په روسیه کې د یوې ممنوع مذهبي ډلې د دوامداره ځپلو په ترڅ کې د روسیې یوې محکمې د دې ډلې یو غړی په درې کاله بند محکوم کړ.

د روسیې په جنوب لویدیځه سیمه کراسنادار کې د ابینسک ښار محکمې پرون وروسته له دې چې د یهوه د شاهدانو په نوم د دې ډلې غړی واسیلي مېلېشکو په یوه افراطي سازمان کې په غړیتوب مجرم وپېژند، نوموړی یې په درې کاله بند محکوم کړ.

ښاغلي مېلېشکو ویلي چې د دې ډلې غړی دی، خو په افراطي ډله کې د غړیتوب تور یې رد کړی دی.

په روسیه کې چې د ولسمشر ولادیمیر پوتین تر ملاتړ لاندې ارتودوکس کلیسا واکمنه ده، د یهوه د شاهدانو مذهبي ډلې ته د شک په سترګه کتل کېږي.

په مسکو کې د څلي په نوم د بشري حقونو ټولنې د نوموړې مذهبي ډلې لسګونه بندیان چې په بنسټ پالنه تورن یا محکوم شوي دي، د سیاسي بندیانو په توګه پېژندلي دي.

د بښنې نړیوال سازمان امنیستي انټرنشنل د پښتون ژغورنې د غورځنګ د غړي فریدالله افریدی د "تښتول کېدو" په اړه د خپلواکو، شفافو او اغېزمنو څېړنو غوښتنه کړې ده.

دې سازمان د چهارشنبې په ورځ په یوه بیان کې لیکلي: "که هغه (فریدالله افریدی) د چارواکو په توقیف کې وي، نو باید د ساتنې ځای یې اعلان شي، سمدستي دې خوشې کړل شي او د هغه د نادرکه کېدو له عاملانو سره دې د نړیوالو بشري حقونو د معیارونو سره سم حساب کتاب وشي."

د بښنې نړیوال سازمان زیاته کړې چې فریدالله افریدی د مې په ۱۸مه ماښام له پېښور ښار څخه تښتول شوی دی. ویل شوي چې د هغه د کورنۍ د غوښتنو سره سره، پولیسو د هغه د نادرکه کېدو په اړه نه کوم لومړنی راپور ثبت کړی او نه یې هم د دې پېښې په اړه کومه څېړنه پیل کړې ده.

پاکستاني چارواکو تر اوسه د بښنې نړیوال سازمان د دې غوښتنې په اړه څه نه دي ویلي.

د دې سازمان په خبره افریدی د پښتون ژغورنې د غورځنګ لومړنی فعال نه دی چې له کومو نښو نښانو پرته نادرکه کیږي.

دې سازمان اندیښنه څرګنده کړې چې د افریدی نادرکه کېدل د دغه غورځنګ د فعالانو د جبري ورکېدو او د دولتي چارواکو له خوا د اندیښنې وړ ځپنې د لړۍ برخه ده.

سپینې ماڼۍ ویلي چې د امریکا او ایران ترمنځ د تفاهم د مسودې په اړه د ایران د دولتي رسنۍ (صدا وسیما) راپور "کاملاً نادرست" دی او "سم نه دی."

د ازادي راډیو د فردا څانګې د راپور له مخې، د ایران دولتي ټلویزیون د سپینې ماڼۍ له اعلامیې څوساعته مخکې راپورورکړی و چې

د امریکا او ایران ترمنځ د یوه توافق په مسوده کې د ایران د سمندري محاصرې د پای ته رسولو، په هرمز تنګي کې د ازاد تګ راتګ د بیرته اعاده کیدو او د فارس خلیج له سیمې څخه د امریکايي ځواکونو د وتلو ژمنې شاملې دي.

د سپینې ماڼۍ په اعلامیه کې ویل شوي: " د ایران د دولت تر کنټرول لاندې رسنیو دا راپور حقیقت نه لري او هغه تفاهم ‌لیک چې دوی خپور کړی کاملاً ساختګي دی. هېڅوک باید پرهغه څه چې د ایران دولتي رسنۍ یې خپروي باورونکړي. واقعیتونه مهم دي."

د ایران د دولتي رسنۍ په راپورکې ادعا شوې چې امریکا ژمنه کړې چې د ایران سمندري محاصره به پای ته رسوي او په بدل کې یې ایران ژمنه کړې چې د یوې میاشتې په موده کې به د تجارتي کشتیو تګ راتګ تر جګړې مخکې کچې ته بېرته رسوي.

د امریکا ولسمشردونالډ ټرمپ د دوشنبې په ورځ ټینګار وکړ چې له ایران سره احتمالي توافق به یا "ډېر عالي او معنا‌دار" وي او یا به هېڅ ډول توافق نه وي.

د ایران او امریکا ترمنځ خبرې اترې په وروستیو ورځو کې د پاکستان او د سیمې د ځینو نورو هېوادونو په منځګړیتوب نوي پړاو ته داخلې شوې او تمې زیاتې شوې چې د شخړې د پای ته رسولو لپاره یو توافق رامنځته شي.

ټاکل شوې چې د امریکا ولسمشر، د چهارشنبې په ورځ د خپلې کابینې له غړو سره کمپ ډېوېډ کې یوه کم‌سارې غونډه ترسره کړي.

داغونډه په داسې مهال کیږي چې د سپینې ماڼۍ د یوه چارواکي په وینا، د ایران اړوند مذاکرات یوې حساسې مرحلې ته نږدې شوي دي.

د فرانسې خبري اژانس د دې خبر په خپرولو سره لیکلي چې د کمپ ډېوېډ انتخاب، چې د مریلینډ په غرنیو سیمو کې یو لیرې پروت استوګنځی دی او ټرمپ د پخوانیو ولسمشرانو خلاف لږ ورغلی، د خبرو اهمیت په ګوته کوي.

بلخوا د نیویارک پوسټ ورځپاڼې راپور ورکړی چې د ایران موضوع به د دې غونډې اصلي محور وي او د کابینې ټول غړي به پکې ګډون ولري.

ډونالډ ټرمپ د شنبې په ورځ ویلي وو چې له تهران سره د منځني ختیځ د جګړې د پای ته رسولو لپاره یوه هوکړه نږدې ده، خو په ورته وخت کې یې خبرداری ورکړ چې که خبرې ناکامې شي، پر ایران د امریکا بریدونه بېرته پیل کېدای شي.

افغانستان کې د لوی اختر په لومړۍ ورځ نن سهار د ځانګړو امنیتي تدابیرو په ترځ کې د اختر لمونځ ادا شو.

بلخوا سلګونه زره حاجیانو چې پرون یې عرفات کې تیره کړه نن یې د جمرو ویشتلو او قرباني ته مخه کړه.

د افغانستان شاوخوا ۳۰ زره حاجیان دسږني حج مراسمو کې ګډون لري.

سعودي چارواکي وايي سږکال د نړۍ له ګوټ ګوټ څخه ۱.۵ ملیون کسان دحج لپاره دغه هیواد ورغلي دي.

د سږني حج مراسم منځني ختیځ کې د سولې دهیلو سره وړمه ورځ پیل شول.

په داسې حال کې چې دایران او امریکا ترمینځ کړکیچ دوام لري او د حج له مراسمو مخکې په سعودي عربستان او د خلیج په نورو هیوادونو کې د ایران لخوا په غچ اخیستونکو بریدونو کې ځینې اهداف په نښه شوي دي، سعودي عربستان کې د مقدسو ځایونو دساتنې او د حاجیانو د ډاډمنتیا لپاره ځانګړي امنیتي تدابیر نیول شوي دي.

روانه اوونۍ د مکې معظمې تودوخه ۴۵ درجې سانتي‌ګرادو ته رسېدلې، د سعودي روغتیايي کارکوونکو د حج پر مهال د تودوخې له امله د زیانمنو شويو حاجیانو د درملنې لپاره ګڼو طبي کلینیکونو ته د اکمالاتو رسولو لپاره له ډرون الوتکو هم کار اخیستی دی.

ټاکل شوې ده چې چهارشنبه( د مې ۲۷ مه) د امریکا د متحد ایالتونو ولسمشر د خپلې کابینې له غړیو سره په کمپ ډیویډ کې غونډه وکړي.

د فرانس پریس اژانس د راپور له مخې، د میریلنډ په غرنۍ سیمه کې د جمهوري ریاست استوګنځي ته ولسمشر ټرمپ د مخکنیو ولسمشرانو برخلاف ډیر لږ ځي او دا د دې څرګندونه کوي چې دا خبرې حساسې دي.

نیویارک پوسټ ورځپاڼې خبر ورکړ چې د دې غونډې د اجنډا اصلي موضوع ایران دی او د کابینې ټول غړي به برخه پکې واخلي.

ډونالډ ټرمپ د شنبې په ورځ ویلي و چې له تهران سره د جګړې د پای ته رسیدو په خاطر موافقه نژدې شوې ده خو که چیرته خبرې اترې ناکامه شي امریکا به یو ځل بیا پر ایران بریدونه پيل کړي.

کمپ ډیویډ ته ولسمشر ټرمپ د خپلې ولسمشرۍ په دې دوهمه دوره کې تر دې یو ځل مخکې هغه وخت ورغلی و چې څو ورځې وروسته یې د فبروري په اته ویشتمه امریکایي ځواکونو پر ایران برید وکړ.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وايي، ایران سره هوکړه ته رسیدل ممکن "څو ورځې" ونیسي.

هغه نن سه شنبې وویل،" یوه قوي اجماع او د هوکړې لومړنۍ مسوده شتون لري، د هوکړو په اړه ډیر وختونه داسې کیږي چې د یوې جملې یا کلمې په اړه اختلافات ممکن څو ورځې وخت ونیسي څو هوکړه وشي، نو باید د دې توپیرونو د حل لپاره کار وکړو، کیدای شي یو ښه هوکړه ولرو یا يې ونه لرو".

تمه وه په همدې روانه اونۍ کې د امریکا او ایران ترمنځ هوکړه وشي.

د ایران او امریکا ترمنځ د سولې مذاکرات په داسې حال کې روان دي چې امریکايي ځواکونو پرون دوشنبې د ایران په جنوب کې پر یو شمیر کښتو بریدونه وکړل.

ستنګام ویلي، "په بریدونو کې هغه کښتۍ په نښه شوي چې هڅه يې کوله په هرمز تنګي کې ماینونه وکري".

د متحدوایالاتو ولسمشر دونالد ټرمپ د دوشنبې په ورځ خپل تازه پیغام کې ایران سره په خبرو اترو کې د «ښه» پرمختګ خبر ورکړ او په مذاکراتو کې دخیلو ټولو هیوادونو څخه وغوښتل چې ایران سره له محتملې هوکړې وروسته سملاسي د "ابراهیم" په نامه تړون سره یوځای شي.

د ابراهیم تړون یا ابراهیمي تړونونه هغه پلان و چې ټرمپ د ولسمشرۍ لومړۍ دوره کې د اسرائیلو او عربي هیوادونو د اړیکو د عادي کیدو لپاره وړاندې کړی وو او وتوانید چې څو هیوادونه لکه متحد عربي امارات او بحرین دغه پلان ته وهڅوي.

اوس د متحدو ایالاتو ولسمشر ایران سره هوکړه له همدغه پلان سره تړلی بللی او له نورو عربي هیوادونو او ترکيې څخه په ټکو یې «اجباري غوښتنه» کړې چې ژرترژره دغه پلان سره یوځای شي.

ان تردې چې له دغه پلان سره یې دایران دیوځای کیدو نظر هم وړاندې کړی دی.

خو تراوسه نه اسراییلو دې پیغام ته غبرګون ښودلی او نه هم هغو هیوادونو چې په دغه پیغام کې یې نومونه اخیستل شوي دي.

اکسیوس خبري سایټ د خپلو سرچینو په حواله لیکلي چې ټرمپ ددغو هیوادنو مشرانو سره په ټلفوني خبرو کې دا نظر په ناڅاپی توګه وړاندې کړ تردې چې دهیوادونو مشران د اوږدې شیبې لپاره چپ پاته شوي اوڅه یې نه دي ویلي.

سعودي عربستان، متحد عربي امارات، پاکستان، ترکیه، مصر، اردن او بحرین هغه هیوادونه دي چې مشرانو یا لوړ رتبه چارواکو یې په دغه تلفوني خبرو کې برخه اخیستلې.

د پاکستان په بلوچستان کې پریوه ریلګاډي د تیرې ورځې په برید کې د وژل شویو کسانو شمیرله دیرشو اوښتی.

پرون یکشنبې د دې ایالت په مرکز کویټه کې له چاودیدونکو موادو ډک موټر له یوه مسافروړونکي ریلګاډي سره ټکروکړچې د چاودنې په نتیجه کې یې د ریلګاډي د انجن په ګډون څو واګونونه له پټلۍ بې لاره او دوه واګونونه چپه شول.

چارواکو مخکې په دې پيښه کې چې مسولیت یې د بلوڅانو بیلتون غوښتونکې ډلې، بلوچ لیبریشن آرمي اخیستی، د لږترلږه ۲۴ کسانو د وژل کیدو او شاوخوا اویاوو نورو د ټپي کیدو خبره کړې وه.

د دې ایالت دوو چارواکو، چې له رسنیو سره یې د معلوماتو د شریکولو صلاحیت نه درلود او د نوم نه ښودلو په شرط یې خبرې کولې، د دوشنبې په ورځ وویل چې د وژل شویو شمېر له ۳۰ څخه اوښتی دی.

دغه موټربم چاودنه پر هغه ریلګاډي شوې چې د پاکستان امنیتي ځواکونه او د هغوی د کورنۍ غړي یې لیږدول.

د پاکستان حکومت او پوځ تر اوسه په دې برید کې د وژل شویو کسانو رسمي شمېر نه دی خپور کړی. دا برید د هغو پرله ‌پسې حملو وروستۍ بېلګه ده چې پر اورګاډو، امنیتي ځواکونو او بنسټیزو تاسیساتو ترسره شوي دي.

وروسته له هغې چې په منځني ختیځ کې د جګړې د پای ته رسولو او د هرمزتنګي د احتمالي پرانستلو په اړه د تهران او واشنګټن ترمینځ د یوې احتمالي هوکړې په اړه راپورونه خپاره شول، د نړۍ په بازارونو کې د تیلو بیې ډیرې را ولویدې.

د شمالي سمندرد برینټ او د ویسټ ټکزاس د انټرمیډییټ اومه تېلو بیې شاوخوا پنځه سلنه راولویدې او د برینټ د یوه بیرل بیه څه باندې ۹۸ ډالرو اود انټرمیډییټ څه باندې ۹۱ ډالرو ته ورسیده.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د دوشنبې په ورځ وویل چې امکان شته یوه هوکړه "نن دوشنبې" اعلان شي خو له دې مخکې ولسمشرټرمپ ویلي وو چې مذاکرات په "منظم او رغنده ډول" روان دي، خو ټینګار یې وکړ چې امریکایي مذاکره کوونکو ته سپارښتنه شوې چې "بېړه ونه کړي."

د ایران د بهرنیو چارو وزارت وایي، تهران او واشنګټن د جګړې د پای ته رسولو د یوې هوکړې په اړه په ډېرو مسایلو کې تفاهم ته رسېدلي دي، خو محتاطانه خبرداری یې ورکړچې موافقه نژدې نه ده.

د دې وزارت ویاند اسماعیل بقایي د دوشنبې په ورځ په اوونیز خبري کنفرانس کې وویل: "دا سمه ده چې ووایو موږ د هغو ډېرو مسایلو په اړه پایلې ته رسېدلي یو چې تر بحث لاندې وو."

خو هغه زیاته کړه: "خو دا چې ووایو د هوکړې لاسلیک نژدې دی، هېڅوک دا ادعا نه شي کولای."

هغه پر واشنګټن تور ولګاوه چې خپل دریځونه بدلوي.

دغه څرګندونې داسې مهال کیږي چې د امریکا ولسمشرډونالډ ټرمپ د یکشنبې په ورځ وویل چې خپلو مرکچیانو ته یې ویلي دي چې "بېړه مه کوئ."