د طالبانو حکومت د امریکا له متحدو ایالاتونو وغوښتل چې د افغانستان هوايي حریم ته دې د خپلو بې پېلوټه الوتکو له داخلولو ډډه وکړي.

طالبانو تېره شپه په یوه اعلامیه کې وویل، په وروستیو کې په قطر کې د لاسلیک شوې موافقې برخلاف د امریکا د بې پېلوټه الوتکو له لوري د افغانستان هوايي حریم د دوی په ټکو 'اشغال' کېږي.

دا څرګندونې داسې مهال کېږي چې د امریکا د دفاع وزارت ویاند جان کربي تېره اوونۍ یوه کنفرانس ته وویل، د افغانستان د هوايي حریم د کارونې لپاره د طالبانو اجازې ته اړتیا نه لري.

د امریکا متحدو ایالاتونو تېره میاشت په کابل او ننګرهار کې د بې پېلوټه الوتکو په مرسته ځینې بریدونه کړي دي.

امریکايي چارواکو تایید کړې، د کابل هوايي ډګر ته نږدې د دوی په برید کې چې د اګسټ پر ۲۹مه شوی و، د ۷ ماشومانو په ګډون لس ملکیان وژل شوي دي.

له افغانستانه د امریکايي او ناټو ځواکونو د ټولو پوځیانو وتل د اګسټ میاشتې پر ۳۱ مه بشپړ شول.

د افغانستان یو پخوانی صدراعظم سلطان علي کشتمند په لندن ښار کې وفات شوی.
د ښاغلي کشتمند ورور اسدالله کشتمند په خپله فیسبوک پاڼه دا خبر تایید کړی دی.

کشتمند شاوخوا یوه لسیزه د ببرک کارمل او وروسته د ډاکتر نجیب الله په دوره کې د افغانستان صدراعظم وو.
دی لومړنی هزاره توکمی افغان وو چې دې څوکۍ ته رسېدلی وو.

کشتمند په ۱۹۳۵ کال کې د کابل د چهاردهی ولسوالۍ کې زېږېدلی و.

هغه په خپلو خبرو او مرکو کې تل ټینګار کاوه چې د افغانستان د تلپاتې سولې او امنیت لپاره د اقتصاد ښه والی او د خلکو د ژوند د شرایطو ښه کول ډېر مهم دي.

طالب چارواکو تایید کړې چې د پاکستان د هوايي بریدونو په نتیجه کې لږ تر لږه ۴ افغان ملکیان په کابل کې وژل شوي او ۱۵ نور ټپيان دي.

د کابل امنیه قومندانۍ ویاند خالد ځدراڼ په یوه بیان کې دا خبره کړې ده.

هغه ویلي چې د کابل د ۲۱مې ناحیې په څرخي پله سیمه کې استوګنیزې سیمې د پاکستان په بیګانیو هوايي بریدونو کې هدف ګرځول شوي.

تر دې مخکې د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد تایید کړې وه چې په کابل، کندهار، پکتیا او پکتیکا کې پاکستان بیګا هوايي بریدونه کړي چې یو شمېر ملکیانو ته یې مرګژوبله اړولې.
مجاهد دا بریدونه غندلي او ګواښ یې کړی چې بې ځوابه به پاتې نه شي.
ذبیح الله مجاهد ویلي چې په کندهار کې هوایي ډګر ته څیرمه د کام ایر شخصي هوایي شرکت د تیلو ذخیره هدف ګرځېدلې.

د هغه په خبره له دې زیرمې ملکي هوایي شرکتونو او د ملګرو ملتونو الوتکو ته د سون مواد رسول کېدل.
پاکستاني چارواکو تازه په کابل او نورو سیمو د هوايي بریدونو په اړه څه نه دي ویلي.

خو پرون پاکستاني چارواکو رویټرز ته ویلي چې پاکستان د چین په منځګړیتوب په افغانستان باندې هوايي بریدونه کم کړي.

د افغانستان د فوتبال تراولس کلنو کشره لوبډه د مرکزي آسیا د ۲۰۲۶ کال جام لوبو ته تیاری نیسي.

د افغانستان د فوتبال فدراسیون د پنجشنبې په ورځ په خپله فیسبوک پاڼه کې ولیکل چې د دې جام لوبې به په تاشکند کې د اپریل له ۴ نه تر۱۴ پورې ترسره شي.

ویل شوي چې د افغانستان په ګډون پنځه ټیمونه په دې لوبو کې ګډون کوي. د افغانستان د فوتبال تراولس کلنو کشرې لوبډلې په ۲۰۲۴ کال ازبکستان ته یو د صفر په ماتې ورکولو سره د مرکزي آسیا د ټولنې د جام اتلولي خپله کړې وه.

د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت وايي چې ۲۱ افغان کډوال د پاکستان له زندانونو تر خوشې کېدو وروسته افغانستان ته راستانه شوي دي.

دې وزارت د پنجشنبې په ورځ (۲۱ حوت) په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې دا کسان له یوې ورځې تر دوو میاشتو پورې په بند کې ساتل شوي وو.

د دې افغانانو د نیول کېدو د علت په اړه څه نه دي ویل شوي.

تر دې مخکې ځینو افغان کډوالو له ازادي راډیو سره په خبرو کې ادعا کړې وه چې په پاکستان کې نیول شوي کډوال د دې پر ځای چې کمپونو ته ولېږدول شي یا افغانستان ته بېرته واستول شي، زندانونو ته انتقالېږي.

پاکستان د ۲۰۲۳ کال په وروستیو کې د هغو افغانانو د ایستلو بهیر پیل کړ چې د استوګنې قانوني اسناد نه لري.

د طالبانو د حکومت یو ویاند وايي چې د پاکستان له لوري پر خوست ولایت د توپونو د برید په نتیجه کې ۴ ملکي وګړي وژل شوي دي.

د طالبانو مرستیال ویاند حمدالله فطرت پر خپله ایکسپاڼه لیکلي چې پاکستان نن سهار شاوخوا ۴ بجې د خوست ولایت د علیشېرو ولسوالۍ په صدقو کلي کې د عامو خلکو پر کورونو د توپونو بریدونه کړي چې په نتیجه کې یې څلور تنه ملکیان وژل شوي او ۳ نور ټپیان شوي دي.

ده همداراز ویلي چې پاکستان د کونړ ولایت پر بېلابېلو سیمو هم د درنو وسلو بریدونه کړي خو له کبله یې د مرګ ژوبلې کوم راپور نه دی ترلاسه شوی.

پاکستان په دې اړه تراوسه څه نه دي ویلي.

د ملګروملتو د کډوالو لویې کمېشنرۍ د اسلامي پراختیايی بانک په همکارۍ د چهارشنبې په ورځ د افغانستان په لوېدیځ هرات ولایت کې د غالۍ اوبدلو تر ټولو لوی مرکز پرانیست.

په دې نوښت کې د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي مرستیال اندریکا راتواتېIndrika Ratwatte ، ځايي سپینږیرو او مشرانو هم ګډون درلود. دا مرکز به د ۴۰۰ راستنېدونکو ملاتړ وکړي چې تر درې برخو زیات یې ښځې دي او هغوی ته به د کار فرصتونه او مسلکي روزنه برابره کړي.

د ملګروملتو د کډوالو لویې کمېنرۍ په دې اړه پر خپله ایکسپاڼه کې لیکلي چې د دې مرکز هدف دا دی چې راستنېدونکي او کوربه ټولنې پیاوړې کړي او له هغوی سره مرسته وکړي څو باثباته او دوامدارې دندې او عایداتي سرچینې بېرته جوړې کړي.

د یادې ادارې په وینا، یوازې په تېرو دولسو میاشتو کې شاوخوا دوه میلیونه افغانان له ایران څخه بېرته هېواد ته ستانه شوي دي، چې له امله یې د اقتصادي فرصتونو، په ځانګړي ډول د ښځو لپاره، اړتیا ډېره شوې ده.

چین به د تاجکستان او افغانستان ترمنځ پر پوله نهه سرحدي تاسیسات جوړ کړي.

د منځنۍ اسیا د کیو این اې خبري اژانس د راپور له مخې، د تاجکستان د پارلمان نن دا موافقه تصویب کړه.

د پارلماني جریدې، صدای مردم د راپور له مخې، د دې پروژې هدف د تاجکستان د سرحدي ځواکونو د تخنیکي او مادي وړتیا پیاوړې کول دي. په دې پروژه کې د داسې ودانیو جوړول شامل دي چې په عصري تجهیزاتو، څارنیزو سیستمونو، مخابراتي وسایلو او انجینري زېربناوو به سمبال وي.

په دې تاسیساتو به، چې په شاوخوا ۱۷ زره مربع متره ساحه کې جوړېږي، نژدې ۴۲۵ میلیونه چینایي یوانه لګېږي. د تاجکستان د ملي امنیت دولتي کمېټې لومړي مرستیال مرادعلي رجب زاده ویلي چې دا بودیجه به د چین د حکومت له خوا په وړیا ډول ورکول کېږي.

پاکستان وايي په افغانستان کې یې غچ اخیستونکي عملیات دوام لري او د پاکستان ـ افغانستان ترمنځ د دیورند کرښې په اوږدو کې یې د بلوچستان ایالت ژوب ولسوالۍ ته څېرمه یې د افغانستان څو پوستې په نخښه کړي دي.

پاکستاني ورځپاڼو نن (پنجشنبې) د خپل هیواد د امنیتي سرچینو په قول ویلي چې د دې عملیاتو په ترڅ کې یې افغان طالبانو ته مرګ ژوبلې اړولې دي.

د افغانستان د طالبانو حکومت د پاکستان د دې تازه ادعا په اړه څه نه دي ویلي خو په وروستیو څو ورځو کې پر دیورند کرښه د نښتو په اړه ډېر څه نه ویل کېږي.

په همدې حال کې د پاکستان د درو مذهبي مشرانو یو پلاوی کابل ته تللی چې له طالبانو سره د روغې جوړې په اړه خبرې وکړي.

خو په همدې منځ کې د پاکستان پوځ ویلي چې عملیات به یې تر هغو دوام لري چې خپلو ټاکلو هدفونو ته رسېدلي نه وي.

د جرمني حکومت په منځني ختیځ کې له شخړو وروسته په یوشمېر هېوادونو له هغې ډلې ایران او عراق کې خپل ډيپلوماتان له اصلي ځایونو نورو سیمو ته لېږدولي دي.

رویټرز د جرمني د بهرنیو چارو وزارت د یوه ویاند په حواله لیکلي چې دغه اقدام د ګواښوونکي وضعیت په خاطر د لنډ وخت لپاره ترسره شوی دی.

سرچینې نه دي ویلي چې دغه ډيپلوماتان کومو ځایونو ته انتقال شوي دي.

د چهارشنبې په ورځ د سویس سفارت هم وویل چې تهران کې یې خپل سفارت د لنډ وخت لپاره بند کړی دی.

پر ایران د اسراییل او امریکا د ګډو بریدونو نن ۱۳مه ورځ ده.

د بشري حقونو د څار نړیوال سازمان وایي، د بشري حقونو د لویو سرغړونو د عاملانو د ځواب ورکولو کلیدي میکانیزم باید ژر تر ژره عملي شي.
دغه میکانیزم تېره اکتوبر میاشت کې جوړ شوی دی.

په دغه سازمان کې د افغانستان د څانګې څېړونکې فرشتې عباسي د چهارشنبې په ورځ په یوه ویډیویي پيغام کې ویلي:" نن خوښه یم چې وایم دا میکانیزم شته، باید تکراره کړم چې د لومړي ځل لپاره د افغانستان په تاریخ کې د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر په ۶مه، د بشري حقونو د نقض په وړاندې د مصونیت کړۍ ماته شوه، د ځواب ویلو او عدالت د پلي کولو واقعي چانس رامنځته شو."

که څه هم د طالبانو حکومت ادعا کوي چې د شریعت په چوکاټ کې یې د ښځو او نجونو حقونه ورکړي، خو نړیوالو بشري سازمانونو د طالبانو حکومت د نجونو او ښځو د لومړنیو حقونو په نقض تورن کړی دی.