د اوکراین ولسمشر ولودمیر زلنسکي پر اوکراین د روسیې د یرغل د ۴۰۰مې ورځې په مناسبت ویلي، هېواد یې نورو اقداماتو ته ځان تیاروي.

زلنسکي تېره شپه په یوه ویډیويي پیغام کې د روسیې پوځي عملیاتو خلاف کوم اټکل ته اشاره ونه‌کړه.

د اوکراین ولسمشر ویلي پر اوکراین د روسیې د یرغل چې د ۲۰۲۲م کال د فبروري میاشتې پر ۲۴مه پیل شوی، ۴۰۰ ورځې واوښتې.

د هغه په وینا اوکراین، د خارکیف سیمې او خرسون ښار د ځینو برخو د بېرته نیولو دغه راز د بخموت او دونباس سیمې د دفاع لپاره اوږده لار وهلې ده.

که څه هم د اوکراین پوځي قوماندانانو ویلي، چې د پوځي عملیاتو ضد اقدامات دومره لیرې نه‌دي، خو زلنسکي څو ورځې مخکې ویلي وو، چې کییف تر لویو عملیاتو مخکې کافي وسلو ته په تمه دی.

د امریکا د خزانې وزارت د حماس د پوځي څانګې یو غړی، په فرانسه کې مېشت دوه کسان او دوه بنسټونه د بندیزونو په لېست کې شامل کړي دي. امریکا او اروپايي ټولنه حماس یو ترهګریز سازمان بولي.

د امریکا د خزانې وزارت وايي، دغو کسانو او ادارو د څو کلونو په اوږدو کې یوه پېچلې مالي شبکه جوړه کړې وه او د خیریه ادارو په نوم یې له دوو میلیونو ډالرو ډېرې پیسې حماس ته لېږدولې دي.

وزارت وايي، دې شبکې کلونه خپل فعالیتونه پټ ساتلي او هڅه یې کړې چې د چارواکو له څار او پېژندنې ځان لیرې وساتي.

په نویو بندیزونو کې سلیم عبدالله سلیم الزق هم شامل دی چې د امریکا د خزانې وزارت په وینا، په غزه کې د حماس د پوځي څانګې د یوې ډلې مرستیال دی.

د امریکا د خزانې وزارت وايي، هغه یوه مالي شبکه اداره کوله چې د بېلابېلو صرافیو او د ډیجیټلي اسعارو له لارې یې د عزالدین قسام ترمشرۍ لاندې د حماس پوځي څانګې ته د پام وړ پیسې لېږدولې.

د بریتانیا پولیس وايي، دوه ایراني وګړي د منچسټر ښار پر یهودي ټولنې د یوه "ترهګریز" برید د پلانولو په تور نیول شوي دي.

د فرانسپرېس خبري اژانس د راپور له مخې، ۳۶ کلن سلام احمدیان او ۳۴ کلن رحمان صالحي چې د لیورفول او سالفورډ اوسېدونکي دي، د وږي په ۲۹ په منچسټر کې نیول شوي وو.

سکای نیوز راپور ورکړی چې پر دغو کسانو په لګېدلو تورونو کې د لاسي بم د جوړولو لپاره د موادو او وسایلو د برابرولو هڅه هم شامله ده.

پولیسو همداراز ویلي چې په لیورپول او سالفورډ کې یې یو شمېر کورونه پلټلي دي.

پولیسو د دغه برید د پلان په اړه زیات جزئیات نه دي خپاره کړي خو ویلي یې دي چې هغه یې شنډ کړی او خلکو ته نور کوم ګواښ ندی متوجه. ټاکل شوې ده چې دواړه تورن کسان د شنبې په ورځ د وېسټ‌ مېنسټر محکمې ته حاضر شي.

ایران وايي، هغه سړی یې اعدام کړی چې د روان کال د حکومت ضد مظاهرو پر مهال پر پولیسو د د ډزو په ګډون په یو شمېر جرمونو محکوم شوی و.

د ایران قضایه قوې د شنبې په ورځ وویل، سیاوش جمشیدي د امنیتي ځواکونو د په نښه کولو او د ملي امنیت پر ضد د دسیسې په ګډون په څو تورونو د مرګ په سزا محکوم شوی و.

په ایران کې د وروستیو اعتراضونو او جګړې وروسته نیونې او اعدامونه زیات شوي دي.

د امنیستي انټرنشنل د شمېرو له مخې، ایران په ۲۰۲۵ کال کې لږ تر لږه ۲ زره او ۱۵۹ کسان اعدام کړي وو، چې په څو لسیزو کې تر ټولو لوړه شمېره ده. امنیتي انټرنشنل وايي، ایران له چین وروسته د نړۍ د بل هر هېواد په پرتله ډېر کسان اعدام کړي دي.

په جرمني کې په سپټمبر میاشت کې د اګست په پرتله د لومړي ځل لپاره د پناه غوښتونکو شمېر زیات شوی، خو د جرمني د کورنیو چارو وزارت وايي، په ټوله کې د پناه غوښتنو د کمېدو لړۍ لا هم روانه ده.

د جرمني د کډوالو او پناه غوښتونکو فدرالي ادارې "BAMF" په سپټمبر کې د پناه غوښتنې ۵ زره او ۲۷۶ نوي غوښتنلیکونه ترلاسه کړي دي.

د کورنیو چارو وزارت یوې ویاندې د جرمني خبري اژانس "ډي پي اې" ته ویلي، دا شمېر د تېر کال د سپټمبر په پرتله ۴۰ سلنه او د ۲۰۲۴ کال د همدې میاشتې په پرتله ۷۰ سلنه کم دی.

د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر دوبرینت وايي، د پناه غوښتونکو په شمېر کې دا د پام وړ کموالی ښيي چې په ملي او اروپايي کچه نیول شوي اقدامات اغېزمن دي.

بل خوا، په وروستیو میاشتو کې د هغو کسانو د بیاځلي پناه غوښتنو شمېر زیات شوی چې له پخوا راهیسې په جرمني کې اوسېږي. دا زیاتوالی د افغانستان په اړه د اروپايي ټولنې د عدالت محکمې له هغې پرېکړې سره تړاو لري چې د ۲۰۲۴ کال په اکتوبر کې یې کړې وه.

محکمې ویلي وو، افغان ښځې چې هیواد یې له ۲۰۲۱ کال راهیسې د طالبانو تر واک لاندې دی، په ټوله کې د خوندیتوب مستحقې ګڼل کېدای شي.

په فرانسه کې د زده‌کوونکو د لاریونونو له کبله د څه باندې ۵۶۰ ښوونځیو او ښوونیزو مرکزونو فعالیتونه ځنډېدلي دي.

د فرانسې خبري اژانس د جمعې په ورځ راپور ورکړی چې د لېسو زده‌کوونکو تېره اوونۍ په پلازمېنه پاریس کې په ښوونځیو کې د درسي کتابونو، استادانو او کارکوونکو د نه‌شتون له کبله لاریونونه پیل کړل چې وروسته د فرانسې نورو ښارونو ته وغځېدل.

یو شمېر زده‌کوونکو د فرانسې خبري اژانس ته ویلي چې "درسي ساعتونه اوږده او د صنفونو شرایط نامناسب دي".

زده‌کوونکو پر پولیسو تور پورې کړی چې د لاریونونو پر مهال‌يې د دوی پر وړاندې له زوره کار اخیستی دی.

د فرانسې د پوهنې وزیر اډوارډ جیفري ویلي چې د دې لاریونونو مشري د "افراطي ډلو" په لاس کې ده.

پولیسو ویلي چې د لاریونونو له پیل راهیسې ۱۷۰ زده‌کوونکي او لږترلږه ۶۵ د لېسو کارکوونکي او مدیران ټپیان شوي دي.

یو شمېر ښوونځیو اعلان کړی چې خپل درسي بهیر په انلاین توګه پیلوي.

پولیسو د فرانسې خبري اژانس ته ویلي چې په دغو لاریونونو کې يې څه باندې ۲،۰۰۰ کسان نیولي چې د ۹۰ سلنو عمرونه‌يې له ۱۸ ښکته دي.

د راپورونو له مخې، ایران د اګست له پیل راهیسې هره اوونۍ له هرمز تنګي څخه پر تېرېدونکو سوداګریزو بېړیو د بې‌پیلوټه الوتکو شاوخوا ۳۰ او د بېړیو ضد توغندیو ۱۰ بریدونه کړي دي.

نیویارک ټایمز د جمعې په ورځ، د اکتوبر په دوهمه، راپور ورکړی چې د یوه لوېدیځ امنیتي چارواکي د محرمو معلوماتو له مخې، ایران هره اوونۍ لسګونه بې‌پیلوټه الوتکې او توغندي په هرمز تنګي کې پر سوداګریزو بېړیو توغوي، خو ډېری یې خپلو هدفونو ته نه رسېږي.

د دغه چارواکي په وینا، په تېرو ۱۰ ورځو کې لږ تر لږه څلور سوداګریزې بېړۍ د ایران د بریدونو هدف ګرځېدلې دي.

له بلې خوا، د ایران د سپاه پاسداران ویاند حسین محبي د چهارشنبې په ورځ د ایران په دولتي تلوېزیون کې ویلي چې دوی هغه وړې بېړۍ په نښه کوي چې غواړي له هرمز تنګي تېرې شي او د تېرېدو مخه یې نیسي.

رویټرز د انرژۍ د بازار د څارونکو ادارو د معلوماتو له مخې راپور ورکړی چې د سپټمبر په میاشت کې له هرمز تنګي څخه د مایع طبیعي ګاز (ایل‌این‌جي) د لېږدونکو کښتیو شمېر د امریکا او اسرائیل له‌خوا پر ایران د جګړې له پیل راهیسې تر ټولو لوړې کچې ته رسېدلی دی.

د «ایس‌اند‌پي ګلوبل انرژي» د معلوماتو له مخې، د سپټمبر په میاشت کې د مایع ګاز ۱۹ بار وړونکې کښتۍ له هرمز تنګي تېرې شوې چې ۱۳ یې د قطر او شپږ یې د متحده عربي اماراتو وې. کپلر شرکت بیا د دغو کښتیو شمېر ۲۱ ښودلی دی.

له هرمز تنګي د مایع ګاز د لېږد زیاتوالی په داسې حال کې دی چې له دې اوبلارې د تېلو د لېږد کچه هم په وروستیو اوونیو کې لوړه شوې او د راپورونو له مخې، د جګړې له پیل مخکې کچې ته نژدې شوې ده.

تر جګړې مخکې د نړۍ شاوخوا پنځمه برخه اومه تېل او مایع طبیعي ګاز له هرمز تنګي تېرېدل.

د سعودي عربستان په مشرۍ ائتلاف، حوثي یاغیان تورن کړي چې د مدینې منورې د «مسجد نبوي» د برېښنا رسولو پر یوه مرکز یې د بې‌پیلوټه الوتکې برید کړی دی.

ائتلاف ویلي، برید د سې‌شنبې په ورځ شوی او د برېښنا یو ټرانسفارمر یې له کاره غورځولی، خو د ښار د برېښنا پر عمومي شبکې یې اغېز نه دی کړی. د ائتلاف ویاند ترکی المالکي دغه برید تروریستي بللی دی.

حوثیانو د سعودي ائتلاف دا ادعا رد کړې ده. په ورته مهال، ترکیې، پاکستان، قطر او عربي اتحادیې د مسجد نبوي د برېښنا پر مرکز برید غندلی دی.

د امریکا ولسمشر ډونالد ترمپ خبرداری ورکړی چې که څرګنده شي ایران د فلای‌دوبۍ د هغې الوتکې په پېښه کې لاس لري چې اسرائیل ته روانه وه، پر تهران به کلک ګوزار وشي.

ترمپ د پنجشنبې په ورځ، د اکتوبر په لومړۍ نېټه، په سپینه ماڼۍ کې خبریالانو ته وویل چې د هغه د معلوماتو له مخې ښايي د الوتکې د مرستیال پیلوټ او ایران ترمنځ اړیکه موجوده وي، خو په دې اړه لا څېړنې روانې دي.

تر اوسه د ایران د لاس لرلو د احتمال په اړه کوم سند نه دی خپور شوی او د مرستیال پیلوټ د برید د انګېزې په اړه هم څېړنې دوام لري. ایراني چارواکو تر اوسه د ترمپ څرګندونو ته غبرګون نه دی ښودلی.

فلای‌دوبۍ الوتکه چې له دوبۍ څخه تل‌ابیب ته روانه وه، د چهارشنبې په ورځ د پیلوټانو ترمنځ له شخړې او د بېړني پیغام له استولو وروسته د سعودي عربستان د تبوک په هوايي ډګر ته کې ښکته شوه.

د اروپايي اتحادیې د کورنیو چارو وزیرانو د پنجشنبې په ورځ په لوګزامبورګ کې د دغې اتحایې له هېوادونو څخه د بې‌اسناده کډوالو د ایستلو او له نورو هېوادونو سره په دې هکله د همکارۍ په اړه خبرې وکړې.

د ډنمارک د کورنیو چارو وزیر وايي، د کډوالو د ستنولو د مرکزونو د جوړولو هڅې «په ښه توګه پر مخ روانې دي».

ډنمارک، اتریش، یونان، جرمني او هالنډ د دغو مرکزونو د جوړولو امکانات څېړي.

د جرمني د کورنیو چارو وزیر هم د مقدماتي خبرو اترو خبر ورکړی او ویلي یې دي چې هیله لري لومړنی تړون د روان کال تر پایه نهايي شي.

د اروپايي اتحادیې د مهاجرت د چارو مسئول ویلي چې د کډوالو د بېرته ستنولو په برخه کې د دې ټولنې د همکارۍ تمرکز د پاکستان او بنګله‌‌دېش په څېر هېوادونو باندې دی.

د دې طرحې منتقدانو له بشري حقونو څخه د سرغړونو د احتمال او په دغو مرکزونو کې د کډوالو د نامعلوم برخلیک په اړه اندېښنه څرګنده کړې.