د مصر امنیتي چارواکي وایي، د غزې تړانګې ته له هغه مهال راهیسې چې اسراییل سیمه بشپړه کلابنده کړې، د تیلو لومړني ټانکرونه د رفح له پولې ننوتي دي.

اسراییل په غزه کې چې سخت دریځه حماس ډله پرې واکمنه ده او امریکا او اروپایي ټولنه هغه یوه ترهګره ډله بولي، د حماس پر وړاندې جګړه وروسته له هغې پیل کړې چې دې ډلې د اکټوبر په اومه د اسراییل پرجنوبي ښارګوټو برید وکړ. ۱۲۰۰ اسراییلیان یې ووژل او شاوخوا ۲۴۰ نوریې له ځان سره یرغمل کړل.

د رویټرز خبري آژانس د راپورله مځې غزې ته د تېلو د لومړۍ جوپې د رسېدو خبر د مصر دوو امنیتي چارواکو ورکړی او عیني شاهدانو هم ویلي چې د تېلو دوه نور ټانکرونه یې لیدلي چې د رفح د پولې د مصر غاړه کې دې ته منتظر دي چې غزې ته ننوځي.

د اکټوبر له ۲۱ راهیسې له مصرڅخه غزې ته محدودې بشري مرستې ننوتي خو اسراییل تراوسه سیمې ته د تېلو د رسېدو مخه نیولې وه.

د ملګرو ملتو چارواکو ویلي دي چې لبنان غواړي نړیوال سوله ساتي ځواکونه د اوسني ماموریت تر پایته رسیدو وروسته راتلونکی کال هم په لبنان کې پاتې شي.

د ملګرو ملتو د سرمنشي ویاند ژان پېر لاکروا پنچشنبه( د اپریل ۲۳ مه) وویل چې د ملګرو ملتو امنیت شورا په دې برخه کې د ټولو لارو چارو د ارزونې غوښتنه کړې ده چې ټاکل شوې ده د جون تر لومړۍ نیټې د دې ارزونو پایلي اعلان شي.

د ملګرو ملتو سوله ساتي ځواکونه له ۱۹۷۸ کال څخه د لبنان او اسراییل تر منځ په سرحدي سیمه کې ځای پرځای شوې دي.

د امریکا د متحد ایالتونو ولسمشر په هرمز تنګي کې د ټولو ایراني ماین ایښودونکو بیړیو د ویشتلو او له منځه وړلو امر وکړ.

ډونالډ ټرمپ د پنجشنبې په ورځ په خواله رسنۍ تروت سوشل کې ولیکل چې ده د امریکا سمندري ځواکونو ته لارښوونه کړې ده چې په هرمز تنګي کې د ایران ماین ایښودونکې کښتۍ په نښه کړي او له منځه یوسي او په دې کې هیڅ شک ونه کړي.

ولسمشر ټرمپ دا هم وویل چې د امریکا ماین پاکونکي دا اوس هم په هرمز تنګي کې ماینونه شنډوي او دا کار باید ادامه پيدا کړي او دا هڅې باید درې برابره ګړندۍ شي.

واشنګتن پوسټ ورځپاڼې مخکې ادعا کړې وه چې د امریکا دفاع وزارت اټکل کړی چې له ایراني ماینونو د هرمز تنګي د بشپړه پاکولو لپاره شپږ میاشتې وخت پکار دی، خو د امریکا دفاع وزارت دا راپور ناسم وباله.

دامریکا او ایران ترمینځ د اوربند له ناڅرګند وضعیت وروسته په نړیوالو بازارونو کې د نفتو بیه د پنجشنبه په سهار شاوخوا ۴ سلنه لوړه شوه.

د بازار د معلوماتو په اساس ، دامریکا د وست تګزاس انټرمیډیت د خامو نفتو قرارداد دګرینویچ په وخت په ۰۰:۲۵ بجو ۴.۰۶ سلنه لوړ شو اودهرې بوشکې بیه ۹۶ ډالرو او ۷۳ سنتو ته ورسیده.

دغه راز دشمال دسمندر دبرنت نفتو بیه چې د نړیوالو بازارونو شاخص ګڼل کیږي ۳.۶۲ سلنه لوړه او هره بوشکه ۱۰۵ ډالرو او ۶۳ سنتو ته ورسیده.

خو وروسته لږ راټیټه شوه .

د نفتو په بیو کې دغه بدلون په داسې حال کې رامینځ ته کیږي چې ایران ویلي ترڅو چې ددغه هیواد د بندرونو محاصره نه وي لیرې شوي د هرمز تنګی نه پرانیزي.

اروپایي ټولنې اوکراین ته د ۹۰ میلیارده یورو پور پر ورکړې هوکړه وکړه.

د قبرس دولت چې د اروپایي ټولنې دوره‌ ‌یي مشري ور له غاړې ده د چهارشنبې په ورځ ( د ثور ۲مه) وویل، تمه ده د ټولنې ۲۷ غړي هېوادونه د پنجشنبې تر ماښامه د دې پور لیکلې هوکړه لاسلیک کړي.

دا ګام د هنګري په دولت کې له راغلو سیاسي بدلونونو وروسته اخیستل کیږي.

ټاکل شوې وه چې اروپایي ټولنه تېر کال اوکراین ته د دفاعي بودجې او اقتصادي وړتیا لپاره دغه پور ورکړي، خو هغه مهال هنګري له دې سره هوکړه ونه کړه.

د هنګري پخوانی صدر اعظم ویکتور اوربان د روسیې پلوی و.

د تجارتي مالونو د انتقال په درې بیړیو باندې په هرمز تنګي کې د چهارشنبې په ورځ ډزې وشوې.

رویترز خبري اژانس دبریتانې د سمندري تجارت او امنیت د ادارې د سرچینو له قوله رپوټ ورکړ چې دلایبریا بیرغ لاندې یوې بیړۍ باندې د عمان په شمال ختیځ کې ډزې شوي دي.

د بیړۍ کاپیتان ویلي چې د ایران یوه توپ لرونکې کوچنۍ کشتۍ دغې بیړۍ ته ورنږدې شوې او ورباندې یې ډزې کړي خو بیړۍ چلوونکو ته زیان نه دی رسیدلی.

دغه راز دیوې یونانۍ کمپنۍ ترادارې لاندې د یوې تجارتي بیړۍ چې ورباندې ډزې شوي کاپیتان یې ویلي چې پیل کې ورته ویل شوي وو چې هرمز تنګي څخه تیریدلای سي.

د بریتانیې د سمندري تجارت او امنیت اداره زیاتوي چې دریمه بیړۍ باندې چې د پاناما تربیرغ لاندې چلیږي د ایران لویځ لوري ته اته سمندري میله لیرې ډزې شوي خو چلوونکو ته یې زیان نه دی اوښتی.

پانامې هغه ایرانی تعبه امریکا ته سپارلی چې د چین له لارې ایران ته د توکو په صادارتو تورن دی.

د امریکا عدلیې وزارت ویلي، دغه ایرانی تبعه چې رضا دیندار نومیږي، پانامې تیره اونۍ امریکا ته وسپاره.

د قضايي چارواکو په خبره، ۴۴کلن دیندار د دوشنبې په ورځ د سیاټل په محکمه کې حاضر شوی دی.

دیندار د هغې شبکې په چلولو تورن دی چې له متحده ایالاتو څخه یې توکي اخیستل او د چین له لارې یې ایران ته لیږدول.

د واشنګټن د لویدیځې سیمې د څارنوالۍ دفتر ویلي، رضا دیندار ایران ته د ۹۷زرو او ۶۰۰ ډالرو په ارزښت د توکو په چاقاق، د پیسو په مېنځلو، د صادراتو لپاره د جعلي اسنادو د جوړولو په ګډون په نهوو قضیو کې تورن دی.

د څارنوالۍ په ټکو، که هغه محکوم شي نو شل کلن بند به تیروي.

امریکايي چارواکي وايي، د رضا دغه اقدامات پر ایران د امریکا له خوا د لګول شویو بندیزونو څخه سرغړونه ده.

امریکا په ۱۹۹۰کال کې ایران ته د توکو، ټکنالوژۍ او خدمتونو پر مستقیم او غیرمستقیم صادراتو بندیز ولګوه چې په ۲۰۰۱ کال کې نافذ شو.

د امریکا د متحد ایالتونو ولسمشر نن سې شنبه ایران تورن کړ چې بیا بیا یې له اوربنده سرغړونه کړې ده.

ډونالډ ټرمپ دا خبره په تروت سوشل کې خپره کړې ده.

ولسمشر ټرمپ په داسې وخت کې دا خبره کړې ده چې د واشنګتن او تهران ترمنځ د دوو اونیو د اوربند پای ته رسیدو ته تر څلرویشت ساعتونو لږ وخت پاتې دی او لاهم د ایران او امریکا تر منځ په اسلام اباد کې د روغې جوړې د بل پړاو د خبرو برخلیک څرګند نه دی.

د امریکا درې سرچینو اکسیوس خبرې ویبپاڼې ته ویلي چې تمه ده نن سهار د امریکا مرستیال ولسمشر جي ډي ونس اسلام اباد ته روان شي او هلته له ایران سره د یوې احتمالي روغې جوړې په تړاو خبرې وکړي.

د راپور له مخې د ولسمشر ټرمپ استازی ستیف ویتکوف او جراد کوشنر به هم د پاکستان پلازمینې ته ولاړ شي.

پاکستان ته له ایراني لورې سره د خبرو لپاره د امریکا د پلاوي د سفر راپورونه په داسې وخت کې خپریږي چې له ایران سره د امریکا د دوو اونیو اوربند په ختمیدو دی. ولسمشر ډونالډ ټرمپ ګواښ کړی دی، که کومه موافقه ونه شي نو د ایران پر پلونو او د انرژي پر تاسیساتو به هوایي بریدونه وکړي.

ولسمشر ټرمپ د دوشنبې په ورځ وویل چې اوربند د واشنګتن په وخت د چهارشنبې ماښام پای ته رسیږي.

ایران تر اوسه دا خبره نه ده تایید کړی چې پلاوی یې اسلام اباد ته روان دی.

د جاپان حکومت له نړیوالې دوهمې جګړې راوروسته د وسلو د صادراتو په بندیزونو کې نرمښت راوست.

د کیودو خبرې اژانس نن سه شنبه( د اپریل ۴ مه) خبر ورکړ چې د کابینې او ملي امنیت شورا له پریکړې وروسته اوس جاپان کولی شي چې پر هغو هیوادونو وسلې وپلوري چې له هغوی سره دفاعي تړونونه لري. د نوې پریکړې له مخې په استثنایي مواردو کې هغو سیمو ته هم جاپان وسلې صادرولی شي چې هلته شخړې وي.

د وسلو د صادراتو په محدودیتونو کې نرمښت ته د جاپان د کورني دفاعي صنعت د پراختیا د یوې هڅې په سترګه کتل کیږي. جاپاني شرکتونو تر اوسه یوازې د خپلو وسله والو ځواکونو لپاره وسلې تولیدولې.

شمالي کوریا او چین په چټکۍ سره خپلې پوځي وړتیاوې پراخوي، دغو هڅو ته په جاپان کې د یوه ګواښ په سترګه کتل کیږي.

دامریکا متحدو ایالاتو تایید کړه چې دلبنان او اسراییلواستازي د راتلونکې پنجشنبې په ورځ یوځل بیا خبرو ته سره کیني.

رویترز خبري اژانس د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د ویاند له قوله رپوټ ورکړ چې واشنګټن کې د لبنان او اسراییلو سفیران د خپلو هیوادونو په استازیتوب د بهرنیو چارو وزارت په مقر کې سره ګوري.

دمتحدوایالاتو بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ددغو خبرو د لومړي پړاو کوربه وو چې له لسیزو وروسته تیره اونۍ د لومړي ځل لپاره په مخاخ توګه وشوې.

د بهرنیو چارو دوزارت ویاند رویترز خبري اژانس ته ویلي :«مونږ ددواړو هیوادونو ترمینځ د حسن نیت په اساس دمخامخ خبرو لپاره تسهیلاتو برابرولو ته ادامه ورکوو.»

اوسمهال د لبنان او اسراییلو ترمینځ لس ورځنۍ اوربند دوام لري.