د افغانستان د ملي لوبډلې کیڼ لاسي چټک توپ اچونکي فضل حق فاروقي نن یکشنبه د جنورۍ په ۱۹مه نېټه د متحده عربي اماراتو په " انټرنیشنل شل اوریز لیګ" کې ښه توپ اچونه کړې ده.

نوموړی چې د " مای امارات" په لوبډله کې لوبیږي، په ۴ اورونو کې یې ۲۴ منډې ورکړي دي او ۴ لوبغاړي یې سوځولي دي.

ښاغلی فاروقي اوس مهال د متحده عربي اماراتو د نړیوال شل اوریزه لیګ د توپ اچوونکو په کتار کې تر ټولو مخکې دی چې په ۴ سیالیو کې یې ۱۱ لوبغاړي سوځولي دي.

نوموړي تر دې وړاندې هم په یوه لوبه کې ۵ لوبغاړي سوځولي وو.

په یاده لوبډله کې له فاروقي سره دوه نور افغان لوبغاړي وقار سلامخیل او الله محمد غضنفر هم لوبه کوي.

د ویلو ده چې اوس مهال ګڼ شمېر افغان لوبغاړي په درې مهمو سوداګریزو لیګونو کې لوبیږي چې ټولو تر دې دمه ښې لوبې کړې دي.

د ملګرو ملتونو کارپوهان وایي د هرات په وروستیو مظاهرو کې لږ تر لږه دوه کسان وژل شوي او څه دپاسه ۲۰ کسه نور ټپیان شوي دي.

د ملګرو ملتونو کارپوهانو په یوه اعلامیه کې ویلي چې طالبانو د هرات د لاریونوالو پر وړاندې له حده زیاته زور کارولی او د دغه زورزیاتي په نتیجه کې د یوه هلک په شمول لږ تر لږه دوه کسان وژل شوي او تر شلو زیات نور کسان ټپیان شوي دي.

په دې اعلامیه کې، چې د پنجشنبې په ورځ د غبرګولي (جوزا) په ۲۱مه ناوخته خپره شوې، د ملګرو ملتونو کارپوهانو د طالبانو له لوري د ښځو نیول او له معترضینو سره زور زیاتی غندلی دی.

دوی له طالبانو غوښتي چې د لاریونوالو پر وړاندې د زور کارونې په اړه ژر تر ژره، اغېزمن، خپلواک، بې پرې او شفاف تحقیقات ترسره کړي.

تر دې مخکې، په هرات کې د طالبانود حکومت د پولیسو ویاند سید مسعود حسیني د فرانسې خبري اژانس (AFP) سره په خبرو کې د هرات د لاریونونو پر مهال د هر ډول وسلې کارول رد کړي وو او معترضین یې تورن کړي وو چې د «عامه نظم د ګډوډولو» هڅه یې کوله.

خو د ملګرو ملتونو د کارپوهانو ډلې، د بشري حقونو د څارسازمان ، یوناما او ځینو نورو بنسټونو په خپلو اعلامیو کې ویلي چې طالبانو د سې‌شنبې په ورځ هرات کې د مظاهرو په مهال د معترضینوپه لور ډزې کړې دي.

د متحدو ایالاتو ولسمشر وايي امریکا جګړه پای ته رسولې او ایران منلې چې هیڅکله به اټومي وسله ونه لري.

دونالد ټرمپ دا خبره یوې انتخاباتي غونډې ته چې جزئیات یې د تلویزیون له لارې جورجیا ایالت کې خپاره شول وکړه.

ترمپ چې د جورجیا والي هم ورسره وو دغې غونډې ته وویل : "نه پوهیږم چې اوریدلي مو دي کنه ، خو مونږ نن ورځ ایران سره جګړه پای ته ورسوله. او هغوی منلې چې هیڅکله به اټومي وسله نه لري . دا هغه څه دي چې مونږ ورباندې ټینګار کړی وو."

ټرمپ زیاته کړه : "دا د مونږ ټول هدف و، ۹۵ سلنه دا وو ،او هغوی دا کار ترټولو پیاوړي ممکن ځواک باندې وکړ. "

د متحدو ایالاتو ولسمشر یو ساعت مخکې ویلي وو چی امریکا او ایران کولای شي ډیر ژر ددې اونۍ ترپایه د سولې توافق لاس لیک کړی او هرمز تنګی د بیړیو په مخ پرانیزي.

خو دایران بهرنیو چارو وزارت په غبرګون کې وویل چې د جنګ د پای ته رسولوپه هکله خبرې "یو ګمان دی" او د هوکړې جزئیات تراوسه نهايي شوي نه دي.

افغانستان کې دطالبانو حکومت تایید کړه چې کابل کې د یوه لنډ کروز موټر لخوا د یوې ډلې نجونو د وهل کیدو پیښه کې ۳ نجونې ټپیانې شوي دي.

د کورنیو چارو وزارت ویاند خالد زدران وايی دغه پیښه په شپږمه ناحیه رامینځ ته شوې او ټپي شوې نجونې روغتون ته انتقال شوي او د روغتیايی وضعیت د ډاډ وړدی.

هغه د پنجشنبې په ورځ پرته له نورو جزئیاتو خپله ایکسپاڼه کې ولیکل چې تورن کس پیژندل شوی او دنیولو لپاره یې هڅې روانې دي.

په یوه ویډیو کې چې ظاهرا د امنیتي کامرو لخوا ثبت او خواله رسنیو کې خپره شوې لیدل کیږي دغه موټر په ډیر سرعت د یوې ډلې نجونو په لور چې په سړک روانې وي ورځې او په هغو کې څو کسه وهي.

دا څرګنده نه ده چې پیښه کله رامینځ ته شوې او علت یې څه وو خو ویډیو یې له نشر وروسته د پنجشنبې په ورځ خواله رسنیو د ډیرې پاملرنې وړ شوه.

ملګري ملتونه وايي د افغانستان او پاکستان ترمینځ نښتو کې نجونې او ښځې ترنورو زیاتې زیانمنې شوي دي.

افغانستان کې د یاد سازمان د ښځو څانګې د پاکستان وروستیو بریدونو ته په اشاره چې ۱۳ ولسي خلک په کې ووژل شول د پنجشنبې په ورځ وویل ددغو نښتو ترټولو زیات زیان ښځو او نجونو ته رسیږي.

د ملګرو ملتونو دغه اداره وايي ښځې او نجونې روغتیايي څارنې ، خوړو او سرپناه ته دلاسرسي لپاره زیات ملاتړ ته اړتیا لري.

بلخوا افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندوی ماموریت ، یوناما ، دپنجشنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه ولیکل چې په کونړ ، خوست او پکتیکا د پاکستان وروستیو هوايي بریدونو کې یې د ۱۳ ولسي خلکو وژل کیدل او د ۱۰ نور ټپي کیدل مستند کړي.

یوناما وايي د چهارشنبې د شپې ددغو بریدونو اکثر قربانیان ښځې او ماشومان وو.

دبشري حقوقو د څارسازمان وايي طالبانو هرات کې د معترضو ښځو په وړاندې له ډیر زور کار اخیستی دی.

یاد سازمان د پنجشنبې په ورځ وویل چې متعرضې ښځې وهل ډبول شوي او په لور یې ډزې شوي چې په نتیجه کې یو کوچنۍ وژل شوی او یو شمیر نورکسان ټپیان شوي دي.

دغه راز یو شمیر لاریون کوونکي نیول شوي چې شمیر یې نه دی څرګند. دهرات جبرئیل ښارګوټي کې مظاهرې د طالبانو له لورې دیوشمیر ښځو پرنیول کیدو د اعتراض لپاره د تیرې سه شنبې په ورځ وشوې.

هرات کې د طالبانو د حکومت د پولیسو ویاند سید مسعود حسیني د فرانسې خبري اژانس ته ویلي وو چې د مظاهرچیانو په وړاندې له هیڅ ډول وسلې کار نه دی اخیستل شوی اوتور یې ولګاوه چې مظاهره چیانو نیت درلوده چې عامه نظم ګډ وډ کړي.

افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندوی ماموریت یوناما هم په دغو مظاهرو کې دیوه کوچني د وژل کیدو خبر تایید کړی دی.

یوناما مخکې ویلي وو چې طالبانو د جون میاشتې په ۶ او ۷ ورځ شاوخوا دیرش ښځې دټاکل شوي حجاب د نه رعایت کولو په تور نیولي دي.

د متحدو ایالاتو ولسمشر وايي دایران له مشرانو سره خبرو کې د پرمختګ له امله یې په دغه هیواد د جمعې دشپې بریدونه لغوه کړل.

دونالد ټرمپ په خپله ټولنیزه شبکه ټروت سوشیال ولیکل: " لدې امله چې دایران اسلامي جمهوریت سره خبرې دایران ترټولو لوړ مشرتابه ته راجع شوي او د هغوی لخوا تایید شوي، زه د متحدو ایالاتو د ولسمشر په توګه هغه پلان شوي بریدونه او بمباري لغوه کوم چې ټاکل شوې وه نن شپه ترسره شي. "

ټرمپ زیاته کړه چې له ایران سره د موافقې عمومي او تفصیلي ټکي د ټولو ښکیلو لوریو لخوا تایید شوي چې په کې امریکا، اسرائیل، سعودي عربستان، متحده عربي امارات، قطر، ترکیه، پاکستان، بحرین، کویټ، اردن، مصر او نور هېوادونه شامل دي.

د امریکا ولسمشر د دې موافقې د جزئیاتو په اړه نور معلومات ورنه کړل، خو زیاته یې کړه چې د موافقې د لاسلیک وخت او ځای به ډېر ژر اعلان شي.

هغه دغه راز ټینګار وکړ چې پر ایران لګېدلې سمندري محاصره به تر هغه وخته دوام ولري څو دا موافقه نهايي شي.

د افغانستان د کرکټ ابدالیان یا الف لوبډلې د درې اړخیزو سیالیو په لړ کې نن (پنجشنبې) د هند له الف لوبډلې لوبه وګټله.

لوبه د باران له امله ودرول شوه او د ډي ایل ایس سیسټم پراساس د افغانستان لوبډلې د څلورو منډو په توپیر سیالي وګټله.

د افغانستان، هند او سریلانکا د کرکټ د الف ټیمونو ترمنځ دا درې اړخیزې پنځوس اوره سیالۍ د سې شنبې په ورځ په سریلانکا کې پیل شوې او د جون تر یوویشتمې دوام کوي.

د سې شنبې په ورځ د هند الف لوبډلې کوربه سریلانکا ته په لږ توپیر ماتې ورکړه.

د ایران او امریکا د تازه بریدونو له امله په نړۍ کې د تیلو بیې لوړې او ذ ونډو بازار رالویدلی دی.

نن پنجشنبې د شمالي سمندرد برېنټ تیلو بیه ۱،۷ سلنه زیاته شوې او د هربیرل بیه یې څه کم ۹۵ ډالرو ته رسیدلې او د ویسټ ټکزاس د انټرمیډییټ اومه تېلو بیې شاوخوا ۲ سلنه لوړه شوې او د یوه بیرل بیه نژدې ۹۲ ډالرو ته رسیدلې.

د ختیځې آسیا د اسعاروپه بازارونو کې امریکایي ډالر د یورو، پونډ او ین په وړاندې خپل ارزښت یوڅه له لاسه ورکړ.

ایران د پنجشنبې په ورځ د غبرګولي په ۲۱ ادعا وکړه چې د دې هیواد پرځینو هدفونو د امریکا له خوا د شپې له بریدونو وروسته یې د هرمز تنګی په بشپړه توګه تړلی دی. ایران خبرداری ورکړ چې هره کشتۍ چې له دې ستراتیژیکې سمندري لارې د تېرېدو هڅه وکړي، تر برید لاندې به ونیول شي. ایراني دولتي رسنیو د ایران د سپاه پاسداران له قوله وروسته خبرورکړچې پردوو کشتیو برید شوی دی.

خو د امریکا مرکزي قومندانۍ سینټکام د ایران دغه ادعاوې ردکړي او ویلي یې دي چې سوداګریزې کشتۍ لا هم د اوبو له دې مهمې لارې چې د نړۍ د تېلو او ګازو شاوخوا یوه پنځمه برخه ترې تېرېږي، تګ راتګ کوي.

په سیمه کې وروستی کړکیچ وروسته له هغې زیات شو چې امریکا پرایران د بریدونو یوه نوې لړۍ ترسره کړه چې په ترڅ کې یې د دې هیواد د پوځي څارنې وړتیاوې، مخابراتي سیسټمونه، استخباراتي تأسیسات او د هوايي مدافعې مرکزونه په نښه کړل. واشنګټن وویل چې دغه هدفونه د امریکايي ځواکونو او د نړیوالو کشتیو لپاره ګواښ بلل کېدل.

ایران په ځواب کې په بحرین او کویټ کې پر هغو هدفونو چې له امریکا سره تړاو لري، د توغندیو او بې ‌پیلوټه الوتکو بریدونه وکړل.

د افغانستان لپاره د ملګروملتونو مرستندویه ماموریت یوناما وایي، د افغانستان په خوست، کونړ او پکتیکا ولایتونو د وروستیو بمباریو د قربانیانو ډیری یې ښځې او ماشومان دي.

یوناما د پنجشنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه کې لیکلي،" یوناما مستند کړې چې د جون د نهمې او لسمې نیټې ترمنځ پر کونړ، خوست او پکتیکا ولایتونو د بریدونو په نتیجه کې دیارلس ولسي وګړي وژل شوي او لس تنه نورټپیان شوي دي."

د یوناما په خبره د سې شنبې شپې د دغو هوايي بریدونو ډېری قربانیان ښځې او ماشومان دي.

یوناما همدارنګه د تاوتریخوالي د کمېدو، د دوامداره اوربند د ټینګښت، د ملکي وګړو د خوندیتوب او د سرحدي لارو د بیا پرانیستلو غوښتنه کړې او زیاته کړې یې ده چې اختلافات باید د خبرو اترو له لارې حل شي.

له دې وړاندې، د طالبانو ویاند، ذبیح‌الله مجاهد، ادعا کړې وه چې د افغانستان په دریو ولایتونو د پاکستان د سې شنبې شپې په هوايي بریدونو کې ۱۳ کسان، چې ۱۱ ماشومان، یوه ښځه او یو سړی پکې شامل وو، وژل شوي او ۱۴ نور ټپیان شوي دي.

په عین حال کې د پاکستان د اطلاعاتو وزیر، عطاءالله تارړ ادعا کړې چې د دې هېواد ځواکونو په افغانستان کې څلور هدفونه له منځه وړي او ۲۶ "ترهګر" یې وژلي دي.

هغه د غبرګولي په ۲۰مه، چهارشنبه، زیاته کړې چې دغه بریدونه په پاکستان کې د وروستیو ترهګریزو پېښو په ځواب کې ترسره شوي او په افغانستان کې یې د "فتنه الخوارج " هغه اصطلاح چې د پاکستان پوځ یې د تحریک طالبان پاکستان په ګډون یوشمیرترهګرو ډلو ته کاروي، پټنځایونه او خوندي مرکزونه" په نښه کړي دي.

پاکستان ادعا کوي چې د طالبانو حکومت په افغانستان کې د تحریک طالبان پاکستان اړوندو وسله ‌والو ته خوندي پناه‌ ځایونه ورکړي دي، خو د طالبانو حکومت دا تورونه په کراتو کراتو رد کړي دي.