په افغانستان کې د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزارت وایي چې، د بهرنیو چارو سرپرست وزیر مولوي امیرخان متقي پرون په کابل کې د افغانستان لپاره د ایران له نوي ټاکل شوي سفیر حسن کاظمي قمي سره وکتل.

د دې وزارت مرستیال ویاند حافظ ضیا احمد تکل پرون په څو ټویټونو کې د دغې کتنې په اړه ویلي، چې ښاغلي متقي ښاغلي قمي ته د ایران د سفیر په توګه د نوې دندې مبارکي وویله او هغه ته یې د ښه ماموریت د ترسره کولو هیله وکړه.

د هغه په خبره په دې کتنه کې د دواړو هېوادو تر منځ په سیاسي او اقتصادي موضوعاتو مفصلې خبرې وشوې او دواړو لوریو د رښتني ګاونډیتوب او دوه اړخیزو مشترکو ګټو د پاللو هوډ څرګند کړ.

د طالبانو د بهرنیو چارو مرستیال ویاند همدارنګه ویلي، چې ښاغلي متقي د ایران د نوي سفیر د دې خبرې په ځواب کې چې باید ایران ته د اوبو حق ورکړل شي وویل، په دې برخه کې د اسلامي امارت دریځ واضح دی او هغه دا چې د افغانستان او ایران ترمنځ د ۱۳۵۱ کال د اوبو معاهدې ته ژمن دی.

خو دې ته په پام چې د بارانونو د کمښت او وچکالۍ له امله اوبه کمې شوي، دا یو عمده لامل دی او د اوبو په ډېروالي سره به دا ستونزه هم هواره شي.

حسن کاظمي قمي به په کابل کې د ایران د سفیر ترڅنګ د افغانستان لپاره د دې هېواد د ولسمشر د ځانګړي استازي په توګه هم دنده مخته وړي.

په جلاوطنۍ کې د افغانستان د کرکټ ښځینه ټیم غړې د کرکټ له نړیوالې شورا ICC غواړي چې ورته اجازه ورکړي چې د افغانستان په استازیتوب نړیوالو لوبو کې ګډون وکړي.

د دې ټیم غړې شفیقه خان چې اوس د اسټرالیا په کانبیرا کې اوسي اې بي سي نیوز ته ویلي چې ICC دې د فوټبال د نړیوال فدراسیون، فیفا په څیرچې له هیواده بهر د افغانستان د فوټبال ښځینه ټیم ته یې اجازه ورکړې، د دوی د کرکټ ټیم ته هم اجازه ورکړي چې په نړیوالو لوبو کې د افغانستان په استازیتوب ولوبیږي. هغې ویلي، د فیفا پریکړې ډیرو افغان ښځو ته له دې پرته چې دوی چیرې ژوند کوي، ډیرې هیلې ورکړي چې کولای شي د خپل هیواد استازیتوب وکړي او هغه څه تعقیب کړي چې ورسره علاقه لري.

تېر کال د کرکټ نړیوالې شورا اعلان وکړ چې له افغانستانه بهرد افغان ښځینه کرکټ لوبډلې د ملاتړ لپاره به یو مالي صندوق او ځانګړې کاري ډله جوړه کړي. د راپور له مخې پرافغانستان د طالبانو له واکمنیدو راهیسې چې ښځې یې په ټولنه کې د ځینو نورو برخو ترڅنګ له ورزش څخه هم منع کړي، په نړیوالو لوبو کې د دې هیواد د کرکټ د ملي لوبډلې د دوامداره لوبیدا سره دا بحث راپورته شوی چې د دې شورا مقررات ایجابوی چې هرغړی هیواد باید د ښځو ملي لوبډله هم ولري.

د مهاجرت نړیوال سازمان IOM وایي وروستیو ناڅاپي سېلابونو چې د سختو بارانونو له امله رامنځته شوي، په ننګرهار کې شاوخوا ۲۰۰۰ کورنۍ اغېزمنې کړې دي. دغو سیلونو کورونو، د ژوند د عاید سرچینو او شخصي توکو ته زیان رسولی دی.

IOM نن دوشنبې پر خپله ایکسپاڼه په یوه بیان کې یوازې دومره ویلي چې دې سازمان اغېزمنو کورنیو ته مرستې برابرې کړي خو د اړتیاوو ارزونې او د نورو مرستو رسولو چارو ته به دوام ورکړي.

د هغې خبرتیا له مخې چې د طالبانو ترکنټرول لاندې د اوبو او انرژۍ وزارت له خوا خپره شوې د ننګرهار په ګډون نن په یوشمیرولایتونو کې د ورښتونو له کبله د سیلابونو د راوتلو اټکل کړی دی.

د بیان له مخې ننګرهار، بلخ، سمنګان، لوګر، میدان وردګ، کابل، پنجشیر، کاپیسا، پروان، لغمان، کونړ، نورستان، بدخشان، تخار، کندز او بغلان ولایتونو کې د ورښتونو اټکل شوی او ویل شوي چې په ځینو ولایتونو کې به د بارانونو کچه لسوملي مترو او په ځینو نورو کې تر دیرش ملي مترو پورې وي.

په داسې حال کې چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د امریکا د سولې وړاندیز ته د تهران ځواب رد کړ او هغه یې "په بشپړه توګه د نه منلو وړ" وباله، د ایران دولتي رسنیو هغه څه خپاره کړل چې ښیي د اسلامي جمهوریت په غوښتنو کې هېڅ نرمښت نه دی راغلی. په دغو غوښتنو کې د جګړې د زیانونو تاوان او د هرمز تنګي کنټرول هم شامل دي.

ټرمپ د مې په ۱۰مه پرخپله ټولنیزه شبکه ټروت سوشیل کې په یوه لنډ بیان کې ولیکل: "ما همدا اوس په اصطلاح د ایران د "استازو" ځواب ولوست. خوښ مې رانغی، په بشپړه توګه د منلو وړ نه دی!"
خو نوموړي دا ونه ویل چې ایا دا به پر ایران د هوايي بریدونو د بېرته پیل لامل شي که نه.
د ټرمپ دغه بیان لږ وروسته له هغې خپور شو چې د ایران نیمه رسمي خبري اژانس تسنیم د ځینو هغو مواردو یادونه وکړه چې د تهران د ځواب شرطونه یې بللي او ویلي و چې د ایران په غوښتنو کې د دې هیواد پر ضد د اوږدمهالو بندیزونو لرې کول، د امریکا د سمندري محاصرې پای ته رسول او د نورو بریدونو د نه کولو تضمینونه شامل دي.

د افغانستان د فوټبال له ۲۰ کلنو کم‌عمره ملي لوبډله سبا سه شنبه له ترکمنستان سره د لوبې ډګر ته ښکته کیږي.

دا لوبه ۲۰۲۶کال د مرکزي اسیا (کافا) سیالیو په لړ کې د افغانستان لومړی لوبه ده.

دغه سیالۍ د تاجیکستان په کوربتوب ‌ د مې له ۱۲مې تر ۱۷مې ترسره کېږي چې د افغانستان، ترکمنستان، تاجیکستان، اوزبېکستان او قرغزستان لوبډلې پکې ګډون کوي.

د دوشنبې په ورځ د (ثور۲۱مه) د افغانستان په یو شمیر ولایتونو کې د وروښتونو له کبله د سیلابونو د راوتو اټکل شوی دی.

د طالبانو په واک کې د اوبو او انرژۍ ورازت دغه وړاندوینه د شنبې په ورځ په یو بیان کې کړې وه.

د بیان له مخې په بلخ، سمنګان، لوګر، میدان وردګ، کابل، پنجشیر، کاپیسا، پروان، ننګرهار، لغمان، کونړ، نورستان، بدخشان، تخار، کندز او بغلان ولایتونو کې د ورښتونو امکانات شته.

په ځینو ولایتونو کې د لسو او په ځینو نورو کې تر دیرش ملي مترو پورې د بارانونو د وریدو اټکل شوی دی.

له دې وړاندې سیلابونو د افغانستان په یو شمیر ولایتونو کې د ځاني تاوانونو سربیره خلکو ته مالي زیانونه هم رسولي وو.

د افغانستان د رسنیو د ملاتړ سازمان امسو په کابل کې د طلوع نیوز د دوو خبریالانو له نیول کیدو وروسته ویلي چې طالبان دې د افغان خبریالانو نیول ودروي.

دغه سازمان د یکشنبې په ورځ د (ثورشلمه) په یوې اعلامیه کې ویلي،"د دقیقو معلومات له مخې منصور نیازی د تیرې پنجشنبې په ورځ د (ثور۱۷مه) او عمران دانش وړمه شپه د (ثور۱۹مه) په کابل کې د طالبانو له خوا نیول شوي دي".

د طالبانو په حکومت کې یوې باخبره سرچینې بیا ازادي راډيو ته د دغو دوو خبریالانو د نیولو کیدو په اړه بې خبره څرګنده کړه.

د امسو په ټکو، تراوسه د دغو دوو خبریالانو د نیول کیدو د لامل او ساتنې د ځای په اړه معلومات نه لري.

اوسمهال د عمران دانش او منصور نیازي په ګډون شپږ نور خبریالان د طالبانو په بند کې دي.

طلوع نیوزخصوصي رسنۍ تایید کړه چې دوه خبریالان یې په کابل کې د طالبانو د چارواکو له خوا نیول شوي دي.

دې رسنۍ پرخپله ایکسپاڼه په یوه بیان کې یوازې دومره ویلي چې چارواکو ورته ویلي چې د اړوندو قانوني پروسو له بشپړیدو وروسته به په دې اړه نور جزیات له دوی سره شریک کړي. طلوع نیوز د نیول شویو خبریالانو نومونه عمران دانش او منصورنیازي یاد کړي چې د نیازي د نیول کیدو راپورونه له تیرو دوو ورځو پرخواله رسنیو کې خپاره شوي و.

د افغانستان د خبریالانو مرکز د مې په درېیمه، د مطبوعاتو د ازادۍ د نړیوالې ورځې په مناسبت، په افغانستان کې د رسنیو د ازادۍ د ځپلو د زیاتېدو او د خبریالانو د پراخو نیونو په اړه اندېښنه څرګنده کړې او ویلي وچې په تېر یوه کال کې لږ تر لږه د خبریالانو د ګواښ ۱۲۷ پېښې او د هغوی د نیولو ۲۰ پېښې ثبت شوې دي، چې یو شمېر یې د طالبانو د حکومت د رسنیزو پالیسیو د نه پلي کولو یا ترې د سرغړونې په تور نیول شوي وو.

د خیبر پښتونخوا په بنو کې د پولیسو پر یوه مرکز موټربم او ډله ییز برید کې لږ تر لږه ۱۴ تنه وژل شوي دي.

رویټرز خبري اژانس د پولیسو د یوه مسول سجاد خان په حواله دغه ارقام خپاره کړي.

راپورونه وایي برید پرون شنبه د پولیسو د مرکز مخته په موټربم سره پيل شو او وروسته یوه ډله نور وسله وال د پولیسو مرکز ته دننه شول.

برید کې د لږ تر لږه ۳ کسانو د ټپي کېدو راپور هم ورکړل شوی دی.

د اتحاد المجاهدین په نوم یوې وسله والې ډلې د برید مسولیت منلی دی.

ټاکل شوې ده چې یکشنبه او دوشنبه د افغانستان په یوشمیر ولایتونو کې سخت ورښتونه وشي او د سیلونو د بهیدو امکانات شته.

دا وړاندوینه د طالبانو د اوبو او انرژۍ وزارت په یوه بیان کې د شنبې په ورځ وکړه.
د دې بیان له مخې په بلخ، سمنګان، لوګر، میدان وردګ، کابل، پنجشیر، کاپیسا، پروان، ننګرهار، لغمان، کونړ، نورستان، بدخشان، تخار، کندز او بغلان کې د ورښتونو امکانات شته.

په ځینو ولایتونو کې د لسو او په ځینو نورو کې تر دیرش ملي مترو پورې د بارانونو د وریدو اټکل شوی دی.

د افغانستان پخوانی ولسمشر حامد کرزی وايي چې د ډیورنډ کرښې ته نژدې پر کلیو بانډو د پاکستان له خوا پوځي او اقتصادي فشارونه زیات شوي او داسې ښکاري چې د دې فشارونو هدف دا دی چې سیمه ییز خلک وهڅوي چې د امنیتي ستونزو او نورو مسایلو د حل لپاره اړوندو پاکستاني ادارو ته مراجعه وکړي.

ښاغلي کرزي د شنبې په ورځ په ایکسپاڼه کې دا هم ولیکل چې د وضعیت په پایله کې، د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د یو شمیر قومي مشرانو ترمنځ د "سولې تړون" په نوم اسناد لاسلیک شول، او د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت په رسمي ډول د دې تړون تایید او هرکلی وکړ.

کرزی وایي چې دا پرمختګونه د پاکستان لخوا د ډیورنډ فرضي کرښې د مشروعیت لپاره یوه هڅه او د افغانستان د ملي حاکمیت پر ضد یو عمل دی.

د نورستان او د ډیورنډ کرښې پورې غاړې قومي مشرانو د وري په څلرویشتمه جرګه وکړه، بیا دوې اونۍ وروسته د کونړ او د باجوړ او مومندو مشرانو جرګه وکړه. په دې جرګو کې پریکړه وشوه چې په سیمه کې به اوربند وي او د افغانستان او پاکستان ځواکونه به سرغړونه نه کوي.