د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین په دوهمه نړیواله جګړه کې د نازي جرمني د ماتې د کلیزې په مناسبت له اوکراین سره د روسیې په جګړه کې درې ورځنی اوربند اعلان کړ.

د اوکراین د بهرنیو چارو وزیر د کرملین هغه اقدام چې د اپریل په ۲۸مه اعلان شو، صادقانه ونه باله او د سمدستي اوربند غوښتنه یې وکړه.

دا په دې میاشت کې دوهم ځل دی چې کرملین د جګړې د بندولو غوښتنه کړې ده.

د ایسټر د رخصتۍ په جریان کې د اوربند لپاره مخکینی وړاندیز په لویه کچه له پامه غورځول شوی و، ځکه چې روسیې او اوکراین بریدونو ته دوام ورکړ.

په دې بریدونو کې د مسکو لخوا په ټوله اوکراین کې د پراخو هوايي بریدونو لړۍ شامله وه.

د استرالیا سلګونو وګړو، پخوانیو او اوسنیو پوځيانو او د وژل شویو سرتېرو کورنیو نن په پلازمېنه کانبرا کې په افغانستان کې د استرالیايي پوځيانو د ماموریت ۲۵مه کلیزه ونمانځله.

استرالیا د ۲۰۰۱ کال د اکتوبر په ۱۱مه، په امریکا کې د سپټمبر د ۱۱مې له تروریستي بریدونو یوه میاشت وروسته، د القاعده او طالبانو پر ضد د نړیوالو پوځي عملیاتو په چوکاټ کې افغانستان ته ځواکونه ولېږل.

د استرالیا صدراعظم انتوني البانیزي په افغانستان کې د استرالیايي پوځیانو د ماموریت د کالیزې په مراسمو کې د هغو استرالیايي سرتېرو زړورتیا او قربانۍ وستایلې چې په دغه ماموریت کې یې برخه اخیستې وه. هغه وویل، استرالیا له خپل متحد، امریکا سره د ملاتړ لپاره افغانستان ته ولاړه، ځکه د سپټمبر د ۱۱مې بریدونه د ژوند پر هغه ډول برید و چې د استرالیا خلکو ته هم ارزښت لري.

افغان طالبانو او پاکستاني پوځ تایید کړه چې پرون ناوخته دواړو خواوو د پکتیا د ډنډ پټان او د کورمې ترمنځ پر ډیورند کرښه له یو بل سره نښته کړې ده.

د طالبانو ۲۰۳ منصوري قول اردو د شنبې په ورځ ناوخته په یوه خبرپاڼه کې وویل چې د پکتیا په ډنډ پټان ولسوالۍ کې د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د افغان او پاکستاني ځواکونو ترمنځ نښته شوې ده.

د دې قول اردو په خبرپاڼه کې ویل شوي چې نښته وروسته له هغه پیل شوه چې پاکستاني ځواکونو ډزې وکړې او افغان ځواکونو هم ځوابي ډزې وکړې.

خو د پاکستان د پوځ عامه اړیکو څانګې نن (یکشنبه) ویلي چې د دوی ځواکونو ۱۲ پاکستاني او افغان طالبان هغه مهال وژلي چې غوښتلیې د پاکستان خوا ته ننوځي.

د پاکستان پوځ د خپل یوه پوځي افسر د وژل کېدو یادونه هم کړې ده.

پاکستان د افغانستان د طالبانو حکومت په دې تورنوي چې د پاکستان مخالفو وسله والو ډلو ته یې پناه ورکړې. د افغانستان د طالبانو حکومت بیا پاکستان تورنوي چې داعش او د د طالبانو نورو وسله والو مخالفانو ته یې پناه ورکړې او د هغو ملاتړ کوي.

د سعودي عربستان په پلازمېنه ریاض کې پر ملک خالد نړیوال هوايي ډګر د توغندويي برید له امله لږ تر لږه ۱۲ کسان وژل شوي او ۳۰۹ نور ټپیان شوي دي. د برید پړه پر حوثي وسله‌والو اچول شوې، خو دې ډلې لا په رسمي ډول د برید مسوولیت نه دی منلی.

د فرانسې خبري اژانس د یوې ډیپلوماټیکې سرچینې له قوله راپور ورکړی چې برید د یکشنبې په ورځ په ځايي وخت شاوخوا درې بجې شوی دی. د سعودي چارواکو په وینا، په وژل شویو کې د دغه هېواد څلور وګړي، دوه بنګله‌دیشیان، یو امریکايي او د سوریې او اردن وګړي شامل دي. پنځه ټپیان د سختې درملنې په څانګه کې بستر شوي دي.

پاکستان ادعا کوي چې امنیتي ځواکونو یې د پاکستان د بلوچستان ایالت په پښین کې د عملیاتو په ترڅ کې له افغانستانه د وسلو او مهماتو د قاچاق مخه نیولې ده.

پاکستاني رسنیو د خپل هیواد د امنیتي سرچینو په قول نن راپور ورکړ چې امنیتي ځواکونو د استخباراتي معلوماتو پر بنسټ د سرانان په سیمه کې د یوه ګودام د پلټنې په ترڅ کې یو موټر ودراوه چې وسلې او مهمات یې لېږدول.

تر دې وړاندې طالبانو په څلونو له پاکستان څخه افغانستان ته د وسلو د قاچاق د مخنیوي خبرونه ورکړي دي.

د فلسطیني ادارې مشر محمود عباس د شنبې په ورځ د یوه فرمان په صادرولو سره، د پارلمان او ولسمشرۍ لپاره ټاکنې د ۲۰۲۷ کال د سپټمبر تر ۱۱مې نېټې پورې وځنډولې.

د فرانس پرېس خبري اژانس د راپور له مخې، محمود عباس ویلي چې د اسرائیل له خوا رامنځته شوي خنډونه او د مناسبو سیاسي او امنیتي شرایطو نشتوالی د دې پرېکړې لامل شوی دی.

په فلسطین کې وروستۍ پارلماني ټاکنې په ۲۰۰۶ کال کې ترسره شوې وې، چې حماس پکې بریا خپله کړه او د فتح غورځنګ، چې د فلسطین خپلواکه اداره یې په لاس کې ده، ماتې وخوړه.

له دغو ټاکنو وروسته د حماس او فتح ترمنځ شخړې رامنځته شوې، چې په پایله کې یې فلسطین له سیاسي او جغرافیایي پلوه ووېشل شو. حماس د غزې تړانګې واک ترلاسه کړ او فتح غورځنګ په لوېدیځه غاړه کې واکمن پاتې شو.

د محمود عباس د ولسمشرۍ دوره باید په ۲۰۰۹ کال کې پای ته رسېدلې وای خو نوموړی له هغه وخت راهیسې د فرمانونو له لارې واک چلوي.

د ټاکنو ترسره کول له هغو اصلاحاتو څخه دي چې نړیوالې ټولنې او اروپايي ټولنې یې له فلسطیني خپلواکې ادارې د عملي کولو غوښتنه کړې ده.

د فلسطین قانون جوړوونکې شورا هم له ۲۰۰۷ کال راهیسې هېڅ غونډه نه ده کړې.

کرملین اعلان کړی چې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د ایران د ولسمشر مسعود پزشکیان په همغږۍ، له امریکا سره د جګړې د پای ته رسولو د احتمالي حل‌لارې په اړه د تهران دریځ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ته رسولی دی.

د روسیې د انټرفاکس خبري اژانس د راپور له مخې، د کرملین ویاند دیمیتري پسکوف د شنبې په ورځ، د تلې په ۱۸مه، وویل چې پوتین له پزشکیان سره د یوې کتنې پر مهال هغه ته خبر ورکړی و چې د امریکا له ولسمشر سره به ټیلیفوني خبرې وکړي.

پسکوف زیاته کړې چې پوتین وروسته د ایران د ولسمشر په همغږۍ، د جګړې د احتمالي حل په اړه د تهران دریځ ډونالډ ټرمپ ته ورساوه.

خو د کرملین ویاند په دې اړه نور جزئیات نه دي ورکړي چې ایران د جګړې د پای ته رسولو لپاره کوم وړاندیزونه کړي دي.

پوتین او پزشکیان په ترکمنستان کې د ګډو ګټو د خپلواکو هیوادونو سازمان د مشرانو د سرمشریزې او د چاپېریال ساتنې د غونډې په څنډه کې دوه اړخیزه کتنه کړې وه.

دوی همدارنګه د اذربایجان جمهوریت له ولسمشر سره په یوه درې اړخیزه غونډه کې هم ګډون کړی و.

د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنټ، د جنوبي افریقا حقوقپوهې او د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د پخوانۍ عالي کمېشنرې ناوانتم "ناوې" پېلې ته د نوبل د سولې جایزې د ورکولو هرکلی کړی دی.

بېنټ د شنبې په ورځ، د تلې په ۱۸مه، پر خپله اېکس‌پاڼه لیکلي چې مېرمن پېلای خپل ټول عمر د عدالت، سولې، نړیوالو قوانینو او بشري حقونو لپاره مبارزه کړې او دی خوښ دی چې د هغې د ارزښتناکو هڅو درناوی شوی دی.

د هغه په وینا، دې خبر د بشري حقونو مدافعانو ته، په ځانګړي ډول په غزه کې له وروستیو پېښو، د ده په وینا له نسل ‌وژنې او د جرمونو پر نړیوالې محکمې د امریکا له لوري د بندیزونو له لګولو وروسته، نوې هیلې را ژوندی کړي دي. د ناروې د نوبل کمېټې د جمعې په ورځ، د تلې په ۱۷مه، په اوسلو کې اعلان وکړ چې د ۲۰۲۶ کال د نوبل د سولې جایزه ناوانتم "ناوې" پیلې ته ورکړل شوې ده.

بینیټ چې په افغانستان کې د بشري حقونو په ځانګړي توګه د ښځو او نجونو پر وضعیت څارنه کوي، تیره اونۍ یې د ماموریت دوره د یوه بل کال لپاره وغځول شوه.

د افغانستان پارالمپیک لوبغاړي د شنبې په ورځ، د تلې په ۱۸مه، د پاراآسیایي لوبو په پنځم پړاو کې د ګډون لپاره له کابله جاپان ته روان شول.

په دغو سیالیو کې به د افغانستان په استازیتوب پنځه لوبغاړي د وزن پورته کولو، پاراتکواندو او د میز پرسرټېنس په برخو کې سیالۍ وکړي.

دا په داسې حال کې ده چې د ۲۰۲۱ کال په اګست کې پر افغانستان د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته، ښځې له ورزشه منع شوې دي او ګڼ شمېر ښځینه ورزشکارې له هېواده وتلې دي.

ټاکل شوې چې د پاراآسیایي لوبو پنځم پړاو د شاوخوا ۴۰ هېوادونو د ورزشکارانو په ګډون، د اکتوبر په ۱۸مه په جاپان کې پیل شي.

د یوه بل خبري له مخې د کندهار د کرکټ جام سیالۍ، چې څه موده وړاندې په دغه ولایت کې پیل شوې وې، د "عمر سعادت" لوبډلې په اتلولۍ پای ته ورسېدې.

په دغو سیالیو کې نعمان شاه د غوره لوبغاړي او نجیب‌الله درمل د غوره توپ اچوونکي په توګه وپېژندل شول.

د کندهار جام په سیالیو کې د افغانستان د اوو ولایتونو نهو لوبډلو ګډون کړی و.

ترکیې د شنبې په ورځ، د تلې په ۱۸مه، په رسمي ډول اعلان وکړ چې له ۱۵ کلونو کم عمره کسان نور خواله رسنۍ نه شی کارولی.

دا پرېکړه د پارلمان له تصویب وروسته په رسمي دولتي جریده کې خپره شوې او د روان میلادي کال د نومبر له لومړۍ نېټې به عملي شي.

د فرانسې خبري اژانس د راپور له مخې، د دې قانون پر بنسټ، د ټولنیزو رسنیو شرکتونه مکلف دي چې د کاروونکو د عمر د معلومولو او د ماشومانو د خوندیتوب لپاره لازم اقدامات وکړي.

د دې پرېکړې هدف د ډیجیټلي نړۍ له خطرونو څخه د ماشومانو ساتنه ده. په دغو خطرونو کې د ځیرکوموبایلونو په ډېر کارولو روږدي کېدل، د خوب کموالی، د انټرنېټ له لارې ځورول او د خوړو اړوند اختلالات شامل دي.

استرالیا هم په دې برخه کې محدودیتونه لګولي دي، او بریتانیا او فرانسې هم د ورته اقداماتو د پلي کولو هڅې پیل کړې دي.

له دې جلا د بشري حقونو مدافع ډلې په ترکیه کې د بیان د ازادۍ د محدودیتونو په اړه انتقادونه لري.

د افغانستان او بنګله دېش د ټیستلوبې په دوهمه ورځ د افغانستان لوبډله توپ وهنه کوي.

نن د بنګله دېش د پاتې دوو لوبغاړو له سوځېدو وروسته افغان لوبډلې بیټنګ یا توپ وهنه پیل کړه.

بنګله دېش چې د لوبې پچه ګټلې وه، پرون توپ وهنه یا بیټنګ غوره کړ او نن وروسته له دې چې ټول لوبغاړي یې وسوځېدل، د خپلې لومړۍ پاڼۍ د منډو شمېر یې ۳۴۶ ته ورساوه.

د افغان باولرانو یا توپ اچونکو په منځ کې د سیال ټیم تر ټولو ډېر لوبغاړي محمد سلیم وسوځول. ده څلو، یامین احمدزي درې، عصمت عالم دوه او قیس احمد یو لوبغاړی وسوځول.