په کندهار ولایت کې پرون ۱۷ مجهول الهویه جسدونه خاورو ته وسپارل شول.

په کندهار کې د طالبانو چارواکي وایي، د دوی تر بیا واکمنېدو دمخه په جنګ جګړو او ټرافیکي پېښو کې د ۶۰ تنو وژل شوېو کسانو جسدونه په میرویس روغتون کې پاتې دي چې اوس یې دوی خاورو ته سپاري.

د کندهار د اطلاعاتو او فرهنګ امر شمس صمیم په دې اړه ازادي راډیو ته وویل: "په تېرو څلورو میاشتو کې د همدې وژل شوېو کسانو د کورنیو موندلو له پاره اعلانونه ترسره شوي دي، مګر کورنۍ یې نه دي پيدا شوي. په کندهار کې د طالبانو اړوند ادارو په ګډه د يادو جسدونو د خښولو پروسه پیل کړې. دوشنبه ۱۷ جسدونه خاورو ته وسپارل شول، د پاتې ۴۳ جسدونو د ښخولو پروسه به هم په راتلوونکو ورځو کې تر سره شي."

دغه مړي د چارواکو له خوا نه دي پيژندل شوي او همداسې مجهول الهویته خاورو ته سپارل شوي.

د طالبانو چارواکو داسې وخت په کندهار کې د لسګونو مړو د خښولو اعلان کړی چې د طالبانو په بیا واکمنېدو سره هلته له بېلابېلو سیمو د پخوانیو حکومتي چارواکو او عسکرو د وژلو راپورونه خپرېدل.

طالبانو په دې وژنو کې تر ډېره لاس لرل رد کړي او یو نیم وار یې د شخصي دښمنیو خبره یاده کړې ده.

د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بنېټ د امریکا او ایران ترمنځ شخړو ته په اشاره ویلي چې په ایران کې افغان کډوال د تر ټولو زیانګالو کسانو له ډلې دي.

هغه د شنبې په ورځ، د زمري یا اسد میاشتې په درېیمه، په خپله ایکسپاڼه کې لیکلي چې ډېری افغان کډوال په دغو شخړو کې له پامه غورځول کېږي.

بنېټ همداراز په ایران کې د افغانانو د اعدامونو دوام خواشینوونکی بللی دی.

دا په داسې حال کې ده چې په دې وروستیو کې د ایران قضايي قوې د ګل‌ محمد محمدي په نوم د یوه افغان وګړي د اعدام خبر ورکړی و. نوموړی د تېر کال د اعتراضونو له قضیې سره د تړاو په تور په اعدام محکوم شوی و.

د ایراني رسنیو د راپورونو له مخې، د محمدي د اعدام حکم د چنګاښ میاشتې په ۲۸مه د اصفهان په یوه زندان کې عملي شوی دی.

د طالبانو د حکومت د هوا پېژندنې ادارې د وړاندوینې له مخې، نن شنبه د افغانستان په ۲۱ ولایتونو کې د بارانونو د ورېدو او د ناڅاپي سېلابونو د راوتلو احتمال شته.

بدخشان، تخار، نورستان، بغلان، پنجشېر، کونړ، لغمان، کاپیسا، پروان، ننګرهار، کابل، لوګر، پکتیا، خوست، پکتیکا، غزني، میدان وردګ، بامیان، سمنګان، سرپل او غور هغه ولایتونه دي چې پکې د بارانونو او سېلابونو اټکل شوی دی.

په دغو ولایتونو کې د باران اندازه له ۱۰ تر ۳۵ میلی ‌مترو پورې اټکل شوې ده.

دا په داسې حال کې ده چې په دې وروستیو کې د افغانستان ختیځ، په ځانګړي ډول نورستان، د سختو او ویجاړوونکو بارانونو او مرګونو سېلابونو شاهد و.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر (اوچا) د شمېرو له مخې، د دغو بارانونو او سېلابونو له امله لږ تر لږه ۲۳ کسان مړه شوي، ۵ تنه ورک او ۱۲۵ تنه ټپیان شوي دي.

دغو سېلابونو همدارنګه په نورستان، پکتیا، پکتیکا، غزني او میدان وردګ ولایتونو کې پراخ مالي زیانونه هم اړولي دي.

ټاکل شوې ده چې افغانستان د سپټمبر په میاشت کې په ډهلي کې د هند د کریکټ له لوبډلې سره د شل اوریزو سیالیو د درې‌ لوبو د لړۍ کوربه توب وکړي. د کرېک ‌اینفو د معلوماتو له مخې، تمه ده چې دغه سیالۍ د سپټمبر په ۱۳مه، ۱۵مه او ۱۷مه په ارون جېټلي لوبغالي کې ترسره شي، خو دغه مهالویش تراوسه په رسمي توګه ندی اعلان شوی.

که څه هم افغانستان له څو کلونو راهیسې خپلې کورنۍ سیالۍ په هند کې ترسره کوي خو دا به لومړی ځل وي چې یو هېواد د هند پر خپله خاوره کې د دې هیواد د ملي لوبډلې کوربه توب کوي. افغانستان مخکې خپلې کورنۍ لوبې په لکنو، دهرادون او ګرېټر نوېډا کې کړې دي خو هېڅکله یې د هند پر وړاندې په هند کې کوربه‌ توب نه دی کړی.

افغانستان د روان کال په پیل کې په هند کې د شل اوریز نړیوال جام له سیالیو راهیسې کومه شل اوریزه نړیواله لوبه نه ده کړې. په هغو سیالیوکې افغانستان له څلورو لوبو څخه دوه وګټلې خو ونه توانید چې د سوپر اتو پړاو ته ورسیږي.

د جرمني حکومت به له دې سره سره چې د افغانانو لپاره یې د منلو ځانګړی پروګرام لغوه کړی، بیا هم اړ وي چې د افغانانو د ویزو غوښتنې د هرې قضیې پر بنسټ وارزوي. دا پرېکړه د جمعې په ورځ د جرمني د اساسي قانون د لوړې محکمې له خوا وشوه.

په کارلسروکې میشتې د جرمني تر ټولو لوړې محکمې وویل چې د اغېزمن شوي بهرني وګړي ځانګړې اندېښنې او شخصي وضعیت باید په پام کې ونیول شي.

د جرمني خبري آژانس د راپورله مخې په ځانګړې توګه، دا قضیه د "بشري حقونو نوملړ" (Human Rights List) په نوم د منلو ځانګړي پروګرام پورې تړاو لري، هغه پروګرام چې حکومت یې له مخکې د پای ته رسولو بهیر پیل کړی دی.

د دې قضیې یوه مدعي یوه افغانه ښځه وه چې جرمني ته د تلو لپاره یې له دې هیواده د ځان او خپلو دوو کوچنیو زامنو لپاره د ویزې غوښتنه کړې وه او اوس د پاکستان په پیښورښارکې اوسي.

دوی په ۲۰۲۱ کال کې له جرمني څخه د منلو ژمنه ترلاسه کړې وه، خو دا ژمنه د ۲۰۲۵ کال په ډسمبر کې بېرته لغوه شوه. د برلین-براندېنبورګ عالي اداري محکمې ویلي وو چې دوی د ویزو د ترلاسه کولو قانوني حق نه لري.

خو د جرمني فدرالي اساسي قانون محکمې دغه پرېکړه لغوه کړه او ویې ویل چې ټیټې محکمې د جرمني د اساسي قانون له مخې د خپلسرۍ د منع کولو د اصل د پلي کېدو د حدودو په اړه ناسم قضاوت کړی و.

د اساسي قانون محکمې د قاضیانو په وینا، عالي اداري محکمه باید دا په پام کې ونیسي چې د اساسي قانون له مخې جرمني مکلف دی له دغې ښځې او د هغې له ماشومانو سره په پاکستان کې خپلو مرستو ته ترهغو دوام ورکړي چې ویزه ورکړل شي.

محکمې همدارنګه وویل، د جرمني حکومت باید د پاکستان له حکومت سره خپلې همکارۍ ته دوام ورکړي، څو ډاډ ترلاسه شي چې په دغه پروګرام کې شامل د ویزې متقاضیان په هغه هیواد کې نه نیول کېږي او افغانستان ته نه استول کیږي.

د ۲۰۲۵ کال په ډسمبر کې د جرمني د کورنیو چارو وزارت د بشري حقونو د نوملړ (Human Rights List) د پروګرام د شاوخوا ۶۴۰ افغانانو د منلو ژمنې پرته له دې چې د هریوه قضیه جلا وارزوي، لغوه کړې.

د افغانستان د کریکټ الف ټیم به د ۲۰۲۶ کال د اسیایي سیالیو د مقدماتي لوبو په «A » ګروپ کې د کوربه هیواد جاپان او نیپال سره لوبې کوي.

په «B » ګروپ کې به هانګ کانګ ، مالیزیا او عمان لوبیږي.

د قرعې له مخې چې نتایج یې د پنجشنبې په ورځ اعلان شول ، هند، بنګله ‌دېش، پاکستان او سریلانکا په مستقیم ډول په کوارټرفاینل پړاو لوبې کوي.

د کریکټ بورډ ویاند سید نسیم سادات ازادي راډیو ته وویل چې دغوراوي کمیټه به ډیر ژر ددغو لوبو لپاره د افغانستان د الف ټیم نوملړ اعلان کړي.

د لسو لوبډلو په ګډون دغه شل اوریزې سیالۍ د سپټمبر په ۲۴مه د جاپان په ناګویا ښار کې پیلیږي.

د یادونې وړده چې دافغانستان د کریکټ ملي ټیم راتلونکې اګست میاشت کې د ایرلند په وړاندې ۵ یو ورځنۍ بین المللي لوبې لري.

نیویارک ټایمز ورځپاڼه د څو کسو ایراني او عراقي چارواکو له قوله راپور ورکوي چې د ایران حکومت د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ لخوا د اوربند وړاندیز رد کړی دی.

د رپوټ په اساس دغه وړاندیز،تهران څخه د عراق د صدراعظم علي زیدي د لیدنې په مهال ایراني اړخ ته رسول شوی دی.

د عراق صدراعظم ایران ته دسفر په ترځ کې ولسمشر مسعود پزشکیان ، د پارلمان رئیس محمد باقر قالیباف او نورو چارواکو سره ولیدل.

د وړاندیز جزییات څرګند شوي نه دي خو ایراني چارواکو نیویارک ټایمز ته ویلي چې دا یواځې د میز په سر وړانديز دی او دوی داسې یو لنډمهاله توافق ته چې د هرمز تنګي مسئله په کې حل نشي لیوالتیا نلري.

په عین حال کې رپوټونه وايي هرمز تنګي څخه د تجارتي بیړیو تګ راتګ تقریبا دریدلی دی. د بیړیو د حرکت د څارنې د شرکتونو معلومات ښيي چې د پنجشنبې په ورځ له دغه تنګي څخه د تیریدونکو بیړیو شمیر په تیرو ۷ اونیو کې ترټولو ټیټې کچې ته ورسید.

ددغو معلوماتو په اساس د پنجشنبې په ورځ د «نیو جاینت» په نامه یواځې یوه لویه بیړۍ چې دبصرې ۲ میلیونه بیرله خام نفت په کې بار وو له هرمز تنګي وتلې او د چین په لور یې حرکت کړی.

د پنجشنبې په ورځ هیڅ کومه بیړۍ هرمز تنګي ته داخل شوې نه ده.

د چهارشبنې او سه شنبې په ورځو کې هرمز تنګي څخه په ترتیب ۳ او ۸ بیړۍ تیرې سوي دي.

په عادي حالاتو کې به له دغه ستراتيژیک تنګي څخه د ورځې تر ۱۵۰ بیړۍ تیریدلې.

د پاکستان د صدراعظم مرستیال او د بهرنیو چارو وزیر اسحق دار یو ورا بیا ادعا کړې چې ترهګرې ډلې له افغان خاورې پر پاکستان بریدونه کوي.

ډار دا خبره د پنجشنبې په ورځ د اسیان هېوادونو د وزیرانو په ناسته کې چې د فیلیپین په مانیلا کې وشوه کړې.

هغه همداراز تور لګولی چې له افغان خاورې د ترهګرو ډلو فعالیت د سیمې لپاره هم یو جدي امنیتي ننګونه بلل کېږي.

د طالبانو حکومت د پاکستان د بهرنیو چارو د وزیر د تازه څرګندونو په تړاو څه نه دي ویلي خو وړاندې یې دا تورونه او ادعاوې په کلکه رد کړي.
طالب چارواکي وایي چې پاکستان د خپلو ستونزو پړه په دوی اچوي.

طالبانو ویلي چاته اجازه نه ورکوي چې له افغان خاورې د نورو هېوادونو پر ضد کار واخلي.

د نورستان سیلاب ځپلو ته د ځینو مرستندویه سازمانونو او هېوادونو مرستې رسېدلي.

له دې ډلې اغاخان بنسټ هم خوراکي او نورې اړینې مرستې نورستان ته وړي چې د طالبانو د پېښو سره د مبارزې ادارې په خبره ژر به په سیلاب ځپلو او اغېزمنو کسانو وویشل شي.

اخوا د ایران او هند مرستې هم د نورستان سیلاب ځپلو ته رسېدلي.

دوشنبه په نورستان کې د یوه خطرناکه سیلاب په راوتلو سره لږ تر لږه ۲۳ کسان مړه او ۸۰ نور کسان ټپیان شول.

تر سلو زیات نور کسان لا هم ورک دي.

په نورستان سربېره په ننګرهار او لغمان کې هم سېلابونو خلکو ته درانه مالي او ځاني تاوانونه اړولي.

ملګرو ملتونو تایید کړې چې د افغانستان په ختیځ کې سیلابونو لږ تر لږه ۴۰ کسان وژلي او لسګونه نور یې ژوبل کړي.

ملګرو ملتونو ویلي چې د دوی مرستندویه ټیمونه په سیمه کې حضور لري خو د ژغورنې او مرستو بهیر د لارو د خرابوالي په خاطر له ستونزو سره مخ دی.

با خبره سرچینو ازادي راډیو سره خبرو کې د طالبانو لخوا په کابل کې زرقا یفتلي په مشرۍ " د ښځو او ماشومانو د تحقیقاتي بنسټ" د شپږو کارکوونکو نیول کیدل تایید کړل.

یادو سرچینو د پنجشنبې په ورځ وویل چې د شپږو ورځو په تیریدو سره هم دیادو کسانو برخلیک څرګند نه دی.

سرچینو زیاته کړه چې د طالبانو کسانو ددغه بنسټ په دفتر چاپه واچوله او یو شمیر تجهیزات ، اسناد او کاري وسایل یې هم له ځان سره یوړل.

د ښځو د زده کړو د فعالې زرقا یفتلي په مشرۍ یاد بنسټ، دښځواو ماشومانو د وضعیت او حقوقو په اړه څیړنیز رپوټونه برابرول.

طالب چارواکو ددغه بنسټ د کارکوونکو د نیول کیدو په اړه تراوسه څه نه دي ویلي.

زرقا یفتلي تیرکال دمتحدو عربي اماراتو لخوا "د بشري پیوستون لپاره دزاید د ۲۰۲۶ کال" بین المللي جایزه وګټله.

افغانستان کې د طالبانو د حکومت د مهاجرینو او راستنیدونکو چارو وزارت د پنجشنبې ورځې خبرپاڼه وايي روانه اونۍ د پاکستان له بندخونو یو زر او ۹۹ افغان کډوال ازاد او د ننګرهار او کندهار ولایتونو له لارې هېواد ته راستانه شول.

خبرپاڼه زیاتوي چې په دغو کسانو کې کورنۍ او انفرادي وګړي شامل او د مختلفو لاملونو له امله بندیان وو، چې له ډلې یې ۸۹۶ تنه د تورخم او ۲۰۳ تنه د سپین بولدک له لارې هېواد ته راستانه شوي.

دغه کسان په داسې حال کې افغانستان ته ستنیږي چې پاکستاني چارواکو د جولاي میاشتې له لسمې نیټې راهیسې د افغان کډوالو د نیولو او ستنولو نوې لړۍ پیل کړې.

پاکستاني چارواکي خپل دغه کمپاین دهغو بهرنیانو د نیولو او اخراج لپاره عملیات بولي چې په وینا یې په دغه هیواد کې د اوسیدو لپاره د اعتبار وړ اسناد نلري.

ملګري ملتونه وايی له ۲۰۲۳ کال راهیسې شاوخوا ۶ ملیونه افغانان خپل هیواد ته ستانه شوي دي.