د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان د جمعې په ورځ له خپل فرانسوي سیال ایمانویل مکرون سره په ټیلفوني خبرو کې پر سوریې د بندیزونو د نرمولو لپاره د اروپایي ټولنې د پریکړې هرکلی وکړ.

د اروپایي ټولنې ۲۷ غړیو په سوریه کې د کورنۍ جګړې په مهال د بشار اسد پر رژیم پراخ اقتصادي بندیزونه لګولي و.

د فرانسپرس خبري آژانس د راپورله مخې، د اروپایي ټولنې د بهرنیو چارو وزیرانو تیره میاشت موافقه وکړه چې پر سوریې به د لګول شویو بندیزونو نرمول پیل کړي.

د ترکیې د ولسمشر دفتر وویل چې اردوغان خپل فرانسوي سیال مکرون ته وویل چې اروپایي ټولنې د بندیزونو د نرمولو لپاره مناسبه پریکړه کړې خو دا مهمه ده چې له سوریې سره د یوه نوي پړاو د پیلیدو لپاره ټول بندیزونه لیرې شي.

ترکیه، د احمد الشرع په مشرۍ د هییت تحریرالشام ډلې له لوري د اسد رژیم د پرزولو اصلي ملاتړې وه.

جاپان له ګاونډیو هېوادونو راستنیو شویو افغان کډوالو سره دوه میلیونه ډالره مرسته اعلان کړې ده.

دغه مرسته د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمشینرۍ له لارې له ایران او پاکستانه پر راستنو شویو کډوالو ویشل کیږي.

دغې کمشینرۍ نن چهارشنبې د (مارچ۱۲مه) په یوې اعلامیه کې ویلي،"په تیر۲۰۲۵کال کې نژدې درې میلیونه افغان کډوال له ګاونډیو هېوادونو بیرته افغانستان ته راستانه شوي دي".

د دې ادارې په خبره، راستانه شوي په عاجله توګه سرپناه، خوړو او د ژوند اولیه مرستو ته اړتیا لري.

دا مرسته په داسې حال کې ده چې په ایران د جګړې له پیل راهیسې په دې هېواد کې میشت افغان کډوال بیرته افغانستان ته راستنیږي.

جاپان له دې وړاندې د خوړو نړیوال پروګرام له لارې اړمنو افغانانو سره د څلورو میلیونو ډالرو مرسته کړې وه.

د ایران سپاه پاسدارانو ځواکونو ادعا کړې چې نن چهارشنبې په اسراییلو او منځني خیتځ هېوادونو کې یو شمیر اهداف په نښه کړي دي.

فرانس پرس خبري اژانس راپور ورکړی چې په تل ابیب کې دغو بریدونو څو کسان ټپیان کړي.

سپاه پاسدارن ادعا کوي چې په بحرین، سعودي عربستان یو عراق يې کې یو شمیر اهداف ویشتي دي.

د عربستان دفاع وزارت وايي، نن چهارشنبې يې څو بالستیک توغندي او بې پیلوټه الوتکې چې د ایران له خوا توغول شوې وې له منځه وړي.

بل پلو، واشینګټن پوسټ ورځپانې خبر وکړی چې په عراق کې د امریکا پر ډپیلوماټیک ماموریت هوايي بریدونه شوي دي.

تراوسه د دغو بریدونو له کبله د مرګژوبلې راپورونه ورکړل شوي نه دي.

پر ایران د امریکا او اسراییلو د بریدونو نن دولسمه ورځ ده.

اسراییل ادعا کوي چې پرون سه شنبې يې د بندرعباس، قدس او تبریز ښارونو په ګډون په ډیر شمیر سیمو هوايي بریدونه کړي دي.

د جرمني صدراعظم فردریش مرتز وايي، "اندیښمن دی" چې امریکا او اسراییل د ایران د جګړې د پایته رسولو لپاره هیڅ پلان نه لري.

مرتز دا څرګندونې د سه شنبې په ورځ د (مارچ ۱۰مه) په برلین کې د چک له صدراعظم سره په کتنه کې کړي دي.

د هغه په ټکو،" یوه اونۍ کیږي چې امریکا او اسراییلو له ایران سره په جګړه کې ښکیل دي او د هرې ورځې په تیریدو سره په دې اړه پوښتنې په زیاتیدو دي".

هغه وړاندې وویل،"موږ په ځانګړې توګه اندیښمن یو چې د دغې جګړې د پایته رسولو لپاه هیڅ ډول پلان او برنامه په پام کې نشته".

دا په داسې حال کې ده چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي،"له ایران سره جګړه تقربیا خلاصه ده او کولی شو چې دا جګړه ژر پایته ورسوو".

ولسمشر ټرمپ له دې وړاندې د ایران پر وړاندې د جګړې لپاره څلور اونۍ وخت ټاکلی وو.

نن چهارشنبې پر ایران د امریکا او اسراییلو د بریدونو دولسمه ورځ ده.

پر ټولنیزو رسنیو په خپرو شویو ویډيوګانو کې ښکاري چې د سه شنبې په ورځ په تبریز کې د اطلاعاتو اداره او د سپاه پاسداران ځواکونو مرکزونه په نښه شوي دي.
بل پلو، پرون سه شنبې د ایران د نورو ښارونو سربیره عباس بندر او قدس ښارونه هم په هوايي بریدونو کې په نښه شوي وو.
پر ټولنیزو رسنیو په خپرو شویو ویډیوګانو کې ښکاري چې د قدس په ښار کې پرله پسې چادونې کیږي.

د امریکا دفاع وزیر پیټ هګست د سه شنبې په ورځ پر ایران د هوايي بریدونو د زیاتیدو خبرداری ورکړی وو.

اروپايي ټولنه وايي، ۲۷۰ ټنه خوارکي توکې يې کابل ته انتقال کړي دي.

د دغې ټولنې د بشري او ملکي مرستو د ساتنې څانګې د سه شنبې په ورځ پر ایکس پاڼه ویلي،" دا خوارکي توکي په دریو پروازونو کې انتقال شوي دي".

وړاندې راغلي، په دغو خوارکي توکو کې په خوارځواکۍ د اخته ماشومانو ځانګړي خواړه هم شامل دي چې د یونیسیف له لارې به، په شدیدې خوارځواکۍ اخته ماشومانو ته وویشل شي.

یونیسف د دوشنبې په ورځ ویلي و، "غواړو په ټول افغانستان کې یو میلیون او درې سوه زره په خوارځواکۍ اخته ماشومان تر پوښښ لاندې راولو".

د خواړو نړیوال پروګرام وايي، "نژدې څلور میلیونه ماشومان په افغانستان کې په خوارځواکۍ اخته دي".

د هالنډ د بهرنیو چارو وزیر اعلان کړی چې په تهران کې د سفارت یو شمیر کارکوونکي يې اذربایجان ته انتقال کړي دي.

تام برندسن د سه شنبې په ورځ د (مارچ ۱۰مه) پر خپلې ایکس پاڼې لیکي،"د سفارت کارکوونکو ته په ایران کې د امنیتي خطراتو د زیاتیدو له کبله د سفارت فعالتونه په موقته توګه د اذربایجان پلازمینې باکو ته انتقال شوي دي".

د هغه په ټکو،"که چیرته امنیتي وضعیت ښه شو پریکړه به وکړو چې څه وخت او په کومو شرایطو بیرته په تهران کې سفارت پرانیزو".

هسپانیا، اتریش او ایټالیا هغه هېوادونه دي چې د جګړې له پیل راهیسې يې په موقت ډول خپل سفارتونه باکو ته انتقال کړي دي.

استرالیا د سې‌شنبې په ورځ د ایران د ښځو د فوټبال ملي ټیم پنځو غړو ته د بشري خواخوږۍ پر اساس ویزه ورکړه. استرالیا دا کار وروسته له هغه وکړ چې دغو ښځو د پناه غوښتنه وکړه.

د دوی په وینا، که بېرته خپل هېواد ته ستنې شي، نو د آسیا جام د یوې سیالۍ په پیل کې د ملي سرود له ویلو د انکار له امله به له ځورونې او قانوني تعقیب سره مخامخ شي.

د استرالیا صدراعظم انتوني البانیز د سې‌شنبې په ورځ په پلازمېنه کانبرا کې یوې خبري غونډې ته وویل: «استرالیایان د دغو زړورو ښځو له سخت وضعیت څخه ډېر متاثره شوي دي.»

البانیز زیاته کړه: «هغوی دلته په امن کې دي او باید دلته د خپل کور احساس ولري.»

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ دې لوبغاړو ته په استرالیا کې د پاتې کېدو دې اجازې ورکولو له امله د البانیز ستاینه کړې ده. هغه په ټولنیزو رسنیو کې لیکلي چې که استرالیا دا لوبغاړې نه وای منلې، نو متحد ایالتونه چمتو وو چې هغوی ومني.

په کابل کې ځايي رسنیو نن وویل چې د مولانا فضل‌الرحمان خلیل په مشرۍ د پاکستان یو درې کسیز پلاوی کابل ته راغلی دی.

سرچینې ویلي، دغه پلاوی د دې لپاره افغانستان ته راغلی چې د اختلافونو د حل او د کابل او اسلام‌آباد ترمنځ د وروستیو کړکېچونو د کمولو لارې چارې وڅېړي.

ویل کېږي چې په دې پلاوی کې، د مولانا فضل‌الرحمان خلیل تر څنګ، مولانا عبدالله شاه مظهر او مولانا سجاد عثمان هم شامل دي.

د طالبانو د باندنیو چارو وزارت د امریکا پر وروستۍ پرېکړه، چې افغانستان یې د «ناحقه نیونو ملاتړی هېواد» بللی، خواشینۍ څرګنده کړه او ټینګار یې وکړ چې اختلافات باید د خبرو اترو له لارې حل شي.

د دې وزارت ویاند عبدالقاهر بلخي نن (سې‌شنبې) په ورځ په یوه خبرپاڼه کې وویل چې په افغانستان کې د هېڅ هېواد وګړي د معاملې یا فشار لپاره نه نیول کېږي. د هغه په وینا، ځینې کسان د قانون د سرغړونې په تور نیول شوي، خو ډېری یې وروسته د قانوني مراحلو له بشپړېدو وروسته خوشې شوي دي.

وزارت همدارنګه یادونه کړې چې په تېر یو کال کې دوی د ښه نیت د څرګندولو په توګه د ځینو امریکایي وګړو په اړه څو مثبت ګامونه پورته کړي دي.

په خبرپاڼه کې د قطر رول هم ستایل شوی، چې د افغانستان او امریکا ترمنځ د خبرو اترو په اسانتیا کې یې مرسته کړې ده. وزارت ټینګار کړی چې د اړیکو دوام او د ستونزو حل باید د ډیپلوماتیکو لارو او تعامل له لارې ترسره شي.

تېره شپه د امریکا د بهرنیو چارو وزیر اعلان وکړ چې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانستان د "غیر عادلانه توقیفونو ملاتړی په فهرست کې شامل کړل شوی دی.

ښاغلي روبیو زیاته کړه: "طالبان دې ډینس کویل، محمود حبیبي او ټول امریکایان چې په افغانستان کې په ناسم ډول توقیف شوي دي، خوشې کړي."

له بلې خوا، د یرغمل نیول شویو د چارو لپاره د امریکا استازي، ادم بوهلر، د ایکس په یوه پوسټ کې وویل چې متحده ایالات به نور د امریکایی اتباعو توقیف ونه زغمي.

د سوریې دولتي خبري اژانس سانا د سې‌شنبې په ورځ راپور ورکړ چې د سوریې د پوځ چارواکو ویلي چې له لبنان څخه د توپ ویشتل شوې ګولۍ د دمشق لوېدیځ ته د سرغایا ښار ته نژدې لګېدلي دي.

د سوریې پوځ د ایران له ملاتړه برخمنه شیعه ډله حزب‌الله تورنه کړه چې د سوریې د پوځ پر پوستو یې بریدونه کړي دي. پوځ همداراز ویلي چې د سوریې او لبنان پر پوله د حزب‌الله د مرستندویو ځواکونو تحرکات لیدل شوي دي.

د پوځ په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي: «د سوریې عربي پوځ به د سوریې پر خاورې هېڅ ډول تېری ونه زغمي.»

دا پېښه په داسې حال کې شوې چې د اسرائیل او حزب‌الله ترمنځ نښتې سختې شوې دي. لبنان تېره اوونۍ وروسته له هغه د منځني ختیځ جګړې ته ور داخل شو چې حزب‌الله د علي خامنه‌يي د وژل کېدو په غبرګون کې پر اسراییل برید وکړ.