د رویټرز خبري آژانس د راپور له‌مخې، داعش پر خپله ټلېګرام پاڼه په یوه بیان کې ویلي، د دې ډلې یوه غړي خپل له چاودېدونکو موادو ډک واسکټ والوځاوه.

له‌دې مخکې د کابل ښار لپاره د طالبانو د امنیه قوماندانۍ ویاند خالد ځدراڼ پر خپله ایکس‌پاڼه لیکلي و، ياد برید کې د یوې مېرمنې په ګډون شپږ تنه وژل شوي او دیارلس نور ټپیان شول.

دا حمله پرون د کابل د شپږمې ناحیې په قلعه بختیار سیمه کې د لویې څارنوالۍ د دفتر مخې ته وشوه.

داعش ډله په کابل کې د یوې بلې خونړۍ حملې مسوولیت داسې مهال مني چې طالبان وايي دا ډله ځپلې شوې او نور په افغانستان کې فعالیت نه‌لري.

په تېرو درې کلونو کې چې طالبان پر افغانستان واکمن شوي دي، داعش ډلې د هېواد په بېلابېلو سیمو کې د ګڼو حملو مسوولیت منلی دی.

د طالبانو د حکومت ترواک لاندې د افغانستان دالمپیک، بدني روزنې او سپورت عمومي ریاست د دوشنبې په ورځ زرګونو ورزشکارانو ته د ۱۴۰۴ کال د عصریې توزیع پیل کړه.

ټاکل شوې چې د بیلابیلو ورزشي رشتو څه دپاسه ۳۲۵۰ ورزشکارانوڅخه هر یوه ته ۱۳۲۰۰ افغانۍ ورکړل شي.

د عصریې د توزیع په لومړنۍ ورځ د کڼو ، د بیړۍ ځغلولو ، او د تکواندو ملي ټیمونو غړو ته دغه اندازه پیسې وویشل شوې.

د طالبانو حکومت په داسې حال کې چې د نجونو او ښځو په ورزش یې محدودیتونه لګولي په تیرو کلونو کې یې هم دعصریې په نامه دغه ډول نقدي مرسته نارینه ورزشکارانو ته توزیع کړې.

د کرکټ د شل اوریز نړیوال جام د لوبو په دوام کې، سه شنبه، د فبروري په ۱۷ مه نیټه درې لوبې ترسره کیږي.

د نیوزیلینډ او کاناډا، ایرلینډ او زیمبابوې، او سکاټلینډ او نیپال ټیمونه به یو بل سره مخ شي.

د پرون په لوبو کې، د افغانستان د کرکټ ملي ټیم وتوانید چې متحده عربي اماراتو ته د پنځو ویکټو په توپیر ماتې ورکړي.

دغه راز پرون د انګلستان ټیم د ایټالیا په وړاندې او د سیریلانکا ټیم د استرالیا په وړاندې بریا ترلاسه کړه.

د افغانستان د کرکټ ملي ټیم راتلونکې لوبه د پنجشنبې په ورځ، د فبروري په ۱۹ مه نیټه د کاناډا په وړاندې ده.

تر دې مخکې، افغان ټیم په روان T20 کرکټ نړیوال جام کې نیوزیلینډ او سویلي افریقا ته خپلې لوبې بایللي.

دا نړیوال جام د هند او سریلانکا په ګډ کوربه توب دایر شوی دی.

د قزاقستان د بهرنیو چارو وزارت وايي د دوشنبې په ورځ په استانه کې د افغانستان په اړه د منځنۍ اسیا د ځانګړو استازو د سیمه ایز تماس ډلې په فوق العاده غونډه کې دافغانستان اوسنۍ وضعیت او د سوداګرۍ او اقتصادي اړیکو د پراختیا په اړه خبرې وشوې.

دغه راز په غونډه کې د افغانستان له لارې دترانزیت او ترانسپورت د پراختیا په شمول د عملي همکارۍ او د سیمې د امنیت اړوند مسایل هم وڅیړل شول.

دافغانستان لپاره د قزاقستان ځانګړي استازي یرکین توکوموف ویلي چې په غونډه کې د رغوونکو نظریاتو په تبادلې او کابل سره د تعامل د مهمو مسئلو لپاره دعملي حل لارو په موندنې ټینګار وسو.

په دې غونډه کې د افغانستان لپاره د قزاقستان ، قرغیزستان ، تاجیکستان او ازبیکستان استازو برخه واخیسته.

د تماس دغه ډله د ازبکستان په نوښت ۲۰۲۵ کال کې رامنځته او د همدغه کال د اګست په ۲۶مه یې لومړنۍ ناسته په تاشکند کې ترسره شوه.

دغه هېوادونه که څه هم د طالبانو حکومت په رسمیت نه پيژني، خو له طالبانو سره نږدې سیاسي او اقتصادي تعاملات لري.

د قزاقستان پلازمېنه استانه نن د افغانستان په اړه د منځنۍ اسیا د څلورو هېوادونو د ځانګړو استازو د دویمې غونډې کوربنه ده.

د قزاقستان، ازبکستان، تاجکستان او قرغزستان دغه ډيپلوماتان د افغانستان په اړه د تماس ډلې تر چتر لاندې سره راټول شوي او د بحث وړ مسایل یې د افغانستان سیاسي او اقتصادي وضعیت او دغه هېواد کې شته ننګونې دي.

د تماس دغه ډله د ازبکستان په نوښت ۲۰۲۵ کال کې رامنځته او د همدغه کال د اګست په ۲۶مه یې لومړنۍ ناسته په تاشکند کې ترسره شوه.

دغه هېوادونه که څه هم د طالبانو حکومت په رسمیت نه پيژني، خو له طالبانو سره سیاسي او اقتصادي تعاملات لري.

څه باندې سل تنه افغان کډوال د پاکستان له زندانونو خوشې او افغانستان ته استول شوي.

دا خبره په کراچۍ کې د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان جنرال قونسلګرۍ کړې ده.

د دې قونسلګرۍ په خبره ۱۰۵ افغانان چې پکې لس ماشومان هم شامل وو د چمن سپین بولدک له لارې د دوشنبې په ورځ افغانستان ته انتقال شوي.

دوی شاوخوا یوه میاشت هلته په بند کې تېر کړي وو.

تر دې مخکې هم د روانې اوونۍ په پیل کې لږ تر لږه ۲۰۹ افغان بندیان د کراچۍ له زندانونو خوشې شوي وو.

اکثر دا افغان کډوال د قانوني اسنادو د نه لرلو په تور د پاکستاني پولیسو له خوا بندیان شوي وو.

تر دې مخکې ګڼو افغان کډوالو چې د پاکستان په زندانونو کې پاتې شوي او د بشري حقونو فعالانو هلته د زندانونو له ناسم وضعیت شکایت کړی.

راشدخان په شل اووریزو لوبو کې د ۷۰۰ ویکټو ریکارډ جوړ کړ.

د افغانستان د کرکټ ملي ټیم کپټان او د نړۍړ په کچه پيژندل شوي باولر راشدخان دغه ریکارډ ته له متحده عرب اماراتو سره د افغانستان په نننۍ لوبه کې ورسېد.

راشدخان په ۵۱۳ شل اوریزو لوبو کې ۷۰۰ ویکټې اخیستي.

دا په شل اورویزو لوبو کې یو نړیوال ریکارډ دی.

د ملګرو ملتونو د ماشومان د ساتنې نړیوال صندوق (یونیسف) وايي، "تیرکال نژدې ۲۳میلیونه افغانان بشري مرستو ته اړمن وو".

دغه صندوق د یکشنبې په ورځ د (فبروري۱۵مه) د خپل کلنې راپور په خپرولو سره ویلي،"په ۲۰۲۵کال کې ۲۲،۹ میلیونه افغانانو بشري مرستو ته اړتیا درلوده چې څه ۱۲میلیونه يې ماشومان وو".

د یونیسیف په ټکو، په افغانستان کې د روان بشري بحران اصلي لاملونه له زده کړو او کار د ښځو او نجونو راګرځول، اقلیمي بدلون، اقتصاد رکود او بې روزګاري دي.

د یونیسیف په راپور کې وړاندې راغلي چې د بودیجې کمښت د روغتیا، خوړو او پاکو اوبو د رسولو په برخه کې د دغه صندوق فعالیتونه له خنډ سره مخامخ کړي دي.

د یونیسیف په ګډون ډير شمیر نړیوالو سازمانونو په افغانستان کې د بشري بحران سربیره د خدماتونو په وړاندې کولو کې د بودیجې د کمښت خبره په ځلونو کړې ده.

دغو سازمانونو خبرداری ورکړی چې چیرته د اړمنو افغانانو د لاسنیوي په موخه په کافي اندازه بودیجه ترلاسه نه کړي په لیرو پرتو سیمو کې به د میندو او ماشومانو سربیره ډیر اړمن کسان د ژوند له لومړنیو خدماتونو بې برخې شي.

په افغانستان کې د رشتې خلاف کار کول نوې خبره نه ده، خو پر دغه هیواد د طالبانو تر بیا ځلې واکمنېدو وروسته د بې کارۍ او بې وزلۍ په پراخېدو سره یو شمیر ځوانانو د خپلې تحصیلي څانګې خلاف ځینو کارونو، لکه د موبایلونو ترمیم ته مخه کړې او د یوې حرفې په توګه يي تعقیبوي.

د کابل یوه اوسېدونکي عبیدالله محب چې په خبره یې له فارمسي پوهنځي فارغ شوی او مخکې یې درملتون درلود ازادي راډیو ته یې وویل، اوس یې د موبایلونو د ترمیم کار خونه جوړه کړې ده.

دی چې د خپلې ۹ کسیزې کورنۍ مشري کوي ازادي راډيو ته یې وویل د ورځې تر درې څلور سوو پورې افغانۍ ګټي چې د خپل کور لګښتونه پوره کړي :

دوه کاله مخکې ( جدي ۱۴۰۰۲ )د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام ویلي وو، چې په افغانستان کې د خلکو اقتصادي وضعیت د طالبانو تر بیا واکمنېدو ورسته بدتره شوی او د دې هیواد له ۸۵ سلنه زیات اوسېدونکي له یو ډالر نه د کم عاید په ګټلو ژوند کوي.

د ننګرهار ولایت اوسېدونکی نعیم الله چې د لغمان پوهنتون د ادبیاتو او بشري علومو پوهنځي د کتابدارۍ له برخې فارغ دی، وایي اوس د موبایلونو د ترمیم کارته مخه کړې او په دې برخه کې بوخت دی:

"ما ډېرې هڅې وکړې چې خپله رشتې اړوند د پوهنتون استادۍ او د کتابتونو امریت او مدیریت برخه کې کار پیدا کړم خو هغه برخه کې مې ونه شو موندلی، ځکه دا څانګه یوازې لغمان کې ده، بیا د بې روزګارۍ له امله د موبایل جوړنې مرکز ته لاړم، ځکه اوس خو موبایل عام دی او کارونکي یې ډېر دي چې کارونکي ډېر وي نو حتما یې موبایلونه خرابېږي، ډېر نورو ملګرو مې هم چې پوهنتونونه لوستي همدې برخې ته مخه کړې او ځینو بیا په نیمه کې پرېښودل، نو یو ځوان په درې زرو افغانیو روزنې کولای شي چې یو کسب زده کړي او خپله راتلونکی پرې جوړ کړي."

دوی وایي د موبایل ترمیم جوړولو لپاره یې په درې میاشتنۍ دوره يي روزنه کې په میاشت کې د زر افغانۍ فیس په ورکړې دا کسب او مسلک زده کړی او تر فارغېدو دوه یا دوه نیمې میاشتې وروسته یې ځانونو ته د موبایل د ترمیم کارخونې پرانیستي دي.

په ورته وخت کې د موبایل ترمیم او بریښنايي وسایلو د ترمیم د زده کړو د مرکزونو یو شمېر مسولان هم وايي، د تېر په پرتله اوس په دې برخه کې د ځوانانو مراجعه زیاته شوې ده.

له دې ډلې کابل کې د موبایلونو د ترمیم د زده کړې د یو مرکز مشر امیرالله امیر ازادي راډیو ته وویل:

"موږ په کال کې له ۱۰۰ تر ۲۰۰ ځوانان د (موبایل ترمیم) برخه کې جذبوو، سیسټم مو داسې دی چې درې تر څلور میاشتو روزنه ده، ځوانان راځي زده کړه کوي او بیا د کسب او کار څښتن کېږي، موږ سره ډېر داسې ځوانان شته چې له بېلابېلو څانګو لکه اقتصاد، طب، فارمسي او نورو فارغ دي، ځکه دا لنډ مهالې درې میاشتنۍ دوره ده چې زده کوي یې او ژر په کې کار مومي."

ښاغلی امیر وایي چې نه یوازې ځوانان بلکې ان د پاخه عمر لرونکي کسان چې یا له خپلو پخوانیو دندو لرې شوي او یا مختلفو برخو کار نه شي موندلی، دوی ته مراجعه کوي او له درې تر څلور میاشتنې روزنې وروسته د موبایلونو د ترمیم ورکشاپ پرانیزي.

دا په داسې حال کې ده چې مخکې یو شمیر ځوانانو چې په بیلابیلو برخو کې یې لوړې زده کړې کړي له ازادي راډيو سره په خبرو کې ادعا کړې چې په دولتي ادارو کې د دندو د ترلاسه کولو لپاره اړیکې پالل کیږي هغه ادعا چې د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد یې په اړه د ازادي راډیو پوښتنې نه وې ځواب کړې.

د تخنیک او ټکنالوژۍ برخې یو شمېر پوهان او فعالان وايي، د تکنالوژۍ چټک پرمختګ او ورځ بلې ته د برېښنايي وسایلو د ترمیم د خدمتونو اړتیا ته په پام، دا برخه د ګټې ده او ځوانان کولای شي په چټکۍ سره په کې د کار بازار ته ننوځي.

له ډلې د تکنالوژۍ څانګې افغان متخصص او د سافټ ویر انجنیر اغا ملوک سهار ازادي راډیو ته وویل:

"دا چې ولې باید ټکنالوژۍ ته ډېره پاملرنه وشي دلیل دا دی چې په دې برخه کې پرمختګ دوه نیم برابر زیات دی، اوس په نړۍ کې ډېر زیات ځوانان په همدې برخه کې کار او تکیه کوي او ان ورته له غیر دې کار موندل سخت وي، په افغانستان کې هم ځوانان کولای شي په خپله او هره بله ژبه انلاین کورسونه، ورکشاپونه زده کړي، کورونو کې ځان ته تکنالوژیکي وسایل لکه یو لپټاپ برابر کړي، په ورځ کې دې لږ تر لږه دوه، درې ساعته د دې مهارتونو زده کولو ته وخت ورکړي، دا چې هېواد کې اوس بېلابېلې ستونزې دي دا په دې معنا نه ده چې موږ تم شو او څه زده نه کړو، نړۍ موږ ته نه تمېږي او باید پرمختګونه زده کړو."

تر دې وړاندې هم د افغانانو پر دې وضعیت بېلابېلو نړیوالو سازمانونو او د ملګرو ملتونو ادارو اندېښنې ښودلي او له دې ډلې د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ ادارې (اوچا) د تېرې زېږدیز کال ( ۲۰۲۵ ) د دسمبر میاشتې په ۳۰ مه ویلي وو چې په ۲۰۲۶ کال کې به شاوخوا ۲۲ میلیونه کسان په افغانستان کې بشري مرستو ته اړتیا ولري.

د قزاقستان پلازمېنه استانه به سبا دوشنبه د افغانستان په اړه د منځنۍ اسیا د څلورو هېوادونو د ځانګړو استازو د دویمې غونډې کوربنه وي.

د قزاقستان، ازبکستان، تاجکستان او قرغزستان دغه ډيپلوماتان د افغانستان په اړه د تماس ډلې تر چتر لاندې سره راټولیږي او د بحث وړ مسایل یې د افغانستان سیاسي او اقتصادي وضعیت او دغه هېواد کې شته ننګونې دي.

د منځنۍ اسیا او افغانستان ګڼو رسنیو د سبانۍ غونډې په اړه راپورونه خپاره کړي دي.

د تماس دغه ډله د ازبکستان په نوښت ۲۰۲۵ کال کې رامنځته او د همدغه کال د اګست په ۲۶مه یې لومړنۍ ناسته په تاشکند کې ترسره شوه.

دغه هېوادونه که څه هم د طالبانو حکومت په رسمیت نه پيژني، خو له طالبانو سره سیاسي او اقتصادي تعاملات لري.

د کریکټ په روان شل اوریز نړیوال جام کې ویسټ انډیز نن یکشنبه (د لیندۍ ۲۶مه) نیپال ته په ۹ ویکټو ماتې ورکړه.

ټاکل شوې ده چې ماسپښین مهال د امریکا او نمیبیا کرکټ لوبډلې سره مخامخ شي.

د نن ورځې جالبه لوبه بیا د هند او پاکستان ترمنځ ده چې د کابل په وخت ماښام شپږ بجې پیلیږي.

افغانستان به سبا، دوشنبه په خپله دریمه لوبه کې له متحده عربي اماراتو سره مخ شي.

افغانستان په خپلو وروستیو دوو لوبو کې سویلي افریقا او نیوزیلینډ ته لوبې بایللې دي.