د اوکراین ولسمشر ولودیمیر زیلینسکي د نړۍ د ۲۰ پرمختللو هېوادونو د ډلې یا جي شل په سرمشریزه کې د ګډون لپاره اندونیزیا ته بلل شوی دی.

په پام کې ده چې دا غونډه د روان کال په نوامبر میاشت کې جوړه شي.

د اندونیزیا ولسمشر جوکو ویدودو پرون وویل چې خپل اوکرایني سیال ته یې په هغه غونډه کې د ګډون بلنه ورکړې ده چې د روسیې ولسمشر ولادیمیرپوتین هم ګډون پکې کوي.

پوتین په دې غونډه کې ګډون تایید کړی خو د اوکراین د ولسمشر دفتر تراوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

د جي شل اکثر غړو پر اوکراین د روسیې یرغل غندلی دی خو اندونیزیا تر اوسه په دې مسئله کې بې پرې پاتې ده.

وروسته لدې چې د اوکراین او هنګري دیپلوماتان د هنګري اقلیت د حقوقو په اړه یوې موافقې ته ورسیدل ، اوکراین او مولدوا ته بلاخره لاره اواره شوه چې دروانې میاشتې پای کې اروپايي اتحادیې سره د یوځای کیدو خبرې پیل کړي.

د هنګري پخواني حکومت په تیرو دوو کلونو کې ددغو خبرو مخه نیولې وه.

دا خبر دقبرس لخوا چې اوسمهال د اروپا دشورا شپږ میاشتنی دوره ای ریاست یې په غاړه دی اعلان شو.

قبرس وویل چې نن یې د اوکراین او مولدوا د غړیتوب د مذاکراتو د لومړۍ مرحلې د رسمي پرانیستلو لپاره امادګي پیل کړه.

اوکراین او مولدوا چې د اروپايي اتحادیې د غړیتوب لپاره غبرګې هلې ځلې کوي هیله لري چې اتحادیې سره دیوځای کیدو ټول شپږ مراحل سملاسي پیل شي خو بروکسل کې دیپلوماتیکو سرچینو چې نه یې غوښتل نوم یې واخیستل شي د ازادې اروپا راډیو/ ازادي راډیو ته وویل چې احتمال شته چې یواځې د لومړۍ مرحلې مذاکرات په جون میاشت کې او پاته نور دروان ۲۰۲۶ کال وروسته میاشتو کې پیل شي.

د اروپايي اتحادیې دغړیتوب د پراختیا برخه کې د ټولو ۲۷ غړو هیوادونو اجماع ضروري ده.

اوکراین او مولدوا په ۲۰۲۲ کال کې د اروپايي اتحادیې د غړیتوب لپاره کاندید شوي.

ولسمشر ټرمپ، د امریکا د استازو جرګې هغه رایه وغندله چې د ولسمشر حربي صلاحیتونه محدودوي او دا اقدام یې «بې‌معنا» او «غیر وطنپال» وباله.

استازو جرګې،د څلورو جمهوري غوښتونکوغړو په ملاتړ چې له ډیموکراتانو سره یوځای شول، دغې طرحې ته چې تر ډېره سمبولیکه بڼه لري رایه ورکړه.

ولسشمر دونالد ټرمپ په غبرګون کې وویل چې دا اقدام په داسې وخت کې شوی چې ایران سره د جګړې د پای ته رسولو لپاره نهايي خبرې اترې روانې دي، او استازي پوهېږي چې مذاکرات په کوم پړاو کې دي.

هغه په خپله ټولنیزه شبکه «تروت سوشیل» کې ولیکل: «څوک به داسې غیر وطنپال کار وکړي؟»

د امریکا ولسمشر د استازو د جرګې په هغو غړو چې ددغې طرحې ملاتړ یې کړی سخته نیوکه وکړه.

د استازو په جرګه کې دغه طرحه په ۲۱۵ موافقو او ۲۰۸ مخالفو رایو تصویب شوه.

د افغانستان په اتو ولایتونو کې د باران او سیلابونو اټکل شوی دی.

افغانستان کې د طالبانو د حکومت د پیښو پر وړاندی د مبارزې او چمتوالی ادارې وویل چې د جمعې په ورځ پنجشیر، خوست ، بغلان ، تخار، بدخشان ، ننګرهار ، کونړ او نورستان کې د شدیدو بارانونو او سیلابونو اټکل شوی دی.

د باران کچه له ۵ تر ۲۰ ملي مترو اټکل شوې.

سږنیو طبیعي پیښو لکه بارانونو، تلندو ، برښنا او سیلابونو خلکو ته درانه ځاني او مالي زیانونه اړولي دي.

رسمي ارقام ښيي چې د وري میاشتې له شپږمې راهیسې د طبیعي پیښو له امله افغانستان کې څه دپاسه ۳۶۰ کسان مړه شوي دي.

د افغانستان د بشري حقوقو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي، افغاني الاصلې ډنمارکۍ سیاستوالې سمیرا نوا ته د دغه هیواد د چاپیریال ، انرژۍ او عامه خدماتو د وزیرې په توګه د ټاکل کیدو تبریکي وویله.

ریچارد بینت د پنجشنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه ولیکل چې دغه ټاکنه په عامه ژوند کې د ښځو د برابر ګډون اهمیت او هغه ګټې په ګوته کوي چې ټولنې یې دټولشموله مشرتابه څخه ترلاسه کولی شي.

ریچارد بینیت زیاتوي چې د سمیرا نوا ټاکنه د نورو لپاره الهام بښونکې ده.

نوموړې افغاني اصله ډنمارکۍ سیاستواله په داسې حال د ډنمارک وزیره ټاکل کیږي چې دننه په افغانستان د طالبانو حکومت تقریبا ۵ کاله کیږي چې د نجونو او ښځو په تحصیلاتو بندیز لګولی دی او په عامه ژوند کې یې ددوی مشارکت ډیر محدود کړی دی.

۳۸ کلنه سمیرا نوا چې کورنۍ یې کلونه پخوا ډنمارک کې پناه اخیستې ددغه هیواد په البورګ ښار کې زیږیدلې.

هغه د ۲۰۱۹ کال راهیسې د پارلمان غړې وه او دچاپیریال او انرژۍ په برخه کې د خپل ګوند له فعالو غړو څخه ګڼل کیږي.

سمیرا نوا د کوپنهاګن پوهنتون کې د اقتصاد په برخه کې زده کړې کړي دي.

په کویټ کې د افغانستان د سفارت چارې د طالبانو ډیپلوماټانو ته سپارل شوي دي.

د طالبانو د حکومت یوې باوري سرچینې نن پنجشنبې ازادي راډیو ته د دې خبر پخلی وکړ خو په دې اړه یې نورجزیات ورنکړل.

د افغانستان خصوصي رسنۍ طلوع نیوز ویلي چې شفیق خطیب چې په بهرنیو چارو وزارت کې د قونسلګرۍ او د پولو د چارو د ریس په توګه دنده ترسره کوله، د دې سفارت د مشر په توګه ټاکل شوی دی.

تردې مخکې د قطر او متحده عربي اماراتو په ګډون د خلیج اکثرو هیوادونو د افغانستان د سفارت چارې د طالبانو د حکومت ډیپلوماتانو ته سپارلې دي. د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي څه موده وړاندې د هغو هیوادونو شمیر له څلویښتو زیات وباله چې دوی ورسره ډیپلوټیکې اړیکې ټینګې کړې دي.

د افغانستان د ښځو فوټبال لوبډلې خپله لومړۍ رسمي لوبله د کوک ټاپوګانو ډلې ته صفر یو وبایلله.

دا لوبه د پنجشنبې په ورځ د نیوزیلنډ په اوکلند ښار کې ترسره شوه.

دا د "افغان وومن یونایټډ" لوبډلې لومړۍ سیالي وه چې د فوټبال د نړیوال فدراسیون FIFA له خوا تر رسمي پېژندنې وروسته ترسره شوه.

فیفا په دې وروستیو کې د خپلو مقرراتو په تعدیل سره دې لوبډلې ته، چې له افغان کډوالو لوبغاړو څخه جوړه شوې، اجازه ورکړې چې په نړیوالو سیالیو کې برخه واخلي.

د دې لوبډلې غړي هغه افغان نجونې دي چې د اسټرالیا په ګډون د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې کډوالې دي. دغو لوبغاړو په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته افغانستان پرېښود.

د طالبانو له بیا واک ته رسېدو وروسته، په افغانستان کې د ښځو پرورزشونو بندیز لګول شوی او ښځې او نجونې له ورزشي فعالیتونو او سیالیو څخه محرومې شوې دي.

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزارت په ایټالیا کې د درېو افغان کډوالو د وژل کیدو د پیښې په غبرګون کې د ایټالیا له حکومت څخه غوښتي چې د دې پیښې عاملین عدالت ته راکاږي. د دې وزارت ویاند عبدالقهار بلخي د چهارشنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه کې په ایټالیا کې دا پیښه یوه جنایي او ظالمانه برید بللی چې په وینا یې دغه افغانان په قصدي ډول ژوندي سوځول شوي اوپه شهادت رسیدلي دي. وزارت همدارنګه په ایټالیا او نورو هېوادونو کې د مېشتو افغان کډوالو د ژوند، امنیت او اساسي حقونو د خوندیتوب پر اهمیت ټینګار کړی دی.

د ایټالیا صدراعظمې دا پیښه غندلې او د څلورو کډوالو د سوځولو عاملانو ته د سزاورکولو ژمنه یې کړې ده.

د ایټالوي رسنیو د راپورونو له مخې په دې پیښه کې چې د ایټالیا په جَنوبي سیمه کالبریا کې رامینځته شوې، دری افغان او یو پاکستانی کارګر په یوه موټر کې دننه سوځول شوي دي.

چارواکو ویلي چې د دې پیښې په تړاو دوه مشکوک کسان چې پاکستاني اتباع ښودل شوي، نیول شوي دي. ویل شوي چې د پیښې قربانیانو په کروندو کې د ځمکني توتانو د راټولو په چارو کې بوخت وو.

د طالبانو د حکومت د کډوالو او بیرته راستنیدونکو چارو وزارت د پاکستان له زندانونو د په لسګونو نورو افغان بندیانو د خوشې کیدو خبر ورکوي. دې وزارت نن پنجشنبې پر خپله ایکسپاڼه لیکلي چې د پاکستان له زندانونو ۷۹ تنه افغان کډوال له ازادیدو وروسته د تورخم دروازې له لارې هیواد ته راستانه شول. ویل شوي دغه کسان چې کورنۍ هم پکې دي، په هغه هیواد کې د هستوګنې په سندونو کې د ستونزو له امله نیول شوي او مختلفې مودې یې په بند کې تېرې کړې وې. د بیان له مخې دوی د مرستو له ترلاسه کولو وروسته خپلو سمیو ته ولېږدول شول.

که څه هم نده څرګنده چې په اوس وخت کې څومره افغان کډوال د پاکستان په زندانونو کې ساتل کیږي، خو د هغوی د خوشې کیدو له بهیرسره د پاکستاني چارواکو له خوا د نورو افغان کډوالو د نیولو او بندیانولو بهیرهم دوام لري.

اسرائیل او لبنان د متحده ایالاتو په منځګړیتوب د اوربند د غځولو په اړه موافقه وکړه.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت له خوا په هغه ګډه اعلامیه کې چې د چهارشنبې په ماښام خپره شوې، ویل شوي چې غځول شوی اوربند په دې پورې تړلی دی چې د ایران له ملاتړه برخمنه حزب الله بریدونه په بشپړه توګه ودروي او د لیتاني سیند په جنوبي برخه کې اسراییل پولې ته نژدې له سیمو په شاشي.

په اعلامیه کې د "ازمایښتي امنیتي سیمو" د جوړېدو یادونه هم شوې ده. د دغو سیمو کنټرول به یوازې د لبنان د وسله والو ځواکونو په لاس کې وي او هېڅ غیر دولتي وسله ‌وال ځواک ته به پکې د فعالیت اجازه نه ورکول کېږي.

خو په اعلامیه کې نده روښانه شوي چې دغه امنیتي سیمې به په څه ډول جوړې او چارې به یې عملي کېږي.

د امریکا متحده ایالات او اسراییل حزب الله یوه ترهګره ډله ګڼي خو اروپایي ټولنه یې یوازې پوځي څانګه ترهګره بولي.

د حزب الله سیاسي څانګه د لبنان په سیاسي ډګرکې هم د پام وړنفوذ لري او غړي یې د دې هیواد په پارلمان کې هم شامل دي.

د امریکا د استازو جرګې هغې لایحې ته مثبته رایه ورکړه چې له ایران سره د جګړې د دوام په برخه کې د ولسمشر واک محدودوي.

دغه لایحه چې د دې جرګې د ډیموکراټ استازو له خوا طرحه او وړاندې شوې، له ایران سره هر ډول جګړه د کانګرس له موافقې او رسمي اجازې سره مشروطه ګڼي.

د دغې لایحې لپاره د چهارشنبې د ورځې په رایې اخیستنه کې څلورو جمهوري‌غوښتونکو استازو هم د ډیموکراټانو ملاتړوکړ او هغه په ۲۱۵ موافقو رایو سره تصویب شوه. ۲۰۸ غړیو مخالفې رایې ورکړي.

په سناجرګه کې هم ډیموکراټانو څو ځله هڅه کړې چې ورته لایحه تصویب کړي، خو تر اوسه نه دي بریالي شوي.

که ورته لایحه په سنا جرګې کې هم تصویب شي، ولسمشرکولای شي هغه ویتو کړي.

د دې لپاره چې لایحه د ولسمشر له ویټو څخه خوندي پاتې شي، باید هم په استازو او هم سناجرګو کې د پام وړ اکثریت ملاتړ ترلاسه کړي.