د مسکو دوو لویو هوایي ډګرونو وروسته تر هغه د الوتکو پروازونه او ناستې وځنډولې چې د روسیې دفاع وزارت وویل، د مسکو پر فضا یې د اوکراین یوه بې پیلوټه الوتکه ویشتلې ده.

روسي رسنیو د دغو هوایي ډګرونو د مطبوعاتي څانګو په حواله ویلي چې دوی نن دوشنبه دغه کار د پروازونو د خوندیتوب په هدف ترسره کړی دی.

د روسیې دفاع وزارت ویلي، هوایي مدافع ځواک یې د مسکو پر فضا د اوکراین یوه بې پیلوټه الوتکه ویشتلې او نسکوره کړې ده.

دغه وزارت ویلي چې پېښه کې چاته زیان نه دی اوښتی.

د اوکراین چارواکو تراوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

په دې وروستیو کې دا څویم ځل دی چې د مسکو هوایي ډګرونه د ورته احتمالي ګواښونو د مخنیوي لپاره د لنډ وخت لپاره فعالیتونه ځنډوي.

د امریکا د متحد ایالتونو دفاع وزیر ( جګړې وزیر) نن کانګرس ته ځي چې د ایران د جګړې په اړه د کانګرس د غړیو پوښتنو ته ځوابونه ورکړي.

د دې جګړې له پیل راهیسې دا لومړی ځل دی چې پیت هیګست د کانګرس د غړیو سوالونو ته ځواب وایي او ټاکل شوې ده چې ښاغلی هیګست به د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د یو اعشاریه پنځه تریلیونه ډالرو دفاعي بودیجې په اړه هم د استازیو جرګې غړیو ته توضیحات ورکړي.

په کانګرس کې د جمهوري غوښتونکو او ډیموکرات ګوند استازیو تر دې مخکې د ایران د جګړې په اړه د ترلاسه کړیو معلوماتو په اړه نارضایتي څرګنده کړې وه، نو داسې اټکل کیږي چې له ښاغلي هګیست څخه به سختې پوښتنې وشي.

د قزاقستان د انرژي وزارت نن وویل چې هیواد یې پر دې فکر نه کوي چې د تیلو د صادرونکو هیوادو له سازمان( اوپیک) څخه به وځي.

د منځنۍ اسیا دغهَ هیواد یوه ورځ وروسته تر دې دا اعلان وکړ چې متحده عربي امارات وویل چې د ایران د جګړې له امله د انرژي د بحران په ترڅ کې له اوپیک څخه ووځي.

اوپیک په نولس سوه شپیتم میلادي کال کې د سعودي عربستان، ایران، کویت، عراق او وینزویلا له لورې په بغداد کې تاسیس شو چې اوس یې د متحد عربي اماراتو په ګډون شمیر دولسو ته رسیږي.

د برتانیا پاچا چارلس د سې شنبې په ورځ د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره ولیدل.

دا غونډه د هغه دولتي سفر یوه برخه ده چې هدف یې د ایران د جګړې په اړه د ژورو اختلافاتو سره سره د دواړو اوږدمهاله متحدینو ترمنځ د یووالي لا ټینګښت دي.

کله چې سلګونه میلمانه د سپینې ماڼۍ په چمن کې ولاړ وو او د مراسمو لپاره توپونه وویشتل شول، د امریکا ملي سرود وغږول شو، او چارلس او ملکه کامیلا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ او لومړۍ میرمنې میلانیا ټرمپ لخوا له تود هرکلي سره مخ شول.

ټرمپ خلکو ته وویل: "څومره ښکلې برتانوي ورځ ده" هغه پاچا "ډیر سټایلش او باعزته سړی" یاد کړ او ټوکه یې وکړه چې مور یې " د چارلس مینه واله وه".

د بریټانیا پاچا او ملکه په یوه څلو ورځني دولتي سفر امریکا ته تللي.

د دغه سفر هدف د بریټانیا او د هغې د پخوانۍ مستعمرۍ تر منځ د هغو اړیکو لا ټینګښت دی چې په تېرو ۲۵۰ کلونو کې د امریکا د خپلواکۍ تر ګټلو وروسته رامنځته شوي. د دوی اړیکه په وروستیو کلونو کې د یوې ځانګړې اړیکې په توګه یادیږي.

د جرمني د بهرنیو چارو وزیر، یوهانو ادیپهول، د ملګروملتو د امنیت شورا په غونډه کې خبرداری ورکړی چې د واشنګټن او تهران ترمنځ د خبرو درېدا ښايي جګړه بیا پیل او نړیوالې پایلې رامنځته کړي.

هغه وویل چې د تاوتریخوالي زیاتوالی، په ځانګړي ډول د خلیج په هېوادونو کې پر ملکي هدفونو توغندويي بریدونو، د بې‌ثباتۍ د پراخېدو خطر لوړ کړی دی.

نوموړي زیاته کړه چې د جګړې اغېزې لا دمخه نورو لرې سیمو ته هم رسېدلې دي، او ایران باید پر نورو هېوادونو له بریدونو ډډه وکړي او خپل اټومي پروګرام پای ته ورسوي.

هغه د بېلګې په توګه وویل چې د کیمیاوي سرې کمښت په اسیا کې د وریجو حاصلات کم کړي، او په افریقا کې د ترانسپورت لګښتونو د زیاتېدو له امله د خوراکي توکو بیې لوړې شوې دي.

د جرمني د بهرنیو چارو وزیر دا هم وویل چې ایران په سیمه کې د وسله‌والو ډلو ملاتړ کوي، چې دا کار د خلیج په سیمه کې بې‌ثباتي زیاتولی شي.

یو امریکایي چارواکي ویلي چې ډونالډ ترمپ د ایران د نوي وړاندیز په اړه نارضایتي ښودلې ده.

د دغه چارواکي په وینا، چې نه یې غوښتل نوم یې څرګند شي، د امریکا د ولسمشر نارضایتي له دې امله ده چې د ایران په وړاندیز کې د دغه هېواد د اتومي پروګرام په اړه څه نه دي شامل شوي.

تر دې مخکې د سپینې ماڼۍ ویاند هم تایید کړې وه چې ډونالډ ټرمپ او د هغه سلاکارانو د ایران وړاندیز ارزولی دی.

د دوشنبې په ورځ ځینو ایراني او سیمه‌ییزو چارواکو ادعا کړې وه چې د ایران په نوي طرحه کې د هرمز تنګي سمدستي پرانیستل، د جګړې تر پای پورې د اتومي خبرو ځنډول، او د ایران پر بندرونو د سمندري محاصرې پای ته رسول شامل دي.

ډونالډ ټرمپ مخکې خبرداری ورکړی و چې داسې هېڅ وړاندیز به ونه مني چې پکې د ایران د اتومي پروګرام د پای ته رسېدو څرګند ضمانت نه وي شامل.

د اروپایي کمیسیون رئیسې، اورزولا فون در لاین، ویلي چې پر ایران لګول شوي بندیزونه به یوازې هغه وخت لېرې شي چې په دغه هېواد کې «بنسټیز بدلونونه» رامنځته شي.

نوموړې زیاتوي چې اوسمهال به ددغو بندیزونو لیرې کول له وخت مخکې وي .

هغې د دوشنبې په ورځ د ثور په ۷مه په برلین کې یوې غونډې ته وویل: «پر ایران بندیزونه د حکومت له خوا د خلکو د ځپلو له امله لګول شوي دي.»

هغې ټینګار وکړ چې د دې بندیزونو تر لغوه کېدو مخکې باید لومړی په ایران کې اساسي بدلونونه ولیدل شي.

د اروپایي کمیسیون رئیسې دا څرګندونې د جرمني د صدراعظم فردریش مرتس د تېرې جمعې د خبرو په غبرګون کې کړې دي. مرتس ویلي و چې که تهران د جوړجاړي لپاره چمتو وي، اروپایي اتحادیه چمتو ده چې بندیزونه راکم کړي او داسې نه ښکاري چې د اروپا مشران به له دې موضوع سره مخالفت ولري.

ټاکل شوې د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ نن دوشنبه ( د ثور ۷مه) د ایران په اړه بیړنۍ غونډه جوړه کړي.

د ازادۍ راډیو ایراني څانګې راډیو فردا د اکسیوس په حواله ویلي چې ټرمپ به د ملي امنیت او بهرني سیاست له لوړپوړي ټیم سره په خبرواترو کې د راغلي خنډ او راتلونکو احتمالي ګامونو په اړه وغږیږي.

بل لورته یوه امریکایي چارواکي او دوو باخبره سرچینو امریکا ته د ایران د نوي وړاندیز جزییات رسنیز کړي دي.

دغو سرچینو ویلي چې د پاکستان په منځګړیتوب د ایران دغه وړاندیز کې راغلي، اټومي خبرې په بل پړاو کې هغه وخت امکان لري چې لومړی هرموز تنګی خلاص او د امریکا له خوا د ایراني بندرونو محاصره پای ته ورسیږي.

د سرچینو په باور، سپینې ماڼۍ دا وړاندیز ترلاسه کړی، خو معلومه نه ده چې امریکا یې ارزونې ته لیوالتیا لري او که نه.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي که ایران غواړي د جګړې د پای ته رسولو لپاره خبرې وکړي باید له امریکا سره اړیکه ونیسي.

هغه دا خبره یکشنبه له فاکس نیوز سره په یوه ټیلیفوني مرکه کې کړې ده.
ټرمپ ویلي: "هغوی پوهېږي چې په هوکړه کې باید څه شامل وي: هغوی باید اټومي وسلې ونه لري که نه داسې څه لیدنه به ونه شي."

ټرمپ تر دې یوه ورځ مخکې پاکستان ته له ایراني پلاوي سره د خبرو لپاره د خپلو ځانګړو استازیو سفر هم لغوه کړ.

اخوا د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د یکشنبې په ورځ پاکستان ته تر لنډ سفر وروسته مسکو ته تللی دی.

په روسیه کې د ایران سفیر ویلي چې تمه ده عراقچي د دوشنبې په ورځ د روسیې له ولسمشر ولادمیرپوتین سره وګوري.

عراقچي د یکشنبې په ورځ لومړی عمان او بیا پاکستان ته تللی وو.

د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ وایي، په واشنګټن کې د ډزو وروستۍ پیښه به دی د ایران د جګړې له بریا راونه ګرځوي.

هغه د سپینې ماڼۍ د خبریالانو ټولنې له خوا په میلمستیا کې د ډزو له پیښې وروسته خبریالانو ته وویل چې پر ایران بریدونه د هغه هېواد د اټومي پروګرام د مخنیوي لپاره اړین وو.

ټرمپ وویل " هغوی ( ایران) که اټومي وسلې ته رسیدلی وی، سل په سلو کې یې له هغې استفاده کوله."

د امریکا ولسمشر زیاته کړه چې د ډزو پیښه تر هغو چې دی پوهیږي، د ایران له جګړې سره کومه اړیکه نه لري.

ټرمپ د شنبې په ورځ پاکستان ته د خپلو ځانګړو استازو سفر لغو کړ.

دا اعلان وروسته تر هغو وشو چې ټرمپ وویل، په خبرو کې د ایران له دریځه خوښ نه دی او د هغوی وړاندیزونه ورته جالبه نه دي.

دا پیښه د امریکا په وخت د شنبې په شپه له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره د خبریالانو د رسمي مېلمستیا پر مهال وشوه.

دا مېلمستیا د رسنیو د کلني جشن په ترڅ کې جوړه شوې وه او له ۲۰۱۶ کال راهیسې چې ولسمشر ټرمپ په کې واک ته ورسېد، دې مراسمو کې د هغه لومړنی ګډون و.

وسله وال کس چې وروسته ۳۱ کلن کول تامس الن معرفي شو، د کلفورنیا یوه ښوونکی دی.

سي ان ان لیکلي، بریدکوونکي غوښتل سپینې ماڼۍ ته نژدې هغه هوټل ته ننوځي چې همدا مېلمستیا په کې وه.

تراوسه معلومه نه ده چې هغه له ځان سره څه شمېر وسلې درلودې.

پیښه کې یو پولیس ټپی شوی او مراسم ګډوډ شوي دي.