د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې له طالبانو غوښتي چې د پانګوالو د پانګو، شتمنيو او تاسيساتو ساتنه وکړي.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې مرستیال یونس مومند نن ازادي راډیو ته وویل چې د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې په مرکز او ولاياتو کې خپل ټول دفترونه بېرته پرانېستې دي.

دغه خونه وایي، د هېواد سوداګر او پانګوال کولی شي چې د پخوا په څېر د نوموړو دفترونو له خدماتو څخه ګټه واخلي.

یادې خونې د سوداګرو او پانګوالو څخه هم غوښتي چې خپلو سوداګريزو او پانګه یيزو فعاليتونو ته دوام ورکړي.

په خیبرپښتونخوا کې یو مسوول چارواکی وايي، د پولیسو مرکز یو جومات ته نژدې چاودنه کې ۳۱کسان وژل شوي او ۸۴ نور ټپیان دي.

په کوهاټ کې د ۱۱۲۲ مرستندویه ادارې ویاند بلال احمد فیضي ازادي راډيو د نویو شمیرو په تایید سره وویل چې اته وسله وال په وژل شویو کې شامل دي.

د هغه په ټکو،" د وروستیو معلوماتو له مخې د وژل شویو کسانو له ډلې ۲۱تنه يې پولیس دي".

بل پلو، د خیبرپښتونخوا د پولیسو ادارې نن شنبه پر خپلې ایکس پاڼې د اتو وسله والو د وژل کیدو خبره تایید کړې ده.

پرون جمعه د (سنبلې۲۷مه) د خیبرپښتونخوا په کوهاټ کې د پولیسو د مرکز یو جومات ته نژدې چاودنه وشوه.

له چاودنې وروسته یو شمیر وسله وال جومات ته ننول او له پولیسو سره يې نښته پیل کړه.

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزارت نن په یوه اعلامیه کې دا برید غندلی دی.

دې وزارت ویلي،" پر مقدسو ځایونو بریدونه نه توجیه کېدونکی او د غندنې وړ عمل دی".

تراوسه چا یا کومې ډلې د برید مسولیت نه دی منلی.

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزارت د خیبرپښتونخوا په کوهاټ کې د پولیسو مرکز یو جومات ته نژدې وسله وال برید غندلی دی.

دې وزارت نن شنبه د (سنبلې۲۸مه) په یوې اعلامیه کې ویلي،" پر مقدسو ځایونو بریدونه نه توجیه کېدونکی او د غندنې وړ عمل دی".

وړاندې په اعلامیه کې د پېښې له قربانیانو سره خواخوږي څرګنده شوې ده.

پرون جمعه د (سنبلې۲۷مه) د خیبرپښتونخوا په کوهاټ کې د پولیسو د مرکز یو جومات ته نژدې چاودنه وشوه.

د کوهاټ مرستیال کمېشنر نوید احمد ازادي راډیو په چاودنه کې د لږترلږه ۲۰تنو وژل کیدل او د ۷۸کسانو ټپي کیدل تایید کړي دي.

تراوسه چا یا کومې ډلې د برید مسولیت نه دی منلی.

د ملګرو ملتونو کارپوهان وايي، د پاکستان حکومت دې له خطر سره مخ، د افغان کډوالو د اخراج لړۍ ودروي.

دې دلې پرون جمعه (د سپټمبر ۱۸مه) په یوه اعلامیه کې د پاکستان له حکومته غوښتني څو د هغو افغانانو د اخراج لړۍ ودروي چې په افغانستان کې د بشري حقونو له جدي نقض، شکنجې او د ځورونې له خطر سره مخ دي.

د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بنېټ پر خپلې اېکس‌پاڼې د دې غوښتنې هرکلی کړی.

هغه وړاندې لیکلي "له پاکستانه د بشري حقونو د مدافعانو، بې‌سرپرسته ښځو او ماشومانو، خبریالانو، قاضیانو، څارنوالانو، امنیتي ځواکونو او یو شمېر نورو کسانو د اخراج په اړه ډېر اندېښمن دی".

د پاکستان حکومت په وروستیو کې د افغان کډوالو د اخراج لړۍ تېزه کړې ده.

د ملګرو ملتونو کارپوهانو وړاندې د پاکستان له طبي پوهنتونونو د افغان محصلینو د اخراج په اړه خبرداری ورکړی او ویلي دي چې دا پرېکړه له ۱۰۰ ډېر افغان محصلین اغېزمنولی شي.

د پاکستان طبي شورا د روانې سنبلې میاشتې په ۱۶مه په دې هېواد کې د ټولو طبي رشتو افغان محصلینو ته امر وکړ چې له پاکستانه ووځي.

خو پرون جمعه د لاهور یوې محکمې د افغان محصلینو د اخراج مسئله تر بل امره ځنډولې ده.

ملګري ملتونه وايي، پاکستان روان کال څه باندې ۸۰ زره افغان کډوال نیولي او اخراج کړي دي.

د کډوالو نړیوال سازمان (ای او ام) او د کډوالو په چارو د ملګرو ملتونو لویې کمېشنرۍ پرون جمعه د (سپټمبر ۱۸مه) په یوه ګډ راپور کې وویل چې "د روان کال له جنورۍ تر سپټمبره څه باندې ۸۰ زره افغان کډوال د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې له نیول کېدو وروسته افغانستان ته اخراج شوي دي".

د راپور په ټکو، دا کډوال د طالبانو تر واک لاندې داسې افغانستان ته ستنېږي چې کاري فرصتونه لا له وړاندې په‌کې په نشت حساب دي او خلک په‌کې له فقر او بې‌وزلۍ کړېږي.

د پاکستان د لاهور لوړې محکمې د جمعې په ورځ، د سپټمبر ۱۸مه، له پوهنتونونو څخه د څه باندې ۱۰۰ افغان طبي محصلانو د ایستلو بهیر تر بلې محکمې پورې وځنډاوه.

د فرانسې خبري اژانس د ترلاسه کړي حکم له مخې، قاضي خالد اسحاق د دغو محصلانو د ایستلو د مخنیوي حکم وغځاوه، خو د راتلونکې محکمې د ناستې نېټه یې نه ده ټاکلې.

دغه افغان محصلان وروسته له هغه د ایستلو له ګواښ سره مخامخ شول چې د پاکستان طبي شورا اعلان وکړ، هغه افغانان چې په پاکستان کې د طب او غاښونو په څانګو کې له وړاندې زده‌کړې کوي یا یې تازه نوم‌لیکنه کړې، باید افغانستان ته ستانه شي. د دې شورا په وینا، دغه پرېکړه د پاکستان د ملي تګلارو په چوکاټ کې شوې ده.

تر دې مخکې د بلوچستان لوړې محکمې هم د یو شمېر افغان طبي محصلانو د زده‌کړو د دوام غوښتنه رد کړې وه.

د بشري حقونو ځینو بنسټونو د پاکستان له طبي شورا غوښتي و چې خپله پرېکړه لغوه کړي. دوی ویلي، دغه پرېکړه په ځانګړې ډول پر افغان ښځینه محصلانو اغېز کولی شي، ځکه ښځې او نجونې په افغانستان کې له زده‌کړو محرومې دي.

د روغتیا نړیوال سازمان وايي، په افغانستان کې د پولیو د وحشي ویروس د (ډبلیو پي وي۱) دوه تازه پېښې ثبت شوې دي.

دې سازمان پرون پنجشنبه وویل، د پولیو دغه مثبتې پېښې د هلمند او نورستان ولایتونو په دیشو او کامدېش ولسوالیو کې ثبت شوې دي.

د روغتیا نړیوال سازمان وايي، دا پېښې د روان کال د اګسټ په ۴مه او ۶مه راپور شوي.

د ۲۰۲۶ کال له پیل راهیسې تر اوسه په ټول افغانستان کې د پولیو ناروغۍ ۲۵ مثبتې پېښې ثبت شوې دي.

بل پلو، له پولیو پاک افغانستان اعلان کړی چې د راروانې دوشنبې په ورځ د افغانستان په یو شمېر ولایتونو کې د پولیو واکسین کمپیاین پیلېږي.

دې ادارې ویلي، د افغانستان په جنوبي ولایتونو کې به دغه کمپاین د سې شنبې په ورځ پیل شي.

لا معلومه نه‌ده چې په دې کمپاین کې به څومره ماشومانو ته د پولیو څاڅکي ورکړل شي.

پولیو یوه ساري ناروغي ده چې درملنه نه‌لري او یوازې واکسین‌يې مخه نیولی شي.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت مکې ښار ته نږدې د بې‌پیلوټه الوتکې د برید هڅه غندلې ده.

دغه وزارت د چهارشنبې په ورځ وویل، د حرمینو شریفین خلاف هر ډول اقدام چې د دې مقدسې سیمې امنیت تهدید کړي "نه‌بخښل کېدونکی جنایت" دی.

د وزارت په ټکو، مکه د اسلامي امت ګډه مقدسه سیمه ده او باید له هر ډول تاوتریخوالي او پوځي اقداماتو په امن کې وي.

د سې شنبې په ورځ سعودي چارواکو د مکې پر ښار د حوثي یاغیانو له‌خوا د یوې بې‌پیلوټه الوتکې د برید د هڅې خبر ورکړ.

د ایران له ملاتړه برخه‌منې د یمن حوثي یاغیانو ډلې پر مکې ښار د برید هڅه رد کړه او ویې‌ویل چې د سعودي پوځي او د تېلو تأسیسات د دوی اهداف دي.

د امریکا عدلیې وزارت خبر ورکړی چې د داعش خراسان ډلې غړی محمد شریف الله په شلو کلونو بند محکوم شو.

محمد شریف الله د ۲۰۲۱ کال د اګست په ۲۶مه د کابل د هوايي ډګر د ابې دروازې د خونړۍ بمي چاودنې په تړاو نیول شوی.

دی امریکا ته انتقال او هلته یې د محاکمې پروسه روانه وه.

په شلو کلونو حبس باندې د هغه د محکومېدو پرېکړه پرون محکمې کړې او د امریکا عدلیې وزارت یې په اړه اعلامیه خپره کړې ده.

د امریکا د عدلیې وزارت په اعلامیه کې د ملي امنیت په چارو کې د لوی څارنوال مرستیال جان اې. ایزنبرګ په حواله راغلي چې: «شریف الله نږدې یوه لسیزه د ترهګرۍ د یوې وحشتناکې لړۍ په مرکز کې تېره کړه؛ هغه په ټوله نړۍ کې پر ملکي وګړو د بریدونو لپاره مهم ملاتړ چمتو کاوه او په پای کې یې د 'ابي ګېټ' (Abbey Gate) په پېښه کې د امریکا د پوځ د ۱۳ سرتېرو او لسګونو نورو کسانو په وژنه کې همکاري وکړه.»
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ کله چې کانګرس ته د داعش خراسان ډلې د دغه غړي د نیولو اعلان کاوه هغه یې د ابې ګېټ د بمي برید یو طراح یاد کړ.

د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د غونډې په څنډه کې ۴۳ هېوادونو د طالبانو له حکومت غوښتي چې سمدستي د افغان ښځو او نجونو په حقونو باندې ټول بندیزونه لرې کړي.

د دغو هېوادونو په ګډه اعلامیه کې تېر ماښام راغلي چې: « موږ د طالبانو لخوا د جنسیت پر بنسټ دوامداره او سیستماتیک تبعیض او ځپنه په کلکو ټکو غندو»

په ملګرو ملتونو کې د فرانسې استازي ژروم بونافون د اعلامیې د لوستلو پر مهال وویل چې طالبانو د ۲۰۲۱ کال په اګست کې له بیا واکمنېدو راهیسې د جنسیت په اساس تبعیض ته مخه کړې او عملاً یې زده کړو، صحي خدماتو او کار ته د ښځو او نجونو لاسرسی تر ډېره محدود کړی.

دا ګډه اعلامیه په ملګرو ملتونو کې د فرانسې د استازولۍ له خوا ترتیب او د اکثرو اروپايي هېوادونو، اسټرالیا، بریټانیا، کاناډا،جاپان، متحده عرب اماراتو او ځینو نورو له خوا خوا لاسلیک شوې ده.

تېر ماښام د ملګرو ملتونو امنیت شورا کې د افغانستان د وضعیت په اړه بحث وشو او پکې د یوناما مرستیالې جورجیت ګانیون هم وویل چې د طالبانو حکومت د ښځو او نجونو د کار او زده کړو په تړاو د افغانانو او نړیوالې ټولنې اندېښنې نه دي ځواب کړي.

په خوست ولایت کې ناچاوده مهماتو د چاودنې له امله دوه ماشومان وژل شوي او یو بل ماشوم ټپي شوی دی.

دا مهمات د افغانستان د اوږدو جګړو له کلونو پاتې و.

د طالبانو د خوست د پولیسو ویاند طاهر احرار د سې شنبې په ورځ ویلي چې دا پېښه د دغه ولایت په علیشېر او تریزیو ولسوالیو کې شوې ده. نوموړي ویلي، د پېښې د څرنګوالي او علت په اړه پلټنې پیل شوې دي.

په افغانستان کې د لسیزو جګړو پاتې ماینونه او ناچاوده مهمات لا هم د ملکي وګړو، په ځانګړي ډول ماشومانو، لپاره له جدي ګواښونو څخه دي.