افغانستان
ملګري ملتونه د ژمي تر اخره څه باندې ۱۵ میلیونه افغانانو سره مرستې کوي
د ملګرو ملتونو د خوړو نړیوال پروګرام ژمنه کوي چې د ژمي تر اخره به له څه باندې ۱۵ میلیونه افغانانو سره په افغانستان کې د خوراکي موادو مرستې وکړي.
په افغانستان کې د ډبلیو ایف پي ویاند وحید الله اماني ازادي راډیو ته وویل: "د خوراکي توکو په دغو مرستو کې د یوسل او پنځوس زره ټنه شاوخوا د خوراکي موادو ذخیره کول په هغو لرې پرتو سیمو کې شامل دي چې د ژمي په موسم کې یې لارې بندېږي."
نن د اکټوبر ۱۶مه د خوړو نړیواله ورځ ده.
په افغانستان کې د راپورونو له مخې تر ۱۹ میلیونه ډېر کسان بشپړ خواړه نه لري او ۶ میلیونه افغانان د قحطۍ په درشل کې دي.
د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ
تاجکستان له افغانستان سره د ګډ بازار د جوړولو وړاندیز کړی
تاجکستان غواړي له افغانستان سره پر پوله ګډ بازار جوړ کړي، څو د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري او اقتصادي همکاري پراخه شي.
دا وړاندیز په کابل کې د تاجکستان سفیر سعدي شریفي د چهارشنبې په ورځ د طالبانو د سوداګرۍ او پانګونې خونې له مشر سید کریم هاشمي سره په کتنه کې مطرح کړی دی.
شریفي ویلي، د دغه بازار جوړېدل به د دواړو هېوادونو سوداګرو او وګړو ته د سوداګرۍ او اقتصادي راکړې ورکړې نوي فرصتونه برابر کړي.
طالبان وايي په شپږو میاشتو کې یې تر ۸۲۷ زره ډېرې الکترونیکي تذکرې وېشلي
د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان د احصائیې او معلوماتو ملي ادارې ویلي چې د روان لمریز کال په لومړیو شپږو میاشتو کې یې په ټول هېواد کې ۸۲۷ زره او ۶۰ الکترونیکي تذکرې وېشلې دي.
دې ادارې د سېشنبې په ورځ په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې په دې موده کې ۶۰۰ زره او ۵۴۶ نارینهوو او ۲۲۶ زره او ۵۱۴ ښځو الکترونکي تذکرې ترلاسه کړې دي.
د ادارې د شمېرو له مخې، په ټول هېواد کې د الکترونیکي تذکرو د وېش د بهیر له پیل راهیسې نږدې ۱۸.۳ میلیونه الکترونکي تذکرې وېشل شوې دي.
په خبرپاڼه کې راغلي چې اوسمهال خلک په افغانستان کې د اسان خدمت له ۸۷ مرکزونو او د متحده عربي اماراتو په ابوظبي کې له یوه بل مرکز څخه د الکترونکي تذکرو اړوند خدمتونه ترلاسه کولای شي.
تر نیمایي ډېر بېځایه شوي او بېرته ستانه شوي افغان ماشومان کافي خواړه نهلري
د ماشومانو د خوندیتوب سازمان (سېف د چلډرن) مؤسسې په یوه تازه راپور کې ویلي، په افغانستان کې کابو ۵۵ سلنه هغه ماشومان چې بېځایه شوي یا بېرته هېواد ته ستانه شوي، د کورونو پرېښودو او نورو کړکېچونو له امله د کافي خوړو د نهوررسېدو ستونزه لري.
د دې مؤسسې د موندنو له مخې چې پرون چهارشنبې یې خپرې کړي، ۴۱ سلنه ماشومانو ویلي چې روغتیايي وضعیتیې خراب شوی او ۳۸.۳ سلنه د پنځو او ۱۷ کلونو ترمنځ ماشومان په کارونو بوخت شوي دي.
دا څېړنه په اوو ولایتونو کې له ۸۲۴ ماشومانو او د کورنیو له ۸۳۸ سرپرستانو سره د مرکو پر بنسټ شوې ده.
راپور ښيي چې ۳۷.۲ سلنه ماشومانو د زدهکړو د سویې د خرابېدو او ۳۸.۳ سلنه کورنیو د ماشومانو د رواني او عاطفي وضعیت د خرابېدو خبر ورکړی دی.
د راپور له مخې، له هرو 10 ماشومانو نږدې نهو یې خوراکي مرستې ته اړتیا لرله، خو یوازې ۷.۵ سلنه ماشومانو په خپل اوسني استوګنځي کې بشري مرستې ترلاسه کړې دي.
دا راپور په داسې حال کې خپرېږي چې د ملګرو ملتونو د شمېرو له مخې، د ۲۰۲۳ کال له سپټمبر څخه د ۲۰۲۶ کال تر اکټوبر پورې له ایران او پاکستان څخه څه باندې ۶.۶۷ میلیونه افغانان بېرته هېواد ته ستانه شوي دي.
په مادرید کې د افغان ښځو څلورمه غونډه جوړېږي
د افغان ښځو لپاره د ښځو بنسټ وايي، «زموږ غږ واورئ» څلورمه غونډه به د نومبر په ۲۲ او ۲۳مه د هسپانیا د بهرنیو چارو وزارت په همکارۍ د دغه هېواد په پلازمېنه مادرید کې جوړه شي.
د ښځو بنسټ د چهارشنبې په ورځ وویل، د غونډې اصلي موضوع به د عدالت او سولې په ټینګښت کې د افغان ښځو مشري او حساب ورکونه وي.
په دې غونډه کې به افغان ښځې، ډیپلوماتان، د ملګرو ملتونو استازي، د بشري حقونو کارپوهان او مدني فعالان ګډون وکړي.
د هسپانیا د بهرنیو چارو وزیر، خوسې مانوېل البارس، به هم غونډې ته وینا وکړي.
هسپانیا په تېرو کلونو کې هم د افغان ښځو په ملاتړ د غونډو کوربهتوب کړی دی.
د غونډې ګډونوال به د نجونو پر زدهکړو، د ښځو پر اقتصادي پیاوړتیا، عدالت، د ښځو پر حقونو او د افغانستان د سولې په بهیر کې د هغوی پر ونډې خبرې وکړي.
نړیوال بانک: د افغانستان اقتصاد به روان کال ۳ سلنه وده ولري خو د هر وګړي اقتصادي تولید به بیاهم کم وي
د نړیوال بانک تازه راپور له مخې، تمه کېږي چې د افغانستان اقتصاد به په ۲۰۲۶ کال کې د ښو کرنیزو حاصلاتو له امله ۳ سلنه وده وکړي.
خو راپور دا اټکل هم کوي چې د هر وګړي اقتصادي تولید به د نفوسو د ۶،۶ سلنې احتمالي زیاتوالي له امله ۳،۳ سلنه راکم شي چې دا به په تېرو درېیو پرله پسې کلونو کې د هر وګړي د اقتصادي تولید درېیم کلنی کموالی وي.
راپور زیاتوي چې سره لدې چې سږني حاصلات ښه و خو بیاهم د روان ۲۰۲۶ کال په سپټمبر او اکتوبر میاشتو کې تخمینا ۱۵.۹ میلیونه کسان د خوړو له سختې ناامنۍ سره مخ وو.
راپور وړاندې وايي په داسې حال کې چې پاکستان سره سوداګریزې لارې تړل شوي دي د افغانستان شاوخوا ۹۷ سلنه واردات دمنځنۍ اسیا او ایران له لارو ترسره کیږي او صادرات دروان ۲۰۲۶ کال د اپریل او سپتمبر میاشتو ترمینځ موده کې نسبت تیرکال ته څه دپاسه ۱۵ سلنه راکم شوي دي.
راپور د ژوندانه د کچې د ښه والي لپاره څو لومړیتوبونه په ګوته کوي، چې پکې د سوداګرۍ لپاره د ډاډمنو لارو تامین، هغو ولایتونو کې د کاري فرصتونو پراخول چې ګڼ شمیر ستانه شوي کډوال په کې میشت شوي ، او د ښځو او نجونو په زده کړو او کار محدودیتونه لیرې کول ، شامل دي .
ملګرو ملتونو افغانستان ته ۴۸ میلیونه ډالره بېړنۍ بشري مرسته ځانګړې کړه
ملګرو ملتونو په افغانستان کې له شاوخوا ۸۲۴ زره اړو کسانو سره د بېړنیو بشري مرستو لپاره ۱۸ میلیونه ډالر ځانګړي کړي دي.
د ریلیفوېب د سې شنبې د ورځې د راپور له مخې، دغه بودجه د ملګرو ملتونو د بشري مرستو مشر ټام فلېچر منظور کړې، څو د ژمي له رارسېدو مخکې له هغو کورنیو سره مرسته وشي چې له بېوزلۍ، د خوراکي توکو له کمښت او نورو سختو شرایطو سره مخامخ دي.
دغه پیسې به د خوړو، روغتیا، تغذیې، سرپناه، پاکو اوبو او نورو اړینو خدماتو په برخو کې ولګول شي.
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږي کوونکي برونو لومارکي ویلي، دا مرستې به تر ټولو زیانګالو ټولنو ته ورسېږي، خو ټینګار یې کړی چې د مرستو په رسولو کې د ښځو په مشرۍ د بنسټونو ونډه هم اړینه ده.
د راپور له مخې، ملګرو ملتونو د افغانستان د بشري مرستو له صندوقه هم ۳۰ میلیونه ډالر ځانګړي کړي چې په دې سره د نویو مرستو ټولټال ۴۸ میلیونه ډالرو ته رسېږي.
دا اقدام داسې مهال کېږي چې د ملګرو ملتونو د اټکل له مخې، په ۲۰۲۶ کال کې په افغانستان کې شاوخوا ۲۱،۹ میلیونه کسان بشري مرستو ته اړتیا لري.
عدالت ته د جنګي جرمونو د افغان قربانیانو د نهرسېدو په اړه اندېښنې
د بشري حقونو څار سازمان (هیومن رایټس واچ) خبرداری ورکړی چې د جرمونو د نړیوالې محکمې (ایسيسي) وروستۍ پرېکړه ښايي په افغانستان کې عدالت ته د امریکايي ځواکونو او د پخواني افغان حکومت د ځواکونو د ادعا شویو جنګي جرمونو د قربانیانو لاسرسی محدود کړي.
دغه سازمان د سې شنبې په ورځ «د لړم په ۲۶مه» په خپله وېبپاڼه کې په یوه اعلامیه کې ویلي چې محکمې د نومبر په ۱۲مه، د څېړنو د نهپرمختګ له امله، د ۲۰۲۱ کال په اګسټ کې د طالبانو له بیا واکمنېدو مخکې د ترسره شویو جرمونو اړوند قضیه عملاً تړلې ده.
خو د محکمې د قاضیانو د پرېکړې له مخې، د طالبانو د ادعا شویو جرمونو په اړه جلا روانې څېړنې دوام لري.
د بشري حقونو څار سازمان د نړیوال عدالت مشرې لېز ایونسن ویلي، دا پرېکړه ښايي د امریکايي او پخوانیو افغان حکومتي ځواکونو د ادعا شویو جرمونو د حساب ورکولو پر وړاندې نور خنډونه رامنځته کړي.
د جرمونو د نړیوالې محکمې څارنوالۍ د نومبر په ۱۳مه د دې پرېکړې د استېناف او د پلي کېدو د ځنډولو غوښتنه کړې ده.
د بشري حقونو څار سازمان وايي، د افغانستان د اوږدې جګړې پر مهال د امریکايي ځواکونو، «سيایاې»، پخوانیو افغان حکومتي ځواکونو، طالبانو او د اسلامي دولت ډلې یا داعش د خراسان څانګې لهخوا د جنګي جرمونو او د بشریت ضد جرمونو ادعاوې مستندې شوې دي.
د زېمبابوې کرکټ لوبډلې د افغانستان پر وړاندې دوهمه ټېسټ لوبه وګټله
د زېمبابوې د کرکټ ملي لوبډلې د افغانستان پر وړاندې دوهمه او وروستۍ ټېسټ لوبه د ۵۷ منډو په توپیر وګټله.
دغه لوبه د سې شنبې په ورځ «د لړم په ۲۶مه» د متحده عربي اماراتو په شارجه کې پای ته ورسېده.
زېمبابوې په لومړۍ پاڼۍ کې ۳۳۹ او په دوهمه کې ۲۹۵ منډې وکړې او افغانستان تهیې د ۴۱۸ منډو هدف وټاکه.
افغانستان په لومړۍ پاڼۍ کې ۲۱۷ او په دوهمه کې ۳۶۰ منډې وکړې او لوبهیې وبایلله.
د افغانستان په دوهمه پاڼۍ کې نصیر خان معروفخېل ۱۰۱ ناسوځېدلې منډې وکړې او افسر ځاځي ۸۷ منډې جوړې کړې.
نصیر خان معروفخېل د زېمبابوې په لومړۍ پاڼۍ کې د اوو لوبغاړو په سوځولو هم ځلېدلی و.
د افغانستان او زېمبابوې ترمنځ لومړۍ ټېسټ لوبه بېپایلې یا مساوي پای ته رسېدلې وه.
د سویس او ناروې سفیرانو د افغانستان لپاره د بریټانیا له ځانګړي استازي سره د افغانستان په اړه خبرې کړي
د سویس او ناروې سفیرانو د افغانستان لپاره د بریټانیا له ځانګړي استازي ریچارډ لیندسي سره په افغانستان او سیمه کې د روان وضعیت په اړه خبرې کړي دي.
د پاکستان په پلازمینه اسلام اباد کې د سویس سفارت پرون دوشنبې پر خپلې ایکس پاڼې لیکلي چې "په افغانستان کې ثبات د سیمې په ګټه دی".
وړاندې راغلي چې دې موخې ته رسیدل د سیمو هېوادونو او نړیوالې ټولنې ترمنځ همغږۍ او خبرو اترو ته اړتیا لري.
لیندسي پاکستان ته له سفر څه موده مخکې افغانستان ته تللی و.
د طالبانو حکومت پرون په یو بیان کې وویل چې لیندسي هڅه کوي د طالبانو او پاکستان ترمنځ شته اختلافات حل او خبرو اترو ته زمینه برابره کړي.
څه باندې یو کال کیږي چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ ټولې سوداګریزې لارې تړل شوي او پاکستان وخت ناوخت د ختیځو ولایتونو سربیره پر جنوبي او مرکزي ولایتونو هوايي بریدونه کوي.
قطر او ترکیې څو ځلې هڅه وکړه چې د طالبانو د حکومت او پاکستان ترمنځ د سولې د خبرو منځګړیتوب وکړي.
اوچا: په افغانستان کې د بشري مرستو په رسونه کې لاسوهنو او نورو محدودیتونو پر دغه بهیر منفي اغیز کړی
د ملګروملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر اوچا وايي چې په افغانستان کې د بشري مرستو په رسونه کې لاسوهنو او نورو محدودیتونو پر دغه بهیر منفي اغیز کړی دی.
اوچا نن سه شنبې پر خپلې ایکس پاڼې لیکلي چې اړونده بنسټونو یې په تیره اکټوبر میاشت کې د بشري مرستو د رسونې پر بهیر د محدودیتونو ۲۹ قضیې ثبت کړي دي.
د اوچا په ټکو دا پېښې په سپټمبر میاشت کې ۳۰ قضیې وې.
اوچا په سپټمبر میاشت کې د افغانستان په لویدیځ کې د نژدې ۹۰ سلنه مرستندویه بنسټونو وضعیت ارزول وو چې دغو بنسټونو ښځو او نجونو ته د بشري مرستو د رسونې په برخه کې له ستونزو شکایتونه درلودل.
د طالبانو حکومت په څه باندې تیرو پنځو کلونو کې د یوناما په ګډون په ډیر شمیر دولتي او غیردولتي ادارو کې د ښځو پر کار بندیز لګولی دی.
دا بندیزونه په داسې حال کې دي چې د ملګروملتونو ادارو په افغانستان کې د خوړو د شدیدې ناامني خبرداری ورکړی دی.