په تورخم کې د طالبانو د حکومت او پاکستان د پوله ساتو ځواکونو له پرونۍ جګړې وروسته پاکستان دغه لاره تړلې ده.

اسوشېټېډپرېس خبري اژانس د تورخم د یوه مسوول نصر الله خان په حواله ویلي، تر اوسه د پرونۍ وسله وال شخړې اصلي لامل روښانه نه دی.

دغه پاکستاني چارواکي ویلي، پوځي مسوولان یې د افغانستان له چارواکو سره په تماس کې شوي چې په سیمه کې د لانجې د زیاتېدا مخه ونیسي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت پرون د تورخم جګړه تایید کړه، خو د ورځې تر پایه یې نور جزییات ورنه کړل.

په تورخم کې یوې سرچینې ازادي راډیو ته وویل چې د طالبانو د حکومت ۴ پوله ساتي پرونۍ شخړه کې وژل شوي دي، خو د طالبانو رسمي سرچینو څه نه دي ویلي.

تورخم کې د پاکستان د کمیسارۍ یوه مسوول بیا د مشال راډیو له خبریال سره خپلې خواته د دوو کسانو د ټپي کېدو خبره کړې ده.

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د افغانستان لپاره د امریکا له پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیل‌زاد سره د افغانستان او امریکا ترمنځ د اړیکو پر پراختیا خبرې کړي دي.

بهرنیو چارو وزارت پرون ناوخته په یوه اعلامیه کې ویلي، دواړو خواوو "په بیلابیلو برخو کې د شته فرصتونو" په اړه خبرې وکړې.

خلیل‌زاد تراوسه پر خپلې ایکس پاڼې له متقي سره د دې کتنې په اړه څه نه دي ویلي.

خلیل‌زاد له دې مخکې د طالبانو له بنده د امریکايي وګړو د خوشي په برخه کې افغانستان ته سفرونه درلودل.

د بهرنیو چارو وزارت په اعلامیه کې راغلي چې خلیل‌زاد له متقي سره د افغانستان او امریکا ترمنځ د اړیکو د پراختیا او "رغونکي تعامل" په اړه خپل نظرونه شریک کړي دي.

امیرخان متقي څه موده مخکې له امریکا وغوښتل چې د افغانستان د کانونو، بنسټیزو تاسیساتو، کرنې او سوداګرۍ په برخو کې پانګونه وکړي.

خو د امریکا د بهرنیو چارو وزارت یو ویاند د متقي د دې غوښتني په ځواب کې امریکا غږ ته وویل،" د بهرنیو چارو وزارت هیڅ داسې برنامه نه لري چې په افغانستان کې د کانونو د پراختیا په برخه کې له طالبانو، په ځانګړې توګه یوې نړیوالې ترهګرې ډلې سره تعامل وکړي".

د طالبانو د حکومت عدلیې وزارت د کابل په بګرامېو ولسوالۍ کې د احسان مېنې په نوم د یوه ښارګوټي نژدې ۷۰ جریبه ځمکه امارتي اعلان کړه.

دغه وزارت نن یکشنبه د (سنبلې۱۵مه) پر خپلې ایکس پاڼې لیکي،"د غصب شویو ځمکو قضیو ته د رسیدګۍ ځانګړې محکمې له ارزونې وروسته دا پریکړه کړې.

د یوشمېر دولتي اعلان شویو ښارګوټو اوسیدونکو تر دې وړاندې ازادي راډیو ته ویلي چې دغه ډول پریکړو سرګردانه کړي، ځکه دوی وایي چې د ښارګوټو ځمکې یې په شخصي پیسو او شرعي قبالو اخیستي دي.

د طالبانو د حکومت د ځمکو د غصب د مخنیوي کمیسیون په وروستیو کې ویلي، له ۳۰ څخه په زیاتو ښارګوټو کې يې څه باندې ۵۰میلیون جریبه ځمکه امارتي اعلان کړې ده.

دې کمېسیون ویلي چې دا لړۍ به روانه وي.

نن یکشنبه د (سنبلې۱۵مه) د افغانستان په یولسو ولایتونو کې د شدید باران او له کبله يې د سیلونو د راوتو اټکل شوی دی.

د طالبانو د حکومت د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت د هوا پېژندنې ریاست په ننګرهار، کونړ، نورستان، لغمان، کاپیسا، پنجشیر، پروان، کابل، لوګر، پکتیا او خوست ولایتونو کې د بارانونو د وریدو او له کبله يې د سیلونو د راوتو وړاندوینه کړې ده.

دې ریاست د افغانستان په لویدیځو، خیتځو، سویل ختیځو او مرکزي ولایتونو کې د تیزو بادونو او دوړو د را الوتو خبرداری هم ورکړی دی.

په وروستیو کې موسمي سیلابونو د افغانستان په خیتځ په ځانګړې توګه نورستان ولایت کې خلکو ته پراخ مالي او ځاني زیانونه ورسول.

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزارت وایي چې په کابل کې د روسیې له سفیردیمیتري ژیرنوف سره د بهرنیو چارو د وزیرامیرخان متقي په کتنه کې د دوه اړخیزو اړیکو په لا پیاوړتیا ټینګاروشو.

د طالبانو ترکنټرول لاندې باخترخبري آژانس د راپورله مخې په دې کتنه کې دواړو لورو د سیمې د وضعیت په اړه نظرونه تبادله کړل او ټینګار وشو چې د سیمې وضعیت ته په کتو د افغانستان او روسیې ترمنځ دوامداره اړیکې د دواړو هیوادونو په ګټه دي.

روسیه یوازینی هیواد دی چې د طالبانو حکومت یې په رسمیت پیژندلی دي. د ۲۰۲۱ کال په اګسټ کې چې طالبان بیا پرافغانستان واکمن شول، روسیه له څو محدودو هیوادونه څخه وه چې په کابل کې یې خپل سفارت بند نکړ. روسیه د طالبانو له حکومت سره د سیاسي او اقتصادي اړیکو سربیره په امنیتي او د ترهګرۍ په وړاندې مبارزه کې هم همکاري کوي. په ځانګړې توګه روسیه د اسلامي دولت ډلې د خراسان څانګې له پلوه چې په افغانستان کې په بریدونو سربیره په ۲۰۲۴ کال کې یې مسکو ته نژدې د موسیقۍ پریوه سالون هم د خونړي برید مسولیت ومانه، ګواښونو ته اندیښمنه ده.

د طالبانو د حکومت د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت د هوا پېژندنې ریاست د یکشنبې په ورځ د هیواد په ۱۱ ولایتونو کې د بارانونو، تالندې او برېښنا او سېلابونو راوتلو اټکل کړی دی. د دې ادارې له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي چې په نورستان، کونړ، لغمان، کاپیسا، پنجشېر، پروان، کابل، ننګرهار، لوګر، پکتیا او خوست ولایتونو کې د سختو ورښتونو او سېلابونو راوتلو احتمال شته دی. د دغو ولایتونو په بېلابېلو سیمو کې د باران کچه له ۱۰ څخه تر ۳۵ ملي‌ مترو پورې اټکل شوې او همدارنګه په لوېدیځو، جنوب ‌ختیځو، ختيځو او مرکزي ولایتونو کې د تېزو بادونو، خاورو او دوړو خبرداری ورکړل شوی دی. په ځینو سیمو کې به د باد سرعت په ساعت کې له ۵۰ تر ۹۰ کیلومترو پورې وي.

په دې وروستیو کې شدیدو بارانونو او سیلونو د نورستان په ګډون په ختیځو ولایتونو کې خلکو ته پراخ ځاني او مالي زیان رسولی وو.

د راپورونو له مخې یو بهرنی سیلاني به بدخشان مړشوی دی.

د طالبانو حکومت ته نژدې د حریت راډیو د خبر له مخې د افغان توردولتي شرکت د مسولینو په خبره د چارلز په نوم دغه بهرنی سیلاني چې د اسټرالیا تبعه و، د زړه د دریدو له امله مړ شوی دی. د خبر له مخې مسولینو ویلي چې دغه سیلاني د واخان او پامیرڅخه د لیدو نیت درلود، خو دوه ورځې وړاندې پرې واخان کې د زړه حمله راغله او مړشو. په دې وروستیو کې افغانستان ته د بهرنیو سیلانیانو ورتګ زیات شوی او د بدخشان غرني ولایت چې لیرې پرتو ولسوالیو ته یې تراوسه سم سړکونه ندي غځیدلي، سفرکول هم له ډیرو کړاوونو سره مل دی.

د هند پخواني لوبډلمشر کرېس سریکانټ د افغانستان پر وړاندې د هند د درې شل‌اوریزو لوبو لپاره د پیاوړې لوبډلې پرغوره کولو نیوکه کړې او ویلي یې دي چې هند باید د ځوانو لوبغاړو د ازمېښت لپاره له دې لړۍ ګټه اخیستې وای.

سریکانټ وايي، هند د ایرلنډ او انګلستان په وړاندې له وروستیو پرله ‌پسې ماتو وروسته د بلې ناکامۍ له وېرې خپل تر ټولو پیاوړي لوبغاړي بللي او پیاوړه لوبډله یې غوره کړې ده. هغه دا پرېکړه «تېروتنه» بللې ده.

د افغانستان او هند ترمنځ درې شل‌ اوریزې لوبې د سپټمبر له ۱۳مې تر ۱۷مې په نوي ډیلي کې ترسره کېږي. د هند په لوبډله کې جسپرېت بومرا، سنجو سمسون، ایشان کیشن او نور مخکښ لوبغاړي شامل دي. د افغانستان په کوربتوب دې لوبو لپاره د کرکټ بورډ له لوري له مخکې د رحمت شاه په مشرۍ لوبډله غوره شوې ده.

په اسلام اباد کې د افغانستان سفارت وايي، د پنجاب ایالت د چکوال په سیمه کې یې د افغان کډوالو د مالونو د لیلام موضوع له پاکستاني چارواکو سره شریکه کړې ده.

دغه سفارت پرون جمعه پر خپلې ایکسپاڼې لیکلي چې یو پلاوی سیمې ته د ارزونې په موخه تللی دی.

په اسلام اباد کې د افغانستان سفارت چې چارې يې طالبان سمبالوي وايي، له پاکستاني چارواکو سره د دې مسلې لپاره پر قانوني حللارې کار کوي.

سفارت د دې موضوع په تړاو نورو جزییات نه دي خپاره کړي.

خو له دې مخکې له پاکستانه یو شمیر راستنو شویو افغان کډوالو ازادي راډیو سره په خبرو کې ویلي وو چې د کورونو سامانونه او مالونه يې په پاکستان کې پاتي دي او دوی په زور اخراج شوي.

پاکستان له ۲۰۲۳کال راهیسې د افغان کډوالو د اخراج لړۍ پیل کړې چې لا هم دوام لري.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر اوچا وايي، د بشري مرستو د وېش په برخه کې د لاس‌وهنې ۳۰ قضیې يې ثبت کړي.

اوچا د پنجشنبې په ورځ (د سپټمبر ۳مه) پر خپلې وېب‌پاڼې په یو راپور کې ویلي چې "د روان کال له جولای میاشت راهیسې د بشري مرستو په وېش کې د لاس‌وهنې ۳۰ قضیې ثبت شوي چې ۱۶ مورده‌يې د دې ادارې د کارکوونکو پر وړاندې د تاوتریخوالي قضیې دي".

د اوچا په خبره، تر ټولو ډېرې قضیې د افغانستان په جنوبي ولایتونو کې ثبت شوې دي.

په راپور کې وړاندې راغلي چې "د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې د کارکوونکو په ګمارنه کې د لاسوهنې، د ښځینه کارکوونکو لپاره د محرم اړتیا او کاري محدودیتونه او د مرستو ځایونو ته د خلکو د لاسرسي اړوند قضیې هم ثبت شوې دي".

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو دې ادارې په هرات ولایت کې د خپلو دوو کارکوونکو د نیول کېدو یادونه کړې او ویلي چې دغه کسان ډېر وخت په توقیف کې پاتې شوي دي.

د دې ادارې په ټکو "له کارکوونکو سره‌يې د توقیف پر مهال تاوتریخوالی شوی دی".

اوچا په خپل راپور کې دا نه‌ده روښانه کړې چې کومو کسانو یا ډلو د بشري مرستو په وېش کې لاس‌وهنه کړې ده.

«هه‌نګاو» سازمان د جمعې په ورځ په خپل ویبسایټ کې د خبرپاڼې په خپرولو سره وویل چې دغه دوه کسان د مشهد مرکزي زندان کې اعدام شوي دي.

خبرپاڼه زیاتوي چې ۵۲ کلن انصار نامي او ۴۶ کلن نظیف رسول خوانده د چهارشنبې په سهار ( د وږي په یولسمه) په پټه اعدام شوي او کورنیو ته یې اجازه نه ده ورکړل شوې چې وروستی دیدار ورسره وکړي.

د هه نګاو سازمان خبر زیاتوي چې دغه دواړه کسان دوه کاله مخکې په یوه ګډه دوسیه کې د دوه کسانو د قتل په تور په قصاص محکوم شوي وو.

دغه سازمان چې په ټول ایران او خصوصا کوردستان کې دبشري حقوقو دنقض پیښې تعقیبوي مخکې یې ویلي وو چې ایران د روان کال په جون میاشت کې لږ تر لږه ۱۰۹ بندیان اعدام کړي، چې پنځه یې افغانان وو.