د جرمني په مونشن ښار کې یوه موټر چلوونکي خپل موټر پر لارویانو وروستی دی چې له کبله یې لږ تر لږه ۲۸ تنه ژوبل شوي دي.

اسوشیتید پریس د جرمنی پولیسو له قوله لیکلي چې پیښه نن سهار شاوخوا ۱۰:۳۰ بجې مونشن ښار کې د خدماتي کارګرانو د اتحادیې له خوا د لاریون پر مهال شوې ده.

د جرمني پولیسو پر ایکس/ پخوانی ټویټر کی لیکلي چې موټر چلوونکی یې نیولی او د پیښې په اړه پلټنې کوي.

د جرمني پولیسو په وینا نیول شوی شکمن کس یو ۲۴ کلن دی او اصلاً افغان پناه غوښتونکی دی.

د مونشن ښاروال ډیتر ریټر رسنیو ته وویل چې هغه د پیښې له امله اندیښمن دی. د هغه په وینا ماشومان هم د ټپیانو په ډله کې شامل دي.

دا پیښه په جرمني کې په داسی حال کې کیږیي چې ټاکل شوې ده د مونشن امنیتي کنفرانس د جمعې په ورځ پیل شي او د متحده ایالاتو مرستیال ولسمشر جي ډي وینس او د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي به په دې کنفرانس کې د ګډون لپاره نن ناوخته دې هیواد ته ورسیږي.

د امریکا د پوځ مرکزي قومندانۍ سینټکام نن چهارشنبې اعلان وکړچې د ایران پنځه تیل وړونکې بیړۍ یې د عمان په خلیج کې ویجاړې کړې دي.

سینټکام په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې پربیړیو دغه بریدونه وروسته له هغې وشول چې سپاه پاسداران ځواکونو په تیرو دوو ورځو کې په بریدونو کې د امریکا د سمندري ځواک دوه بیړۍ په نښه کړې وې خو ورته زیان ندی رسیدلی. د خبرپاڼې له مخې امریکایي ځواکونو د عمان په خلیج کې «کاویز»، «چارمینار»، «هورایزن ۱» او «ریسکو» نومي ټانکرونه او د ایران د خارک ټاپو ته نږدې «دریا» ټانکرونه ویجاړ کړي دي.

د سینټکام په وینا د تیلو دغه ټانکرونه د ایران د تېلو د یوې څو میلیارد ډالري شبکې برخه وو چې ادعا کېږي د سپاه پاسداران انقلاب ځواکونو او په سیمه کې یې د هغوی د متحدینو لپاره مالي سرچینې برابرولې. ایران د دغو بریدونو په غبرګون کې په اردن کې د امریکا پوځي اډه په نښه کړې ده.

د اردن چارواکو په وینا، ایران تېره شپه د دې هیواد پر لور ۲۰ بالستیک توغندي توغولي وو چې د هوايي مدافعې سیسټمونو یې ۱۸ توغندي شنډ کړل، خو دوه نور پرهغو سیمو ولګیدل چې څوک پکې نهه اوسي. په دغه بریدونو کې د مرګ ‌ژوبلې راپور نه دی ورکړل شوی.

په عین حال کې سپاه پاسداران ځواک ادعا کړې چې د امریکا پر دوو جنګي بېړیو او په اتو نورو تیل وړونکو بیړیو یې بریدونه کړي او درانه زیانونه یې ور اړولي دي. خو دغه ادعا تر اوسه په خپلواکه توګه نه ده تایید شوې.

د افغانستان د خبریالانو مرکز په خوست کې د طالبانو د حکومت د امر بالمعروف او نهی عن المنکر ادارې له لوري د ۱۲ خبریالانو لنډمهاله نیول او د هغوی د کمرو ضبطول غندلي دي.

دغه مرکز د سې‌ شنبې په ورځ د «وږې په ۱۷مه» په یوه اعلامیه کې د سیمه‌‌ییزو سرچینو له قوله ویلي چې دغه خبریالان د سهار شاوخوا ۹:۳۰ بجې، د خوست ښار په دوهمه ناحیه کې د کتابونو د یوه نندارتون د خبري پوښښ پر مهال، د محتسبانو له لوري درول شوي، ورسره سپکاوی شوی او د امر بالمعروف او نهی عن المنکر ادارې ته انتقال شوي دي.

په اعلامیه کې ویل شوي چې خبریالان څو ساعته وروسته خوشې شوي، خو د انځورونو اخیستلو وسایل‌یې بېرته نه‌دي ورکړل شوي.

د افغانستان د خبریالانو مرکز د خبریالانو د کاري وسایلو د ژر تر ژره بېرته ورسپارلو او له هغوی سره د سپکاوي چلند د پای ته رسولو غوښتنه کړې ده.

د خوست د والي دفتر د خبریالانو نیول رد کړي، خو منلې یې ده چې هغو خبریالانو ته چې د نندارتون خبري پوښښ‌یې کاوه، د امر بالمعروف او نهی عن المنکر ملاتړې ادارې له لوري سپارښتنه شوې وه چې د ژوندیو موجوداتو عکسونه وانه‌خلي.

د افغانستان د خبریالانو مرکز هم ویلي چې دغه اقدام د ژوندیو موجوداتو د انځورونو د خپرولو د ممنوعیت په چوکاټ کې شوی چې د ۱۴۰۳ کال له زمري میاشتې راهیسې عملي شوی او تر اوسه د هېواد د ۳۴ ولایتونو له ډلې په ۲۵ ولایتونو کې عملي کېږي.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) د سواد زده‌کړې د نړیوالې ورځې په مناسبت ویلي چې په افغانستان کې ماشومان د زده‌کړو په برخه کې له جدي خنډونو سره مخ دي.

دغه بنسټ د سې‌ شنبې په ورځ د (وږې په ۱۷مه) په خپله اېکس‌پاڼه کې ټینګار کړی چې د سواد زده‌‌کړه د پوهې، فرصتونو او یوه خوندي راتلونکي ته د لاسرسي لاره هواروي او په زده‌‌کړو کې دوامداره پانګونه اړینه ده.

په همدې حال کې، د ملګرو ملتونو د ماشومانو د وجهي صندوق «یونیسف» مسؤل تاج‌‌الدین ایواله ویلي چې په افغانستان کې له هرو ۱۰ لس کلنو ماشومانو څخه ۹ یې د لوستلو لومړني مهارتونه نه‌دي زده کړي.

د دغه بنسټ د شمېرو له مخې، په تېرو پنځو کلونو کې شاوخوا ۲،۶ میلیونه نجونې د خپلو زده‌‌کړو د دوام له حق څخه محرومې شوې دي.

طالبانو په ۲۰۲۱ کال کې له بیا واکمنېدو وروسته، نجونې له شپږم ټولګي پورته ښوونځیو ته له تلو راګرځولي او هم‌یې د پوهنتونونو دروازې د هغوی پر مخ تړلې دي.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) د سې ‌شنبې په ورځ د «وږې په ۱۷مه» په یوه راپور کې ویلي چې د بودجې کمښت په افغانستان کې د بشري مرستو د پوښښ کچه راټیټه کړې ده.

د راپور له مخې، په ۲۰۲۶ کال کې د افغانستان د بشري مرستو پروګرام د پلي کېدو لپاره ۱،۷۱ میلیارده ډالرو ته اړتیا ده، خو د اګسټ تر ۲۶مې یوازې ۵۰۹،۳ میلیونه ډالر چې د اړتیا ۲۹،۷ سلنه کېږي، برابر شوي دي.

اوچا وايي، د روان کال په لومړۍ نیمایي کې د بودجې کمښت د ځینو روغتیايي او خدماتي مرکزونو د تړل کېدو، د مرستو د درېدلو او د بشري مرستو د پوښښ د کمېدو لامل شوی دی.

دغه بنسټ خبرداری ورکړی چې که د بودجې کمښت دوام وکړي، د روان کال په دوهمه نیمایي کې به روغتیايي، د تغذیې، خوراکي مرستې او نور بشري خدمات لا ډېر کم شي.

ملګري ملتونه وايي، په ۲۰۲۶ کال کې شاوخوا ۲۱،۹ میلیونه کسان په افغانستان کې بشري مرستو ته اړتیا لري.

د ۱۲ هېوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو چې بریتانیا، کاناډا او فرانسه هم په‌کې شامل دي، د سې ‌شنبې په ورځ د «وږي په ۱۷مه» اعلان وکړ چې د یهودي مېشت‌ځایونو له‌خوا د فلسطیني سیمو پر اوسېدونکو د بریدونو د زیاتېدو په غبرګون کې به په لوېدیځه غاړه کې له یهودي مېشت‌ځایونو سره پر سوداګرۍ محدودیتونه ولګوي.

د ډنمارک، فنلنډ، ایسلنډ، ایرلنډ، ناروې، پولنډ، پرتګال، هسپانیې او سویډن د بهرنیو چارو وزیرانو هم په یوه ګډه اعلامیه کې ویلي چې له دغو مېشت‌ځایونو سره د سوداګرۍ د محدودولو هوډ لري.

دغو هېوادونو ویلي چې د مېشت‌ځایونو پراختیا او د مېشت‌ځایونو د اوسېدونکو د تاوتریخوالي زیاتېدل، د دوو دولتونو حل‌لارې ته د رسېدو امکان کمزوری کوي.

دوی هغې طرحې ته اشاره کړې چې له مخې به‌یې اسرائیل او فلسطین د دوو جلا دولتونو په توګه یو د بل ترڅنګ په سوله کې ژوند کوي.

د اسرائیل د حکومت چارواکو له دغه ډول طرحې سره مخالفت کړی دی.

بریتانیا اعلان کړی چې په اشغال شویو سیمو کې له غیر قانوني مېشت‌ځایونو څخه به د مالونو واردات منع کړي او فرانسې هم ویلي چې له دغو مېشت‌ځایونو سره به سوداګري ودروي.

د اسرائیل چارواکو د دغو هېوادونو دغه اقدام غندلی دی.

د راپورونو له مخې، د لوېدیځې غاړې په مېشت‌ځایونو کې له ۵۰۰ زرو څخه ډېر یهودان ژوند کوي.

د اسرائیل د مالیې وزیر د «وږې په ۱۵مه» ویلي و چې د اسرائیل صدراعظم بنیامین نتانیاهو د لوېدیځې غاړې د ځینو هغو مېشت‌ځایونو د تخلیې امر کړی چې د اسرائیل د قوانینو له مخې غیر قانوني بلل کېږي.

د افغانستان کرکټ بورډ د سې‌ شنبې په ورځ د اکټوبر او نومبر میاشتو لپاره د کرکټ ملي لوبډلې د یو شمېر سیالیو مهالوېش اعلان کړ.

د کرکټ بورډ د اعلامیې له مخې، افغانستان به خپلې ټولې سیالۍ له بنګله‌دېش او زیمبابوې سره په متحده عربي اماراتو کې ترسره کړي.

لومړۍ لوبه له بنګله‌دېش سره ټېسټ لوبه ده چې د اکټوبر په نهمه پیلېږي.

له هغې وروسته به افغانستان، بنګله‌‌دېش او زیمبابوې د اکټوبر له ۱۷مې تر ۲۳مې پورې په درې ‌اړخیزو یو ورځنیو سیالیو کې له یو بل سره ولوبېږي او دوه غوره لوبډلې به پایلوبې ته ووځي.

افغانستان به بیا د اکټوبر له ۲۷مې د نومبر تر لومړۍ نېټې پورې د زیمبابوې پر وړاندې درې ۲۰ اوریزې سیالۍ ترسره کړي.

دواړه لوبډلې به وروسته په دوو ټېسټ سیالیو کې هم سره مخ شي چې لومړۍ یې د نومبر له ۵مې تر ۹مې او دوهمه‌یې د نومبر له ۱۳مې تر ۱۷مې پورې ترسره کېږي.

د افغانستان کرکټ بورډ اجرائیه رئیس نصیب خان ویلي چې دغه سیالۍ به د افغانستان لوبغاړو ته د لا ډېرې تجربې او سیالۍ کولو لپاره ښه فرصت برابر کړي.

د افغانستان کرکټ بورډ تر اوسه په متحده عربي اماراتو کې د دغو سیالیو د ترسره کېدو لوبغالی نه‌دی اعلان کړی.

د افغانستان د بشري حقوقو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړی راپور ورکونکی وايي د طالبانو پرله پسې محدودیتونه، پالیسۍ او کړنې نه یوازې د افغانانو له حقونو څخه سرغړونه کوي، بلکې د هېواد ټولنیز جوړښت هم بدلوي.

ریچارد بینټ په جنیوا کې د ملګرو ملتونو د بشري حقوقو د شورا غونډې ته وویل چې د طالبانو ښوونیز نظام نجونې له زده‌کړو محروموي او هلکانو ته ایډیالوژیکه روزنه ورکوي.

د ښځو د حقوقو فعالې او د سیویکوس او پوهنې د بنسټ استازې وژمه توخۍ د ریچارد بینټ د رپوټ هرکلی وکړ.

هغې غونډې ته خپله وینا کې د شورا له غړو هیوادونو وغوښتل چې طالبانو سره له داسې تعامل څخه ډډه وکړي چې هغوی ته مشروعیت بښي یا د هغو لخوا "سیستماتیکه ځپنه" عادي ګڼي.

طالبانو په ۲۰۲۱ کال واک ته له ستنیدو وروسته له شپږم ټولګي پورته د نجونو په زده کړو بندیز لګولی دی او د پوهنتونونو دروازې یې هم د نجونو او ښځو په مخ تړلي دي.

دغه راز په دولتي ادارو کې هم د ښځو کار ډیر محدود شوی او په تګ راتګ یې هم محدودیتونه لګول شوي دي.

د افغانستان د کریکټ ملي ټیم دهند په وړاندې لوبو ته چتموالي لپاره پرون ماښام خپل تمرینات پیل کړل.

د افغانستان کریکټ بورډ په خپله فیسبوکپاڼه ددغه خبر په خپرولو سره دهند په وړاندې شل اوریزې لوبې سترې او زړه راښکونکې بللي دي.

ټاکل شوې چې د افغانستان په کوربتوب د دریو شل اوریزو لوبو دغه لوبلړۍ د راتلونکې یکشنبې په ورځ دهند پلازمینه نوي ډهلي کې پیل شي.

که څه هم افغانستان له څو کلونو راهیسې خپلې نړیوالې سیالۍ په عربي متحدو اماراتو او هند کې ترسره کوي خو دا به لومړی ځل وي چې یو هېواد د هند پر خپله خاوره کې د دې هیواد د ملي لوبډلې کوربه توب کوي.

سعودي عربستان په خپله خاوره د حوثیانو برید چې په نتیجه کې یې ۷۳ کسان ټپيان شول وغانده او وايي چې د ځان څخه دفاع لپاره به ټولو اقداماتو ته مخه کړي.

د سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزارت د سه شنبې ورځې ( وږي ۱۷) اعلامیه له حوثیانو غواړي چې د کړکیچ د زیاتولو د هرډول اقداماتو او پر بیړیو بریدونو څخه لاس واخلي.

دیمن حوثیانو چې دتهران له ملاتړه برخمن دي په ریاض تور لګولی دی چې د یمن په شمال کې په یوه زندان باندې هوايي برید کې یې لږترلږه اوه کسه وژلي دي.

د اوکراین ولسشمر وايي روسیې په کیف باندې په یو شپني برید کې مهم تاسیسات په نښه کړي دي.

ولودیمیر زیلنسکي نن سه شنبې ( وږي ۱۷) پرخپله ایکسپاڼه لیکلي دي چې "دا یوه پیچلې حمله وه چې روسانو زیار وکړ په داسې ډول یې پلان کړي چې د بالستیک توغندیو ، کروز او بیړۍ ضد راکټونو او شاهد ډوله بې پیلوټو الوتکو په کارولو سره خلکو ته زیان ورسوي.

داوکراین ولسمشر ددغه برید د مرګ ژوبلې په هکله څه نه دي ویلي.

په اوکراین د روسیې نا موجه پراخ برید چې د ۲۰۲۲ کال د فبروري په ۲۴ پیل شو تراوسه هم دوام لري.