د ننګرهار چارواکو د دغه ولایت په لعلپورې ولسوالۍ کې ډیورند فرضي کرښې ته نېږدې د خپلو ځواکونو د تیارسئ خبر ورکوي.

د ننګرهار مطبوعاتي دفتر تازه په دې اړه په خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي چې افغان ځواکونو پر ډېورنډ کرښه د پاکستانیو ځواکونو د تازه جوړېدونکو تاسيساتو د مخنیوي ترڅنګ، د پاکستاني لوري له خوا غځول شوی اغزن تار هم ټول کړ او له ځانه سره وړی دی.

په خبرپاڼه کې چې ازادي راډیو ته استول شوې راغلي چې د ختيځ زون تنظیمه رئيس او د ننګرهار والي مولوي محمد داوود مزمل او د ولايت مرستيال د يو شمېر نظامي مسئولينو په ملتيا له سيمې ليدنه کړې او دغلته یې خپلو ځواکونو ته د هر راز ملاتړ او چمتووالي ډاډ ورکړی دی.

دا په داسې حال کې ده چې تېره ورځ ناوخته په ټولنیزو رسنیو کې یو شمېر ویډیوګانې لاس په لاس کېدې چې په کې یو ځایي طالب مشر د لعلپورې ولسوالۍ په صفري نقطه کې د یوې پاکستانۍ پوستې ساتونکو ته د دوی له خوا د تازه تاسیساتو د جوړولو پر سر خبرداری ورکوي او د فعالیتونو د درېدو غوښتنه ترې کوي.

په دغو ویډیوګانو کې پاکستاني لوري ته ويل شوي چې په سیمه کې پر فعالیتونو به یې غلي پاتې نه شي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړی صندوق وايي، په کندز او بغلان ولایتونو کې یې څه د پاسه ۷۲ زره متر مربع ځمکه له ناچاودلو مهماتو پاکه کړې ده.

دغه صندوق د پنجشنبې په ورځ «د لړم/ عقرب ۱۴مه» په خپلو ټولنیزو پاڼو کې لیکلي چې د سیمو د پاکولو چارې د یوې ګډې برنامې په چوکاټ کې ترسره شوې دي.

صندوق زیاته کړې چې ناچاودي مهمات لا هم د افغانستان په ډېرو سیمو کې د اوسېدونکو ژوند ګواښي.

تر دې مخکې د ماشومانو د ژغورنې سازمان (سېف د چلدرن) په یوه راپور کې ویلي و چې د ۲۰۲۵ کال له جنورۍ څخه د ۲۰۲۶ کال تر جنورۍ پورې، د افغانستان په بېلابېلو سیمو کې لږ تر لږه ۳۳۸ ماشومان د ځمکنیو ماینونو او ناچاوده مهماتو د چاودنو له امله مړه یا ټپیان شوي دي.

په افغانستان کې د څه باندې څلورو لسیزو جګړو پر مهال د جګړې بېلابېلو ښکېلو خواوو د هېواد په پراخو سیمو کې ماینونه او ناچاودي مهمات ځای پر ځای کړي چې لا هم ترې ملکي وګړي قرباني کېږي.

د بخښنې نړیوال سازمان د اروپا څانګه وايي، افغانستان د کډوالو د هر ډول جبري ستنولو لپاره خوندي هېواد نه‌دی.

دغه سازمان د چهارشنبې په ورځ پر خپله اېکس‌پاڼه لیکلي چې په افغانستان کې د بشري حقونو سرغړونې لا هم پراخې او سیستماتیکې دي، د سرغړونو عاملان له مجازاتو معاف دي او په دغه هېواد کې د خلکو د خوندیتوب لپاره اغېزمن مېکانیزمونه نه‌شته.

دا څرګندونې وروسته له هغې کېږي چې د فرانسې د کورنیو چارو وزیر لوران نونیز د دوشنبې په ورځ تأیید کړه چې پاریس د یو شمېر افغان کډوالو د بېرته ستنولو په اړه د طالبانو له چارواکو سره تخنیکي خبرې کوي.

فرانسه او یو شمېر نور اروپايي هېوادونه هڅه کوي هغه افغان پناه غوښتونکي بېرته افغانستان ته ولېږي چې د پناه غوښتنلیکونه‌یې رد شوي یا د دغو هېوادونو له‌خوا امنیتي ګواښ بلل شوي دي.

دغې پرېکړې پراخې اندېښنې راپارولې دي.

د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بنېټ په شمول، د ملګرو ملتونو کارپوهانو او د حقونو فعالانو د افغان پناه غوښتونکو د جبري ستنولو د احتمالي خطرونو په اړه خبرداری ورکړی دی.

د روغتیا نړیوال سازمان (ډبلیو اېچ او) په افغانستان کې د ډینګي تبې د پېښو د زیاتېدو خبرداری ورکړی دی.

دغه سازمان د پنجشنبې په ورځ (د لړم/ عقرب ۱۴مه) پر خپله اېکس‌پاڼه په یوه خبرپاڼه کې له خلکو غوښتي چې د دې ویروسي ناروغۍ نښې او علایم وپېژني.

د دغه سازمان په وینا، لوړه تبه، سر درد، د سترګو شاته درد، زړه بدوالی، د عضلاتو او بندونو درد او د پوستکي دانې د ډینګي تبې مهمې نښې دي.

دا ناروغي معمولاً له دغو نښو څخه له دوو یا زیاتو نښو سره مل وي.

د روغتیا نړیوال سازمان د ناروغانو تازه شمېر نه‌دی خپور کړی، خو تر دې مخکې یې د روان کال په اپرېل میاشت کې په افغانستان کې د ډینګي تبې لږ تر لږه د ۲۸۳ پېښو د ثبت خبر ورکړی و.

ډینګي یوه ویروسي ناروغي ده چې ډېری وخت د ککړو غوماشو د چیچلو له لارې انسانانو ته لېږدول کېږي.

که د دې ناروغۍ درملنې او پاملرنې ته پر وخت پام ونه‌شي، خطرناکه او ان وژونکې کېدای شي، خو په وخت تشخیص‌یې د درملنې زمینه برابروي او ډېری ناروغان ترې بېرته رغېږي.

د روغتیا نړیوال سازمان وايي، د دې ناروغۍ واکسین د ټولو خلکو لپاره مناسب نه‌دی او د غوماشو له چیچلو څخه مخنیوی یې د مخنیوي تر ټولو مهمه لار ده.

د افغانستان له ۱۹ کلنو کم‌عمره لوبغاړو د کرکټ ملي لوبډلې د اسیا د جام په روانو سیالیو کې خپله لومړۍ لوبه کې د بنګله‌دېش لوبډلې ته د ۱۱۳ منډو په توپیر ماتې ورکړه.

دغه لوبه د پنجشنبې په ورځ (د لړم/ عقرب ۱۴مه) ترسره شوه او ځوانو افغان لوبغاړو په یوې پیاوړې بریا ترسره کړه.

د توپ اچونې په برخه کې امیر حمزه، نور علي نیازي او سمیع‌الله مبارز ښه وځلېدل.

له ۱۹ کلونو د کم‌عمره لوبډلو د اسیا جام د کرکټ دیارلسم پړاو سیالۍ د اتو لوبډلو په ګډون د لړم له ۱۴مې څخه تر ۲۳مې نېټې پورې د عمان په کوربه‌توب روانې دي.

د پاکستان لوبډله چې د دغو سیالیو د تېر پړاو اتلولي یې ګټلې، په روانې سیالۍ کې د خپلې اتلولۍ د دفاع لپاره لوبېږي.

د بې پولي خبریالانو سازمان (RSF) وايي، طالبانو د خپلې واکمنۍ په تیرو پنځو کلونو کې شاوخوا۷۷ خبریالان نیولي دي.

د دې سازمان په هغه راپور کې چې پرون چهارشنبې خپور شوی راغلي چې د طالبانو استخباراتي اداره د رسنیو په ځپلو، سانسور، د خبریالانو په تهدید او له رسنیو د خپریدونکې متحوا د کنټرول په برخه کې رول لري.

ار اس ایف په دې راپور کې د یو شمیر خبریالانو په حواله د نیونې، ځورونې، جاسوسي او د طالبانو خلاف د تبلغ په تور د افغان خبریالانو د توقیف خبره هم کړې ده

د طالبانو د حکومت مرستیال ویاند حمدالله فطرت د ار اس ایف دا ادعاوې رد کړي او ویلي دي چې د دوی استخباراتي اداره د قانون مطابق فعالیتوونه کوي او په خپل سر څوک نیسي.

د دوحې پروسې د ناستو په دوام د مخدره توکو پر وړاندې د مبارزې او د خصوصي سکټور د ملاتړ د کاري ډلو دوه ورځنۍ ناسته نن پنجشبنې د ازبکستان په ترمذ ښار کې جوړه شوې ده.

دې ناستې ته د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي په ګډون د یوناما، نړیوالو سازمانونو، د دوحې پروسې غړي هېوادونه، د خصوصي سکټور استازي او متخصین او د کوربه هېواد یو شمیر چارواکي ورغلي دي.

د افغانستان د کرنیزو محصولاتو د معیارونو تصدیق او صادراتو ته د چمتووالي، د بدیل معیشت او ټولشموله اقتصادي وده د ناستې د بحث اجنډا ده.

د دوحې پروسه د ۲۰۲۳ کال راهیسې د ملګروملتونو په نوښت پیل شوی چې موخه یې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان سره د سیمې او نړۍ هېوادونو ترمنځ د همغږۍ رامنځته کول، د نشه یې توکو پر وړاندې مبارزه، او د افغانستان د خصوصي سکټور ملاتړ دی.

د ایران د بشري حقونو یو سازمان راپور ورکړی چې د ایران حکومت یو افغان وګړی پرون چهارشنبې د کرج ښار په قزلحصار زاندن کې اعدام کړی دی.

د راپورونو له مخې دا افغان د خپل ګاونډي د قتل په تور په قصاص محکوم شوی و.

د اعدام شوي افغان د هویت په اړه جزییات نه دي ورکړل شوي.

له دې مخکې د همدې روانې اوونۍ د سه شنبې په ورځ د ایران حکومت دوه نور افغانان د نشه یې توکو اړونده جرایم په تور اعدام کړي وو.

د ایران د بشري حقونو سازمان وايي چې ایران په روان ۲۰۲۶کال کې شاوخوا ۲۵ افغانان اعدام کړي دي.

خوست کې د طالبانو د امربالمعروف او نهی عن‌المنکر ریاست د موسیقۍ ۶۵۰ وسایل سوځولي دي.

د خوست لپاره د طالبانو د والي ویاند مستغفر ګربز د چهارشنبې په ورځ «د لړم/ عقرب ۱۳مه» پر خپله اېکس‌پاڼه لیکلي چې دغه وسایل په تېرو څلورو میاشتو کې د دې ولایت له بېلابېلو ولسوالیو راټول شوي و.

د هغه په وینا، په سوځول شویو وسایلو کې د اورلوبو ګڼ شمېر توکي هم شامل و.

تر دې وړاندې، «د لړم/ عقرب په ۱۰مه» په کندهار ولایت کې د طالبانو سیمه‌ییزو چارواکو هم ویلي و چې د امربالمعروف او نهی عن‌المنکر محتسبینو په دغه ولایت کې د موسیقۍ یو شمېر وسایل او د اورلوبو زرګونه وسایل سوځولي دي.

همدارنګه، د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلوېزیون د تلې په ۲۸مه راپور ورکړی و چې په کندهار کې د موسیقۍ ۱۴۲ غږوونکي وسایل او لاوډسپیکرونه سوځول شوي دي.

افغانستان کې د طالبانو حکومت په موسیقي او د موسیقۍ د الاتو په غږولو بندیز لګولی دی او سندرغاړو ته‌یې هم د فعالیت اجازه نه‌ده ورکړې.

عزیزي ګروپ د چهارشنبې په ورځ کابل کې د سرطان د درملنې د یوه روغتون د جوړولو د کار د عملي پیل خبر ورکړ.

د ګروپ مشر میرویس عزیزي خبریالانو ته وویل چې په یاد روغتون کې به درملنه وړیا وي او ترڅنګ‌یې د نسايي ولادي یو روغتون او یو طبي پوهنتون هم جوړېږي.

عزیزي خیریه بنسټ ازادي راډیو ته په لیکلي پیغام کې وویل چې د «بي‌بي فرشتې عزیزي» طبي کمپلکس د کابل ښار په اتمه ناحیه کې د ۵۰۰ میلیونو امریکايي ډالرو په لګښت د عزیزي پر شخصي ځمکه جوړېږي.

فرشتې عزیزي د میرویس عزیزي لور، په ۲۰۲۴ کال کې د سرطان د ناروغۍ له امله په ۲۳ کلنۍ ژوند له لاسه ورکړ.

یاد طبي کمپلکس به چې اداري او مقدماتي چارې یې بشپړې شوې دي، ۴۰۰ بستریز د سرطان د ناروغیو د تشخیص او درملنې روغتون او ۲۰۰ بستریز زېږنتون ولري.

تېره میاشت د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې هم د سرطان د درملنې لپاره د ۱۰۰ بستریز خیریه روغتون د جوړولو خبر ورکړی و.

په افغانستان کې له سرطان سره د مبارزې بنسټ په دې وروستیو کې وویل چې د نړیوالو ادارو او د دوی د معلوماتو پر بنسټ تر یو نیم میلیون ډېر افغانان په دې ناروغۍ اخته دي.

که څه هم د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان د عامې روغتیا وزارت دغه شمېر نه‌تأییدوي، خو په ۲۰۲۰ کال کې د جمهوریت په دوران کې یاد وزارت ویلي و چې هر کال په هېواد کې د سرطان ۲۳ زره نوې پېښې ثبتوي چې د هغو له‌منځه ۱۶ زره د دې ناروغۍ له کبله مړه کېږي.

د سره صلیب نړیواله کمېټه وايي، په افغانستان کې ښځې روغتیايي خدمتونو ته د لاسرسي، د مهارتونو د زده‌کړې او عاید ترلاسه کولو په برخه کې له ګڼو ستونزو سره مخ دي.

دې سازمان د چهارشنبې په ورځ «د لړم/ عقرب ۱۳مه» پر خپله اېکس‌پاڼه لیکلي چې د ملاتړو پروګرامونو له لارې هڅه کوي د ښځو وړتیاوې پیاوړې او د هغوی د ژوندانه وضعیت بهتر کړي.

د سره صلیب نړیوالې کمېټې ټینګار کړی چې فعالیتونه‌یې د ښځو پر مسلکي زده‌کړو او د هغوی د ظرفیت په لوړولو متمرکز دي، څو د دوامدار عاید د فرصتونو په برابرولو سره د کورنیو اقتصادي توان پیاوړی او له بې‌وزلۍ سره د مبارزې وړتیا یې زیاته کړي.

یادې کمېټې مخکې هم خبرداری ورکړی و چې اقتصادي ناورین او زیاتېدونکو محدودیتونو په افغانستان کې روغتیايي خدمات له ستونزو سره مخ کړي دي.

کمېټې ټینګار کړی و چې د ښځینه روغتیاپالانو شتون او روزنه د ناروغانو د ژوند ژغورلو لپاره حیاتي ارزښت لري.

د طالبانو حکومت نه‌یوازې تر شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زده‌کړو بندیز لګولی، بلکې په روغتیايي روزنیزو مرکزونو کې یې د ښځو او نجونو زده‌کړې هم منع کړې دي.