ملګري ملتونه په بادغیس کې د دوو زلزلو د قربانیانو شمیر۲۶ ښیي او وایي، زلزله ځپلي خوراکي موادو او سرپناه ته اړتیا لري.

د ملګروملتونو د بشري چارو همغږي کوونکي دفتر په یوه بیان کې ویلي چې دغو زلزلو په درېیو کلو کې شااوخوا اته سوه کورونه ویجاړ کړي او د لومړنیو راپورونو له مخې زیانمن شوي خلک، خوراکي موادو، سرپناه، غیرخوراکي موادو په تېره د ګرمولو وسایلو ته عاجله اړتیا لري.

په بیان کې ویل شوي چې په سیمه کې له خټو او خښتو جوړ په سلګونو کورونه چې زلزلې ویجاړ کړي، له مخکې وروستیو سختو ورښتونو ډېر زیانمن کړي و.

په عین حال کې طالب چارواکو ویلي چې ژغورونکو په هغو کسانو پسې د لټون هڅې پیل کړي چې کېدای شي د نړېدلو کورونو ترخاورو خښتو لاندې تراوسه ژوندي پاتې وي.

دغو زلزلو تر ټولو ډېر زیانونو د بادغیس په قادس ولسوالۍ کې خلکو ته رسولي دي.

د امریکا د جیولوژۍ د سروې مرکز د یوې زلزلې چې پرون سهار وختي شوې، د قدرت اندازه د ریښتر په کچه ۵،۳ او د بلې یوې چې څوساعته وروسته شوې، ۴،۹ ثبت کړې ده.

یوې زلزلې د بادغیس د مرکز قلعه نو ختیځ په ۴۱ کیلومترۍ او بلې په جنوب ختېځ پنځوس کیلومترۍ کې سیمې لړزولي دي.

د ملګرو ملتونو د بشري میشتیدنې پروګرام ( یو.ان. هبیتات) وايي په افغانستان کې سږ ۲۰۲۶ کال کې شاوخوا ۴.۲ ملیون کسان عاجلې سرپناه او غیرخوراکي مرستو ته اړتیا لري.

د دغه پروګرام د افغانستان څانګې (دوشنبه د وري ۳۱مه ) په خپله اېکسپاڼه لیکلي چې د باکو په نړیوال ښاري فورم کې یې د دغو خلکو د ستونزو په اړه خبرې کړی او هڅه کوي د هغوی لپاره د مرستو زمینه برابره کړي.

د ګڼ شمیر کډوالو راستنیدو او د سیلابونو په نتیجه کې د کورونو ویجاړي د سرپناه دنشتوالي ستونزه پراخه کړې ده.

بلخوا د کډوالی نړیوال سازمان ( IOM) وايي د سږ کال لومړیو څلورو میاشتو کې افغانستان ته له پاکستانه د ستنوشویو کډوالو شمیرکې د تیرکال دهمدې مودې په پرتله ۱۵ برابره زیاتوالی ولیدل شو.

دغه سازمان خپل تازه رپوټ کې چې یکشنبه د وري په ۳۰ مه یې خپور کړ وايي یواځې د مارچ له ۲۹مې د اپریل تر ۱۱مې پورې څه دپاسه ۴۲ زره کسان له پاکستانه افغانستان ته راستانه شوي دي.

افغانستان کې د طالبانو د حکومت د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي د بلاروس دصنعت وزیر یوګنیویچ کورنتسوف سره له دغه هیواده د پترولو او ډیزلو د پیرلو په هکله خبرې کړي دي.

دغه خبرې ددوشنبې په ورځ ازبکستان کې شوي دي.

د طالبانو د حکومت د صنعت او سوداګرۍ وزارت اعلامیه وايي عزیزي په دې غونډه کې د بلاروس پانګه والو ته په افغانستان کې د پانګونې بلنه ورکړې ده .

نورالدین عزیزي په نړیوال صنعتي نندارتون کې چې دافغانستان محصولات هم په کې نندارې ته ایښول شوی ازبکستان ته تللی دی.

نوموړي په داسې حال کې بلاروس څخه د سونګ د موادو د پیرلو خبرې کړي چې ایران سره دامریکا او اسراییلو د جګړې او هرمز تنګي څخه د بیړیو د حرکت دمحدودیدو له امله افغانستان کې هم د تیلو بیې لوړې شوي دي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي نن ویلي چې تر دې دمه له امریکا سره د سولې دویم پړاو خبرو کې د ګډون هیڅ پروګرام نه لري.

نوموړي په خپل اونیز خبري کانفرانس کې ویلي: " ایران به خپلو ملي ګټو ته په کتو د سولې د خبرو د دوام په اړه مناسبه پریکړه وکړي."

تر دې وړاندې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي و چې پلاوی یې پاکستان ته د تګ په حال کې دی.

هغه پر ټولنیزه پاڼه تروت سوشیل ولیکل چې پلاوی به یې " سبا شپه" په پاکستان کې وي چې اشاره یې د ایران په وخت د سه شنبې سهار او د ثور میاشتې لومړۍ نیټې ته وه.

ټرمپ، دې ته په اشارې چې متحده ایالات ایران ته د عادلانه او معقول تړون وړاندیز کوي، وویل چې که ایران دا وړاندیز ونه مني، "متحده ایالات به د ایران ټول بریښنا کوټونه او ټول پلونه ویجاړ کړي."

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ (یوناما) وایي، دغه هېواد د نړیوال اقلیمي بدون په لومړۍ کرښه کې دی.

یوناما نن دوشنبه ( د حمل ۳۱مه) په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې افغانستان له دې کبله د نړۍ د ډیرو زیانګالو هېوادونو په داسې ډله کې دی چې د مبارزې لپاره یې کم چمتوالی لري.

دوی دا څرګندونې هغه انلاین سیمینار ته کړي چې لړۍ یې په همدې تړاو له یوه خپلواک څیړنیز مرکز سره په ګډه ۲۰۲۵ کال کې پيل شوې ده.

یوناما وایي چې دوی په دغو سیمینارونو کې ،چې شپږ پړاوه لري، متخصصان، موسسې او نور اړخونه سره کینوي چې له وضعیته د وتلو لارې چارې ولټوي.

د اقلیمي بدلونونو په لړ کې د همدې حمل میاشتې په دویمه او دریمه اونۍ کې په نژدې ټول افغانستان کې سیلابونه راووتل چې خلکو ته یې د سر او مال زیان واړوه.

د افغانستان پيژندل شوي کرکټر راشدخان ویلي هند او اسټرالیا د تابعیت وړاندیزونه ورته کړي وو خو ده رد کړل ځکه دی غواړي د افغانستان لپاره ولوبیږي.

ګڼو هندي رسنیو دا خبر یکشنبه خپور کړی.

د راپورونو له مخې راشدخان د هند او اسټرالیا له خوا د تابعیت د وړاندیز خبره په یوه کتاب کې کړې چې د ده په ورزشي ژوند او کارنامو باندې لیکوال او خبریال محمد جعفر هاند لیکلی دی.

تمه ده دا کتاب همدا خپور شي.

په کتاب کې د خان په حواله راغلي: «ما د [تابعیت او د لوبېدو] وړاندیزونه هم له اسټرالیا او هم له هند ترلاسه کړل. خو ورته ومې ویل چې که زه خپل هېواد ته ونه لوبیږم بل هېڅ هېواد ته نه لوبېږم.»

د هند له خوا راشدخان ته د تابعیت د ورکړې په تړاو یو وار په ۲۰۱۸ کال کې هم هندي رسنیو او د هغه یو شمېر مینه والو کمپاینونه کړي وو.

ان تر دې چې د افغانستان پخواني ولسمشر اشرف غني د دغو هڅو او کمپاینونو په ځواب کې ویلي وو چې راشدخان د افغانستان ویاړلی کرکټر دی او بل هېواد ته نه ورکول کېږي.

پرون شنبې له پاکستان او ایرانه نژدې زر افغانې کورنۍ بیرته افغانستان ته راستنې شوي دي.

د طالبانو په واک کې باختر خبري اژانس نن یکشنبې پر ایکس پاڼه لیکلي،"۸۲۰ کورنۍ د تورخم، ۱۱۷کورنۍ د کندهار د سپین بولدک له لارې له پاکستانه او ۷ نورې کورنۍ د نیمرزو او هرات ولایتونو له لارې له ایرانه بیرته افغانستان ته راستنې شوي دي".

پاکستان په دې هېواد کې د بې اسناد افغان کډوالو اخراج له ۲۰۲۳کال راهیسې پیل کړی.

د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمیشنرۍ د شمیرو له مخې، په تیرو څلورو کلونو کې څه باندې دوه میلیونه افغانان له ایران او پاکستانه بیرته افغانستان ته راستانه شوي دي.

طالب چارواکو په کندهار ولایت کې د نورو هېوادونو د بیرغونو پر چاپ، پیر او پلور بندیز لګولی.

د دغه ولایت د اطلاعاتو او فرهنګ رییس انعام الله سمنګاني نن یکشنبې پر خپلې ایکس پاڼې لیکي،" ټولو کتابتونونو، مطبعو، قرطاسیو او د ډیکوریشن مرکزونو او پلورنځیو ته خبرورکول چې د "اسلامي امارت" له بیرغ پرته د نورو هېوادونو د بیرغونو له چاپ، پیر او پلور څخه جدي ډډه وکړي".

سمنګاني د افغانستان د ملي درې رنګه بیرغ پر چاپ د بندیز په اړه څه ویلي نه دي.

خو د ټولو دولتي ادارو په ګډون له هر ځایه د افغانستان ملي درې رنګه بیرغ(تور سور، زرغون) لیرې کړای شوی او په وروستیو کلونو کې د طالبانو او عامو افغانانو ترمنځ د دغه بیرغ پر سر شخړې هم راپورته شوي دي.

د افغانستان د کرکټ بورډ مشر وايي د شاپور ځدراڼ روغتیايي حالت د ډاډ وړ دی او ورځ تر بلې ښه کېږي.

میرویس اشرف شنبه ناوخته په خپله فیسبوک پاڼه له شاپور ځدراڼ سره ګډ عکس هم خپور کړی دی.

شاپور ځدراڼ د افغانستان له چټکو بالرانو وو چې په ګڼو نړیوالو لوبو کې یې د افغانستان لپاره لاسته راوړنې کړې دي.

ځدراڼ له څه وخته د ورپېښې ناروغۍ په سبب په هند کې تر درملنې لاندې دی.

مخکې له دې په خواله رسنیو د کرکټ بورډ په چارواکو کلکې نیوکې شوي چې د شاپور ځدراڼ د درملنې لپاره ناغېړي کوي او لکه څنګه چې په کار ده له هغه سره یې همکاري نه ده کړې.

د طالبانو حکومت د افغانستان په څو ولایتونو کې د دوو ښځو په ګډون ۴۲ کسان په دُرو وهلي دي.

د طالبانو سترې محکمې د شنبې په ورځ په یوه بیان کې وویل چې دا سزاوې په جوزجان کې په ۲۷ کسانو او په فراه کې په ۱۴ کسانو پلې شوي.

د محکمې د بیان په اساس دا خلک د الکولي مشروباتو د تولید، څښلو، پېر او پلور، روژې خوړلو، د والدینو د ځورولو او زنا په جرمونو په عام محضر کې له ۲۹ تر ۳۹ دُرو وهل شوي.

د طالبانو لخوا د بدني سزا تطبیق د بشري حقونو ډلو، په ځانګړې توګه د ملګرو ملتونو کلکې نیوکې پارولي.

په همدې حال کې د افغانستان لپاره د برتانیا ځانګړي استازي ریچارډ لینډسي د طالبانو جزايي اصولنامه ظالمانه بللې او د ملګرو ملتونو د متخصصینو د هغې غوښتنې ملاتړ یې ښوولی چې د دغه قانون د لغوه کولو غوښتنه یې کړې ده.

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو کارپوهانو د پنجشنبې په ورځ خبرداری ورکړ چې د طالبانو "د جزا اصولنامه" د افغانانو اساسي حقونه نور هم زیانمنوي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي راپور ورکوونکي، ریچارډ بینټ په مشرۍ په د ملګرو ملتونو د متخصصینو ډلې له طالبانو غوښتي چې دا اصولنامه لغوه کړي.

د طالبانو د ترانسپورت او هوایي چلند وزارت د یکشنبه په ورځ د افغانستان په یولس ولایتونو کې د بارانونو او ناڅاپي سیلونو د بهیدو اټکل کړی دی.

د دغه ریاست د وړاندوینې له مخې به یکشنبه په نورستان، کونړ، ننګرهار، لغمان، کاپیسا، پنجشیر، پروان، بغلان، سمنګان، کندز او بدخشان کې بارانونه ووریږي.

د وړاندوینې له مخې د باران کچه په دغو ولایتونو کې له لسو تر شل ملي مترو پورې اټکل شوې ده چې د سیلونو د بهیدو سبب به شي.