د اسراییل پوځ د دې لپاره احتیاطي سرتېري وروبلل، چې که د حماس افراطي ډله د اسراییلي یرغمل شوو د خوشي کولو بهیر ودروي، دوی د جګړې بیا بیلولو ته چمتو وي.

اسراییل خبرداری ورکړی، که نوې جګړه پیل شي، «سخته» به وي.

له تېرو ۳ اوونیو راهیسې د اوربند دوام ته د خلکو اندېښنې زیاتې شوې دي.

اسراییل د چهارشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۴مه) د احتیاطي سرتېرو د وربللو پرېکړه وروسته له هغه وکړه چې حماس اعلان وکړ، دوی به د اسراییل او امریکا «ګواښونو» ته تسلیم نه شي. د اوربند د موافقې له مخې به د اسراییلي یرغمل شوو د خوشې کولو پر سر فشار ونه مني.

امریکا او ډېری لوېدیځ هېوادونه حماس یوه ترهګره ډله بولي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ خبرداری ورکړی چې ټول اسراییلي یرغمل شوي باید د شنبې تر غرمې خوشي شي، کنه نو د غزې د اوربند تړون باید لغوه شي.

د ملګرو ملتونو یو شمېر ادارو په نورستان کې د وروستي سېلاب د زیانمنو د لاسنیوي لپاره هڅې پیل کړې دي.

د مهاجرت نړیوال سازمان (ای او اېم) ویلي په داسې حال کې چې په سیمه کې د لټون او ژغورنې عملیات روان دي، د دې سازمان ډلې هم په سیمه کې حضور لري او په بېلابېلو برخو کې چټکې ارزونې ترسره کوي ترڅو د خلکو بېړنۍ اړتیاوې تثبیت کړي.

د افغانستان لپاره د دې سازمان څانګې د سې شنبې په ورځ پر خپله اېکس‌پاڼه لیکلي چې په نورستان کې سېل خلکو ته مرګ‌ژوبله او زیانونه اړولي دي.

د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ ادارې (اوچا) ویلي چې د افغانستان ختیځ په یو شمېر سیمو کې سختو بارانونو او سېلونو خلکو ته ځاني او مالي زیانونه اړولي دي.

د دې ادارې په خبره نورستان، ننګرهار او لغمان کې کورونه، کرنیزې ځمکې او بنسټیز تأسیاست ویجاړ شوي او د بشري چارو شریکان د اړتیاوو ارزونه کوي چې ورته ځواب ووایي.

د دغه سېلاب له امله د سې شنبې د ورځې تر وروستیو پورې د ۲۳ کسانو د مړینې او شاوخوا ۱۰۰ نورو د تري تم کېدو راپورونه ورکړل شوي و.

د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر دوبرینټ په لوېدیځ ښار ټریر کې تېره اوونۍ پر یوه محصل له مرګوني برید وروسته یو ځل بیا ټینګار کړی چې په جرمونو محکوم شوي افغانان باید افغانستان ته واستول شي.

د جرمني خبري اژانس د راپور له مخې دوبرینټ د سې ‌شنبې په ورځ په برلین کې خبریالانو ته وویل: "زه بیا هم دا یو څرګند اړین اقدام ګڼم او د افغانستان په څېر هېوادونو ته د مجرمو کسانو د استولو لپاره به خپلو هڅو ته دوام ورکړم."

هغه زیاته کړه چې ټولنه په څرګنده حق لري تمه ولري هغه بهرني وګړي چې په جرمونو محکوم شوي، له هېواده وایستل شي.

د جرمني د کورنیو چارو وزیر وویل، دی به دغه تګلاره په دوامداره او جدي توګه عملي کړي او هغه څه‌یې رد کړل چې د ده په خبره تل تکرارېږي چې ګواکې له رواني پلوه زیانمن کسان باید د ډیپورټ پر ځای مرستې ترلاسه کړي.

هغه زیاته کړه: "که لږ په څرګنده‌یې ووایم، موږ د نړۍ هغه برخه نه‌یو چې د ټولو رواني ناروغانو او په رواني اختلالاتو د اخته کسانو مسؤلیت پر غاړه واخلو."

دا څرګندونې وروسته له هغې وشوې چې تېره چهارشنبه د ټریر پوهنتون ته نږدې یو ۲۲ کلن محصل په چاقو ووژل شو.

یو ۲۲ کلن افغان د مشکوک برید کوونکي په توګه پېژندل شوی دی.

د پلټونکو په وینا، نوموړي د نامعلومو لاملونو له مخې پر عامه سړک د پخلنځي په چاقو لږ تر لږه دوه ځله د محصل د بدن په پورتنۍ برخه برید کړی.

د جرمني د صدراعظم فریدریش میرتڅ په مشرۍ محافظه‌‌کار حکومت تېر کال واک ته له رسېدو راهیسې هڅه کوي چې په جرمونو کې ښکېل او نور هغه چې د پناه غوښتنې یې رد شوي دي، بېرته افغانستان ته ولېږي.

هغه هم په داسې حال کې چې برلین لا هم په کابل کې د طالبانو حکومت په رسمیت نه‌پېژني، خو د هغوی یو شمېر ډیپلوماتانو ته‌یې اجازه ورکړې چې په هغه هېواد کې د افغانستان قونسلي چارې مخ ته یوسي.

د پاکستان صدراعظم شهباز شریف په منځني ختیځ کې د جګړې له ښکېلو خواوو وغوښتل چې له زغم کار واخلي.

د نوموړي له دفتره د سې شنبې په ورځ په خپره شوې اعلامیه کې ویل شوي چې شریف دغه غوښتنه د ایران د کورنیو چارو له وزیر اسکندر مومني سره په کتنه کې وکړه.

د اعلامیې له مخې شریف ټولې خواوې دې ته وهڅولې چې له زغمه کار واخلي او له داسې اقداماتو ډډه وکړي چې سیمه لا زیاته بې‌ثباته کولای شي.

د اعلامیې په خبره شریف مومني ته ویلي چې پاکستان به بیا هم د یوه منځګړي په توګه خپل رول ته دوام ورکړي.

د پاکستان صدراعظم دغه غوښتنه وروسته له هغې کوي چې له تېرو څه باندې ۱۰ ورځو راهیسې امریکا هره شپه پر ایران بریدونه کوي او تهران‌یې هم په ځواب کې د منځني ختیځ په یو شمېر هېوادونو کې د امریکا پوځي اډې او نور ځایونه په نښه کړي دي.

د ایران او امریکا ترمنځ هغه هوکړه چې تېره میاشت‌یې د دواړو لورو ترمنځ بشپړه جګړه ودروله او پاکستان په‌کې مهم رول لوبولی، اوس د بشپړ له‌منځه تلو له جدي خطر سره مخامخ ده.

ملګرو ملتونو د سې‌شنبې په ورځ په غزې تړانګه کې د اسرائیل د پوځي بریدونو د زیاتېدو غندنه وکړه او ویې‌ویل چې په تېره یوه اوونۍ کې لږ تر لږه ۵۷ فلسطینیان چې شپږ ماشومان هم په‌کې شامل دي، په دغو بریدونو کې وژل شوي دي.

په جنیوا کې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د دفتر ویاند، ثمین الخیطان، وویل چې د اسرائیل او حماس ترمنځ د اوربند له اعلان څخه نهه میاشتې تېرې شوي، خو لا هم په غزه کې د فلسطینیانو لپاره هېڅ خوندي ځای نه شته.

د هغه په وینا، د جولای له ۱۳مې څخه تر ۲۰مې پورې د اسرائیل بریدونو د استوګنې ودانۍ، د بې‌‌ځایه شویو خلکو خیمې او ګڼ مېشتې سیمې په نښه کړي چې له امله‌یې لسګونه کسان وژل شوي او ټپیان شوي دي.

د اسرائیل پوځ ادعا کړې چې په وروستیو بریدونو کې یې د حماس او اسلامي جهاد ډلې مرکزونه، د مهماتو زېرمتونونه او پوځي تأسیسات په نښه کړي دي.

حماس د امریکا متحده ایالاتو او اروپایي ټولنې له‌خوا د یوې ترهګرې ډلې په توګه پېژندل شوې ده.

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو دفتر خبرداری ورکړی چې د ملکي وګړو د وژنو دوام، د بشرپالنې له نړیوالو قوانینو د سرغړونو او د احتمالي جنګي جرمونو په اړه جدي اندېښنې راپارولای شي.

د غزې د روغتیا وزارت د شمېرو له مخې، د اکټوبر له میاشتې راهیسې چې اوربند ټینګ شوی، تر اوسه په غزه کې له ۱،۱۰۰ څخه ډېر فلسطینیان وژل شوي دي.

ملګرو ملتونو هم په همدې موده کې د ۶۸۵ کسانو وژل کېدل تأیید کړي دي.

قطر له ایرانه د جګړې د تاوان غوښتنه کړې.

د قطر دولت د ملګرو ملتونو امنیت شورا ته په دوو لیکونو کې د دې هېواد پر خاوره د ایران بریدونه غندلي او د تاوان غوښتنه يې کړې ده.

په لیکونو کې راغلي،" ایران نړیوال حقونه نقض کړي او د بریدونو له کبله د ویجاړیو تاوان دې جبران کړي".

دغه لیکونه د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتریش او د امنیت شورا دوری مشر زنون موکونګو ته استولی شوي دي.

ایران په وروستیو کې د امریکا په ځوابي بریدونو کې د منځني خیتځ هېوادونه په نښه کوي.

د قطر په ګډون ډیر شمیر دغه هېوادونه د امریکا د پوځي اډو کوربه دي.

د افغانستان د والیبال ملي ټیم د مرکزي اسیا په زوني سیالیو کې له ګډونه پاتې شو.

د والیبال فدراسیون نن سه شنبې د افغانستان کورنیو رسنیو ته تایید کړې چې د پاکستان حکومت افغان لوبغاړو ته په دغو سیالیو کې د ګډون په موخه ویزې نه دي ورکړي.

د دې فدراسیون په خبره،" د پاکستان سفارت ته د ملي لوبغاړو د ویزو غوښتنلیکونه استولي شوي، خو مثبت ځواب يې نه دی ترلاسه کړی".

اسلام اباد د مرکزي اسیا د شپږ هېوادونو د والیبال سیالیو کوربه دی.

دغه سیالۍ سبا چهارشنبه پیلږي.

پرون پرله پسې لسمه شپه وه چې امریکا په ایران کې یو شمیر مهمې سیمې وویشتي.

ایراني رسنیو نن سهار وختي په چابهار بندر او کنارک سیمو کې د څو چاودونو راپورونه ورکړل.

تراوسه د دغو بریدونو له کبله د مرګ ژوبلې خبر نه دی ورکړل شوی.

ایران پر امریکا په ځوابي بریدونو کې ادعا کړې چې په بحرین کې يې د امازون شرکت د مرکزي معلوماتو ودانۍ "ډیټا سنټر" ویشتی دی.

د ایران د سپاه پاسدارن انقلاب ځواکونو نن سهار په یو بیان کې ادعا وکړه چې په کویټ او بحرین کې يې د امریکا پوځي اډې په نښه کړې دي.

تراوسه بحرین او کویټ دغې ادعا ته غبرګون نه دی ښودلی.

بل پلو، اردن وايي، پنځه ایراني بې پیلوټه الوتکې يې نسکورې کړي دي.

د امریکا دفاع وزارت وايي، د ایران په بریدونو کې نژدې سل امریکايي سرتیري ټپیان شوي.

د دغه وزارت ویاند شان پارنل پرون دوشنبې پر خپلې ایکس پاڼې لیکلي،" په تیرو دوو اوونیو کې نژدې سل امریکايي سرتیري په سرسري توګه ټپیان شوي دي".

د هغه په ټکو،" د دغو سرتیرو نژدې ۹۶سلنه بیرته خپلو دندو ته ستانه شوي".

امریکا له دې مخکې د ایران په بریدونو کې د دوو امریکايي سرتیرو وژل کیدل تایید کړي وو.

په نورستان کې د سیلابونو له کبله د مړو شویو کسانو شمیر ۲۳ ته پورته شو.

د طالبانو د حکومت پېښو سره د مبارزې ادارې مرستیال ویاند تاج محمد همت نن سه شنبې په یو ویډيو پیغام کې وویل،" د نورستان په مرکز پارون او شاوخوا سیمو کې د سیلابونو له کبله ۲۳کسان مړه، ۸۰ تنه ټپیان او له سلو ډیر لا هم تري تم دي".

د همت په ټکو، دغو سیلابونو په پراخه کچه خلکو ته مالي زیان اړولی دی.

پرون دوشنبې په نورستان کې له شدیدو بارانونو وروسته سیلونه راووتل.

پر ټولنیزو رسنیو په خپرو شویو ویډيوګانو کې ښکاري چې سیلابونه په مرکز پارون او نورو سیمو کې ودانۍ لاندې کوي او سخت زیانونه اړوي.

بل پلو، د هوا پیژنې ریاست نن سه شنبې په بدخشان، نورستان، کونړ، لغمان، ننګرهار، لوګر، پکتیا، پکتیکا، خوست او غزني ولایتونو کې د شدید باران او له کبله يې د سیلابونو د جاري کیدو اټکل کړی دی.

پاکستاني رسنیو د مرستندویو چارواکو له قوله راپور ورکړی چې د دوشنبې په ورځ یو موټر چې افغان کډوال په‌کې سپاره وو، سېلاب په مخه کړ او د ورځې تر پایه یوازې د درېیو کسانو مړي وموندل شول.

پېښه لنډي کوتل کې شوې او چارواکي وايي د موټر د نورو سورلیو د موندلو لپاره هلې ځلې روانې دي.

تر اوسه دا معلومه نه‌ده چې موټر کې څو کسه سپاره و، خو راپورونه وايي دغه کډوال افغانستان ته د ستنېدو په لار و.

د پاکستان حکومت د جولای له ۱۰مې راهیسې د هغو افغان کډوالو د نیولو لپاره نوی کمپاین پیل کړی چې د دوی په وینا پاکستان کې د اوسېدو لپاره د اعتبار وړ اسناد نه‌لري.