د بدخشان په ارګو ولسوالۍ کې په یوه ټرافیکي پېښه کې د یوه ماشوم د مړه کېدو او ۷ نورو کسانو د ټپي کېدو خبر ورکړل شوی دی.

د بدخشان لپاره د طالبانو د امنیې قوماندانۍ پرون په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې پرون ماسپښین د ارګو ولسوالۍ په اشکاشان کلي کې یو فلانکوچ ډوله موټر له پاسو ډوله موټر سره ټکر شو چې یو درې کلن ماشوم یې مړ کړ او د پاسو موټر د چلوونکي په ګډون ۷ کسان ژوبل کړل.

چارواکو ویلي چې د دې پېښې علت د پاسو موټر زیات سرعت او له کنټروله وتل وو.

تېره جمعه بیا د میدان وردګ په سید اباد کې په یوه ټرافیکي پېښه کې ۳ کسان مړه او ۳ نور ژوبل شوي وو.

په همدې حال کې د لغمان د ټرافیکو مدیر مولوي حبیب الله مبارز پرون ویلي چې د کابل- جلال اباد پر لویه لار په تېرو لسو میاشتو کې د ۶۲ ټرافیکي پېښو په نتیجه کې ۵۳ مړه ۱۶۷ ټپیان شوي دي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنر برهم صالح، او د ملګرو ملتونو د پراختیایي پروګرام (UNDP) مشر، الکساندر ډي کرو، د یکشنبې په ورځ، کابل ته تللي څو د افغان راستنیدونکو وضعیت، د هغوی اړتیاوې او د بشري مرستو پرمختګ وارزوي.

د طالبانو د حکومت د کډوالو او راستنیدونکو وزارت، کابل ته د ملګرو ملتونو د دوو لوړپوړو چارواکو د راتګ انځورونه خپاره کړي، او اعلان یې کړی چې هغوی د روغتیا، بشري مرستو او د کارموندنې په برخو کې د افغان راستنیدونکو لپاره په دوامداره ملاتړ ټینګار کړی دی.

د دغه وزارت په وینا، له ۲۰۲۳ کال راهیسې شاوخوا شپږ میلیونه افغان اتباع هیواد ته راستانه شوي دي.

د دې خلکو ډیری برخه له ګاونډیو هیوادونو، په ځانګړې توګه ایران او پاکستان څخه په زور ایستل شوي. اکثر راستانه شوي افغانان د سرپناه، کارموندنې او اساسي خدماتو د نشتوالي په څیر ستونزو سره مخ دي.

د سعودي عربستان او روسیې په ګډون د اوپیک + اوه غړو، د یکشنبې په ورځ په یوه آنلاین غونډه کې د روان کال د اګست لپاره د تیلو د تولید په زیاتولو موافقه وکړه.

د رویټرز د راپور له مخې، د اوپیک + غړو موافقه کړې چې د تیلو تولید په ورځ کې ۱۸۸،۰۰۰ بیرل زیات کړي، که څه هم د ځینو غړو اصلي تولید لاهم له ټاکل شوې کوټې څخه ښکته دی.

سعودي عربستان، روسیې، عراق، کویټ، قزاقستان، الجزایر او عمان هم د تیلو په نړیوال بازار کې د ثبات ساتلو لپاره په خپلو ژمنو ټینګار وکړ.

ټاکل شوې ده چې دغه هیوادونه د اګست په دوهمه نیټه بله غونډه وکړي.

د متحده ایالاتو او ایران ترمنځ د جګړې او د هرمز تنګي په بندېدو سره په سعودي عربستان، عراق او کویت کې د تیلو تولید په ورځ کې شاوخوا شپږ ملیون بیرل کم شوی.

د جون په وروستیو کې د تهران او واشنګټن ترمنځ تر هوکړې وروسته، په سیمه کې د باري کښتیو تګ راتګ زیات شوی او د تیلو بیه هم هغې بیې ته نږدې شوې چې له جنګونو مخکې وه.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي چې د اسراییلو صدراعظم بنیامین نتنیاهو له هغه څخه غوښتي چې په سپینه ماڼۍ کې سره وویني، او دا غونډه ممکن د ناټو له سرمشریزې څخه د هغه له راستنیدو وروسته، حتی راتلونکې اونۍ هم ترسره شي.

د بنیامین نتنیاهو دفتر د جمعې په ورځ اعلان وکړ چې هغه د امریکا له ولسمشر سره په تلیفون خبرې کړي او دواړو خواوو موافقه کړې چې ژر تر ژره په امریکا کې سره وویني.

د اسراییلي چارواکو په وینا، تمه کیږي چې په دې غونډه کې به په منځني ختیځ کې د وروستیو پرمختګونو، د غزې جګړې، دوه اړخیزو اړیکو، په سیمه کې د امنیتي وضعیت او همدارنګه د ایران د مسلې په اړه بحث وشي.

د سفر او غونډې دقیقه نیټه لا په رسمي ډول نه ده اعلان شوې.

دا به په سیمه کې د وروستیو پرمختګونو وروسته د ټرمپ او نتنیاهو لومړۍ ممکنه غونډه وي.

د فوټبال په نړیوال جام کې برازیل او ناروې لوبه لري.

د دوی لوبه د افغانستان په وخت نن شپه دولس نیمې بجې د نیوجرسي په میټ لایف سټډيوم کې پيلیږي.

په بله لوبه کې به مکسیکو او انګلستان سره مخ شي.

دوشنبه هم د فوټبال په نړیوال جام کې یوه مهمه لوبه کېږي.

دوه ګاونډي او سیال ټیمونه هسپانیه او پرتګال سره مخ دي.

د دوی لوبه د تکساس په ډالاس سټډيوم کې د شپې په یوولس نیمو بجو پیلیږي.

پرتګال او هسپانیه وروستی وار د ۲۰۲۵ کال د ملتونو جام په پایلوبه کې مخ وو چې په پنالټي شوټونو کې پرتګال وګټله.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي،"کولی شم د خامنه اي په جنازه کې لوړپوړي ایراني چارواکي ووژنم خو دا کار نه کوم".

هغه پرون د اکسیوس په نوم یوې امریکايي ویب پاڼې سره مرکه کې وویل،" ټول ایراني لوړپوړي چارواکي هلته دي، کولی شم ټول يې په یو ډز سره له منځه یوسم، خو دا کار نه کوم، ځکه بیا به څوک نه وي چې مذاکرات ورسره وکړو".

هغه وړاندې ویلي،"ایراني چارواکي له امریکا سره یوې موافقې ته د رسیدو لپاره راته زارۍ کوي".

د هغه په ټکو، د خامنه اي د جنازې د مراسمو پر مهال به دواړه خواوې پر یو بل ډز هم نه کوي.

ټرمپ د امریکا د خپلواکۍ د ۲۵۰مې کلیزې د لمانځې په مراسمو کې ویلي و،"ایران ته مو یوه اوونۍ وخت ورکړی چې د خامنه اي د جنازې مراسم ترسره کړي".

له پرون شنبې راهیسې په تهران کې د ایران د پخواني مشر ایت الله علي خامنه اي د جنازې مراسم پیل شوي چې پنجشنبې ورځې به دوام وکړي.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر اوچا وايي،"ملکیان باید د جګړې بیه ور نه کړي".

اوچا نن یکشنبې پر خپلې ایکس پاڼې پر افغان خاوره د پاکستان وروستیو بریدونو ته په اشارې لیکلي،" شخړې د ملکیانو د ژوند چارو د ګډوډولو سربیره د ویرې او رواني روغتیايي ستونزو سبب ګرځي".

د اوچا په ټکو، د جګړو او شخړو تر ټولو لوی زیان ماشومانو ته رسیږي.

د خوست ولایت د سپیرې ولسوالۍ اوسیدنکو اوچا ته ویلي،" د پاکستان له هوايي بریدونو وروسته ارامه خوب نه لري او حتی د لوړ غږ له اوریدو ویره لري".

پاکستان د تیرې یکشنبې په ورځ پر پکتیکا، پکتیا او کونړ ولایتونو هوايي بریدونه وکړل.

د یوناما د شمیرو له مخې، په دې بریدونو کې ۲۸ملکیان ووژل شول او ۴۹نور ټپیان شول.

د پاکستان صدراعظم شهباز شریف وایي، ترکیې د ایران او امریکا ترمنځ د اسلام آباد د تفاهم لیک د لاسلیک کیدو لپاره هڅو کې مهم رول لوبولی دی.

نوموړي دغه څرګندونې د شنبې په ورځ له ترکیې څخه د کتنې په ترڅ کې د ترکیې له ولسمشررجب طیب اردوغان سره استانبول کې په یوه ګډه خبري غونډه کې وکړې او زیاته یې کړه چې د دواړو هیوادونو ترمنځ همکاري یوازې په خبرو پورې نه رالنډیږي بلکې مشخصو اقدماتو هغه غښتلې کړې ده.

د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان بیا وویل چې ترکیه او پاکستان یو ځل بیا خپله ژمنتیا تازه کړې چې د دواړو هېوادونو ترمنځ د دوه اړخیزې سوداګرۍ کچه ۵ میلیارډه ډالرو ته ورسوي.

اردوغان زیاته کړه چې ترکیه خپل پانګه ‌وال هڅوي چې په پاکستان کې لا ډېرې پانګونې وکړي او په اقتصادي فعالیتونو کې فعاله ونډه واخلي.

هغه همدارنګه ټینګار وکړ چې د دفاعي صنعت، انرژۍ، ټرانسپورټ، مهمو طبعي زېرمو اود معلوماتي ټکنالوژۍ په برخو کې به د نویو ګډو پروژو له لارې د دواړو هېوادونو ترمنځ همکاري لا پراخه شي.

د ایران د دولتي رسنیو د راپورونو له مخې په هغې اعلامیه کې سپاه پاسدران د پخواني مشرایات الله علي خامنه یې د جنازې په مناسبت خپره کړې، علي عظمايي د سمندري ځواک د نوي قوماندان په توګه معرفي شوی دی.

د سپاه پاسداران د سمندري ځواک پخوانی قوماندان علي رضا تنګسیري وو، چې اسراییل یې د مارچ په ۲۶مه په یوه هوايي برید کې د وژل کیدو خبر ورکړ. د ایران وسله‌ والو ځواکونو هم څو ورځې وروسته د هغه مړینه تایید کړه.

د اسراییل د دفاع وزیراسراییل کاتز تنګسیري په هرمز تنګي کې د ماین ‌اېښودنې او د دغې مهمې سمندري لارې د تړلو د هڅو اصلي مسؤل بللی و.

تردې مخکې سپاه پاسداران د عظمایي چې د تنګسیري د مرستیال قومندان په توګه یې دنده مخ ته وړله، د قوماندانۍ د ټاکل کېدو رسمي اعلان نه و کړی.

د ایران په وړاندې د امریکا او اسراییل د ۴۰ ورځنۍ جګړې په ترڅ کې د تنګسیري او د دې هیواد د مشرعلي خامنه یي په ګډون د ایران ګڼ شمېر لوړپوړي سیاسي او پوځي قوماندانان ووژل شول. د خامنه یي جنازه به چې رسمي مراسم یې له تهرانه پیل شوي او وروسته به په قم ښارکې ترسره شي، د جولای په نهمه په مشهد کې خاورو ته و سپارل شي.

د افغاني سرې میاشتې ټولنې عمومي ریس شهاب الدین دلاور وایي چې ډیرژر به په کابل کې د دې ادارې د زړه ناروغیو د درملنې یو مجهزروغتون پرانستل شي. هغه دا خبره د شنبې په ورځ د طالبانو ترکنټرول لاندې ملي ټلویزیون سره په مرکه کې کړې او ویلي یې دي چې دغه روغتون به په کال کې د شاوخوا دوه زره د زړه سوري ناروغو ماشومانو د درملنې ظرفیت ولري او درملنه به یې په وړیا توګه کیږي. نوموړي په دې اړه چې دغه نوی روغتون به کله پرانستل کیږي نورجزیات ندي ورکړي خو تردې مخکې د افغاني سرې میاشتې له خوا ډیر په زړه سوري ناروغ ماشومان د کابل څوروغتونونو ته د درملنې لپاره ورپیژندل شوي او درملنه یې شوې ده. د دې ترڅنګ ډیرماشومان چې په دې او نورو ناروغیو اخته وو، بهر ته، په ځانګړي توګه جرمني ته لیږل شوې چې د جرمني «د سولې کلي» بنسټ یې وړیا درملنه کړې ده.

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزارت وایي، د افغانستان او بنګله دیش ترمنځ دوه اړخیزه سوداګري ډیرظرفیتونه لري چې باید د دواړو هیوادونو د اقتصادي ودې لپاره وکارول شي.

په هغې خبرپاڼه کې چې د دې وزارت ویاند عبدالقهاربلخي د شنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه کې خپره کړې، دغه څرګندونې امیرخان متقي په تهران کې د بنګله دیش د پارلمان له ریس حافظ‌الدين احمد سره په کتنه کې کړي دي. د بیان له مخې په دې ناسته کې د افغانستان او بنګلدیش ترمنځ د دوو اړخيزو اړيکو د پراختيا، په ځانګړې توګه د سوداګريزو اړيکو د ودې په اړه خبرې وشوې.

د ښاغلي بلخي په خبره د بنګلديش د پارلمان رئيس د دواړو هېوادونو اړيکې تاریخي وبللې او د افغانستان له اقتصادي بيارغونې سره يې د سوداګريزو اړيکو غوړېدا د دواړو لوريو لپاره ښه فرصت وباله.

د راپورونو له مخې له کله چې له پاکستان سره د افغانستان سوداګري په ټپه دریدلې، د طالبانو حکومت په سیمه کې د بنګله دیش په ګډون نورو هیوادونو سره د سوداګرۍ د راکړې ورکړې لپاره هڅې زیاتې کړې دي. د ۲۰۲۵ کال راهیسې د بنګله دیش او افغانستان ترمنځ د سوداګرۍ او اقتصادي همکاریو د پیاوړتیا لپاره د طالبانو څو سوداګریزو پلاوو له بنګله دیش څخه کتنې ترسره کړي دي.