د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرامپ د دوشنبې په ورځ، د غويي په۱۵ مه، پر ټولنیزې رسنۍ "ټروث" کې ولیکل، چې د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان هغه ته د ترکیې د سفر بلنه ورکړې وه او ټاکل شوې ده چې اردوغان هم واشنګټن ته راشي.

ټرمپ زیاته کړه چې هغه لیواله دی چې د ولسمشر اردوغان سره کار وکړي ترڅو د روسیې او اوکراین ترمنځ دا وژونکې جګړه سمدلاسه پای ته ورسوي.

ولسمشر ټرمپ هڅه کوي چې کیف او مسکو د اوربند لپاره راضي کړي.

هغه مخکې له دې (ان بي سي ) نیوز سره په یوه مرکه کې هیله څرګنده کړې وه چې د سولې تړون لا هم ممکن وي، په داسې حال کې چې دا یې هم یادونه وکړه چې د اوکراین او روسیې سره د هغه صبر محدود دی.

په هغه مرکه کې چې د می په څلورمه خپره شوه، ټرمپ زیاته کړه : یو وخت به راشي چې زه به ووایم، ډېر ښه دوام ورکړئ خپل حماقت ته او جګړې ته ادامه ورکړئ.

ترکیه، چې د ناټو غړی دی، د روسیې د یرغل له پیل راهیسې یې هڅه کړې چې د تورې بحیرې له خپلو دواړو ګاونډیو، روسیې او اوکراین سره اړیکې وساتي، او دوه ځله یې د جګړې د پای ته رسولو لپاره د خبرو اترو کوربه توب کړی دی.

د ټرمپ په وینا، په دې ټیلیفوني خبرو کې، چې هغه یې ډېرې ښې او رغنده وبللې، دواړو مشرانو د سوریې، غزې او نورو موضوعاتو په اړه هم خبرې وکړې.

اردوغان له ایران سره د امریکا د اټومي خبرو اترو ملاتړ څرګند کړی

د امریکا ولسمشر زیاته کړه چې د خپلې لومړۍ دورې په جریان کې یې له اردوغان سره اړیکې ډېرې ښې وې.

د ترکیې د ولسمشرۍ دفتر اعلان وکړ چې اردوغان په دې ټیلیفوني اړیکه کې له ایران سره د امریکا د اټومي خبرو اترو ملاتړ هم څرګند کړ.

هغه دا هم وویل چې د سوریې پر وړاندې د بندیزونو د کمولو لپاره د امریکا هڅې کولی شي په بحران ځپلي هیواد کې د ثبات په راوستلو کې مرسته وکړي.

واشنګټن مخکې ویلي وو، چې په ډسمبر کې د بشارالاسد له لرې کېدو وروسته په سوریه باندې د بندیزونو هر ډول عادي کول به د سوریې د نوي چارواکو لخوا د ترهګرۍ سره د مبارزې په څیر لومړیتوبونو کې د تایید وړ پرمختګ پورې اړه ولري.

اردوغان په ټیلیفوني خبرو کې د غزې د مسلې یادونه هم وکړه او ټرمپ ته یې وویل چې بشري مرستې باید پرته له کوم خنډ څخه غزې ته ورسول شي.

ټاکل شوې ده چې ډونالډ ټرمپ راتلونکې اونۍ سعودي عربستان، قطر او متحده عربي اماراتو ته سفر وکړي.

د ازبکستان دفاع وزارت له روسیې سره د ګډو پوځي تمریناتو د پیلیدو خبر ورکوي.

په هغه خبرپاڼه کې چې د سې شنبې په ورځ د تلې په ۲۸ د دغه هېواد د حکومت پر رسمي وېبپاڼه خپره شوې ویل شوي چې د " ۲۰۲۶ همکارۍ" په نوم دغه ګډ پوځي تمرینونه د سې شنبې په ورځ د ازبکستان د ترمذ په پوځي تمریناتي ډګر کې پیل شوي او یوه اونۍ به دوام وکړي.

د روسیې دفاع وزارت هم په خپل رسمي ټلېګرام چینل کې ویلي چې روسي ځواکونه په دغو ګډو پوځي تمرینونو کې د ګډون لپاره ازبیکستان ته استول شوي دي.

خو دواړو هېوادونو په دغو تمرینونو کې د ګډون کوونکو روسي او ازبیک ځواکونو د شمېر او څرنګوالي په اړه معلومات نه دي ورکړي.

ازبکستان له افغانستان سره ګډه پوله لري او د ازبیکستان او روسیې چارواکو وخت ناوخت د دغې پولې په اوږدو کې د وسله ‌والو ډلو د فعالیتونو او د نشه ‌يي توکو د قاچاق په اړه اندېښنې څرګندې کړې دي.

د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي، له ایران سره جګړه به " ډېر ژر" پای ته ورسېږي او یوازې "وروستۍ پرېکړه" پاتې ده.

ولسمشر ټرمپ د سې شنبې په ورځ د تلې په ۲۸ په سپینه ماڼۍ کې د یوه خبریال د پوښتنې په ځواب کې ټینګار وکړ چې یوازې دا پرېکړه پاتې ده چې "څنګه بریا ترلاسه کړو، له ښې لارې او که له هغې لارې چې ښایي ښه نه وي."

هغه دغه راز وویل چې ایران په نړۍ کې "د ترهګرۍ تر ټولو لوی ملاتړی" دی او له همدې امله یې د ایران پر خاوره له برید کولو پرته بله چاره نه درلوده.

د امریکا ولسمشر په تېره یوه میاشت کې څو ځله ویلي چې له ایران سره جګړه به په یوه نه یوه بڼه "ډېر ژر" پای ته ورسېږي.

د کریملین یو سلاکاریوري اوشاکوف وایي چې د روسیې ولسمشرولادمیرپوتین به نن چهارشنبې له غرمې مخکې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له ځانګړی استازي سټیف ویټکاف سره وګوري.

نوموړی د چهارشنبې په سهار د روسیې سنټ پیټرزبورګ ښار ته رسېدلی، څو د اوکراین د جګړې په اړه د روسیې له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره خبرې وکړي.

دا سفر وروسته له هغه کېږي چې ویټکاف د ناروې په پلازمېنه اوسلو کې د اوکراین له ولسمشر ولادیمیر زیلنسکي سره خبرې وکړې.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو دغه خبرې مثبتې بللي او ویلي یې دي چې ویټکاف به د اوکراین له لوري وړاندیزونه له روسي چارواکو سره شریک کړي.

د فرانسپرس خبري آژانس د راپورله مخې د ټرمپ زوم جېرډ کوشنر به هم په مجازي ډول د ویټکاف او پوتین په خبرو ګډون وکړي.

د سعودي عربستان په مشرۍ ائتلاف وايي، د چهارشنبې په ورځ یې هغه پنځه بې پیلوټه الوتکې راوغورځولې چې پردې هیواد د بریدونو لپاره کارول شوې وې.

د ائتلاف ویاند ترکي المالکي ویلي چې دغه الوتکې د سعودي عربستان په ختیځه سیمه او مدینه منوره کې شنډې شوې دي. نوموړي نه دي ویلي چې دا الوتکې چا توغولې وې.

دا په داسې حال کې ده چې په وروستیو اوونیو کې د ایران له ملاتړه برخمنو حوثیانو پر سعودي عربستان بریدونه زیات کړي دي. په دغو بریدونو کې د ریاض پر نړیوال هوايي ډګر برید هم شامل دی چې ګڼو کسانو ته یې مرګ ‌ژوبله اړولې ده.

حوثیانو تر دې مخکې ژمنه کړې وه چې پر مکې مکرمې او مدینې منورې به بریدونه نه کوي.

د ایران د پارلمان ریس وایي، ترڅو چې د تهران غوښتنې نه وي منل شوي، له واشنګټن سره به خبرې ونکړي.

د ایراني رسنیو د راپورونو له مخې محمد باقر قالیباف په تهران کې د پاکستان د پوځ له لوی درستیزعاصم منیرسره په کتنه کې ویلي چې امریکا باید د هرمزتنګي د بیا پرانستلو لپاره د ایران اوه شرطونه پوره کړي که نه د تهران باورنشي ترلاسه کولای.

د ایران په غوښتنو کې چې واشنګټن ته یې وړاندې کړي، د دغه هېواد پر بندرونو د امریکا د سمندري محاصرې پای ته رسول، د تېلو پر صادراتو د بندیزونو لرې کول او په ټوله سیمه کې د جګړو درول شامل دي.

د راپورونو له مخې د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان هم د سې شنبې په ورځ په تهران کې له عاصم منیر سره د پاکستان د منځګړیتوب د هڅو او د سیمې د وروستیو تحولاتو په اړه خبرې وکړې.

پاکستان د امریکا او ایران ترمنځ د منځګړي رول لوبوي. د پاکستان په منځګړیتوب د جون په میاشت کې یوه لنډمهاله هوکړه هم شوې وه خو څو اوونۍ وروسته د دواړو هېوادونو ترمنځ شخړې بیا پیل شوې. دا د جون له میاشتې راهیسې ایران ته د پاکستان د پوځ د لوی درستیز پنځم سفردی چې ترسره کوي یې.

د قطر بهرنیو چارو وزارت له ایران وغوښتل چې د انټرنټ کېبلونو د پرې کولو په شمول له هغو بریدونو او ګواښونو چې د سیمې امنیت ګواښي، لاس واخلي.

د قطر بهرنیو چارو وزارت د سې شنبې په ورځ وویل چې فارس خلیج او هرمز تنګي کې د انټرنټ کېبلونو په نښه کول به د سیمې هېوادونه زیانمن کړي.

قطر دغه غبرګون وروسته له دې څرګند کړ چې د ایران سپاه پاسداران ځواکونو ویاند په فارس خلیج او هرمز تنګي کې د انټرنټ په اوه لویو کېبلونو د احتمالي برید خبره وکړه.

قطر غوښتنه وکړه چې نړیوالو قوانینو ته دې پاملرنه وشي، د بېړیو ازاد تګ راتګ دې ډاډمن او هرمز تنګی دې پرانیستی پرېښودل شي.

د قطر بهرنیو چارو وزارت ټینګار کوي چې د امریکا او ایران ترمنځ اوسنۍ شخړه دې د خبرو له لارې حل شي.

قطر وايي د تهران او واشنګټن ترمنځ تماسونه او د پیغامونو تبادله دوام لري.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ اعلان وکړ چې چمتو دی د چین له ولسمشر شي جین پینګ او د روسیې له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره د اټومي وسلو په اړه درې اړخیزه ناسته وکړي.

ټرمپ د سپینې ماڼۍ بهر خبریالانو ته وویل چې د داسې یوې ناستې هدف به د اټومي وسلو او اټومي بې وسلې کولو په اړه بحث وي.

هغه زیاته کړه، که شي جین پینګ وغواړي داسې یوه ناسته جوړه کړي، نو دی به هم پکې ګډون وکړي.

روسیې تر دې مخکې اعلان کړی و چې ښايي د ټرمپ، پوتین او شي ترمنځ یوه درې اړخیزه ناسته په چین کې راتلونکې میاشتې د "اسیا-پسیفیک اقتصادي همکارۍ" (APEC) د سرمشریزې په څنډه کې ترسره شي.

خو د اوکراین د بهرنیو چارو وزیر اندري سیبیها د دې وړاندیز مخالفت کړی او ویلي یې دي چې د روسیې، چین او متحده ایالاتو د مشرانو ترمنځ ناسته به یوازې پوتین وهڅوي چې جګړې ته دوام ورکړي.

د فرانسې د پلازمینې پاریس په شمول په څو ښارونو کې د شپې ګرځبندیز لګېدلی دی.
دا وروسته تر هغه چې د اوونۍ په سر کې تاوتریخجنې مظاهرې د مغازو او دوکانونو په چور او تالان واوښتې.

د فرانسې صدراعظم سباستین لوکارنو ویلي ګرځبندیز به د اړتیا سره سم لګول کېږي او تر دې دمه یې ښه نتیجه ورکړې ده.

پولیسو له شنبې راهیسې لږ تر لږه ۲۵۰۰ کسان نیولي دي.

په مظاهرو کې د یوې نجلۍ سترګه ړنده شوې او د یوه هلک لاس پرې شوی.

خلک په اول کې د ګرانۍ په غبرګون راوتلي و او حکومت یې تورناوه چې د قیمتونو د ټيټولو لپاره ډېر څه نه کوي.

اخوا په ایټالیې په تېره میلان ښار کې هم مظاهرې روانې دي او حکومت به لږ تر لږه ۵۰۰ اضافي پوځیان هلته ځای پر ځای کړي.

د پولنډ د صدراعظم مرستیال او بهرنیو چارو وزیر رادوسواف سیکورسکي په افغانستان کې د ناټو د متحدینو د پوځي رول په اړه د امریکا د دفاع وزیر پیټ هګسېټ څرګندونې په کلکه رد کړې.

هګسېټ د امریکا په ټېنېسي پوهنتون کې د وینا پر مهال ویلي و چې په افغانستان کې د ناټو د شاوخوا ۵۰ غړو او متحدو هېوادونو له ډلې یوازې یو یا دوه هېوادونه په رښتیني توګه په جګړه کې ښکېل و او د جګړې ډېره برخه امریکایي ځواکونو پر مخ وړله.

خو د پولنډ د بهرنیو چارو وزیر د یکشنبې په ورځ پر اېکس ټولنیزه شبکه د دغو څرګندونو په غبرګون کې لیکلي: "ښاغلی وزیره، دا خبره د هغو ۴۴ پولنډي سرتېرو کورنیو ته وکړه چې د افغانستان په غزني ولایت کې د امنیت د ټینګښت پر مهال ووژل شول."

پولنډ له ۲۰۰۲ تر ۲۰۲۱ کال پورې په افغانستان کې پوځي حضور درلود او زرګونو پولنډي سرتېرو په دغه هېواد کې خدمت کړی دی.

تر دې وړاندې د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ هم ویلي و چې په افغانستان کې د ناټو د متحدینو ځواکونه تر ډېره د جګړې له لومړۍ کرښې شاته پاتې شوي و.

دغو څرګندونو هم د اروپایي متحدینو سخت غبرګونونه پارولي و.

د جرمني د بهرنیو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ د ایران سفیر احضار کړ.

دا اقدام وروسته له هغه شوی چې یوې جرمنۍ محکمې تېره اوونۍ یو افغان او یو ډنمارکی وګړی د ایران لپاره د اسرائیل د ملاتړو شخصیتونو د وژلو د دسیسې په تور په بند محکوم کړل.

د هامبورګ محکمې ډنمارکی وګړی په اته‌نیم کاله او افغان وګړی په څلور نیم کاله بند محکوم کړي دي.

د فرانس‌پرس د راپور له مخې، د جرمني د څارنوالانو په وینا، ډنمارکي وګړي د ایران له استخباراتو سره مستقیمه همکاري لرله او افغان وګړی یې چې نوم‌یې نه‌دی په ډاګه شوی، د بریدونو د ترسره کولو لپاره ګومارلی و.

محکمې ویلي چې دواړه کسان د ایران په لارښوونه په ترهګریزو فعالیتونو کې ښکېل و.

د جرمني د بهرنیو چارو وزارت ویلي، ایران ته به اجازه ورنه‌کړي چې د دغه هېواد ازاده ټولنه وګواښي.

خو په برلین کې د ایران سفارت تر دې وړاندې دا تورونه بې‌بنسټه بللي و.