ټاکل شوې ده چې د امریکا نوی منتخب ولسمشر ډونالډ ټرمپ سبا (دوشنبې) رسماً د ولسمشر په توګه دنده پیل کړي.

ډونالډ ټرمپ، چې د امریکا د ختیځ په وخت د غرمې په ۱۲ بجو د ولسمشرۍ دوهمه دوره پیلوي، ویلي چې د ولسمشرۍ له لومړۍ ورځې به د هغو ژمنو عملي کول پیل کړي، چې د دوه کلن انتخاباتي کمپاین په لړ کې یې کړې وې.

د امریکا رسنیو راپور ورکړ چې د ډونالډ ټرمپ انتقالي ټیم سل اجرایي فرمانونه چمتو کړي، څو هغه د خپلې دندې په لومړۍ ورځ لاسلیک کړي.

د دود له مخې، منتخب ولسمشر د لوړې د مراسمو په ورځ له تحلیف وروسته د سپینې ماڼۍ اوفل یا بیضوي دفتر ته ځي، او له دې مخکې چې سپینې ماڼۍ ته په څېرمه واټونو کې د رسم ګذشت په مراسمو کې ګډون وکړي، خپل لومړي اجرایي فرمانونه لاسلیک کوي.

په اروپا، روسیه، او اوکراین کې د ټرمپ هغه ژمنه ډېره مهمه ګڼل کېږي چې وايي د اوکراین د خونړي جنګ د ختمولو لپاره به اقدام کوي.

د طالبانو د حکومت د پوهنې وزارت وايي، د ننګرهار په بهسود کې والسولۍ کې د پاکستاني پوځ په بریدونو کې اته زده کوونکي وژل شوي دي.

دغه وزارت د یکشنبې په ورځ د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، وژل شویو کې پنځه هلکان او درې نجونې شاملې دي.

د اعلامیې په ټکو، د پکتیکا په برمل والسولۍ کې د پاکستان د پوځ په بریدونو کې د مدرسې یو بل زده کوونکی ټپي شوی دی.

پاکستاني پوځ د یکشنبې په ورځ په ننګرهار او پکتیکا ولایتونو کې هوايي بریدونه وکړل.

د ننګرهار د امنې قومندانۍ ویاند ازادي راډيو سره خبرو کې ویلي، "د پاکستاني پوځ په بریدونو کې په بهسودو ولسوالۍ کې د یوې کورنۍ ۱۸غړي وژل شوي دي".

د پاکستان د اطلاعاتو او نشراتو وزارت د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي،"په دغو هوايي بریدونو کې يې د تحریک طالبان پاکستان او داعش ډلې ۷ غړي وژلي دي".

خو طالبان وايي،" په هوايي بریدونو کې په نښه شوي او وژل شوي کسان ټول ملکیان دي".

د عمان د بهرنیو چارو وزیر وايي، د ایران او امریکا ترمنځ د خبرو اترو دریم پړاو د پنجشنبې په ورځ په جینوا کې پیلږي.

بدرالبوسعیدي پرون یکشنبه ماښام پر خپلې ایکس پاڼې ولیکي،"خوشاله یمه چې تاییدوم چې ایران او امریکا د پنجشنبې په ورځ په جینوا کې خبرو ته کېني، دا خبرې د توافق د ترلاسه کیدو لپاره یو بل مثبت ګام دی".

بل پلو، د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي امریکايي سی بي اس خبري شبکې سره په مرکه ویلي،" د دې احتمال شته چې د پنجشبې په ورځ د امریکا د ولسمشر له ځانګړي استازي سټیف ویتکاف سره په جینوا کې دریم پړاو خبرې پیل کړو".

د ایران او امریکا ترمنځ د خبرو اترو لومړی پړاو په عمان او دویم پړاو يې د تیرې سه شنبې په ورځ په جینوا کې ترسره شو.

د عمان د بهرنیو چارو د وزیر له اعلان مخکې د اکسوس په نوم یوې امریکايي ویب پاڼې د یوه امریکايي لوړ پوړي چارواکي په حواله ویلي،" که ایران په راتلونکو ۴۸ساعتونو کې د خپل اټومي پروګرام په اړه امریکا ته یوه تفصیلي طرحه وړاندې کړي د دې احتمال شته چې د خبرو اترو دریم پړاو په جینوا کې د جمعې په ورځ ترسره شي".

په امریکا کې د قانون د تنفیذ چارواکي وايي، هغه سړی يې په ډزو وژلی چې غوښتل يې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ مارالاګو استوګنځای ته په غیرقانوني توګه ننوزي.

رویترز خبري اژانس د سرچینو په حواله ویلي،"دغه کس استین تاکر مارتین نومیږي او ۲۱کلن دی".

د رویترز په ټکو، تاکر چې د شمالي کارولینا څخه دی، د یکشنبې په غرمه يې غوښتل د فلوراید ایالت په پالم بیج کې د ولسمشر ټرمپ استګنځای ته داخل شي.

هغه مهال ټرمپ په واشنګټن کې و.

تراوسه د برید انګیزه معلومه نه ده او د پېښه په اړه څیړنې روانې دي.

له دې وړاندې په ۲۰۲۴کال کې دوه ځلې پر ولسمشر ټرمپ د ورته بریدونو هڅه شوې وه.

د کرکټ په روان نړیوال شل اووریز جام کې نن دوشنبې زیمبابوه او ویسټ انډیز لوبډلې سیالۍ لري.

دغه لوبه د کابل په وخت د ماښام ۶ بجې پیلږي.

په دغه نړیوال شل اووریز جام کې پرون یکشنبې انګلستان د ۵۱منډو په توپیر سریلانکا او سویلي افریقا۷۶منډو په توپیر هند ته ماتې ورکړه.

هند او سریلانکا د سږکال د شل اووریز نړیوال جام کوربه هېوادونه دي.

د خوړو نړیوال پروګرام (ډبلیو ایف پي) وايي، "جاپان اړمنو افغانانو سره د څلورو میلیونو ډالرو مرسته اعلان کړې ده".

دغه پروګرام د یکشنبې د (فبرورۍ۲۲مه) پر خپلې ایکس پاڼې لیکي،"دغه بشري مرستې به په راتلونکو ۱۲میاشتو کې پر۸۰زره اړمنو افغانانو وویشل شي".

د ډبلیو ایف پي په ټکو، ۳۰زره خوارځواکې میندې او ماشومان به هم د ژوند ژغورنې دغه مرستې ترلاسه کړي.

د ملګرو ملتونو د شمیرو له مخې په روان کال کې نژدې ۲۲میلیونه افغانان بشري مرستو ته اړمن دي.

په بادغیس کې په یوه ترافیکي پیښه کې نهه کسان مړه شوي دي.

په بادغیس کې د طالبانو امنیه قومانداني په یوه اعلامیه کې ویلي چې دا پیښه نن یکشنبه ( د کب ۳مه) له غرمې مخکې د قلعه نو ښار په سبزک سیمه کې رامنځته شوې.

د اعلامیې له مخې، د هرات څخه بادغیس ته روان یو ۳۰۳ مسافر وړونکی بس له سړک څخه ووت، چې له امله یې نهه مسافر مړه او ۳۵ نور ټپیان شول.

د دوی په وینا، ښځې او ماشومان په قربانیانو کې شامل دي، او د پیښې په اړه څیړنې روانې دي.

د شنبې په ورځ، د بدخشان ولایت په تاشکان ولسوالۍ کې د سیند په غاړه د موټر د چپه کیدو له امله پنځه کسان مړه شول.

دا په داسې حال کې ده چې د ملګرو ملتونو د بشري میشتېدنې پروګرام (UN-Habitat) په دې وروستیو کې ترافیکي پیښې د مخنیوي وړ ناورین او په افغانستان کې د مړینې یو له اصلي لاملونو څخه بللې دي.

پر اوکراین د روسیې په تازه هوایي برید کې یو تن وژل شوی او د یوه ماشوم په ګډون ۸ تنه ټپان شوي دي.

د اوکراین ولسمشر ولودمیر زلنسکي نن یکشنبه ( د کب ۳مه) ویلي، پر کیف د دغه برید اصلي هدف د انرژۍ تاسیسات وو.

هغه ویلي چې تیره شپه روسیې پر اوکراین ۳ سوه ډرون وسلې او ۵۰ توغندي توغولي دي.

زلنسي ویلي، مسکو دا مهال د ډيپلوماسۍ پر ځای پر جګړې ډېره پانګونه کوي.

د امریکا په نوښت په اوکراین کې د روسیې د جګړې پای ته رسیدو ته هڅې ګړندۍ شوي، خو تراوسه یې عملي پایله نه ده ورکړې.

په کابل کې د جاپان سفارت وایي، د اړمنو افغانانو د لاسنیوي لپاره یې د افغانستان د بیارغونې صندوق ته دوه اعشاریه ۸ میلیونه ډالر ورکړي دي.

دغه سفارت نن یکشنبه ( د کب ۳مه) پر خپله ایکس پاڼه لیکلي چې د دغې همکارۍ هوکړه یې له نړیوال بانک سره لاسلیک کړه.

وړاندې راغلي چې دا پیسې به د د اړمنو ښځو او ځوانانو په ګډون د زیانګالو افغانانو د ژوند په ښه والي ولګول شي.

دا مرسته داسې مهال کیږي چې د خوړو نړیوال سازمان تېره اونۍ وویل چې په افغانستان کې د لوږې کچه ګواښونکي حالت کې ده.

د طالبانو سیمه ییزو چارواکو ویلي چې د دوی ځواکونو په تورخم کې ۵۲۵ میله بیلابیلې وسلې او مهمات نیولي دي.

په ننګرهار کې د طالبانو د والي مرستیال غلام الرحمن حیدري رسنیو ته ویلي چې دغه وسلې او مهمات له پاکستانه افغانستان ته د راستنو شویو افغان کډوالو په یوه موټر کې نیول شوي.

د دغو وسلو د رالیږدولو په تور د طالبانو حکومت یو افغان او یو پاکستانی وګړی نیولي دي.

په خواله رسنیو کې هم د یادو وسلو د نیول کېدو او د طالب چارواکو څرګندونې ډېرې منعکس شوې دي.

سربیا او سویډن له خپلو اتباعو غوښتي چې له ایرانه ووځي.

د سربیا د بهرنیو چارو وزارت په یوه بیان کې د شنبې په ورځ ویلي: "د امنیتي وضعیت د خرابیدو له امله، د سربیا جمهوریت اتباعو ته توصیه کېږي چې ایران ته سفر ونه کړي. ټولو هغو کسانو ته چې په ایران کې دي هم سپارښتنه کیږي چې ژر تر ژره له هغه هیواده ووځي."

سربیا مخکې هم له خپلو اتباعو څخه د جنوري په نیمایي کې له ایرانه د وتلو غوښتنه کړې وه.

په جلا توګه، د سویډن د بهرنیو چارو وزیرې ماریا مالمو سټرنګارډ په ایکس پاڼه لیکلي چې "موږ په ایران کې د سویډني اتباعو څخه په کلکه غوښتنه کوو چې له هغه هیواده را ووځي."

یوه ورځ وړاندې، د جرمني د بهرنیو چارو وزارت هم یو ځل بیا له ټولو جرمني اتباعو څخه وغوښتل چې د امریکا د احتمالي برید د خطر له امله له ایران څخه را ووځي. په ایران کې د راجستر شویو جرمني اتباعو شمیر په سلګونو کې دی.

ایران د جمعې په ورځ وویل هیله لري په چټکۍ سره د تهران د اټومي پروګرام په اړه له متحده ایالاتو سره یو تړون ته ورسیږي.

خو د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي که خبرې ناکامې شي، نو د یوه محدود پوځي برید په اړه غور کوي.