د حماس له خوا یرغمل شوي درې اسرایلیان چې نن د غزې په تړانګه خوشې شول، اسراییل ته ورسیدل. د اسراییل او حماس ترمنځ د اوربند د هوکړې له مخې اسراییل به هم نن د ورځې په وروستیو کې سلګونو فلسطیني بندیان آزاد کړي.

دغه درې اسراییلیان به چې د غزې په خان یونس سیمه کې د نړیوال سره صلیب استازیو ته له سپارل کیدو وروسته د اسراییل په جنوب کې یوه پوځي مرکز ته لیږدول شوي، هلته له خپلو کورنیو سره یوځای شي.

د اسوشیتید پریس خبري آژانس د راپور له مخې د دواړو لورو ترمنځ اوربند چې نژدې څلور اونۍ مخکې نافذ شوی، په وروستیو ورځو کې وروسته له هغه له خطرسره مخامخ شو چې حماس اسراییل له شوې هوکړې په سرغړونه تورن کړ او ګواښ یې وکړ چې نور اسراییلي یرغمل به خوشې نه کړي.

اسراییل د دې ګواښ په غبرګون کې په غزه کې د جګړې د بیرته پیلولو ګواښ وکړ. خو حماس چې امریکا او اروپايي ټولنه یې تروریستي ډله بولي، له مصري او قطري چارواکو سره تر خبرو وروسته د پنجشنبې په ورځ وویل چې یرغمل به آزاد کړي. دې ډلې وویل چې منځګړو د ټولو خنډونو د لیرې کولو ژمنه ورسره کړې او ویلې یې دې چې اسراییل به خیمو، طبي وسایلو او نورو اړینو توکو ته اجازه ورکړي چې غزې ته ولیږدول شي.

د حماس اړوند د بندیانو د چارو ادارې ویلي چې اسراییل به د درې یرغملو په بدل کې نن ۳۶۹ فلسطیني بندیان خوشې کړي چې ۳۶ پکې په عمري بند محکوم شوي بندیان دي.

د امریکا ولسمشر د دوشنبې په ورځ خبریالانو ته وویل چې متحده ایالاتو د هرمز تنګي له ماینونو پاک کړی او دا سمندري لار اوس پرانیستې ده.

ډونالډ ټرمپ د هرمز تنګي د وضعیت په اړه وویل: «لکه څنګه چې ښايي تاسو اورېدلي وي، موږ ټول تنګی له ماینونو پاک کړی دی. کېدای شي تاسو دا نه وي اورېدلي. موږ د تنګي سل سلنه کنټرول په لاس کې لرو.»

د امریکا ولسمشر د دې پوښتنې په ځواب کې چې دغه سمندري ‌لار به کله پرانیستل شي، ټینګار وکړ: «همدا اوس پرانیستې ده. یوازینی ځواک چې د هرمز تنګي کنټرول په لاس کې لري، د امریکا سمندري ځواک دی.»

ټرمپ د ایران پر وړاندې د سمندري محاصرې په اړه وویل چې یوازې امریکا پرېکړه کوي چې کومې بېړۍ دې تنګي ته داخلېدای شي او کومې ترې وتلای شي.

ایران د ۴۰ ورځنۍ جګړې له پیل وروسته د هرمز تنګی وتاړه او په یوه برخه کې یې سمندري ماینونه ځای پر ځای کړل. د اسلام‌اباد د تفاهم‌لیک له مخې چې د غبرګولي په میاشت کې لاسلیک شوی و، تهران منلې وه چې د ۳۰ ورځو په موده کې به دغه لار له ماینونو پاکوي.

خو دغه تفاهم‌لیک د چنګاښ په نیمایي کې وروسته لدې له مینځه ولاړ چې ایراني ځواکونو څو تېل وړونکې بېړۍ په نښه کړې او امریکا یې هم په ځواب کې په ایران بریدونه وکړل چې دوه اونۍ یې دوام وکړ.

د افغانستان د کرکټ ملي ټیم د دوشبنې په ورځ د ایرلنډ په وړاندې د ۵ یو ورځنیو لوبو درېیمه لوبه په درېیو وېکټو وګټله.

بلفاست کې د لوبې پیل کې د ایرلنډ ټیم بېټنګ وکړ او افغانستان ته یې ۲۰۷ منډې هدف وټاکه.

د افغانستان ټیم وکولای شول چې د خپلو ۷ لوبغاړو په سوځېدو سره په داسې حال کې چې ۳۱ توپونه ورته پاته وو دا هدف ترسره کړي.

راشد خان د لوبې غوره لوبغاړی وګڼل شو.

د د واړو ټیمونو ترمنځ لومړۍ سیالي د باران د اورېدو له کبله بې نتیجې لغوه شوه، خو د جمعې په ورځ دوهمه سیالي د افغانستان لوبډلې د ۹۲ منډو په لوړ توپیر وګټله.

دغه لوبلړۍ ټاکل شوې د اګسټ تر ۱۴مې دوام وکړي.

د ناروې د کډوالو شورا (اېن ار سي) وايي، په داسې حال کې چې افغانستان له ژور بشري، اقتصادي او اقلیمي بحران سره مخ دی، د ناټو غړو هېوادونو له افغان ولس سره خپلې ژمنې هېرې کړې دي.

دغه شورا زیاتوي، پنځه کاله کېږي چې لوېدیځو عسکرو، ډیپلوماتانو او پرمختیايي ادارو افغانستان پرېښی دی او ولس ته یې چې ناوړه بشري وضعیت سره لاس او ګرېوان دی د شورا په ټکو خپله شا اړولې ده.

د ناروې شورا خپل راپور کې وايي چې د ۲۰۲۳ کال راهیسې له ګاونډیو هېوادونو څخه د څه باندې شپږ میلیونه افغانانو ستنېدو په داسې هېواد کې بشري اړتیاوې لا زیاتې کړې دي چې له وړاندې له ګڼو او پرله‌ پسې بحرانونو سره مخ دی.

دغه مرستندویه مؤسسه وايي پرله پسې اقلیمي ناورینونو، سیمه‌ ییز تاوتریخوالي او واک ته د طالبانو له ستنېدو وروسته د ښځو او نجونو لپاره د فعالیت او ژوند د محدودېدو فضا، پر ټولنو لا ډېر فشار اچولی دی.

د ناروې شورا وايي په عین حال کې د بشري مرستو او پراختیايي تمویل سخت کمښت د دې لامل شوی چې میلیونونه افغانان د ژوندي پاتې کېدو لپاره له جدي ستونزو سره مخ شي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند وايي، ایران او امریکا له یو بل سره خبرې نه‌کوي، بلکې یوازې د دواړو لورو ترمنځ د پیغامونو تبادله کېږي.

اسماعیل بقايي وايي: "موږ له امریکا سره خبرې نه‌لرو. طبیعي ده چې د منځګړو له لارې به د ورځنیو موضوعاتو په اړه د دواړو لورو ترمنځ پیغامونه تبادله شي."

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند د دوشنبې په ورځ په خبري ناسته کې د خپلو څرګندونو په یوه بله برخه کې، پرته له دې چې جزئیات ورکړي، ویلي چې د ایران او امریکا ترمنځ راتلونکی ګام په شرایطو پورې تړاو لري.

بقايي په عین حال کې دا هم وویل چې ایران او عمان د هرمز تنګي له لارې د بېړیو د تګ راتګ د «نقشې» په اړه یوې هوکړې ته رسېدلي دي.

هغه زیاته کړې چې د دواړو هېوادونو خبرې په ډېرې رغنده توګه دوام لري.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند د خبري ناستې په بله برخه کې وویل، تر هغه چې امریکا سمندري محاصرې ته دوام ورکړي، د هرمز تنګی نه پرانیستل کېږي.

دا په داسې حال کې ده چې د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ ویلي، واشنګټن غواړي پر ایران د نویو پوځي بریدونو پر ځای اقتصادي فشارونه وساتي، څو تهران یوې هوکړې ته اړ کړي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي، واشنګټڼ پرایران د نویو پوځي بریدونو پرځای غواړي پردې هیواد اقتصادي فشار وساتي ترڅو تهران یوې هوکړې کولو ته اړشي.

ټرمپ د یکشنبې په ورځ له اکسیوس رسنۍ سره په مرکه کې وویل: "موږ موضوع په ټیټه کچه ساتو." هغه اصطلاح چې معمولاً د احتیاط او محدود اقدام لپاره کارول کیږي.

هغه وویل: "موږ له هغوی سره یوازې نیمګړې خبرې اترې کوو. موږ یوازې ایران څارو، چې له ستر انفلاسیون سره مخ دی او پیسې هم نه لري."

د اکسیسوس په وینا ټرمپ په دې مرکه کې د ایران پر وړاندې د نورو پوځي ګواښونو یادونه ونه کړه. ټرمپ دغه څرګندونې داسې مهال کوي چې د ایران پربندرونو د امریکا کلابندي روانه ده او تهران هم د هرمز تنګي د بیرته پرانستلو لپاره امریکا ته نوي شرطونه ایښي دي.

ایراني چارواکو د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو لپاره نوي او پراخ شرطونه مطرح کړي دي. د ایران د ملي امنیت شورا منشي محمدباقر ذوالقدر ویلي، تر هغه به هرمزتنګی خلاص نه شي چې امریکا خپل دریځ او چلند بدل نه کړي.

ایران د جګړې او بریدونو د پای ته رسېدو، د امریکا د پوځي ځواکونو د وتلو، د سمندري محاصرې د لرې کېدو، د جګړې د زیانونو د بشپړ جبران، د بندیزونو د لغوه کېدو او د د ایران د کنګل شویو شتمنیو د ازادېدو غوښتنه کړې ده.

له بلې خوا د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي وايي، تهران او مسقط په هرمز تنګي کې د کښتیو د تګ راتګ د مسیر او حقوقي مدیریت په اړه هوکړې ته ډېر نژدې شوي دي. د هغه په وینا، دواړه هېوادونه لومړی د یوه موقتي مسیر پر جوړولو خبرې کوي چې وروسته به د دایمي مسیر لپاره بنسټ وګرځي.

د سعودي عربستان د جیزان په سیمه کې د ارامکو د تېلو په تاسیساتو کې لګېدلی اور د یکشنبې په ورځ ووژل شو او د پېښې له امله د مرګ‌ژوبلې راپور نه دی ورکړل شوی.

یمني حوثیانو د برید مسوولیت منلی او ویلي یې دي چې تاسیسات یې د بې‌پیلوټه الوتکې په وسیله په نښه کړي دي. جیزان د یمن پولې ته نژدې موقعیت لري او حوثیانو ته نژدې دی.

د جیزان د تېلو چاڼځای هره ورځ شاوخوا ۴۰۰ زره بېرله اوومه تېل پروسس کوي او پټرول او ډیزل تولیدوي.

ترکیه وايي، د مکې دفاعي تړون د ایران خلاف نه دی.

د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان د شنبې په ورځ وویل،" د ترکیې، پاکستان او سعودي ترمنځ لاسلیک شوی دفاعي تړون که څه د ناټو تړون ته ورته دی خو د ایران خلاف نه دی".

د هغه په وینا، دا تړون د هیڅ هېواد خلاف نه دی او یوازینۍ موخه يې د دغو درېیو هېوادونو د امنیت خوندي کول دي.

سعودي، ترکیې او پاکستان د تیرې جمعې په ورځ په مکه ښار کې یو دفاعي تړون لاسلیک کړ.

د تړون له مخې،" له دې درېیو هېوادونو پر هر یو يې برید، پر درې واړو برید ګڼل کیږي".

دا درې هېوادونه په داسې حال کې دفاعي تړون لاسلیکوي چې په منځني خیتځ کې پر ایران د امریکا او اسراییلو د بریدونو له کبله وضعیت ترینګلی دی.

ایران د شنبې په ورځ وویل، له عمان سره د هرمز تنګي له لارې د کشتیو د تګ راتګ د تنظیم لپاره د یوه نوي میکانیزم پر سر هوکړه، لازماً په دې معنا نه ده چې دغه لاره به بېرته پرانیستل کیږي.

د ایران سپاه پاسدران انقلاب ځواکونو یوه ویاند وویل، مخکې له دې چې هرمزتنګی پرانستل شي متحده ایالات باید د ایران غوښتنې ومني.

هغه له واشنګټن څخه وغوښتل چې له عمان سره له روانو خبرو ځان لرې وساتي. د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په وار وار ادعا کړې چې واشنګټن په دغو خبرو اترو کې ښکېل دی.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي وویل چې تهران او مسقط د یوې هوکړې لاسلیک کولو ته نږدې شوي دي.

عراقچي وویل، د خبرو هدف دادی چې له هرمز تنګي څخه د کشتیو د تېرېدو یوه نوې، لنډمهاله لاره رامنځته شي.

د امریکا سنا جرګې پر ایران او روسیې د تازه بندیزونه طرحه تصویب کړه.

دغه طرحه پرون جمعه د امریکا په سنا جرګه کې په ۸۶ مثبتو رایو تصویب شوه.

د طرحې له مخې پر ایران او روسیې تازه بندیزونه ولګول شول.

د طرحې له مخې، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ کولی شي پر هغو هېوادونو سل سلنه تعرفه ولګوي چې له ایران او روسیې تیل او ګاز اخلي.

د دې طرحې د تصویب موخه د ایران او روسیې د عایداتو د سرچینو وچول دي، څو دغه هېوادونه ونه شي کولی د جګړې لګښتونه برابر کړي.

دغه طرحه د امریکا د ګانکرس د استازو جرګې ته هم د تصویب لپاره استول شوې ده.

قانون جوړونکي اندېښمن دي چې ښايي دا طرحه به په امریکا کې د توکو بیې لا پسې لوړې کړي.

په واشنګټن کې د اوکراین سفارت د دې طرحې د تصویب هرکلی کړی دی.