د هرات په لسګونو مېرمنو په سمبولیک ډول پرون چهارشنبه (د زمري ۱۳مه) وسلې را واخېستې او په دې ډول یې د افغان ځواکونو او ولسي پاڅون کوونکو ملاتړ څرګند کړ.

دا مېرمنې د هرات د پخواني جهادي قوماندان محمد اسماعیل خان په کور کې راغوندې شوې وې او ویل یې چې دوی دې ته چمتو دي چې د نارینه وو ترڅنګ د هرات د ښار دفاع وکړي.

د دې مېرمنو له ډلې، رقیې او سوسن ازادي راډیو ته وویل: "غواړم دښمن ته دا څرګنده کړم چې زموږ هېواد او خلک یوازې نه دي، موږ ټول سره متحد یوو، طالبان به له هېواده وشړو.

-موږ د امیر صاحب اسماعیل خان ملاتړ کوو، ما له پرون راهیسې د خپل هېواد د یو نیم زر کسانو لپاره ډوډۍ پخه کړې ده."

اسماعیل خان تردې مخکې د هرات له استوګنو غوښتي وو چې د طالبانو د پرمختګ د مخنیوي لپاره منظم شي.

د هرات ښار له امنیتي کمربندونو سره د دولتي ځواکونو او طالبانو ترمنځ جګړه روانه ده.

د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي د لوی اختر په مناسبت خپل پیغام کې یوځل بیا هیله څرګنده کړې چې د شپږم ټولګي څخه د پورته نجونو پر مخ د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې "ژرترژه "پرانیستل شي او میرمنو او روزلو کدرونو ته د کار او چارو کې د شمولیت زمینه برابره شي.

حامد کرزي پر خپله ایکسپاڼه لیکلي پیغام کې د هیواد ابادي ، ترقي او هوساینه، تعلیم او دې پورې تړلې چې "هر هیوادوال خپل وطن کې د خاوندتوب احساس وکړي".

طالبانو د ۲۰۲۱ کال اګست میاشت کې واک ته له ستنیدو وروسته له شپږم ټولګي پورته نجونو او ښځو په مخ د ښونځیو او پوهنتونونو دروازې تړلي دي اوله بهرنیو او کورنیو فشارونو سره سره یې په دغې پالیسۍ کې د بدلون کومه نښه تراوسه نه لیدل کیږي.

ملګري ملتونه وايي افغانستان کې دا مهال ۱.۴ میلیونه نجونې له زده کړو بې برخې دي او که پر زده کړو دا بندیز تر ۲۰۳۰ کال پورې دوام وکړي، له ۴ میلیونو زیاتې نجونې به له زده کړو بې برخې شي.

چهارشنبه په افغانستان کې د لوی اختر لومړۍ ورځ ده. یوشمیر روغتیایي متخصصانو د څارویو د قرباني پرمهال د کانګو تبي د ناروغۍ د احتمالي زیاتیدو خبرداری ورکړی دی.

د کابل په انتاني روغتون کې متخصص ډاکټر فرید عمري ازادي راډیو ته وویل چې د څارویو د قرباني پرمهال باید خلک دستکش ولري، عینکي په سترګو کړي او داسې بوټان په پښو کړي لکه موزې چې د څاروي له ویني سره په تماس کې نه شي. ډاکټر عمري زیاته کړه چې څاروي باید په داسې ځایونو کې حلال شي چې هلته دستي وینه ووینځل شي او د څاروي له ذبح کیدو وروسته غوښه سمه پخه شي چې میکروب یې له منځه ولاړ شي.

د طالبانو د عامه روغتیا وزارت د شمیرو له مخې روان میلادي کال د کانګو تبې پېښې د پروسږکال په پرتله زیاتې شوې دي. تیر میلادي کال په افغانستان کې د کانګو تبې ناروغۍ له امله دوه نوي کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی وو.

طالبانو د لوی اختر په مناسبت تر زرو ډیر کسان له زندانونو خوشي کړې دي. د زندانونو د چارو د تنظیم ادارې د سې شنبې په ورځ په یوه بیان کې وویل چې د سترې محکمې له تایید او منظورۍ وروسته یو زر یو سل او یو نوي بندیان د افغانستان د مختلفو ولایتونو له بېلابېلو زندانونو خوشي شوې دي.

په دې بیان کې د خوشي شویو کسانو د جرمونو په اړه څه نه دې ویل شوي.

ازبکستان په افغانستان کې له سیلاب ځپلیو سره دوه سوه ټنه بشري مرسته وکړه.

افغانۍ سرې میاشتې د سې شنبې په ورځ په ایکسپاڼه کې لیکلي دي چې دا مرسته یې دوی ته سپارلې ده او په دې مرسته کې د وریجو، اووړو، بورې او غوړیو په شمول یوشمیر خوراکي مواد شامل دي چې په بلخ ولایت کې به یې پر سیلاب ځپلیو کورنیو وویشي.

د ملګرو ملتو د کډوالو نړیوال سازمان( ای او ایم) د سې شنبې په ورځ په یوه راپور کې وویل چې د روان میلادي کال له پیله تر اوسه د افغانستان په مختلفو ولایتونو کې له لس زره ډیرې کورنۍ د سیلابونو له امله اغیزمنې شوې دي.

ایرلنډ له افغانستان سره څه باندې درې میلیونه ډالر مرسته وکړه. اوچا یا د ملګرو ملتو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر سه شنبه( د مې ۲۶ مه) پر ایکسپاڼه لیکلي دي چې دا بشري مرسته ده چې دوی ته یې سپارلې ده.

اوچا څرګندوي چې پر دې پیسو به په افغانستان کې د یوشمیر اړمنو لاسنیوی وکړي.

د طالبانو د حکومت د دفاع وزیر محمد یعقوب مجاهد مسکو ته په سفر تللی دی.

د دفاع وزارت نن سه شنبې پر خپلې ایکس پاڼې ویلي،" مجاهد د مسکو په نړیوال امنیتي کنفراس کې د ګډون په موخه روسیې ته سفر کړی".

د مسکو د نړیوال امنیتي کنفراس نن سه شنبې پیلږي او تر جمعې ورځې به دوام وکړي.

د دغه کنفراس اجنډا په سیمه کې پر امنیتي ننګونو او همکاریو خبرې اتري دي.

د طالبانو حکومت د لوی اختر په مناسبت له زرو زیات زندانیان راخوشي کړي.

د طالبانو د حکومت د زندانونو چارو د تنظیم ادارې ویاند نسیم لالهاند نن سه شنبې رسنیو ته په غږیز پیغام کې ویلي" د سترې محکمې له منظورۍ وروسته د هېواد له زندانونو ۱۱ سوه ۹۱ تنه زندانیان راخوشي شول".

د دې ادارې په خبره، دغه کسان د یو شفاف بهیر له مخې راخوشي شوي څو وکولی شي د اختر خوشالۍ له خپلو کورنیو سره ولمانځي.

نن سه شنبې په سعودي عربستان کې د عرفې ورځ ده.

دا ورځ چې د حج د مراسمو یو لوی رکن بلل کیږي حاجیان په کې د عرفات پر غونډۍ او شاوخوا دښتو کې راټولیږي او ټوله ورځ په دعا او عبادتونو تیروي.

پر عرفات دریدل د حج مهم رکن دی او که له چا پاتي شي په دې مانا دی چې د حج یو مهم رکن ترې پاتې شو، نو ځکه حاجیان عرفې ته د رسیدو هڅې کوي.

حاجیان له لمر لویدو وروسته مزدلفې ته روانیږي او سبا چهارشنبې د لوی اختر لومړی ورځ ده.

سږکال د نړۍ له بیلابیلو هېوادونو څه باندې یو نیم میلیون مسلمانان د حج ادا کولو په موخه سعودي عربستان ته تللي دي.

د خبریالانو د ملاتړ یو سازمان افغانستان کې د زنداني خبریالانو د وضعیت په هکله اندیښنه څرګندوي.

دافغانستان د رسنیو دملاتړ سازمان (امسو) د دوشنبې ورځې اعلامیه کې وویل چې احمد جاوید نیازی ، منصور نیازی او عمران دانش چې په دې وروستیو کې د طالبانو لخوا نیول شوي له خپلو ترټولو ابتدايي حقوقو څخه هم محروم دي.

امسو د سرچینو په حواله زیاتوي چې دغه خبریالان د مدافع وکیل د استخدام او د خپلو کورنیو له غړو سره د لیدو کتو حق نه لري.

یاد سازمان وايي چې ۵ کسه نور خبریالان او درسنیو فعالان چې لدوی مخکې نیول شوي دي هغو هم د سخت فشار لاندې دي.

د طالبانو حکومت ددغو خبریالانو د نیولو په هکله رسما څه نه دي ویلي خو مخکې یې ویلي چې د اسلامي شریعت او ملي ارزښتونو په چوکاټ کې د بیان ازادۍ ته ژمن دي.

واک ته د طالبانو له ستنیدو وروسته په خبریالانو باندې محدودیت او فشارونه زیات شوي دي او دخبریالانو دنیول کیدو پرله پسې پیښو اندیښنو ته لمن وهلې.

د افغانستان په څلورو ولایتونو کې د وروستیو پیښو او سیلابونو په نتیجه کې ۱۱ کسه مړه او ګن نور ټپیان شوي دي.

افغانستان کې د طالبانو د حکومت د پیښو سره د مبارزې اداره وايي دغه کسان پنجشیر، بغلان ، تخار او پکتیا ولایتونو کې د ورښتونو ، سیلابونو او تلندې او بریښنا له کبله مړه او ۱۵ نورتپيان شوي دي.

دیادې ادارې ویاند محمد یوسف حماد د دوشنبې په ورځ وویل چې دغه مرګ ژوبله په تیرو ۲۴ ساعتونو کې رامینځ ته شوې او برسیره پردې ۱۰۷ کورونه په بشپړه توګه او ۱۴۰ کورونه په جزئي توګه ویجاړ شوي او ۲۷۸ جریبه کرنیزه ځمکه هم له مینځه تللې ده .

نوموړی زیاتوي چې په مجموع کې په دغو ولایتونو کې ۲۴۱ کورنۍ اغیزمنې شوي دي.

ملګري ملتونه وايي افغانستان یو له هغو لسو هیوادونو څخه دی چې داقلیمي بدلون څخه ترټولو زیات اغیزمن شوي دي چې نتایج یې کله ناکله خلکوته ځاني او مالي زیانونه اړوي.

د رسمي شمیرو په اساس، د وري له شپږمې را هیسې څه دپاسه ۳۶۰ تنه د طبیعي پیښو له امله افغانستان کې مړه شوي دي.