د ملګرو ملتونو لخوا په رسمیت پیژندل شوی دی خو د هیواد په ختیځ کې د خلیفه حفتر ترمشری لاندې یوه اداره هم واکمنه ده.

د جرمني dpa خبري اژانس د حماس تر کنټرول لاندې د غزې د روغتیا ادارې په حواله راپور ورکړ چې د چهارشنبې په سهار په غزه کې لږ تر لږه ۱۸ کسان ووژل شول، چې دا پیښه د اسراییلو او فلسطیني وسله والې ډلې حماس ترمنځ د اوربند نازکوالی په ګوته کوي.

حماس ډله د امریکا او اروپايي اتحادیې لخوا یو ترهګر سازمان پیژندل شوی دی.

د اسراییلو پوځ وویل چې دوی په شمالي غزه کې څو بریدونه وروسته له هغه وکړل چې فلسطینیانو په اسراییلي سرتیرو ډزې وکړې او یو یې ټپي کړ.

د حماس تر کنټرول لاندې د ملکي دفاع ادارې وویل چې یو ۱۲ کلن ماشوم په مړو کې شامل دی. د اسراییلو پوځ وویل چې دوی دغه راپورونو څیړي.

د اسراییلو او فلسطیني وسله والې ډلې حماس ترمنځ اوربند د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر له ۱۰مې راهیسې نافذ دی، خو سره له دې هم څو ځلې مرګونې نښتې رامنځته شوې دي، او دواړه خواوې یو بل د اوربند دماتولو تورلګوي.

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان (FAO) وايي چې د افغانستان په ډیری برخو کې د ۱ څخه تر ۵ درجو سانتي ګراد پورې دغیر معمولې تودوخې اټکل شوی.

دغې ادارې وویل په دې سره کیدای شي د یخنۍ خطر کم اود ژمي کروندې بهترې شي او ورشوګانو ته لاسرسی اسانه شي، خو د واورې په چټک ویلې کیدو او د ذخیرو په کمیدو به یې د فصل په پاې کې د خاورې رطوبت او د اوبو شتون محدود شي.

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان (FAO) د چهارشنبې په ورځ (د جنوري ۴) په خپله ایکسپاڼه داهم ولیکل چې د تودوخې ترڅنګ د اوسط څخه اوچت باران کولی شي دافغانستان په لویدیځ کې د للمي کروندو او څړځایونو وده بهتره کړي، مګر دسیندونو د اوبود سطحې د لوړیدو اود سیلابونو خطر به زیات کړي.

د (FAO) په وینا، تحلیلونه ښیې چې د افغانستان په لویدیځ او مرکزي لوړو برخو کې د نورمال څخه اوچته مرطوبه هوا شتون لري، او د افغانستان ختیځ، سویل ختیځ او شمال ختیځ ولایتونه به د اوسط څخه د کمې وریا له کبله نسبتا وچ پاتې شي.

دا په داسې حال کې ده چې د افغانستان ډیری سیمو کې پدې وروستیو کې درنې واورې او بارانونه وشول چې دپام وړ ځاني او مالي زیانونه یې واړول.