ځايي مسؤلين وايي، د ميدان وردګ ولايت د چک ولسوالۍ د زمان خېلو او لوړ کلي تر منځ د اوبو په سر را ولاړې شوې شخړې په پايله کې لږ تر لږه يو تن وژل شوی دی.

ددغه ولایت د امنیه قوماندانۍ ویاند مولوي ضیالحق حسان ازادي راډيوته وویل، امنیه قوماندان شیخ محمد شریف حليمي سیمې ته رسېدلی دی.

نوموړی وايي، د پېښې په اړه څېړنې روانې دي او ښکېلو کسانو ته به د شرعت په چوکاټ کې سزا ورکول شي.

له سيمې د ازادي راډيو خبريال وايي، چې خلکو اعتراض هم کړی دی او د عدالت غوښتنه يې کړې.

د افغانستان د ازموینو ملي ادارې اعلان وکړ چې د ۱۴۰۵ کال د کانکور ازموینې څلورم او وروستی پړاو به دا اونۍ ترسره شي.

د افغانستان د ازموینو ملي ادارې د شنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې وویل چې د تیرو دریو پړاوونو غیرحاضر زده کوونکي، د اقوام او قبایلو ښوونځیو فارغین، د کابل ولایت دیني مدرسو فارغین، د څوارلسم ټولګي زده کونکي او د شپې پوهنځي زده کوونکي په دې څلورم پړاو کې برخه اخیستلی شي.

د اعلامیې له مخې د کانکور د دې مرحلې د برخه والو د بایومیټریک معلوماتو د ثبت پروسه پيل شوې ده او د کانکور ازموینه به د جمعې په ورځ( د جون ۱۲ مه) په کابل پوهنتون کې ترسره شي.

د افغانستان د ازموینو ملي اداره زیاتوي چې د ننګرهار، لغمان، کندهار، هلمند، فراه او نیمروز ولایتونو د څوارلسم ټولګي زده کونکو لپاره ځانګړې ازموینه به د ۱۴۰۵ کال د کانکور ازموینې د څلورو پړاوونو له بشپړیدو وروسته په جلا توګه ترسره شي.

دا ځل هم د تیرو نژدې پنځو کلونو په څیر نجونو ته اجازه نه ده ورکړل شوې چې د کانکور امتحان ورکړي.

افغان ابدالیان کرکټ لوبډله روانه اونۍ په سریلانکا کې د کوربه هیواد او هند له الف لوبډلو سره درې اړخیزې لوبې پیلوي.

د افغانستان کرکټ بورډ خبر ورکړ چې افغان ابدالیان لوبډله د شنبې په ورځ د کابل له هوایي ډګره سریلانکا ته ولاړه.

د افغانستان، سریلانکا او هند تر منځ یو ورځنۍ سیالۍ سه شنبه پیلیږي او د جون تر یو ویشتمې دوام کوي.

د افغان ابدالیان لمړۍ لوبه د پنجشنبې په ورځ د هند له الف لوبدلې سره ده.

د په ملګروملتو کې د کاناډا استازولۍ اعلان کړی چې د افغانستان د ملګرو ډلې غونډه یې د جمعې په ورځ د ملګروملتو د افغانستان د مرستندوی ماموریت او د سره صلیب د نړیوالې کمېټې د استازو په ګډون جوړه کړې ده.

په دې غونډه کې د افغانستان سیاسي، اقتصادي او بشري وضعیت او همداراز د بشري حقونو حالت وارزول شو.

د کاناډا استازولۍ ویلي چې نړیوالو استازو د افغانستان د روان اقتصادي بحران، د ښځو او نجونو پر حقونو د محدودیتونو او د بشري مرستو د اړتیاوو په اړه بحثونه وکړل.

د افغانستان د ملګرو ډله یو مهم ډیپلوماتیک چوکاټ بلل کېږي چې هدف یې د افغانستان د ثبات او پرمختګ لپاره د بېلابېلو هېوادونو د دریځونو او اقداماتو همغږي کول دي.

کاناډا، چې د دې ډلې له فعالو غړو څخه ده، د افغانستان د بشري وضعیت په اړه د نړیوالې ټولنې د پاملرنې په رااړولو کې مهم رول لوبوي.

د خوړو نړیوال پروګرام (WFP) خبرداری ورکړی چې په ۲۰۲۶ کال کې به شاوخوا ۱۷.۴ میلیونه افغانان د خوړو له شدید کمښت سره مخامخ شي او نژدې ۴.۹ میلیونه میندې او ماشومان به په خوارځواکۍ اخته وي.

د دې ادارې د راپور له مخې، افغانان لا هم د نړۍ له تر ټولو سخت بشري او غذایي بحران سره لاس و ګرېوان دي. څلوېښت کلنې جګړې، اقتصادي ستونزو، پراخې بېوزلۍ، وچکالیو او طبیعي پېښو د افغانستان د خلکو د ژوند شرایط لا پسې خراب کړي دي.

د خوړو نړیوال پروګرام ویلي چې ښځې او نجونې د دې بحران تر ټولو زیاتې زیانمنې دلې دي او د بودجې کمښت د مرستو رسولو وړتیا محدوده کړې ده.

دا اداره ټینګار کوي چې که نړیوالې مرستې زیاتې نه شي، د خوړو او بشري مرستو پروګرامونه به لا ډېر کم شي.

ازبکستان ویلي چې د ټرانس‌افغان دهلېز د اقتصادي او تخنیکي امکان‌سنجۍ د چمتو کولو چارې فعال پړاو ته داخلې شوې او تمه ده چې دا بهیر د روان میلادي کال تر پایه بشپړ شي.

د ازبکستان د پانګونې، صنعت او سوداګرۍ وزارت مرستیال شوکرت ګولیاموف دا خبره پرون په تاشکند کې د ترمذ د دوهمې غونډې په ترڅ کې وکړه.

د هغه په وینا، د پروژې لپاره ساحوي سروې او تخنیکي ارزونې هم پیل شوې دي. نوموړي ټرانس‌افغان دهلېز د سیمې له مهمو ستراتیژیکو پروژو څخه وباله او ویې ویل چې دا به د افغانستان له لارې د منځنۍ او جنوبي اسیا ترمنځ اقتصادي او ترانزیټي اړیکې پیاوړې کړي.

ازبک چارواکي باور لري چې دا پروژه به نه یوازې د ترانسپورټ یوه لاره وي، بلکې په راتلونکي کې د افغانستان دننه د پراخې او عمومي ترانسپورټي شبکې بنسټ هم کېدای شي.

ټرانس‌افغان دهلېز د هغو سیمه‌ییزو پروژو له ډلې ګڼل کېږي چې هدف یې د سوداګرۍ پراختیا، د ترانسپورټ اسانتیا او د افغانستان د ترانزیتي رول پیاوړتیا ده.

ایراني رسنیو راپور ورکړی چې د ایران د سمنان ولایت په یوه ترافیکي پېښه کې شپږ افغان وګړي مړه او درې نور ټپیان شوي دي.

د ایران دولتي خبري اژانس (ایرنا) پرون (جمعه) راپور ورکړ چې دا پېښه د پنجشنبې په ماښام د ایوانکي او تهران ترمنځ پر لویه لار هغه مهال رامنځته شوه چې یو پیژو موټر له یوه باروړونکي لارۍ سره ټکر وکړ.

د سمنان د طبي علومو پوهنتون د عامه اړیکو مشر، کارن یحیایي، ویلي چې له نهو کسانو څخه چې په پېښه کې شامل وو، شپږ تنه ځای پر ځای مړه شوي او درې نور روغتیايي مرکزونو ته لېږدول شوي دي.

ایراني چارواکو ویلي چې د قربانیانو ډېری برخه ښځې او ماشومان وو، خو تر اوسه یې د هغوی هویت او د پېښې د اصلي لامل په اړه جزئیات نه دي خپاره کړي.

له بلې خوا پرون (جمعه) د غزني په قره باغ ولسوالي کې په دوو جلا ترافیکي پېښو کې یو تن مړ شوی او دوه نور ژوبل شوي دي.

د جرمني د ډي پي اې خبري اژانس د راپور له مخې، طالبانو له جرمني څخه کابل ته د هغو افغان کډوالو د لېږدوونکې الوتکې مخه نیولې چې ټاکل شوې وه له جرمني ]حخ وایستل شي.

راپور وايي، طالبانو د الوتنې د لغوه کېدو لامل په جرمني کې د خپلو دیپلوماتانو کمښت ښودلی او ویلي یې دي چې د افغان کډوالو د منظم اخراج د بهیر د همغږۍ لپاره نورو استازو ته اړتیا لري.

دا مهال په جرمني کې د طالبانو یوازې دوه استازي رسمي اعتبار لري.

له بلې خوا، د جرمني د بهرنیو چارو او کورنیو چارو وزارتونو ترمنځ له طالبانو سره د تعامل پر څرنګوالي اختلاف موجود دی. د بهرنیو چارو وزارت د سخت دریځ پلوی دی، خو د کورنیو چارو وزیر الکساندر دوبرینت اندېښنه لري چې زیات فشار به د افغان کډوالو د اخراج بهیر له ستونزو سره مخ کړي.

ملګرو ملتونو افغانستان کې ددغه سازمان دنفوسو د صندوق (UNFPA) د کارکونکې فرشته عمادي د مړینې خبر تایید کړ.

ملګرو ملتونو د جمعې په ورځ د غبرګولي په ۱۵ مه په خپله ایکسپاڼه یوه خبره پاڼه کې د میرمن عمادي مړینه تایید او دهغې کورنۍ ، دوستانو او همکارانو سره یې غمرازي شریکه کړه.

افغانستان کې ځینو رسنیو رپوټ ورکړی دی چې نوموړې د پنجشنبې په ورځ د کابل په یوه سیمه کې دناپیژاندو کسانو لخوا وژل شوې ده.

د ښځو د حقوقو د ملاتړ ځینې فعالان هم ادعا کوي میرمن عمادي د ناپیژاندو کسانو لخوا برید کې وژل شوې.

خو ملګرو ملتونو د مړینې د علت او څرنګوالي په هکله څه نه دي ویلي .

افغانستان کې طالب چارواکو هم ددغه خبر تر خپریدو په دې هکله څه نه وو ویلي .

ملګرو ملتونو کې د متحدو عربي اماراتو استازولۍ د افغان نجونو او ښځو د حقوقو په تامین ټینګار کړی دی.

د استازولۍ مرستیالې غسق شاهین د یوناما د مرستیالې جورجیت ګانون سره د لیدنې په مهال د ټولو افغانانو او په ځانګړې توګه د ښځو او نجونو د حقوقو د ساتنې په اهمیت ټینګار کړی دی.

ملګرو ملتونو کې د متحدو عربی اماراتو استازولۍ د جمعې په ورځ په خپله ایکسپاڼه ولیکل چې میرمن شاهین زده کړو ته دښځو او نجونو د لاسرسي له لارې د عامه ژوند په چارو کې د ښځو په بشپړ، برابر او واقعي مشارکت ټینګار کړی دی.

دغه لیدنه دیوناما دماموریت دتمدید لپاره دامنیت شورا له غونډې مخکې ترسره کیږي.

ټاکل شوې چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا دروانې جون میاشتې په شپاړسمه دیوناما دماموریت دتمدید لپاره غونډه وکړي.

افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندوی ماموریت ، یوناما ، دفتر افغانستان کې د اقلیم د بدلون اغیزو ته په اشاره وايي د اوبو کمی او وچکالي په افغانستان کې ترټولو پراخ ګواښ دی.

یوناما د چاپیریال د نړیوالې ورځې په مناسبت خپل رپوټ کې وايي چې د افغانستان نیمايي برخه خلک د وچکالي او د اوبو د کموالي تر اغیزلاندې دي او دوامداره وچکالي په کرنه باندې چې په کلیوالي سیمو کې دژوندانه د ملاتیر ګڼل کیږي سخت اغیز کوي.

یوناما زیاتوي چې کندهار، هلمند، نیمروز ، زابل او ارزګان ولایتونه له وچکالي ډیر زیانمن شوي دي.

د ملګرو ملتونو دغه اداره وايي دوامدارې وچکالۍ ، د ورښتونو کموالي او د ځمکې لاندې اوبو ناسم استخراج ، د اوبو سیستم د له مینځه تلو ترکچې رسولی دی.

ملګرو ملتونو مخکې ویلي چې افغانستان له هغو لسو هیوادونو څخه یو دی چې د اقلیمي بدلون څخه تر نورو ډیر زیمانمن شوي دي اودغه هیواد د اقلیمي بدلون اغیزو سره دمقابلې لپاره ډیر کم امکانات لري.