د اروپایي ټولنې د انرژي د برخې کمېشنرې په ژمي کې د ګازو د بیې زیاتېدو ته اندېښنه ښکاره کړې ده.

د اروپایي ټولنې د انرژي ادارې پرون چهارشنبه (د تلې ۲۱مه)په بروکسل کې یوې غونډې ته خپل راپور وړاندې کړ چې په کې د انرژي د بیو له زیاتېدو سره د مبارزې مساله څېړل شوې وه.

تردې غونډې وروسته د اروپایي ټولنې د انرژي د برخې کمېشنرې کادري سیمسون خبري غونډې ته وویل: "ژمی را روان دی، ډېرو ته د برېښنا بېلونه تر یوې لسیزې مخکې خورا ګرانه دي. موږ په ټوله نړۍ کې د ګازو د بیو د زیاتېدو شاهدان یو چې تر ډېره یې علت په اسیا کې د تقاضا زیاتېدل دي. د کرونا وبا د مخنیوي برخه کې د وضعیت له ښه کېدو سره نړۍ انرژي ته تږې ده او دا هغه څه دي چې پر اکثرو اروپایانو اغېز کوي."

په دې ترڅ کې پرون د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین په مسکو کې خبري غونډې ته د خبرو پرمهال وویل چې د ګازو د بیو د زیاتېدو علت روسیه نه ده، اروپا ده.

د پاکستان یو شیعه دیني عالم چې د دغه هېواد د پوځ د مشر عاصم منیر د روژه ماتي په مېلمستیا کې یې ګډون کړی و، وایي چې دوی ته سپکاوی شوی دی.

دغه دیني عالم زیاتوي چې په دې مېلمستیا کې یې د اسراییل او امریکا پر وړاندې د ایران په ملاتړ دریځ څرګنداوه خو عاصم منیر په تونده لهجه ورسره خبرې کړي او دوی ته یې د خبرو او پوښتنو اجازه نه ده ورکړې.

د هغه په خبره، له مېلمستیا وروسته په خبري کنفرانس کې هم د اهل تشیع علماو خبرې تحریف شوې او یوازې هغه برخه یې خپره شوه چې د پاکستان د پوځ په ګټه وه. دغه دیني عالم زیاته کړې، "موږ په پاکستان کې د امریکا د کونسلګریو پر ضد په لاریونونو کې د ښکېلو ځوانانو د بخښلو غوښتنه وکړه خو عاصم منیر رد کړه."

تر شلو زیاتو هېوادونو اعلان کړی چې د بېړیو د خوندي تګ راتګ د تضمین لپاره به په هرمز تنګي کې ګډه همکاري وکړي.

دوی د دې مهمې سمندري لارې د بندولو لپاره د ایران اقدام غندلی دی.

په ګډه اعلامیه کې، چې د شنبې په ورځ (د وري/حمل لومړۍ) د ۲۲ هېوادونو له لوري خپره شوې، ویل شوي چې دوی چمتو دي د هرمز تنګي له لارې د کښتیو د خوندي تګ راتګ لپاره په مناسبو هڅو کې برخه واخلي.

په اعلامیه کې د خلیج په سیمه کې پر ملکي سوداګریزو کښتیو د ایران وروستي بریدونه او همداراز پر غیرنظامي بنسټونو لکه د تېلو او ګاز پر تاسیساتو بریدونه په کلکه غندل شوي دي. دغو هېوادونو د ایران له خوا د هرمز تنګي د «عملي بندېدو» په اړه هم اندېښنه ښوولې ده.

د راپورونو له مخې، په دې اعلامیه کې متحده عربي امارات، بحرین، بریتانیا، فرانسه، جاپان، حرمني، ایټالیا، هالند، کاناډا، جنوبي کوریا، نیوزیلنډ، ډنمارک، لاتویا، لیتوانیا، سلوانیا، استونیا، ناروې، سویډن، فنلنډ، چک جمهوریت، رومانیا او استرالیا شامل دي.

دغو هېوادونو له ایران څخه غوښتنه کړې چې ژر تر ژره پر کښتیو بریدونه، د ماینونو ایښودل او د دې مهمې سمندري لارې د بندولو هڅې ودروي.

د اسرائیل دفاع وزیر ییسرائیل کاڅ خبرداری ورکړ چې امریکا او اسرائیل به له نن (یکشنبې) څخه پر ایران بریدونه لا پسې زیات کړي.

هغه د شنبې په ورځ (د وري/حمل لومړۍ) په یوه بیان کې ویلي چې د اسرائیل او امریکا پوځونه به دا اوونۍ پر ایران او د هغه پر اړوندو بنسټونو بریدونه په څرګند ډول زیات کړي.

دا خبرداری په داسې حال کې ورکول کېږي چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تر دې یوه ورځ مخکې ویلي و چې ښايي پر ایران بریدونه «په تدریجي ډول» کم کړي.

له ایران سره د امریکا او اسرائیل جګړه د کب/ حوت له ۹مې پیل شوې او نن یکشنبې یې ۲۳مه ورځ ده.

دواړه هېوادونه وايي چې تر دې دمه یې په ایران کې تر ۱۶ زره زیات هدفونه ویشتي دي.

له بلې خوا، ایران هم پر اسرائیل او په سیمه کې د امریکا پر پوځي اډو د توغندیو او بې‌پیلوټه الوتکو بریدونه کړي دي. همداراز د خلیج سیمې پر اقتصادي زیربناوو اغېز او د هرمز تنګي بندېدو د انرژۍ بیې لوړې کړي او نړیوال مالي بازارونه یې اغېزمن کړي دي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وایي، په منځني ختیځ کې د پوځي هڅو " د کمولو " په فکر کې دی.

نوموړي پرون جمعه پر خپله ټولنیزه پاڼه تروت سوشېل ولیکل، داسې مهال د ایران د رژیم په وړاندې د عملیاتو د کمولو غور کوي چې په خبره یې " خپلو اهدافو ته ډېر نژدې کیږي".

هغه خپل اصلي اهداف د ایران د پوځ کمزوري کول او د اټومي وسلو د پراختیا مخنیوی بللی دی.

دا په داسې حال کې ده چې پر ایران د اسراییل او امریکا بریدونه څلورمې اونۍ ته ورسېدل او داسې راپورونه شته چې وایي د امریکا زرګونه ځمکني سرتیري سیمې خوځیدلي دي.

په تهران کې نن د کوچني اختر لمونځ د هغه هېواد د نوي مشر مجتبی خامنه یي په غیاب کې ترسره شو.

د تهران په لوی جومات کې د اختر د لمانځه امامت د تهران د جمعې د موقت امام محمد جواد حاج علي اکبري په امامت ترسره شو.

د اختر دغه لمانځه ځکه د ډېرو خلکو پام ځانته اړولی چې د ایران د اسلامي جمهوریت دریم مشر مجتبی خامنه یي په کې نه و او د هغه د وضعیت په اړه هم معلومات نشته.

پخوا د ایران د دغه مشر د ټپي کېدو خبره راپور شوې وه.

په تهران کې نن د اختر له لمانځه وروسته د سپاه پاسدران انقلاب د پخواني ویاند علي محمد ناییني د جنازې مراسم هم ترسره کیږي، هغه د اسراییل په برید کې وژل شوی دی.

په ایراني چارواکو او اهدافو باندې دامریکا او اسراییل بریدونو سره همهاله ، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د جمعې په ورځ وویل په ایران کې هیڅ داسې مشر پاتې نه دی چې د جګړې په اړه ورسره خبرې وکړي.

ټرمپ د یوې وینا په ترځ کې د ایراني مشرانو وژل کیدو ته اشاره وکړه او ویې ویل: "موږ غواړو چې ورسره خبرې وکړو، مګر هیڅوک نشته چې ورسره خبرې وکړو. موږ هیڅوک نلرو چې ورسره خبرې وکړو."

دایران ستر مشر ایت الله علي خامنه ای د کب په نهمه د امریکا او اسراییلو د ګډ برید په لومړیو ساعتونو کې د ایران د یو شمیر لوړ پوړو پوځي چارواکو سره په خپل دفتر کې ووژل شو.

څو ورځې وروسته یې زوی مجتبی خامنه ای د نوي مشر په توګه وټاکل شو، خو هغه تراوسه په عام محضر کې څرګند شوی نه دی او نه یې کوم نوی تصویر خپورشوی.

همدارنګه، د روانې جګړې په جریان کې، اسراییلو په هدفي بریدونو کې د ملی امنیت د شورا دمنشی علی لاریجاني ، د استخباراتو د وزیر او بسیج قواوو دقوماندان په شمول یو شمیر ایراني سیاسي او امنیتي چارواکي وژلي دي.

د ایران سپاه پاسداران اعلان کړی چې د دې ځواک ویاند علي محمد نائيني د جمعې په سهار (د کب/ حوت ۲۹ مه) وژل شوی دی.

سپاه په خپله خبرپاڼه کې پر ناییني د برید په اړه نور جزییات نه دي ورکړي.

له دې خبر لږ وروسته، اسرائیلي پوځ اعلان وکړ چې علي محمد نائيني یې په نخښه کړی او زیاته یې کړه چې «د ایران د حکومت د مشرانو او قوماندانانو پر ضد به بریدونو ته دوام ورکړي.»

د سپاه پاسداران ویاند په داسې حال کې وژل شوی چې تر دې پېښې څو ساعته مخکې، فارس خبري اژانس (چې سپاه ته نژدې بلل کېږي) د هغه له قوله راپور ورکړی و چې ویلي یې وو: «موږ حتی د جګړې په شرایطو کې هم د توغندیو تولید لرو او د زیرمو له پلوه هېڅ ځانګړې ستونزه نشته.»

د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ترمپ، د پنجشنبې په ورځ ټینګار وکړ چې نه غواړي امریکايي پوځیان د ایران خاورې ته واستوي.

هغه دا څرګندونې په سپینه ماڼۍ کې د جاپان له صدراعظم سره د لیدنې پر مهال له خبریالانو سره په خبرو کې وکړې.

ټرمپ د دې پوښتنې په ځواب کې چې ایا امریکا به خپل پوځیان ایران ته ولېږي، وویل: «نه، زه پوځیان هېڅ ځای ته نه لېږم. که مې غوښتل هم چې دا کار وکړم، تاسو ته به مې نه ویل.»

له دې څو ساعته مخکې، رویټرز خبري اژانس راپور ورکړی و چې ښايي د ټرمپ اداره منځني ختیځ ته د زرګونو پوځیانو پر استولو او د ایران پر ضد د عملیاتو په پراخولو غور کوي.

د امریکا ولسمشر دا هم وویل چې هغه د اسراییل صدراعظم بنیامین نتانیاهو ته ویلي چې د ایران د انرژۍ پر تاسیساتو برید ونه کړي، او زیاته یې کړه چې نتانیاهو له دې موضوع سره موافقه کړې ده.

په کویت کې د «مینا الاحمدي» د تېلو د تصفیې پر فابریکې د جمعې په سهار (۲۹ حوت) د څو بې پېلوټه الوتکو بریدونه وشول.

د کویت د تېلو شرکت اعلان کړی چې د برید له امله د دې چاڼځای ځینو برخو اور اخیستی دی.

د کویت چارواکو ویلي چې د فابریکې په ځینو برخو کې فعالیتونه درول شوي، خو په دې پېښه کې د سر زیان نه دې پېښ شوی او د ژغورنې ډلې د اور وژلو هڅه کوي.

له کله چې د ایران پر ضد د اسرائیل او متحده ایالات امریکا جګړه پیل شوې، پر دې چاڼځای دا څویم برید دی.

د اسراییلي رسنیو د راپورونو له مخې د پنجشنبې په ورځ د کب په ۲۸ وروسته له هغه چې د اسراییل پوځ د ایران له لوري د راکټونو د توغولو خبرداری ورکړ، د اسراییل په شمال کې د حیفا بندري ښار کې د تېلو یوه تصفیه‌ خانه تر برید لاندې راغلې ده.

د اسراییل دولتي شبکې «کان ۱۱» هغه انځورونه خپاره کړي چې ښیي د دې تصفیه‌ خانې له ساحې څخه اسمان ته تور لوګي پورته کیږي.

دې شبکې په ایکسپاڼه کې په یوه بیان کې ویلي چې د خطرناکو موادو د لیک کیدو په اړه کومه اندېښنه نشته.

د اسراییل د انرژۍ وزیر، الي کوهن، د دغو راپورونو په غبرګون کې د حیفا پر تصفیه‌ خانې برید تایید کړی خو ویلې یې دي چې لوی زیان یې نه دی پیښ کړی.

کوهن زیاته کړه چې د اسراییل په شمال کې برېښنا د لنډ وخت لپاره پرې شوې وه، خو وروسته بېرته وصل شوه.