طالبانو د هېواد ټولو خصوصي پوهنتونونو ته ویلي چې له خپلو استادانو د هغوی د سویې او تخصص د معلومولو لپاره لیکلې او شفاهي ازموینې واخلي.

د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت په وینا، دا ازموینې د لوړو زده‌کړو په موسسو کې د استادانو د وړتیاوو د ارزولو لپاره ترسره کېږي.

د طالبانو د لوړو زده‌کړو وزارت له رسمي لیک سره سم، چې پرون (دوشنبې) رسنیو ترلاسه کړ، دا ازموینې به د ځانګړې کمېټې له‌خوا څارل کېږي چې مشري به یې د طالبانو د "اسلامي تخصصاتو ریاست" ريیس کوي. په دې کمېټه کې به د پوهنتونونو د شرعیاتو پوهنځیو ريیسان او د هر ولایت یو استاد هم شامل وي.

د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت په دې لارښوونه کې روښانه شوې چې ازموینې به په اسلامي مضامینو تمرکز ولري، او د زده‌کړې مواد به د اسلامي تخصصاتو ریاست له‌خوا چمتو کېږي. د ازموینو پایلې به د استادانو د علمي سویې د ارزولو او د طالبانو له منظور شوو علمي معیارونو سره د مطابقت لپاره وکارول شي.

داعش خراسان څانګې په اسلام اباد کې د پروني برید مسوولیت ومانه او دا په داسې حال کې چې کابل د پاکستان دا ادعا رد کړه چې په دې برید کې افغانستان لاس درلود.

په دې حمله کې چې د جمعې د لمانځه پرمهال د اسلام اباد په لمن کې د شیعه و پر یوه جومات وشوه لږ تر لږه یو دیرش کسان وووژل شول او شاوخوا یوسل او اویا نور ټيان شول.

د پاکستان دفاع وزیر خواجه اصف تر پرونۍ حملې وروسته ادعا وکړه چې بریدګر له افغانستان سره اړیکې لري، خو کابل دا تور رد کړ.

د طالبانو دفاع وزارت وویل چې پاکستان ډیری وخت د شواهدو له وړاندې کولو پرته تر بریدونو وروسته افغانستان ملامتوي. د طالبانو دفاع وزارت په یوه بیان کې زیاته کړه چې دا ډول تورونه د پاکستان داخلي امنیتي ناکامۍ نه شي پټولی.

د پاکستان په پلازمینه اسلام اباد کې نن د یوشمیر هغو قربانیانو د جنازې مراسم ترسره کیږي چې په پروني برید کې ووژل شول.

د امریکا د متحد ایالتونو ولسمشر په عمان کې د امریکا او ایران ترمنځ غیرمستقیمي خبرې وستایلې او ویې ویل چې دا ډیرې ښې خبرې وې.

بل لور ته ایران د دې خبرو د مثبتې فضا ستاینه کړې ده او تمه یې ښکاره کړې ده چې دا مذاکرات ادامه پيدا کړي.

ډونالډ ټرمپ د جمعې په ورځ فلوریدا ته په لاره په الوتکه کې وویل، د راتلونکې اونۍ په پيل کې به بیا دا خبرې وشي.

د ایران او د امریکا ترمنځ تر پرونیو خبرو یو ساعت وروسته امریکا پر ایران نوي بندیزونه ولګول.

د امریکا د بهرنیوچارو وزارت وویل د ایران د هغو ۱۴ کشتیو هرراز فعالیت به ودرول شي چې د دې وزارت په وینا کار یې د ایران د تېلو انتقال دی او د اسلامي جمهوریت د پټو کشتیو یوه برخه ده.

دا کشتۍ د ترکیې، هند او متحده عربي اماراتو تر بیرغ لاندې فعالیت کوي او د دې هېوادونو په نوم ثبت دي.

د امریکا د بهرنیوچارو وزارت په بندیزونو کې د ایران ۲ چارواکي او د حکومت ۱۵ اړوند بنسټونه هم شامل دي.

د افغانستان لپاره د امریکا پخوانی ځانګړی استازی زلمی خلیلزاد وايي چې د امریکا او افغان طالبانو ترمنځ په اړیکو کې د پرمختګ مخه د بندیانو د خوشي کیدو مسالې ډب کړې ده.

زلمي خلیل زاد د هند ( این ډي ټي وي) ته وویل چې واشنګتن په افغانستان کې د لږ تر لږه دوو امریکایي اتباعو د خوشي کیدو غوښتنه کوي.

خلیلزاد له دې تلویزیون سره په مرکه کې چې د جمعې په ورځ خپره شوه، زیاته کړه چې د طالبانو حکومت له داعش سره د مبارزې په برخه کې د امریکا رضایت ترلاسه کړی دی او د دوی د هڅو په لړ کې د داعش ډیر غړي له افغانستانه وتلي دي چې اوس په پاکستان کې ژوند کوي.

خلیلزاد دا یادونه هم وکړه چې په افغانستان کې د بشري حقونو او د هغو افغانانو د سیاسي رول په اړه اندیښنې په خپل ځای دي چې د طالبانو په حکومت کې نه دي.

نن د کرکټ د شل اووریزو لوبو نړیوال جام چې افغانستان هم پکې دی پیلېږي. د سږني نړیوال جام سیالۍ په هند او سریلانکا کې ترسره کېږي.

دا لړۍ په دریو لوبو پیلېږي؛ د کابل په وخت د ورځې په لسو بجو په کولمبو کې د پاکستان او هالنډ، د ماسپښین په یوه بجه په کلکته کې د سکاټلنډ او ویست انډیز او د مازیګر په ۶ بجو په مومبی کې د هند او امریکا لوبډلې لوبې سره کوي.

د افغانستان لومړۍ لوبه به سبا یکشنبې د کابل د ورځې په ۱۰ بجو له نیوزیلنډ سره د هند په چینای ښار کې وي.

په سږني جام کې ۱۶ هېوادونه په څلورو ګروپونو کې د فبروري له اوومې څخه د مارچ تر اتمې پورې سیالي کوي. افغانستان له کاناډا، نیوزیلنډ، جنوبي افریقا او متحده عربي اماراتو سره په ډي ګروپ کې دی.

متحدوایالتونو د ایران د تېلو پر صادراتو تازه بندیزونه اعلان کړل. د امریکا د بهرنیوچارو وزارت پرون جمعه یوازې یو ساعت وروسته له دې چې په عمان کې د امریکايي او ایراني مرکچیانو خبرې پای ته ورسېدې، د ایران د تېلو د صادراتو د محدودولو او ورسره د ایران د ۱۴ کشتیو د هدف ګرځولو لپاره د ا تازه بندیزونه اعلان کړل.

د بهرنیوچارو وزارت ویاند ټامي پیګوټ وویل، ایران د تېلو د صادراتو له عوایدو څخه په ټوله نړۍ کې د بې ثباته کوونکو فعالیتونو او په کور دننه د خلکو د ځپلو په هدف کار اخلي.

د امریکا د بهرنیوچارو وزارت وویل د ایران د هغو ۱۴ کشتیو هرراز فعالیت به ودرول شي چې د دې وزارت په وینا کار یې د ایران د تېلو انتقال دی او د اسلامي جمهوریت د پټو کشتیو یوه برخه ده.

دا کشتۍ د ترکیې، هند او متحده عربي اماراتو تر بیرغ لاندې فعالیت کوي او د دې هېوادونو په نوم ثبت دي.

د امریکا د بهرنیوچارو وزارت په بندیزونو کې د ایران ۲ چارواکي او د حکومت ۱۵ اړوند بنسټونه هم شامل دي.

اروپايي ټولنه وايي، د هغو افغان وګړو د ایستلو پلان عملي کوي چې د ټولنې په غړو هېوادونو کې د استوګنې حق یې نه دی ترلاسه کړی.

د اروپايي ټولنې ویاند مارکوس لامرت اوس اوس ویلي دي چې د دې ټولنې چارواکي افغانستان ته دوه تخنیکي سفرونه وکړل څو خپل هېواد ته د افغان کډوالو د احتمالي ستنولو د تنظیم چارې وڅېړي.

د فرانسپرس خبري آژانس د راپور له مخې دې اعلان د کډوالو لپاره د ملګروملتو د لوبې کمیشنرۍ UNHCR اندېښڼې پارولې دي. د UNHCR ویاند عرفات جمال ویلي، دا د ډېرې اندېښنې وړ خبره ده ځکه داسې ښکاري چې دا پالیسي د واقعي پوهې نه بلکې د غبرګون او احساساتو پربنسټ ولاړه ده

د احصاییو له مخې په ۲۰۲۵ کال کې په اروپا کې د سیاسي پناه په غوښتونکو کې د افغانانو شمېر تر ټولو ډېر و، او له افغانانو وروسته د وینزویلا او سوریې کډوال وو.

د افغانستان د بریښنا شرکت وايي چې له ازبکستان څخه د وارداتي بریښنا مزي یوځل بیا وصل شوي دي.

بریښنا شرکت چې طالبان یې اداره کوي پرون وویل د ازبکستان د وارداتي بریښنا بهیر چې د پنجشنبې په ورځ د سخت توپان له کبله د تخنیکي ستونزو په نتیجه کې پرې شوی و، پرون جمعه له غرمې وروسته بېرته وصل شو.

د ازبکستان د ۲۲۰ ولټه وارداتي بریښنا مزی چې ۱۳ ولایتونو ته بریښنا ورکوي، د تاشقرغان د تنګي په سیمه کې د تخنیکي ستونزو له کبله پرې شوی و.

د ازبکستان له وارداتي بریښنا څخه تر ډېره د سمنګان، بغلان، پروان، کاپیسا، پنجشیر، کابل، ننګرهار، لغمان، لوګر، پکتیا، خوست، میدان وردګو او غزني ولایتونو اوسېدونکي کار اخلي.

افغانستان خپله د اړتیا وړ ډېره برخه بریښنا له ګاونډیو هېوادونو څخه واردوي چې جریان یې کله ناکله د تخنیکي ستونزو له کبله یا په افغانستان او یا په ګاونډیو هېوادونو کې دننه په موقت ډول پرې کېږي.

پولیسو وویل چې د پاکستان په پلازمېنه اسلام آباد کې د جمعې د لمانځه پر مهال د شیعه ګانو په یوه جومات کې یوه زوروره چاودنه وشوه چې له امله یې له دولسو څخه زیات کسان ووژل شول.

د پولیسو ویاند تقي جواد د جرمني خبري اژانس ته وویل دا چاودنه چې ظاهراً د ځانمرګي برید وه په امام باړه (امام بارګاه) سیمه کې شوې.

جواد وویل، "سمدستي، زه تاییدولی شم چې لږترلږه ۱۲ کسان وژل شوي دي،"
دی اندېښمن دی چې د مړو شمېر ممکن لوړ شي.

لږ تر لږه ۱۵ ټپیان روغتونونو ته وړل شوي او ځینې یې په نازک حالت کې دي.

شیعه مسلمانان د پاکستان د نږدې ۲۵۰ ملیون نفوس شاوخوا ۲۰٪ جوړوي.

پاکستاني طالبانو او افراطي اسلامي دولت ډلې په تیرو وختونو کې شیعه مسلمانان په نښه کړي دي، که څه هم د وروستي برید مسؤلیت کومې ملیشې ډلې نه دی منلی.

عراقچي او ویټکاف د عمان د بهرنیو چارو له وزیر سره په جلا توګه کتلي.

د جمعې په ورځ د ایران او امریکا د خبرو اترو له پیل مخکې د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي له خپل عماني سیال، بدر بوسعیدي سره لیدلي.

د امریکا ځانګړي استازي د سټیو ویټیکاف هم وروسته له ښاغلي بوسعیدي سره لیدلي.

ایراني خبري اژانسونو د ایران او عمان د بهرنیو چارو وزیرانو ترمنځ غونډه په مسقط کې د اټومي خبرو اترو لومړۍ مرحله وبلله، خو ټینګار یې وکړ چې اصلي خبرې اترې لا نه دي پیل شوي.

په ورته وخت کې، وال سټریټ ژورنال راپور ورکړ چې د منځني ختیځ لپاره د امریکا د مرکزي قوماندې، CENTCOM قوماندان، برډ کوپر هم په خبرو اترو کې د ګډون لپاره چمتو دی.

دا خبر لا تر اوسه په امریکا یا ایران کې د کوم چارواکي لخوا تایید شوی نه دی.

د ډیپلوماتیکو خبرو اترو د اصولو له مخې، د دفاع او پوځي چارواکو او پوځي قوماندانانو لپاره دا دود نه دی چې په داسې خبرو اترو کې برخه واخلي، مګر د وال سټریټ ژورنال په وینا، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ مخکې هم داسې اقدامات کړي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت د جمعې په سهار په یوه پیغام کې ټینګار وکړ چې عباس عراقچي "د اټومي خبرو اترو او بندیزونو لرې کولو لپاره مسقط ته سفر کړی دی."

دا ټینګار مهم دی ځکه چې د ټرمپ ادارې ټینګار کړی چې تهران باید د یورانیمو غني کول ودروي، خپل د توغندیو پروګرام محدود کړي، او د خپلو نیابتي ډلو ملاتړ ودروي.

دغه وزارت دا هم لیکلي چې عراقچي "د عمان د سلطنت د بهرنیو چارو وزیر بدر البوسعیدي سره د ایران او امریکا د خبرو د پرمختګ په اړه نظرونه تبادله کړل."

د برېښنا شرکت اعلان کړی چې د ازبکستان د وارداتي برېښنا مزی یو ځل بیا د تخنیکي ستونزې له امله پرې شوی دی.

د طالبانو تر کنټرول لاندې دغه شرکت ویلي چې د نایب آباد - پلخمري لارې په تنګي تاشقرغان سیمه کې د برېښنا د لیږد ۲۲۰کیلو ولټه مزی شوی دی.

تر دې ستونزې وروسته، د سمنګان او بغلان ولایتونو ځینې برخې، او همدارنګه د پروان، پنجشیر، کاپیسا، کابل، لوګر، پکتیا، خوست، میدان وردګ، غزني، ننګرهار او لغمان ولایتونو ګڼې سیمې له برېښنا بې برخې شوي دي.

د برېښنا شرکت ویلي چې تخنیکي ټیمونه د ستونزې د حل لپاره سیمې ته لیږل شوي؛ خو د سختو طوفانونو له امله، د ترمیم کار لا نه دی پیل شوی.

دا لومړی ځل نه دی چې له ازبکستان څخه وارد شوی بریښنا د واورې او طوفانونو له امله قطع کیږي.

د جنوري په وروستیو کې هم د برېښنا د لیږد مزي د درنو واورو او توپانونو په سبب پرې شوي وو.