د سپینې ماڼۍ له خوا په یوه خپره شوې اعلامیه کې ویل شوي چې بایډن بیرته خپلو کورونو ته د دغو امریکایانو چې په وینا یې په ناحقه نیول شوي، د ستنولو لپاره پرخپلې ژمنې ټینګاروکړ. رویترز خبري آژانس د یوشمیرسرچینو له قوله ویلي چې د بایډن ادارې لږترلږه د تیرکال د جولای له میاشتې راهیسې له طالبانو سره د متحدو ایالتونو پرهغه وړاندېز خبرې پیل کړي چې له مخې یې باید درې واړه امریکایان رایان کوربیټ، جیورج ګایمن او محمود حبیبي د امریکا په ګوانتینامو زندان کې د محمد رحیم الافغاني د خوشې کیدو په بدل کې خوشې شي.

په خبرپاڼه کې په دې اړه چې د دغو امریکایانو د خوشې کیدو په اړه خبروکې څومره پرمختګ شوی، څه ندي ویل شوي خو زیاته شوې چې ولسمشر بایډن او د هغه ټیم د هغو امریکایانو د خوشې کولو لپاره چې په بهرکې یرغمل شوي یا په غیر عادلانه ډول توقیف شوي، شپه او ورځ، ډیری وختونه د مهمو متحدینو په ملګرتیا کار کړی، ترڅو دوی له خپلو کورنیو سره یوځای شي او نوموړی به د خپلې پاتې دورې په اوږدو کې هم دې کار ته دوام ورکړي.

د بایډن د ولسمشرۍ دوره اوه ورځې وروسته د جنوري په شلمه پای ته رسیږي.

په عین حال کې د محمود حبیبي ورور احمد حبیبي، چې له بایډن سره په دې ټیلفوني خبرو کې ګډون کړی وو، وویل چې ولسمشر بایډن په ډېر واضح ډول موږ ته وویل چې که طالبان زما ورور نه خوشې کوي نو هغه به رحیم تبادله نکړي. هغه زیاته کړه چې کورنۍ یې له بایډن څخه ډیره مننه کوي چې د ورور لپاره یې ولاړ دی.

د طالبانو حکومت نده تایید کړې چې محمود حبیبي ورسره بندي دی خو د دوی مرستیال ویاند حمدالله فطرت تیره اونۍ له امریکا سره د نوروبندیانو د تبادلې په اړه د خبرو پخلی وکړ.

ایراني رسنیو راپور ورکړی چې د ایران د سمنان ولایت په یوه ترافیکي پېښه کې شپږ افغان وګړي مړه او درې نور ټپیان شوي دي.

د ایران دولتي خبري اژانس (ایرنا) پرون (جمعه) راپور ورکړ چې دا پېښه د پنجشنبې په ماښام د ایوانکي او تهران ترمنځ پر لویه لار هغه مهال رامنځته شوه چې یو پیژو موټر له یوه باروړونکي لارۍ سره ټکر وکړ.

د سمنان د طبي علومو پوهنتون د عامه اړیکو مشر، کارن یحیایي، ویلي چې له نهو کسانو څخه چې په پېښه کې شامل وو، شپږ تنه ځای پر ځای مړه شوي او درې نور روغتیايي مرکزونو ته لېږدول شوي دي.

ایراني چارواکو ویلي چې د قربانیانو ډېری برخه ښځې او ماشومان وو، خو تر اوسه یې د هغوی هویت او د پېښې د اصلي لامل په اړه جزئیات نه دي خپاره کړي.

له بلې خوا پرون (جمعه) د غزني په قره باغ ولسوالي کې په دوو جلا ترافیکي پېښو کې یو تن مړ شوی او دوه نور ژوبل شوي دي.

د جرمني د ډي پي اې خبري اژانس د راپور له مخې، طالبانو له جرمني څخه کابل ته د هغو افغان کډوالو د لېږدوونکې الوتکې مخه نیولې چې ټاکل شوې وه له جرمني ]حخ وایستل شي.

راپور وايي، طالبانو د الوتنې د لغوه کېدو لامل په جرمني کې د خپلو دیپلوماتانو کمښت ښودلی او ویلي یې دي چې د افغان کډوالو د منظم اخراج د بهیر د همغږۍ لپاره نورو استازو ته اړتیا لري.

دا مهال په جرمني کې د طالبانو یوازې دوه استازي رسمي اعتبار لري.

له بلې خوا، د جرمني د بهرنیو چارو او کورنیو چارو وزارتونو ترمنځ له طالبانو سره د تعامل پر څرنګوالي اختلاف موجود دی. د بهرنیو چارو وزارت د سخت دریځ پلوی دی، خو د کورنیو چارو وزیر الکساندر دوبرینت اندېښنه لري چې زیات فشار به د افغان کډوالو د اخراج بهیر له ستونزو سره مخ کړي.

ملګرو ملتونو افغانستان کې ددغه سازمان دنفوسو د صندوق (UNFPA) د کارکونکې فرشته عمادي د مړینې خبر تایید کړ.

ملګرو ملتونو د جمعې په ورځ د غبرګولي په ۱۵ مه په خپله ایکسپاڼه یوه خبره پاڼه کې د میرمن عمادي مړینه تایید او دهغې کورنۍ ، دوستانو او همکارانو سره یې غمرازي شریکه کړه.

افغانستان کې ځینو رسنیو رپوټ ورکړی دی چې نوموړې د پنجشنبې په ورځ د کابل په یوه سیمه کې دناپیژاندو کسانو لخوا وژل شوې ده.

د ښځو د حقوقو د ملاتړ ځینې فعالان هم ادعا کوي میرمن عمادي د ناپیژاندو کسانو لخوا برید کې وژل شوې.

خو ملګرو ملتونو د مړینې د علت او څرنګوالي په هکله څه نه دي ویلي .

افغانستان کې طالب چارواکو هم ددغه خبر تر خپریدو په دې هکله څه نه وو ویلي .

ملګرو ملتونو کې د متحدو عربي اماراتو استازولۍ د افغان نجونو او ښځو د حقوقو په تامین ټینګار کړی دی.

د استازولۍ مرستیالې غسق شاهین د یوناما د مرستیالې جورجیت ګانون سره د لیدنې په مهال د ټولو افغانانو او په ځانګړې توګه د ښځو او نجونو د حقوقو د ساتنې په اهمیت ټینګار کړی دی.

ملګرو ملتونو کې د متحدو عربی اماراتو استازولۍ د جمعې په ورځ په خپله ایکسپاڼه ولیکل چې میرمن شاهین زده کړو ته دښځو او نجونو د لاسرسي له لارې د عامه ژوند په چارو کې د ښځو په بشپړ، برابر او واقعي مشارکت ټینګار کړی دی.

دغه لیدنه دیوناما دماموریت دتمدید لپاره دامنیت شورا له غونډې مخکې ترسره کیږي.

ټاکل شوې چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا دروانې جون میاشتې په شپاړسمه دیوناما دماموریت دتمدید لپاره غونډه وکړي.

افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندوی ماموریت ، یوناما ، دفتر افغانستان کې د اقلیم د بدلون اغیزو ته په اشاره وايي د اوبو کمی او وچکالي په افغانستان کې ترټولو پراخ ګواښ دی.

یوناما د چاپیریال د نړیوالې ورځې په مناسبت خپل رپوټ کې وايي چې د افغانستان نیمايي برخه خلک د وچکالي او د اوبو د کموالي تر اغیزلاندې دي او دوامداره وچکالي په کرنه باندې چې په کلیوالي سیمو کې دژوندانه د ملاتیر ګڼل کیږي سخت اغیز کوي.

یوناما زیاتوي چې کندهار، هلمند، نیمروز ، زابل او ارزګان ولایتونه له وچکالي ډیر زیانمن شوي دي.

د ملګرو ملتونو دغه اداره وايي دوامدارې وچکالۍ ، د ورښتونو کموالي او د ځمکې لاندې اوبو ناسم استخراج ، د اوبو سیستم د له مینځه تلو ترکچې رسولی دی.

ملګرو ملتونو مخکې ویلي چې افغانستان له هغو لسو هیوادونو څخه یو دی چې د اقلیمي بدلون څخه تر نورو ډیر زیمانمن شوي دي اودغه هیواد د اقلیمي بدلون اغیزو سره دمقابلې لپاره ډیر کم امکانات لري.

د افغانستان په اتو ولایتونو کې د باران او سیلابونو اټکل شوی دی.

افغانستان کې د طالبانو د حکومت د پیښو پر وړاندی د مبارزې او چمتوالی ادارې وویل چې د جمعې په ورځ پنجشیر، خوست ، بغلان ، تخار، بدخشان ، ننګرهار ، کونړ او نورستان کې د شدیدو بارانونو او سیلابونو اټکل شوی دی.

د باران کچه له ۵ تر ۲۰ ملي مترو اټکل شوې.

سږنیو طبیعي پیښو لکه بارانونو، تلندو ، برښنا او سیلابونو خلکو ته درانه ځاني او مالي زیانونه اړولي دي.

رسمي ارقام ښيي چې د وري میاشتې له شپږمې راهیسې د طبیعي پیښو له امله افغانستان کې څه دپاسه ۳۶۰ کسان مړه شوي دي.

په کویټ کې د افغانستان د سفارت چارې د طالبانو ډیپلوماټانو ته سپارل شوي دي.

د طالبانو د حکومت یوې باوري سرچینې نن پنجشنبې ازادي راډیو ته د دې خبر پخلی وکړ خو په دې اړه یې نورجزیات ورنکړل.

د افغانستان خصوصي رسنۍ طلوع نیوز ویلي چې شفیق خطیب چې په بهرنیو چارو وزارت کې د قونسلګرۍ او د پولو د چارو د ریس په توګه دنده ترسره کوله، د دې سفارت د مشر په توګه ټاکل شوی دی.

تردې مخکې د قطر او متحده عربي اماراتو په ګډون د خلیج اکثرو هیوادونو د افغانستان د سفارت چارې د طالبانو د حکومت ډیپلوماتانو ته سپارلې دي. د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي څه موده وړاندې د هغو هیوادونو شمیر له څلویښتو زیات وباله چې دوی ورسره ډیپلوټیکې اړیکې ټینګې کړې دي.

د افغانستان د ښځو فوټبال لوبډلې خپله لومړۍ رسمي لوبله د کوک ټاپوګانو ډلې ته صفر یو وبایلله.

دا لوبه د پنجشنبې په ورځ د نیوزیلنډ په اوکلند ښار کې ترسره شوه.

دا د "افغان وومن یونایټډ" لوبډلې لومړۍ سیالي وه چې د فوټبال د نړیوال فدراسیون FIFA له خوا تر رسمي پېژندنې وروسته ترسره شوه.

فیفا په دې وروستیو کې د خپلو مقرراتو په تعدیل سره دې لوبډلې ته، چې له افغان کډوالو لوبغاړو څخه جوړه شوې، اجازه ورکړې چې په نړیوالو سیالیو کې برخه واخلي.

د دې لوبډلې غړي هغه افغان نجونې دي چې د اسټرالیا په ګډون د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې کډوالې دي. دغو لوبغاړو په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته افغانستان پرېښود.

د طالبانو له بیا واک ته رسېدو وروسته، په افغانستان کې د ښځو پرورزشونو بندیز لګول شوی او ښځې او نجونې له ورزشي فعالیتونو او سیالیو څخه محرومې شوې دي.

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزارت په ایټالیا کې د درېو افغان کډوالو د وژل کیدو د پیښې په غبرګون کې د ایټالیا له حکومت څخه غوښتي چې د دې پیښې عاملین عدالت ته راکاږي. د دې وزارت ویاند عبدالقهار بلخي د چهارشنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه کې په ایټالیا کې دا پیښه یوه جنایي او ظالمانه برید بللی چې په وینا یې دغه افغانان په قصدي ډول ژوندي سوځول شوي اوپه شهادت رسیدلي دي. وزارت همدارنګه په ایټالیا او نورو هېوادونو کې د مېشتو افغان کډوالو د ژوند، امنیت او اساسي حقونو د خوندیتوب پر اهمیت ټینګار کړی دی.

د ایټالیا صدراعظمې دا پیښه غندلې او د څلورو کډوالو د سوځولو عاملانو ته د سزاورکولو ژمنه یې کړې ده.

د ایټالوي رسنیو د راپورونو له مخې په دې پیښه کې چې د ایټالیا په جَنوبي سیمه کالبریا کې رامینځته شوې، دری افغان او یو پاکستانی کارګر په یوه موټر کې دننه سوځول شوي دي.

چارواکو ویلي چې د دې پیښې په تړاو دوه مشکوک کسان چې پاکستاني اتباع ښودل شوي، نیول شوي دي. ویل شوي چې د پیښې قربانیانو په کروندو کې د ځمکني توتانو د راټولو په چارو کې بوخت وو.

د طالبانو د حکومت د کډوالو او بیرته راستنیدونکو چارو وزارت د پاکستان له زندانونو د په لسګونو نورو افغان بندیانو د خوشې کیدو خبر ورکوي. دې وزارت نن پنجشنبې پر خپله ایکسپاڼه لیکلي چې د پاکستان له زندانونو ۷۹ تنه افغان کډوال له ازادیدو وروسته د تورخم دروازې له لارې هیواد ته راستانه شول. ویل شوي دغه کسان چې کورنۍ هم پکې دي، په هغه هیواد کې د هستوګنې په سندونو کې د ستونزو له امله نیول شوي او مختلفې مودې یې په بند کې تېرې کړې وې. د بیان له مخې دوی د مرستو له ترلاسه کولو وروسته خپلو سمیو ته ولېږدول شول.

که څه هم نده څرګنده چې په اوس وخت کې څومره افغان کډوال د پاکستان په زندانونو کې ساتل کیږي، خو د هغوی د خوشې کیدو له بهیرسره د پاکستاني چارواکو له خوا د نورو افغان کډوالو د نیولو او بندیانولو بهیرهم دوام لري.