د ترکیې د انادولو خبري اژانس د راپور له مخې، دا افغانان، چې په غیرقانوني ډول ترکیې ته تللي، په چارتر الوتکو کې بېرته افغانستان ته استول کېږي.

ترکیې تر دې وړاندې هم سلګونه افغان پناه غوښتونکي د هوا له لارې افغانستان ته استولي دي.

په همدې حال کې ترک چارواکي وايي چې په خپله خوښه له ستنېدونکو افغانو سره د دوی په خپل هېواد کې د کارموندنې په شمول راز راز مرستې کوي او له کله چې یې دا پروژه پیل کړې، ترکیې ته د افغانانو د پناه وړلو بهیر ټکنی شوی دی.

ډېری ځوانانو د بېکارۍ له امله، ايران، پاکستان او ترکيې هېوادونو ته له ناقانونه لارو ځي چې هلته نيول کېږي او بېرته افغانستان ته استول کېږي.

د طبیعي پېښو پر وړاندې د مبارزې ملي اداره وايي،" په تیرو ۲۴ساعتونو کې په ټولو افغانستان کې د وروښتونو له کبله ۶ کسان مړه او ۷ نور ټپیان شوي دي".

د دې ادارې د اطلاعاتو او نشراتو رییس یوسف حماد نن چهارشنبې په یوه ویډيو پیغام کې دغه تازه ارقام اعلان کړل.

بل پلو، د هوا پیژندې ادارې نن سهار په راتلونکو دریو ورځو کې د افغانستان په ډیر شمیر ولایتونو کې د سیلابونو د جاري کیدو خبرداری ورکړی.

همدارنګه دې ادارې نن چهارشنبې د افغانستان په ۱۲ ولایتونو کې د باران د وریدو اټکل هم کړی وو.

په ایجین سمندرګي کې د یوې کښتۍ د ډوبیدو په پېښه کې ۱۹افغان کډوال مړه شوي دي.

د ترکیې د سمندري ځواکونو ګارد نن چهارشنبې وویل،"دغه افغان کډوال په یوې بادي کښتۍ سپاره وو چې ډوبه شوه".

په سیمه کې د ژوغورنکو ډلې ویلي،" له اوبو ۱۸جسدونه راوستل شوي او په کښتۍ کې ۲۱نور سپاره کسان ژوندي ژوغول شوي دي".

ویل کیږي چې یو کډوال نادرکه دی.

د ترکیې ساحلي ګارډ د کښتې د ډوبیدو علت د سمندر نامناسبه هوا او توپان یاد کړی.

د طالبانو په واک کې د هوا پیژندې ادارې په راتلونکو څو ورځو کې د افغانستان په ډير شمیر ولایتونو کې د وروښتونو له کبله د سیلابونو د جارې کیدو خبر ورکړی.

دغې ادارې نن چهارشنبې د (حمل۱۲مه) پر خپلې ایکس پاڼې لیکي، " په راتلونکو دریو ورځو کې د افغانستان په ډیرو سیمو کې د باران اندازه له لسو تر ۱۵ملي مترو پورې اټکل شوې ده".

د هوا پیژندنې ادارې له خلکو غوښتي چې سیندونو او سیلابي سیمو ته له ورتګ څخه ډډه وکړي.

دا خبرداری په داسې حال کې دی چې نن د افغانستان په ۱۲ولایتونو کې د باران د وریدو اټکل شوی دی.

د افغانستان په ۱۲ولایتونو کې د وروښتونو اټکل شوی دی.

د طالبانو تر واک لاندې د ترانسپورت او هوايي چلند وزارت د هوا پیژندنې ریاست چهارشنبې د (حمل ۱۲مه) په هرات، فراه، نیمروز، هلمند، کندهار، ارزګان، زابل، غزنی، میدان وردک، دایکندی، غور، بادغیس، فاریاب، جوزجان، پروان، لوګر، پکتیکا، پکتیا او خوست ولایتونو کې د باران د وریدو اټکل کړی دی.

د باران کچه له لسو تر ۵۰ ملي مترو پورې اټکل شوې ده.

په بیان کې د سالنګونو په ګډون د افغانستان په غربي، جنوبي او جنوب خیتځ ولایتونو کې د سختو بادونو خبرداری هم ورکړل شوی دی.

دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو حکومت وايي، د وروستیو وروښتونو او سیلابونو له کبله د افغانستان په بیلابیلو ولایتونو کې ۲۸کسان مړه او ۴۹ نور ټپیان شوي وو.

د ناروې د کډوالو شورا د هغوو افغان کډوالو لپاره د فورې مرستې غوښتنه کړې چې په ایران کې د جګړې د پیل راهیسې بیرته افغانستان ته ستانه شوي دي.

په سیمه کې د دې شورا مشر محمد شفیق پویل وايي،"په ایران د جګړې د پیل راهیسې ۲۸زره افغان کډوال بیرته افغانستان ته راستانه شوي دي".

هغه پر خپلې ایکس پاڼې د سه شنبې په ورځ لیکي،" ډیر شمیر دغو افغان کډوالو خپله ټوله شتمني ایران کې پریښې او په خالي لاس راستانه شوي دي".

د هغه په ټکو،"دغه کډوال سرپناه، پاکو اوبو او د ژوند نورو اساسي خدمتونو ته اړتیا لري".

په ایران کې د جګړې په پیل سره په دې هېواد کې میشتو افغان کډوالو ازادي راډیو سره خبرو کې د خپل بې برخلیک توب په اړه انديښنې شریکې کړي دي.

په پېښور کې د سولې يوې جرګې له طالبانو او پاکستان څخه غوښتي چې تاوتريخوالی کم کړي او بېرته خبرو ته را وګرځي.

دا جرګه نن (سې شنبې) په داسي حال کې جوړه شوه چې د دوو هیوادونو ترمنځ د دیورند کرښې په اوږدو کې ترینګلتیا لا هم دوام لري.

له پېښور څخه د ازادي اروپا/ ازادې راډیو د مشال څانګې د خبریال د راپور له مخې، د جرګې ګډونوالو، چې قومي مشران، ديني عالمان، سياسي څېرې او د مدني ټولنې غړیو پکې برخه لرله، له دواړو لورو وغوښتل چې خبرو ته لومړيتوب ورکړي او له نورو پوځي شخړو ډډه وکړي.

د جرګې جوړوونکو وويل چې د پېښور جرګه د خبرو او باور جوړونې لپاره د يوې فضا د رامنځته کولو په هدف دایره شوې ده. دا جرګه د مدني ټولنې له لوري تنظيم شوې وه، چې د پاليسۍ بدلون او ټولنيز يووالی غواړي، او پکې د خيبر پښتونخوا او سرحدي سيمو استازو ګډون کړی و.

د جرګې جوړوونکو له طالبانو هم وغوښتل چې په خپله خوا کې هم ورته جرګه راوبولي، تر څو د تاوتريخوالي د کمولو هڅې پياوړې شي.

له طبیعي پېښو سره مبارزې ملي اداره وايي چې د بارانونو، سېلونو، د غرونو د ښويېدو او تندر له امله په تېرو څه باندې ۲۴ ساعتونو کې د افغانستان په بېلابېلو ولايتونو کې ۱۴ تنه مړه شوي دي.

دې ادارې نن سې‌شنبه (۱۱ حمل) په ایکسپاڼه کې په يو پوسټ کې ويلي چې ۱۷ نور کسان ټپيان شوي او شاوخوا ۴۸۰ کورونه په بشپړ او يا جزوي ډول ويجاړ شوي دي.

په خبر کې زياته شوې چې د دغو پېښو له امله تر ۶۰۰ زياتې کورنۍ زيانمنې شوې دي.

طالبانو د دوشنبې په ورځ ويلي و چې په تېرو څلورو ورځو کې لږ تر لږه ۲۸ کسان د سختو بارانونو او سېلونو له امله په ۲۵ ولايتونو کې مړه شوي او ۴۹ نور ټپيان شوي دي.

د تورخم دروازه نن غرمه له پاکستان څخه خپل هیواد ته د افغان کډوالو د ستنېدو لپاره پرانیستل شوه.

په ننګرهار کې طالب چارواکو هم تایید کړه چې د تورخم دروازه د کډوالو پر مخ بېرته پرانېستل شوې ده.

د ننګرهار د اطلاعاتو او کلتور رياست د اطلاعاتو آمر قريشي بدلون ويلي چې دا لاره نن سې‌شنبه (۱۱ حمل) يوازې هغو کډوالو ته پرانیستل شوې چې له پاکستان څخه افغانستان ته راستانه کېږي.

د تورخم دروازه د تېرې اوونۍ د پنجشنبې په ورځ هم د کډوالو د ستنېدو لپاره پرانیستل شوې وه، خو په نامعلوم علت څو ساعته وروسته بېرته د پاکستان له لوري وتړل شوه.

د افغانستان او پاکستان ترمنځ د تګ راتګ لارې، چې تورخم هم پکې شامل دی، له څو مياشتو راهيسې د ترانزيټ او د مسافرو د تګ راتګ پر مخ بندې دي.

په کاپيسا ولايت کې د طالبانو د طبيعي پېښو پر وړاندې د مبارزې ادارې رئيس محمد صابر احمد ويلي چې د وروستيو سېلونو له امله په دې ولايت کې شاوخوا ۴۰ کورونه او سلګونه جريبه کرنيزه ځمکه ویجاړه یا زيانمن شوې ده.

د هغه په وينا، دغه کورونه د مرکز کاپيسا په شاوخوا کليو لکه کوز بلوچ‌خېل، بر بلوچ‌خېل، چوني، محمودخېل، قصابان، هروکي او کره‌تاز کې يا په بشپړ ډول ويجاړ شوي او يا هم جزوي زيان ورته اوښتی دی.

نوموړي زياته کړې چې د کورونو تر څنګ، په دې ولايت کې په بېلابېلو ولسواليو کې سلګونه جريبه کرنيزه ځمکه او لسګونه د اوبو ويالې هم له منځه تللې دي.

په وروستۍ کابو یوه اوونۍ کې د افغانستان په ګڼو ولایتونو کې شدید بارانونه اورېدلي او له کبله یې د سرومال تاوانونه اوښتي دي.

د لومړنيو شمېرو له مخې، په تېرو پنځو ورځو کې د سختو بارانونو، سېلابونو، د مځکې ښوییدو او تندر له امله په بېلابېلو ولايتونو کې لږ تر لږه ۲۸ تنه مړه او ۴۹ نور ټپيان شوي دي.

په افغانستان کې د روسیې د سوداګرۍ مرکز ویلي چې د طالبانو حکومت غواړي هر کال له روسیې څخه دوه میلیونه ټنه سون توکي واخلي.

روسي رسنیو د دې مرکز د مشر رستم خبیبولین له قوله راپور ورکړی چې دا تړون به ډیر نږدې وخت کې د کازان ښار کې لاسلیک شي، خو دقیقه نېټه یې ښودلې نه ده.

ویل شوي چې د دې تړون له مخې به افغانستان د روسیې له سترو نفتی شرکتونو څخه مایع ګاز او پټرول اخلي.

تر دې مخکې، د افغانستان په چارو کې د روسیې د ولسمشر ځانګړي استازي ضمیر کابلوف ویلي وو چې د طالبانو حکومت له روسیې څخه د سون توکو اخیستلو ته لېوالتیا لري او د انرژۍ صادرات د دواړو خواوو د خبرو اترو په اجنډا کې شامل دي.

روسیه یوازینی هېواد دی چې په افغانستان کې یې د طالبانو حکومت په رسمیت پېژندلی دی.