د طالبانو د حکومت د کډوالو او راستنیدونکو چارو وزارت خبر ورکړی چې د پاکستان له زندانونو ۴۷ تنه افغان کډوال ازاد شوي دي.

یاد وزارت نن (دوشنبه، د کب ۱۳مې) پر خپله ایکس پاڼه لیکلي چې ۴۷ افغانان د کب په ۱۲مه هېواد ته راستانه شول.

د کندهار ولايت د سپين بولدک د سرحدي امریت د معلوماتو له مخې، دغه کسان د پاکستان په بېلابېلو سيمو کې د قانوني اسنادو د نه لرلو له امله نيول شوي وو او ۴۵ ورځې بنديان وو، چې د بشري مرستو له ترلاسه کولو وروسته خپلو اصلي ځایونو ته لېږل شوي دي.

په دې وروستیو کې په پاکستان کې د افغان کډوالو نیول زیات شوي او سلګونو افغان کډوال له دې هیواده ایستل شوي دي.

د متحدو ایالاتو ولسمشر دونالد ټرمپ وايي ددغه هیواد لوړ پوړی پلاوی به په څو ساعتونو کې اسلام اباد ته ورسیږي.

نیویارک پوست ورځپاڼې د دوشبنې په ورځ ( د وري په ۳۱مه ) د ټرمپ له قوله ولیکل چې د مرستیال ولسشمر جې ډي ونس په مشری دغه پلاوي چې سټیف ویټکاف او جیراد کوشنر یې غړي دي تهران سره د بل پړاو خبرو لپاره د پاکستان په لور خوځيدلی دی.

خو ایراني چارواکو دامریکا لخوا د ایران د بندرونو محاصره اوربند څخه سرغړونه ګڼلې ویلي دي چې اوسمهال امریکا سره د بل پړاو خبرو لپاره کوم پلان نلري.

ولسمشر ټرمپ د یکشنبه په ورځ یوځل بیا ګواښ وکړ که چیرې دا پلا خبرې مطلوبه نتیجه ورنکړي نو ایران د انرژۍ تاسیسات او زیربناوي به یوځل بیا په نښه شي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي نن ویلي چې تر دې دمه له امریکا سره د سولې دویم پړاو خبرو کې د ګډون هیڅ پروګرام نه لري.

نوموړي په خپل اونیز خبري کانفرانس کې ویلي: " ایران به خپلو ملي ګټو ته په کتو د سولې د خبرو د دوام په اړه مناسبه پریکړه وکړي."

تر دې وړاندې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي و چې پلاوی یې پاکستان ته د تګ په حال کې دی.

هغه پر ټولنیزه پاڼه تروت سوشیل ولیکل چې پلاوی به یې " سبا شپه" په پاکستان کې وي چې اشاره یې د ایران په وخت د سه شنبې سهار او د ثور میاشتې لومړۍ نیټې ته وه.

ټرمپ، دې ته په اشارې چې متحده ایالات ایران ته د عادلانه او معقول تړون وړاندیز کوي، وویل چې که ایران دا وړاندیز ونه مني، "متحده ایالات به د ایران ټول بریښنا کوټونه او ټول پلونه ویجاړ کړي."

د جاپان په شمال کې له ۷ اعشاریه څلور درجې زلزلې وروسته د سونامي خبرداری ورکړل شوی دی.

زلزله نن دوشنبه په ځایي وخت مازدیګر مهال ۴ بجې او ۵۳ دقېقې وشوه.

ویل شوي چې د سونامي څپې به تر دریو مترو پورې رسیږي.

خلکو ته خبرداری ورکړل شوی چې د سمندر له غاړو او سمندر ته له نژدې کورونو ژر تر ژره ووځي او خوندي ځایونو ته ځانونه ورسوي.

سملاسي د احتمالي زیانونو راپور نه دی ورکړل شوی.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ (یوناما) وایي، دغه هېواد د نړیوال اقلیمي بدون په لومړۍ کرښه کې دی.

یوناما نن دوشنبه ( د حمل ۳۱مه) په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې افغانستان له دې کبله د نړۍ د ډیرو زیانګالو هېوادونو په داسې ډله کې دی چې د مبارزې لپاره یې کم چمتوالی لري.

دوی دا څرګندونې هغه انلاین سیمینار ته کړي چې لړۍ یې په همدې تړاو له یوه خپلواک څیړنیز مرکز سره په ګډه ۲۰۲۵ کال کې پيل شوې ده.

یوناما وایي چې دوی په دغو سیمینارونو کې ،چې شپږ پړاوه لري، متخصصان، موسسې او نور اړخونه سره کینوي چې له وضعیته د وتلو لارې چارې ولټوي.

د اقلیمي بدلونونو په لړ کې د همدې حمل میاشتې په دویمه او دریمه اونۍ کې په نژدې ټول افغانستان کې سیلابونه راووتل چې خلکو ته یې د سر او مال زیان واړوه.

د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ وایي، مرستیال یې جې ډي ونس دا ځل په پاکستان کې له ایران سره د خبرو اترو د پلاوي مشري نه کوي.

ټرمپ د یکشنبې په ورځ په دې اړه اې بي سي نیوز ته وویل: " یوازې امنیتي مسله ده، که نه جې ډي فوق العاده کس دی."

تر دې وروسته بیا رویټرز د سپینې ماڼۍ د یوه چارواکي په حواله راپور ورکړ چې ونس به له سټیف ویټکاف او جرید کوشنر سره په دې پړاو خبرو کې هم ګډون ولري.

سي ان ان هم بیا وروسته وویل:" وضعیت بدلون کړی" ونس به پاکستان ته ځي.

د امریکا ولسمشر پرون اعلان وکړ چې امریکایي پلاوی پاکستان ته د سفر په حال کې دی.

هغه پر ټولنیزه پاڼه تروت سوشیل ولیکل چې پلاوی به یې " سبا شپه" په پاکستان کې وي چې اشاره یې د ایران په وخت د سه شنبې سهار او د ثور میاشتې لومړۍ نیټې ته وه.

ټرمپ، دې ته په اشارې چې متحده ایالات ایران ته د عادلانه او معقول تړون وړاندیز کوي، وویل چې که ایران دا وړاندیز ونه مني، "متحده ایالات به د ایران ټول بریښنا کوټونه او ټول پلونه ویجاړ کړي."

ایران تراوسه د خپل پلاوي د سفر او جوړښت په اړه څه نه دي ویلي.

امریکایي او ایراني مرکچیان شاوخوا لس ورځې وړاندې په اسلام اباد کې خبرو ته سره کیناستل، خو خبرې یې بې نتیجې پای ته ورسېدې.

پخواني معلومات په دې لینک شوي راپور کې ولولی: ټرمپ: زموږ استازي به سبا شپه په پاکستان کې وي؛ که ایران زموږ وړاندیز ونه مني، نو پلونه او د برېښناکوټونه به یې ویجاړ شي

د ایران د خاتم الانبیا قرارګا ګواښ کړی چې د امریکا د سمندري ځواکونو له خوا په عمان سمندرګي کې د خپلې یوې بیړۍ دهدف ګرځولو او توقیف غچ به واخلي.

د دغې قرارګا ویاند ویلي چې امریکایي پوځ د ایران پر دغې سوداګریزې بیړۍ ډزې کړي، هغه یې له تګه غورځولې او بیا یې ځواکونه تل ته ورختلي دي.

دوی ویلي چې دغه بیړۍ له چین څخه ایران ته روانه وه.

بل لورته د ایران د بهرنیو چارو وزیر ویلي چې دا ډول کارونه د امریکا د نه جدیت نښې نښانې دي.

د امریکا د پوځ مرکزي قومندانۍ ( سنټکام) تایید کړې چې د دوی ځواکونو په عمان سمندرګي کې د ایران یوه بیړۍ نیولې ده.

سنټکام ویلي، دغې بیړۍ ته په شپږو ساعتونو کې څو ځله خبرداري ورکړل شول، خو دا چې د امریکایي ځواکونو لارښوونې یې ونه منلې، نو دوی ډزې پرې وکړې.

له دې سره په نړۍ کې د تېلو بیې یوځل بیا پورته شوې دي.

د افغانستان پيژندل شوي کرکټر راشدخان ویلي هند او اسټرالیا د تابعیت وړاندیزونه ورته کړي وو خو ده رد کړل ځکه دی غواړي د افغانستان لپاره ولوبیږي.

ګڼو هندي رسنیو دا خبر یکشنبه خپور کړی.

د راپورونو له مخې راشدخان د هند او اسټرالیا له خوا د تابعیت د وړاندیز خبره په یوه کتاب کې کړې چې د ده په ورزشي ژوند او کارنامو باندې لیکوال او خبریال محمد جعفر هاند لیکلی دی.

تمه ده دا کتاب همدا خپور شي.

په کتاب کې د خان په حواله راغلي: «ما د [تابعیت او د لوبېدو] وړاندیزونه هم له اسټرالیا او هم له هند ترلاسه کړل. خو ورته ومې ویل چې که زه خپل هېواد ته ونه لوبیږم بل هېڅ هېواد ته نه لوبېږم.»

د هند له خوا راشدخان ته د تابعیت د ورکړې په تړاو یو وار په ۲۰۱۸ کال کې هم هندي رسنیو او د هغه یو شمېر مینه والو کمپاینونه کړي وو.

ان تر دې چې د افغانستان پخواني ولسمشر اشرف غني د دغو هڅو او کمپاینونو په ځواب کې ویلي وو چې راشدخان د افغانستان ویاړلی کرکټر دی او بل هېواد ته نه ورکول کېږي.

د ایران په جګړه کې ۳۴۰۰ کسان وژل شوي دي.

په ایران کې د شهیدانو او پخوانیو سرتیرو دولتي بنسټ نن یکشنبې وویل،"د ایران، امریکا او اسراییلو ترمنځ جګړه کې درې زره او۴۶۸ کسان وژل شوي دي".

دغه بنسټ دا ویل نه دي چې وژل شوي کسان ملکیان دي او که پوځیان.

همدارنګه د ښځو او ماشومانو د وژل کیدو په اړه هم څه ویل شوي نه دي.

بل پلو، د ایران عدلې طب تیره اونۍ د امریکا او اسراییلو سره په جګړه کې د درې زرو او ۳۷۵ ایرانیانو وژل کیدو خبر تایید کړې و.

د دغې ادارې په ټکو، په وژل شویو کې دوه زره ۸۷۵ نارینه او ۴۹۶ نور يې ښځې دي.

په امریکا کې د ایران د بشري حقونو میشت د "هرانا" په نوم یو سازمان بیا په دې جګړه کې د درې زرو او ۶۳۶کسانو وژل کیدو خبر ورکړی و.

د هرانا د شمیرو له مخې، په وژل شویو کې ۱۷۰۱ تنه چې ۲۵۲ماشومان دي، ملکیان وګړي وو.

پرون شنبې له پاکستان او ایرانه نژدې زر افغانې کورنۍ بیرته افغانستان ته راستنې شوي دي.

د طالبانو په واک کې باختر خبري اژانس نن یکشنبې پر ایکس پاڼه لیکلي،"۸۲۰ کورنۍ د تورخم، ۱۱۷کورنۍ د کندهار د سپین بولدک له لارې له پاکستانه او ۷ نورې کورنۍ د نیمرزو او هرات ولایتونو له لارې له ایرانه بیرته افغانستان ته راستنې شوي دي".

پاکستان په دې هېواد کې د بې اسناد افغان کډوالو اخراج له ۲۰۲۳کال راهیسې پیل کړی.

د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمیشنرۍ د شمیرو له مخې، په تیرو څلورو کلونو کې څه باندې دوه میلیونه افغانان له ایران او پاکستانه بیرته افغانستان ته راستانه شوي دي.

طالب چارواکو په کندهار ولایت کې د نورو هېوادونو د بیرغونو پر چاپ، پیر او پلور بندیز لګولی.

د دغه ولایت د اطلاعاتو او فرهنګ رییس انعام الله سمنګاني نن یکشنبې پر خپلې ایکس پاڼې لیکي،" ټولو کتابتونونو، مطبعو، قرطاسیو او د ډیکوریشن مرکزونو او پلورنځیو ته خبرورکول چې د "اسلامي امارت" له بیرغ پرته د نورو هېوادونو د بیرغونو له چاپ، پیر او پلور څخه جدي ډډه وکړي".

سمنګاني د افغانستان د ملي درې رنګه بیرغ پر چاپ د بندیز په اړه څه ویلي نه دي.

خو د ټولو دولتي ادارو په ګډون له هر ځایه د افغانستان ملي درې رنګه بیرغ(تور سور، زرغون) لیرې کړای شوی او په وروستیو کلونو کې د طالبانو او عامو افغانانو ترمنځ د دغه بیرغ پر سر شخړې هم راپورته شوي دي.