د ناټو د بهرنیو چارو وزیران نن( د اپریل ۳) په بروکسل کې دوه ورځنۍ غونډه پيلوي. په دې غونډه کې ناټو له خپلو اروپایي متحدانو سره د دې تړون د دفاعي ظرفیت پر پیاوړي کولو غږیږي.

دا غونډه په داسې وخت کې جوړیږي چې د امریکا د متحد ایالتونو له لورې د ناټو د اروپایي هیوادو پر غړیو فشار په زیاتیدو دی چې ناټو ته هغومره پیسې ورکړي چې ژمنه یې کړې ده.

د ناټو سرمنشي مارک روټه وویل چې دا غونډه د غړیو هیوادو د ګډ امنیت لپاره مهمه ده ځکه چې ننګونې دومره زیاتې دي چې په یوازې یې نه شي تحمل کولی.

روته ټينګار وکړ چې د امریکا متحد ایالتونه له ناټو سره په خپلو ژمنو ولاړ دی، سربیره پر دې چې ولسمشر ټرمپ انتقادونه کوي.

روټه زیاته کړه چې دی پوهیږي چې ترخې خبرې شته چې د ناټو ځیني غړي یې د امریکا او ناټو اوږدمهاله ژمنو ته اندیښمن کړې دي.

ټاکل شوې ده چې د امریکا د متحد ایالتونو د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو او د اوکراین د بهرنیو چارو د وزیر اندري سیبیها هم په دې غونډه کې برخه واخلي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د پنجشنبې په ورځ وویل چې هېواد یې د هر ډول احتمالي ځمکني یرغل لپاره چمتو دی او زیاته یې کړه چې داسې یو اقدام به د اسلامي جمهوریت د دښمنانو لپاره "ناورین" وي.

په داسې حال کې چې متحده ایالات او اسرائیل پر ایران خپلو بریدونو ته دوام ورکوي، عراقچي امریکایي رسنۍNBC News ته وویل: "موږ د هغوی انتظار باسو." او زیاته یې کړه: "موږ ډاډه یو چې له هغوی سره مقابله کولای شو او دا به د هغوی لپاره یو لوی ناورین وي."

تردې مخکې د امریکا ولسمشرډونالډ ټرمپ د پنجشنبې په ورځ وویل چې پرایران د کرد ډلو د برید ملاتړکوي. ټرمپ له رویترز خبري آژانس سره په خبروکې وویل: "زه فکر کوم دا ډېره ښه ده چې هغوی غواړي دا کار وکړي، زه یې په بشپړه توګه ملاتړ کوم." خو نوموړي په دې اړه چې ایا متحدو ایالتونو د کرد ډلود برید لپاره مرسته یا هوایي پوښښ چمتوکړی، له څه ویلو ډډه وکړه.

یوشمیررسنیو په دې وروستیو کې داسې راپورونه خپاره کړل چې د ایراني کردانو ملیشې ځواک په وروستیو ورځو کې له متحدو ایالاتو سره په دې اړه چې څنګه او آیا کولای شي د ایران په لویدیځو سیمو کې د اسلامي جمهوریت پر امنیتي ځواکونو بریدونه پیل کړي، مشورې کړې دي.

د کرکټ د شل اووریز نړیوال جام په دوهمه نیمه پایلوبه کې د پنجشنبې په ورځ د مارچ په پنځمه هند انګلستان ته د اوو منډو په توپیر ماتې ورکړه او پایلوبې ته ووت. هند لومړی بیټنګ وکړ او د ۲۵۴ منډو هدف یې وټاکه چې انګلستان د اوو لوبغاړو په سوځیدو په شلو اورونو کې ۲۴۶ منډې وکړې.

د دغه جام په لومړنۍ نیمه پایلوبه کې چې د چهارشنبې په ورځ د نیوزلنډ او جنوبي افریقا د لوبډلو ترمنځ ترسره شوه، نیوزیلنډ په ۹ ویکټو وګټله او پایلوبې ته یې لار پیدا کړه.

د کرکټ د شل اووریز نړیوال جام پایلوبه به د راتلونکې یکشنې په ورځ د مارچ په اتمه ترسره شي.

د افغانستان کرکټ بورډ د نامتو لوبغاړي راشدخان پر ځای ابراهیم ځدراڼ د ملي لوبډلې د شل اوره سیالیو کپتان وټاکه.

کرکټ بورډ دا پرېکړه نن په یوه خبري کنفرانس کې د سرېلانکا پر وړاندې سیالیو ته د لوبډلې د اعلان په ترڅ کې اعلان کړه.

له څه مودې راهیسي د کرکټ بورډ له لوري د راشدخان پر ځای د ابراهیم ځدراڼ د کپتانۍ په اړه اوازې خپرېدې.

په دې کنفرانس کې کرکټ بورډ د سرېلانکا پر وړاندې راتلونکو لوبو ته د دواړه فارمټونو لپاره لوبډلې هم اعلان کړې.

ټاکل شوې ده چې د افغانستان او سریلانکا لوبډلې درې شل اوره او درې یو ورځینۍ مسابقې وکړي. دا سیالۍ د مارچ په دیارلسمه پیلېږي.

په داسې حال کې چې د امریکا او اسراییل له خوا پر ایران د بریدونو شپږمه ورځ پوره کېږي او د دې احتمال په اړه خبرې کېږي چې ښايي مجتبی خامنه‌يي د خپل پلار ځای ونیسي، د امریکا ولسمشر ډونالډ ترمپ ټینګار کړی چې امریکا او اسراییل په دې جګړه کې په ډېر قوي دریځ کې دي او هر څوک چې د ایران د اسلامي جمهوریت مشر وټاکل شي، وبه وژل شي.

له بلې خوا د چهارشنبې په ورځ د امریکا د متحدوایالتونو سناجرګې هغې طرحې ته مثبتې رأیې ورنه کړې چې هدف یې پر ایران د امریکا د پوځي عملیاتو د دوام مخنیوی و.

دا طرحه د ډیموکرات ګوند د سناجرګې د اقلیت مشر چاک شومر په نوښت د سناتورانو ټیم کین او اډم شیف او او همداراز د جمهوريپال سناتور رنډ پال له خوا وړاندې شوې وه.

د دې طرحې هدف دا و چې د ډونالډ ټرمپ حکومت اړ کړي څو پر ایران روان پوځي عملیات ودروي، خو د طرحې له رد کېدو سره د ټرمپ ادارې ته په رسمي ډول دا فرصت برابر شو چې خپلو عملیاتو ته دوام ورکړي.

د امریکا ولسمشر د چهارشنبې په ورځ په سپینه ماڼۍ کې د ټکنالوژۍ د شرکتونو له یو شمېر مدیرانو سره د لیدنې پر مهال وویل:

«موږ اوس په ډېر قوي موقف کې یوو او د هغوی (ایران) مشري په چټکۍ سره له منځه ځي. هر څوک چې داسې ښکاري چې غواړي مشر شي، بالاخره به ووژل شي.»

ډونالډ ټرمپ دا هم وویل چې د تهران د بالستیک توغندیو زېرمه په چټکۍ سره له منځه وړل کېږي او د ایران پوځي وړتیا ورځ تر بلې کمزورې کېږي.

د ایټالیا صدراعظمې اعلان کړی چې هېواد یې غواړي د ایران د احتمالي هوايي بریدونو د مقابلې لپاره د فارس خلیج سیمې هېوادونو ته د هوايي دفاع په برخه کې مرستې ولېږي.

جورجا مېلوني دا موضوع د پنجشنبې په ورځ (د حوت ۱۴مه) له آر ټي ایل راډیو سره په مرکه کې وکړه.

مېلوني ویلي چې ایټالیا هم د بریتانیا، فرانسې او جرمني په څېر غواړي د فارس خلیج هېوادونو ته مرستې واستوي، په تېره بیا د دفاعي تجهیزاتو او په ځانګړې توګه د هوايي مدافع سیستمونو په برخه کې.

د ایټالیا صدراعظمې زیاته کړه:

«دا کار یوازې د دې لپاره نه کوو چې دا هېوادونه زموږ دوستان دي، بلکې تر ټولو مهم دلیل دا دی چې لسګونه زره ایټالیايي وګړي په دې سیمه کې اوسي.»

د هغې په وینا، شاوخوا ۲۰۰۰ ایټالیايي پوځیان هم په دې سیمه کې مېشت دي.

د ملګرو ملتونو د سرمنشي ویاند سټېفن دوجاریک د پاکستان او افغانستان ترمنځ د روانو نښتو په ترڅ کې په افغانستان کې د ملکي وګړو د ساتنې پر اړتیا ټینګار کړی دی.

هغه د چهارشنبې په ورځ (د حوت ۱۴مه) په یوه خبري غونډه کې وویل:

«په افغانستان کې راپورونه ښيي چې د سرحدي سیمو د توپچي بریدونو او هوايي حملو له امله عام ولس ته مرګ ژوبلې او د خلکو کورونو ته زیان اوښتی دی.»

دوجاریک زیاته کړه چې باید د ملکي وګړو او ملکي زیربناوو ساتنه وشي او جګړه باید د بې‌ګناه خلکو ژوند له خطر سره مخامخ نه کړي.

د ملګرو ملتونو ویاند وویل چې د وضعیت خرابېدو د افغانستان د کونړ ولایت بې‌ځایه شوي خلک هم سخت اغېزمن کړي دي، په ځانګړي ډول هغه کسان چې د وروستیو زلزلو له امله بې‌کوره شوي او اوس په موقتي سرپناوو کې اوسي.

په کندهار کې پر قول اردو د پاکستان د هوايی بریدونو په اړه د خبرونو له خپرېدو وروسته طالب چارواکي وايي چې ځواکونو یې په بلوچستان ایالت کې د پاکستان پر سرحدي پوستو بریدونه کړي دي.

د افغانستان ملي راډیو تلویزیونو چې د طالبانو تر کنترول لاندې دی، نن سهار (پنجشنبه) وویل چې د پاکستان جنګي الوتکو تېره شپه هڅه وکړه چې په کندهار کې پر قول اردو بمباري وکړي خو له عکس العمل سره مخامخ شوې او په خپله هڅه کې ناکامې شوې.

د افغانستان او پاکستان ترمنځ د جګړې نن اتمه ده. تر دې مخکې د دواړو خواوو د نښتو او بمباریو ډېر تمرکز د افغانستان په ختیځ او کابل کې و خو له پرون راهیسي د کندهار او بلوچستان ترمنځ نښتو زور اخیستی دی.

په دې جګړه کې په تېره بیا په افغانستان کې لسګونه ملکیان هم وژل شوي دي.

په افغانستان کې د ملګروملتو د مرستندوی ماموریت د لومړنیو شمېرو پر اساس، د سې شنبې تر ورځې د ۴۲ تنو ملکیانو وژل کېدا او د ۱۰۴ نورو ټپي کېدا تایید شوې ده.

د ملګروملتو د روغتیا نړیوال سازمان خبرداری ورکړی چې په افغانستان کې د وحشي پولیو ویروس لا هم په خپرېدو دی او د هېواد په جنوبي سیمو کې تر ټولو ډېرې پېښې ثبت شوي دي.

د روغتیا نړیوال سازمان د چهارشنبې په ورځ په خبرپاڼه کې ویلي چې په ۲۰۲۵ کال کې په افغانستان کې د وحشي پولیو یا WPV1 پنځه نوې پېښې ثبت شوې دي او د هېواد په جنوبي او ختیځو سیمو کې د ویروس د خپرېدو کچه زیاته لیدل شوې ده.

د دې ادارې په وینا، په جنوبي سیمو کې د پولیو د خپرېدو یو مهم لامل د واکسین کم پوښښ او د واکسین د کور په کور کمپاینونو پر ترسره کولو کې محدودیتونه دي.

د پولیو د بېړني کمېټې غړو هم د ښځینه روغتیايي کارکوونکو د کمښت په اړه اندېښنه څرګنده کړه او خبرداری یې ورکړ چې دا ستونزه کوچنیو ماشومانو ته، په ځانګړي ډول په محافظه‌کاره ټولنو کې، د واکسین د رسیدو مخه نیسي.

د روغتیا نړیوال سازمان ټینګار کړی چې افغانستان او پاکستان د پولیو له پلوه یو واحد اپیډیمولوژیکي بلاک ګڼل کېږي او د پولیو دوامداره لېږد د دې خطر زیاتوي چې ویروس نورو سیمو ته هم خپور شي.

د ایران د پلازمېنې تهران او همداراز البرز په شمول په ځینو سیمو کې نن (پنجشنبې) سهار هم بریدونه شوي.

دا په داسې حال کې ده چې د د اسراییل دفاعي ځواکونو د چهارشنبې په ماښام اعلان وکړ چې د ایران د حکومت پر بنیادي تاسیساتو یې په «ټول تهران» کې هوايي بریدونه کړي دي.

د ایران کورنیو خبري اژانسونو تایید کړې چې په تهران کې پر څو ځایونو بریدونه شوي، لکه د مهراباد هوايي ډګر پر شاوخوا سیمه، د ازادۍ میدان لوېدیځ ته څو نقطې، تهرانسر او چیتګر. همداراز قُم ښار ته نژدې پر یوه پوځي اډه هم برید شوی دی.

بل لور ته په ټولنیزو رسنیو کې خپرې شوې ویډیوګانې ښيي چې د چهارشنبې په ماښام په مریوان او سقز ښارونو کې هم ځینې هدفونه ویشتل شوي دي.

همدارشان د چهارشنبې په ماښام په یزد ښار کې بریدونه شوي. د غیر رسمي راپورونو له مخې، له هدفونو څخه یو د یزد کوهستان پارک ته نژدې د توغندیو سایټ بلل شوی دی.

د ایران دولتي رسنۍ د دې بریدونو په اړه پراخ راپورونه نه خپروي. په عین وخت کې د انټرنېټ د پرې کېدو له امله د بریدونو د ځایونو او زیانونو په اړه دقیق معلومات محدود دي.

په غبرګون کې ایران د پنجشنبې په لومړیو ساعتونو کې څو توغندي د اسرائیل پر بېلابېلو سیمو وتوغول.

د چین د بهرنیو چارو وزیر وانګ یي د چهارشنبې په ورځ له خپل عربستاني او اماراتي سیالانو سره په خبرو کې ویلي، چین منځني ختیځ ته یو ځانګړی استازی لیږي چې د منځګړیتوب لپاره اقدام وکړي.

د چین د بهرنیو چارو وزارت پر ایران د اسراییل او امریکا د بریدونو په پنځمه ورځ دغه څرګندونې په یوه خبرپاڼه کې کړې دي.

د چین د بهرنیو چارو وزیر له دغو عرب چارواکو سره په خبرو کې د هغوی له زغمه مننه کړې او ویلي یې دي چې ملکیان باید خوندي شي او د انرژۍ د تاسیساتو په ګډون پر ملکي اهدافو بریدونه ونه شي.

چین د خپلو تېلو زیاته اندازه له منځني ختیځه تامینوي.

دا په داسې حال کې ده چې د انرژۍ د بازار د تحلیل شرکت کپلر وایي، په هرموز تنګي کې د تیلو د بیړیو تګ راتګ ۹۰ په سلو کې کم شوی دی.