په افغانستان کې د کډوالو لپاره د ملګروملتونو لویه کمېشنري یا 'یو این ایچ سي آر' وايي، له پاکستانه د سلګونه زره افغان کډوالو ایستل دا ګواښ رامنځه ته کوي چې د افغانستان روان بشري بحران نور هم پراخ شي.

دې ادارې پرون پر ایکس شبکې یا پخواني ټویټر په یوه بیان کې وویل چې ډېری راستنېدونکي کډوال نه کار- روزګار لري او نه د اوسېدلو ځای. بیان یادونه کوي چې پاکستان داسې مهال دا اقدام وکړ چې ژمی راروان دی او زیاتوي چې دا پرېکړه تردې په بد وخت کې نه شوای کېدلای.

'یو این ایچ سي آر' دا اندېښنه داسې مهال څرګندوي چې د نومبر د لومړي نېټې د مهلت له پای ته رسېدو وروسته له پاکستانه د افغان کډوالو د ایستلو بهیر پیل شو.

د خبریالانو د ملاتړ یو سازمان افغانستان کې د زنداني خبریالانو د وضعیت په هکله اندیښنه څرګندوي.

دافغانستان د رسنیو دملاتړ سازمان (امسو) د دوشنبې ورځې اعلامیه کې وویل چې احمد جاوید نیازی ، منصور نیازی او عمران دانش چې په دې وروستیو کې د طالبانو لخوا نیول شوي له خپلو ترټولو ابتدايي حقوقو څخه هم محروم دي.

امسو د سرچینو په حواله زیاتوي چې دغه خبریالان د مدافع وکیل د استخدام او د خپلو کورنیو له غړو سره د لیدو کتو حق نه لري.

یاد سازمان وايي چې ۵ کسه نور خبریالان او درسنیو فعالان چې لدوی مخکې نیول شوي دي هغو هم د سخت فشار لاندې دي.

د طالبانو حکومت ددغو خبریالانو د نیولو په هکله رسما څه نه دي ویلي خو مخکې یې ویلي چې د اسلامي شریعت او ملي ارزښتونو په چوکاټ کې د بیان ازادۍ ته ژمن دي.

واک ته د طالبانو له ستنیدو وروسته په خبریالانو باندې محدودیت او فشارونه زیات شوي دي او دخبریالانو دنیول کیدو پرله پسې پیښو اندیښنو ته لمن وهلې.

د افغانستان په څلورو ولایتونو کې د وروستیو پیښو او سیلابونو په نتیجه کې ۱۱ کسه مړه او ګن نور ټپیان شوي دي.

افغانستان کې د طالبانو د حکومت د پیښو سره د مبارزې اداره وايي دغه کسان پنجشیر، بغلان ، تخار او پکتیا ولایتونو کې د ورښتونو ، سیلابونو او تلندې او بریښنا له کبله مړه او ۱۵ نورتپيان شوي دي.

دیادې ادارې ویاند محمد یوسف حماد د دوشنبې په ورځ وویل چې دغه مرګ ژوبله په تیرو ۲۴ ساعتونو کې رامینځ ته شوې او برسیره پردې ۱۰۷ کورونه په بشپړه توګه او ۱۴۰ کورونه په جزئي توګه ویجاړ شوي او ۲۷۸ جریبه کرنیزه ځمکه هم له مینځه تللې ده .

نوموړی زیاتوي چې په مجموع کې په دغو ولایتونو کې ۲۴۱ کورنۍ اغیزمنې شوي دي.

ملګري ملتونه وايي افغانستان یو له هغو لسو هیوادونو څخه دی چې داقلیمي بدلون څخه ترټولو زیات اغیزمن شوي دي چې نتایج یې کله ناکله خلکوته ځاني او مالي زیانونه اړوي.

د رسمي شمیرو په اساس، د وري له شپږمې را هیسې څه دپاسه ۳۶۰ تنه د طبیعي پیښو له امله افغانستان کې مړه شوي دي.

ملګرو ملتونو افغان فوټبالره خالده پوپل دنړۍ د فوټبال د ۱۶ وتلیو څیرو په لیست کې شامله کړه.

ملګرو ملتونو اعلان وکړ چې په تبعید کې د افغان ښځو د فوټبال د ټیم دغه غړې او د فوټبال نور ۱۵ لوبغاړي او روزونکي د "اهدافو لپاره د فوټبال" ترعنوان لاندې لیست کې شامل شوي دي.

ملګري ملتونه وايي دغه کسان دثبات، جنسیتي برابري، شمولیت او بشري حقوقو لپاره د غیررسمي سفیرانو رول لوبوي.

دغه لیست د مې په ۲۵ مه د فوټبال د نړیوالې ورځې په مناسبت اعلان شو.

خالده پوپل دافغانستان دښځینه فوټبال د پیژندل شویو لوبغاړو څخه ده چې د افغانستان د ښځینه فوټبال ټیم یې تاسیس کړی دی.

خو واک ته د طالبانو له ستنیدو وروسته ښځې له ګڼو ورزشونو او فوټبال څخه منع شوي دي.

خو له ګڼو هلوځلو وروسته د فوټبال نړیوال فدراسیون (فیفا)، د ۲۰۲۵ کال می میاشت کې ومنله چې افغان ښځې په تبعید کې خپل ټیم جوړ او په نړیوالو لوبو کې ګډون وکړي.

د طالبانو د حکومت د کډوالو او بیرته راستنیدونکو چارو وزارت د پاکستان له زندانونو د سلګونو افغانانو د خوشې کیدو خبر ورکوي.

دې وزارت نن دوشنبې په خپله ایکسپاڼه کې لیکلي چې په تیرو درې ورځو کې ۳۷۳ افغان کډوال د پاکستان له بیلابیلو زندانونو آزاد او بیرته خپل هیواد ته ستانه شوې دي. د دې وزارت په خبره دغه افغانان د پاکستان له مختلفو ښارونو څخه د قانوني اسنادو د نه لرلو له امله نیول شوي او بندیان شوي وچې ۲۹۶ یې د تورخم او ۷۷ تنه یې د سپین بولدک له لارو هیوادته ستانه شوي دي. د دې وزارت په خبره له دوی سره لازمې بشري مرستې شوي او خپلو اصلي مینو ته استول شوي دي. که څه هم نده څرګنده چې په اوس وخت کې څومره افغان کډوال د پاکستان په زندانونو کې ساتل کیږي، خو د هغوی د خوشې کیدو له بهیرسره د پاکستاني چارواکو له خوا د نورو افغان کډوالو د نیولو او بندیانولو بهیرهم دوام لري.

ملګري ملتونه وایي، د طالبانو د حکومت او پاکستان ترمنځ د تاوتریخوالي له زیاتېدو راهیسې، د خوست، کونړ، ننګرهار، نورستان، پکتیا او پکتیکا ولایتونو څخه له سل زرو زیات کسان بېځایه شوي دي.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) په یوه تازه راپور کې ویلي چې د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر له میاشتې راهیسې د دواړو لورو ترمنځ نښتو بنسټیزو خدماتو ته د خلکو د لاسرسي پر وضعیت هم اغېز کړی دی.

له جګړو او نښتو اغیزمن شویو یوشمیر افغانانوهم له رادیو ازادي سره په خبرو کې د دغو شخړو د سمدستي پای ته رسولو غوښتنه کړې ده.

د پاکستان صدراعظم شهباز شریف په دې وروستیو کې اعلان کړی چې د «غضب الحق» پوځي عملیات به په افغانستان کې په «پوره قاطعیت» سره دوام وکړي. د طالبانو د حکومت چارواکو تر دې مخکې ویلي وو چې د پاکستان بریدونو ته به متقابل ځواب ورکړي.

په کابل ښار کې د پخوانۍ ولسي جرګې د غړي الله ګل مجاهد د زوی احسان الله په شمول څلور کسان په یوه وسله وال برید کې وژل شوي.

په کابل د طالبانو امنیتي چارواکو رسنیو ته تایید کړې چې دا پېښه د یکشنبې په ماسپيښین شهزاده سرای ته نږدې د زرګرانو په بازار کې شوې.

په وژل شویو کې د الله ګل مجاهد زوی احسان الله، د هغه یو ساتونکی، یوه عامه ښځه او یو عام سړی وژل شوي.

د طالبانو د امنیې قومندانۍ ویاند خالد ځدراڼ ویلي چې دوی پلټنې پیل کړي او سمدستي یې د الله ګل مجاهد د یوه وراره په شمول دوه کسان د دې پېښې په تړاو نیولي.

الله ګل مجاهد د پخوانۍ ولسي جرګې غړی له لانجمنو څېرو څخه دی چې د طالبانو په بیا واکمنېدو نیول شوی وو.

دی تر څه وخت وروسته خوشې او له افغانستانه ووت.

خو په بیا راتلو سره د ۱۴۰۲ کال په سرطان/چنګاښ کې ونیول نیول شو او د طالبانو یوې محکمې د طالبانو د استخباراتو د یوه غړي د وژنې په تور په اتلس کاله بند محکوم کړ.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په یوه اعلامیه کې لیکلي چې په عامه سفر کوونکو وروستۍ چاودنه چې له امله یې ګڼ ملکیان مړه او ټپیان شوي غندي او د قربانیانو له کورنیو سره خواخوږي څرګندوي.

د بلوچستان په کوټه کې په یوه اورګاډي بمي چاودنې لږ تر لږه ۲۴ کسان مړه او ۷۰ نور ټپیان کړل.

په دغه اورګاډي کې د پاکستان امنیتي ځواکونه او د هغوی د کورنۍ غړي ناست وو.

د بلوڅانو بیلتون غوښتونکې ډلې په کویټه کې د خونړۍ بم چاودنې مسولیت ومانه.

د پاکستان صدراعظم نوازشریف دا بمي برید غندلی او بزدلانه یې بللی دی.

د چین سوداګرۍ وزارت د شنبې( د مې ۲۳ مه) وویل چې افغانستان ته به د یوشمیر کیمیاوي موادو د صادراتو په برخه کې محدودیتونه وضع کړي.

د دې محدودیت علت دا یاد شوی دی چې له دغو موادو څخه د مخدره توکو په تولید کې استفاده کیږي.

دا د کلورایډ امونیم او کلورایډ پلادیم په شمول یو څلویښت ډوله مواد دي چې پیکنګ د افغانستان ترڅنګ میانمار او څو نورو هیوادونو ته د هغوی صادرات محدود کړې دي.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې غړی خان جان الکوزی وایي چې د دغو کیمیاوي موادو له ځینو ډولونو د افغانستان په فابریکو کې استفاده کیږي نو پکار ده چې له چینایي لورې سره خبرې وشي چې دا ستونزه هواره شي.

د افغانستان د تکواندو لوبډلې دوه لوبغاړي حکمت الله زین او اشرف شکران یکشنبه( د مې ۲۴ مه) د اسیایي اتلولۍ په ترڅ کې له خپلو سیالانو سره مسابقه کوي.

د تکواندو اسیایي سیالۍ د منګولیا په پلازمېنې اولنباتور کې د اسیا د درې څلویښت هیوادو د لوبغاړو ترمنځ تر دوشنبې پورې روانې دي. په دې سیالیو کې د افغانستان ۶ لوبغاړو برخه اخیستې ده.

بل لور ته د ازبکستان په کوربتوب د مارشل ارت په رزمي لوبو کې د سمیع الله په نوم یوه افغان لوبغاړي خپل منګولیایي سیال ته ماتې ورکړه او د پنځه شپیته کیلوګرام وزن په ګټګوري کې پایلوبې ته ورسید. له دې سره د سمیع اله د سپينو زرو میډال حتمي شو او اوس به د سروزو د میډال د ترلاسه کولو لپاره لوبه کوي.

د نوبل د سولې د جایزې ګټونکې ملالې یوسفزۍ د زده کړو په برخه کې نوی ترلاسه کړی میډال، افغان نجونو ته ډالۍ کړ.

د ( هي فیستوال) له لورې د پنجشنبې په ورځ ملالې یوسفزۍ ته دا جایزه د نجونو د تعلیم په برخه کې د دې د هڅو په خاطر ورکړل شوه.

د ( هې ) په نوم ادبي – کلتوري نړیوال فیستیوال له نولس سوه اته اتیایم کال راهیسې د نړۍ په یوشمیر هیوادنو کې د لیکوالانو، خبریالانو، ساینسپوهانو او هنرمندانو له لورې جوړیږي.

په افغانستان کې له تیرو نژدې پنځو کلونو راهیسې له شپږ ټولګي ورپورته د نجونو پر زده کړو طالبانو بندیز لګولی دی. ملالې یوسفزۍ د افغان نجونو د حقونو لپاره په ځانګړې ډول د زده کړو په برخه کې وخت په وخت غږ اوچت کړی دی.