د راپورونو له مخې تېره شپه په کونړ کې د ډیورنډ پر کرښه د پاکستانیو ځواکونو او د طالبانو د حکومت د ځواکونو ترمنځ نښته شوې ده.

په سیمه کې یوې امنیتي سرچینې د خپل نوم نه ښودلو په شرط ازادي راډیو ته دا نښته تایید کړه او ویې ویل چې لومړی پاکستانیو ځواکونو د دانګام ولسوالۍ په وړې ګوریکا باندې د توپونو ډزې وکړې چې وروسته دوی هم د پاکستانیو پوځیانو نژدې پوستې په نښه کړې.

د سرچېنې په وینا، دغو نښتو دوه ساعته دوام وکړ او دوی ته کوم زیان نه‌دی رسېدلی.

پاکستان تراوسه په دې سیمه کې د تېرې شپې د نښتو په اړه څه نه‌دي ویلي.

د ډیورنډ په کرښه د دواړو لورو ترمنځ دا نښته داسې مهال کېږي چې اسلام آباد روانه اوونۍ د خیبرپښتونخوا ایالت په بنو کې د وروستي خونړي برید په تړاو په اسلام آباد کې د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان د سفارت مرستیال د بهرنیو چارو وزارت ته احضار کړ او ترې وغوښتل څو حکومت یې باید د حافظ ګل بهارد ډلې پر وړاندې چې د بنو د حملو مسووله بلل شوې او د اسلام ِآباد په وینا په افغانستان کې مېشته ده، جدي اقدام وکړي.

په اسلام آباد کې د طالبانو د حکومت سفیر سردار احمد شکېب بي‌بي‌سي ته ویلي چې دوی پاکستاني چارواکو ته ویلي چې د پاکستان په نورو برخو کې هم بریدونه کېږي، خو مانا یې دا نه ده چې بریدګر دې په افغانستان کې اوسېږي.

د نوموړي په وینا، پاکستاني لوري ته یې یوځل بیا د افغانستان پر دې دریځ چې هیچا ته اجازه نه ورکوي چې له خاورې یې د نورو پر ضد کار واخلي، ټینګار کړی دی.

د اسپانیا د بهرنیو چارو وزارت د دغه وزارت په اډانه کې د افغان میرمنو او نجونو د ملاتړ یوه خونه رامنځته کړه.

د دغې خونې موجودیت نن پنجشنبه ( د جدي ۱۸مه) په هغې غونډه کې اعلان شو چې د هسپانیا ډيپلوماتانو او د افغانستان د ښځو یوشمېر فعالانو په کې برخه اخیستې وه.

د افغانستان لپاره د ښځو په نوم یوه سازمان پر خپله ایکس پاڼه لیکلي چې دغه نوښت د افغانستان د فعالو ښځو د دوامداره هڅو پر مټ شوی دی.

که څه هم د دغې خونې د فعالیتونو په اړه ډېر جزییات نشته، خو اسپانیا په ۲۰۲۵ کال کې د افغان ښځو د عدالت غوښتنې د لږ تر لږه دوه غونډو کوربنه وه.

افغان فعالې ښځې له دې لارې له نړیوالې ټولنې غواړي چې د طالبانو له حکومت سره د نجونو او ښځو د اساسي حقونو د پښو لاندې کولو له کبله حساب کتاب وکړي.

طالبان که څه هم ادعا کوي چې د نجونو او ښځو حقونه یې د اسلام په چوکاټ کې ورکړي دي، خو ګڼ شمېر افغانان، د اسلامي همکاریو سازمان او د بشري حقونو سازمانونه له دوی سره یوه خوله نه دي.

یو اتلس کلن افغان پرون چهارشنبه د بریتانیا په یوه محکمه کې هغه تورونه رد کړل چې ګواکې د لسګونه کډوالو ژوند یې خطر کې اچولی و.

د امان ناصر په نوم دغه ځوان تورن دی چې د ۴۶ ناقانونه کډوالو یوه ربړي بیړۍ یې له فرانسې څخه د بریتانیا په لور بیولې ده.

دغه افغان په محکمه کې ویلي، دی مجبور کړای شو و چې دغه بیړۍ له فرانسې بریتانیا خواته هدایت کړي.

د هغه بله محکمه د راتلونکې فبرورۍ میاشتې په ۹مه جوړېږي.

دا د مانش کانال له لارې لومړۍ ډله کډوال دي چې د ۲۰۲۶ کال په لومړیو کې بریتانیا ته رسیدلي دي.

د بریتانیا حکومت په نوي قانون کې هغه کسان مجرم پيژني چې کډوال په دې خطرناکه لاره بریتانیا ته رسوي.

۲۰۲۵ کال کې ۲۹ کډوالو پر دغه لاره ژوندی بایللی دی.

د افغانستان او پاکستان د خصوصي سیکتورونو مرکچي کېمېټې پرون (چهارشنبه) د دوو هیوادونو ترمنځ د ترانزیت او سوداګرۍ د لارو د پرانیستو په اړه غونډه وکړه.

ټاکل شوې ده چې د دواړو خواوو کمېټې خپل وړاندیزونه له خپلو حکومتونو سره شریک کړي.

تر دې وړاندې د پاکستان د سوداګرۍ او صنایعو خونو د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې ته د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګریزو او ترانزیتي ستونزو د حل په هدف، په ځانګړې توګه د لارو د پرانیستلو لپاره، د مذاکراتو وړاندیز کړی و. دا وړاندیز د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې له لوري له هرکلي سره مخامخ شو او د همدې هدف لپاره څو انلاین غونډې هم وشوې.

د افغانستان او پاکستان ترمنځ لارې د ۲۰۲۵ په اکتوبر کې پر کابل او پکتیکا د پاکستان له هوايي حملې او د دغو حملو په وړاندې د طالبانو له ځوابي بریدونو وروسته د پاکستان له لوري بندې شوې.

وروسته د طالبانو حکومت اعلان وکړ چې تر هغو به له پاکستان سره لارې خلاصې نه کړي چې د لارو د نه بندولو په اړه یې کلک ضمانت نه وي ورکړی.

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزیر، امیرخان متقي، د عمان له بهرنیو چارو وزیر بدر بن حمد البوسعیدي سره د افغانستان او عمان ترمنځ د دوه‌اړخیزو اړیکو او د سوداګریزو، ترانزیتي او ترانسپورتي همکاریو د پراختیا په اړه خبرې کړې دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت تېره شپه (د جدي ۱۷مه) په خبرپاڼه کې ویلي چې ښاغلي متقي عمان ته خپل وروستی سفر ګټور بللی او دواړو لورو په وروستیو اوونیو کې د دوو هېوادونو ترمنځ د بېلابېلو همکاریو د پراخولو لپاره د پلاوو سفرونه مهم ارزولي دي.

د خبرپاڼې له مخې، په دې ټیلیفوني خبرو کې د عمان د بهرنیو چارو وزیر کابل ته د سفر بلنه هم ترلاسه کړې ده.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر تېر کال د حوت په میاشت کې په یوه رسمي سفر عمان ته تللی و او هلته یې له البوسعیدي او د دغه هېواد له یو شمېر نورو جګپوړو چارواکو سره لیدنې کړې وې.

د طالبانو حکومت د ۱۴۰۳ کال په سنبلې کې د عمان په پلازمېنې مسقط کې د افغانستان د سفارت کنټرول ترلاسه کړ.

د طالبانو د کورنیو چارو د وزارت ویاند وایي چې د تخار په چاه اب ولسوالي کې د یوه قراردادي شرکت او د سیمې د اوسیدونکو ترمنځ د رامنځته شوي اخ و ډب له امله څلور تنه وژل شوي او پنځه تنه نور ټپيان دي.

عبدالمتین قانع نن د دې پیښې په تړاو چې د جمعې په ورځ شوې، د دوو تنو د نیولو خبر هم ورکړ.

د ښاغلي قانع په باور په وژل شویو کې درې تنه د سیمې اوسیدونکي دي او یو تن د قراردادي شرکت کارکوونکی دی.

د طالبانو د کورنیو چارو د وزارت ویاند زیاته کړه چې د اوس لپاره د سرو زرو د دې شرکت کارونه دریدلي او د پولیسو تحقیقات ادامه لري.

د افغانستان لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد د افغانستان او پاکستان ترمنځ د یوه امنیتي تړون وړاندیز کړی او ویلي یې دي چې دا ډول احتمالي تړون کولی شي د دواړو ګاونډیو هیوادونو ترمنځ اړیکې ښه کړي.

زلمي خلیلزاد نن په ایکسپاڼه کې د پاکستان د پوځ د ویاند جنرال شریف چوهدري د څرګندونو په تړاو لیکلي دي چې دا خبره سمه نه ده چې د دوحې تړون د افغانستان او پاکستان مسایل رانغاړي.

خلیلزاد ټینګار وکړ چې د اسلام اباد او کابل ترمنځ دې یو بیل تړون لاسلیک شي، داسې تړون چې هر لوری دا ژمنه وکړي چې له یوې ډلې یا کس څخه د داعش او تحریک طالبان پاکستان په شمول د بل هیواد د امنیتي ګواښ په توګه استفاده نه کوي. خلیلزاد زیاته کړه چې د دریمګړي هیواد څارنه کولی شي چې د دې تړون د پلي کیدو تضمین وکړي.

د افغانستان او پاکستان ترمنځ اړیکي کړکیچن شوې دي، د اکتوبر په میاشت کې پر کابل د پاکستاني الوتکو تر بمباري وروسته افغان طالبانو د ډیورنډ کرښې په اوږدو پر پاکستاني پوځیانو برید وکړ، چې تر دې کړکیچ راوروسته د دواړو لوریو ترمنځ ټولې تجارتي لارې بندې شوې دي.

له پاکستان سره د تجارتي لارو له تړلو وروسته له ایران څخه افغانستان ته د چرګوټو صادرات پيل شول.

د ایران ایرنا خبرې اژانس د خراسان رضوی ولایت د تایباد ولسوال حسین جمشیدي په وینا خبر ورکړ چې دا صادرات روانه اونۍ افغانستان ته پیل شوې دي او تر اوسه دوه لکه پنځوس زره چرګوټي د دوغارون له لارې افغانستان ته صادر شوې دي.

له تیر یوه کال راهیسې له ایرانه افغانستان ته چرګوټي نه صادریدل او افغانستان به له پاکستانه چرګوټي واردول، خو د اکتوبر له میاشتې راهیسې چې د افغانستان او پاکستان تجارتي لارې بندې دي، اوس بیرته افغان سوداګرو ایران ته مخه کړې ده.

د طالبانو د حکومت ویندوی ذبیح الله مجاهد د پاکستان د پوځ د ویندوی وروستۍ څرګندونې لسموونکې وبللې او هغه وغندلې.

د پاکستان د پوځ ویندوی احمد شریف جودري پرون (سې شنبه) په یوه خبري غونډه کې وویل چې په ۲۰۲۵ م کال افغانستان د ټولې سیمې د تروریزم پر اصلي اډه بدل شو او په تروریزم کې د افغانستان د رول په اړه د پاکستان دریځ په نړۍ کې منل شوی دی.

ده همداراز وویل؛ څه چې په افغانستان کې دي، حکومت نه دی او د افغانستان اوسنی جوړښت په خپله ځان یو موقت حکومتي معرفي کوي.

د ښاغلي چودري د دې څرګندونو په غبرګون کې ذبیح الله مجاهد پرون ناوخته پر خپله ایکسپاڼه کښلي چې د افغانستان د حکومتي او اجتماعي جوړښت په اړه د پاکستان د پوځ د ویاند څرګندونې نه یوازې له واقعیت سره هیڅ تړاو نه لري بلکې د یوه مسوول پوځي د موقف له معیارونو سره هم په ټکر کې دي.

د پاکستان او طالبانو ترمنځ اړیکې په وروستي یو کال کې لا ډېرې ترینګلي شوي تر دې چې په اکتوبر میاشت کې د دواړو خواوو ترمنځ څو خونړۍ نښتې وشوې.

پاکستان تور پورې کوي چې د ټي ټي پي غړي په پاکستان کې د حملو لپاره د افغانستان له خاورې کار اخلي، خو طالبانو د پاکستان دا تور ردوي او وايي چې د داعش مرکزونه د پاکستان په بلوچستان کې دي.

د جرمني یوې محکمې یو افغان د خپلې مېرمنې د وژلو په جرم په عمر قید سزا محکوم کړی دی. د جرمني رسنیو دا خبر پرون (سې شنبې) خپور کړی دی.

د جرمني د «ټاګس‌شپیګل» ورځپاڼې د راپور له مخې، دې ۴۵ کلن سړي د ۲۰۲۵ کال د اپرېل په میاشت کې خپله ۳۷ کلنه مېرمن په داسې حال کې په چاقو وژلې، چې د دوی څلور ماشومان د کور دننه ویده وو. دا برید د اپارتمان په دهلېز کې شوی او ښځې د چاقو د څو ګوزارونو له امله ساه ورکړې ده.

د برلین سیمه‌ییزې محکمې پرېکړه وکړه چې دا وژنه په ځانګړې بې‌رحمۍ ترسره شوې ده. د محکمې رئیس مارک سوتر وویل، تورن کس دا کار په قهر او د خپلې مېرمنې د «سزا ورکولو» په نیت کړی، ځکه هغه فکر کاوه چې مېرمن یې د ده له تمو سره سم چلند نه کاوه.

د سوتر په وینا: «تورَن باور درلود چې د یوه مېړه په توګه دا حق لري چې خپلې مېرمن ته سزا ورکړي او حتی ژوند ترې واخلي.»

محکمې ثابته کړه چې ښځه پنځه ځله په چاقو وهل شوې وه. د دوی ماشومانو وروسته تایید کړه چې مور او پلار یې له اوږدې مودې راهیسي جنجالونه لرل. همدارنګه محکمې واورېدل چې تورن د لويو ماشومانو هغه هڅې له پامه غورځولې وې چې غوښتل یې مور ته مرسته ورسوي. د راپور له مخې، هغه خپل اته کلن زوی ته ویلي وو: «زه به درته نوې مور راوړم.»

د قرباني د کورنۍ وکیلانو دا پېښه د جنسیت پر بنسټ تاوتریخوالی وباله او د عدالت غوښتنه یې وکړه، هغه نظر چې د محکمې له پرېکړې سره سمون لري.

د جرمني رسنیو د تورن کس د هویت په اړه نور جزییات نه دي خپاره کړي.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان د خپل حکومت چارواکو ته لارښوونه کړې چې له افغانستان څخه د ایران د اوبو حقونه په جدي او پراخ ډول تعقیب کړي.

ایراني رسنیو د سې‌شنبې په ورځ راپور ورکړ چې دا مسله په ایران کې د اوبو د کمښت او وچکالۍ د زیاتېدو په اړه د دغه هیواد د ولسمشر اندېښنه ښيي.

د ایران د انرژۍ وزیر عباس علي‌آبادي ویلي، چې ایران او ترکمنستان د هریرود سیند له اوبو څخه قانوني حق لري، خو په افغانستان کې د سلما بند د جوړېدو له امله د اوبو بهیر کم شوی او د ایران بندونو ته د اوبو رسولو هڅې له ستونزو سره مخامخ شوې دي.

علي‌آبادي زیاته کړه چې ولسمشر پزشکیان یوه ورځ مخکې سیاسي چارواکو ته امر کړی چې د دې موضوع په اړه خپلې هڅې لا زیاتې کړي. د هغه په وینا، له طالبانو سره خبرې روانې دي او ایران چمتو دی چې د ګډو سیندونو د اوبو د مدیریت په برخه کې همکاري وکړي.

د ایران د انرژۍ وزیر په وینا، تهران څو ځله طالب چارواکو ته بلنه ورکړې چې ایران ته سفر وکړي او که اړتیا وي، ایران به افغانستان ته هم پلاوی واستوي تر څو دا موضوع له نژدې وڅاري.

هغه هیله وښوده چې سږکال ښه ورښتونه به سبب شي چې له افغانستان څخه ایران ته کافي اوبه وبهیږي.