فنلنډ له دغه هېواده د افغان پناه غوښتونکو د ایستلو لړۍ درولې ده.

د دغه هېواد د کډوالۍ ادارې پرون دوشنبه(د چنګاښ ۲۱مه) ویلي، دا پرېکړه یې د افغانستان د ناسمۍ امنیتي وضعې په خاطر کړې ده.

دې ادارې زیاته کړې، د جولای له نهمې هرهغه پرېکړه درول شوې چې له فنلنډه د ناقانونه افغان کډوالو د ایستلو باعث ګرځېده.

فنلنډي چارواکو ویلي، دا پرېکړه تر هغه جاري پاتې کېږي چې د افغانستان د وضعیت په تړاو ارزونه بشپړه او د ایستل کېدونکو کډوالو د امنیت د خوندیتوب په اړه ډاډ حاصله شي.

د فنلنډ د کډوالۍ ادارې یوه مسوول جاکو پورونتي ویلي، اوسنۍ پرېکړې په دې معنی نه ده چې پناه غوښتونکي به په اتومات ډول دایمي اقامه ترلاسه کړي، بلکې د خپلو غوښتنلیکونو د نتیجو په اړه باید زیات انتظار وباسي.

د جاکو په خبره دم ګړۍ ۳۵۰ غوښتنلیکونه چې افغان پناه غوښتونکو ورکړي وروستۍ پرېکړې ته په تمه دي.

فنلنډ داسې وخت د افغان پناه غوښتونکو د ایستلو لړۍ درولې چې څو ورځې مخکې د افغانستان د کډوالو او بېرته ستنېدونکو چارو وزارت له اروپايي هېوادونو وغوښتل چې د افغان پناه غوښتونکو د ایستلو یا ډيپورټ پروسه ودروي.

دغه وزارت په یوه بیان کې ویلي و چې د طالبانو له خوا د تاوتریخوالي د زیاتېدو او د کرونا وبا د خپراوي په خاطر دې لږ تر لږه دری اوونۍ د پناه غوښتونکو د ډیپورټ پروسه ودرول شي.

د افغانستان د کرکټ ملي لوبډلې ستوری سپین بالر راشد خان به راتلونکې میاشت له هند سره په یوازینۍ ټېسټ لوبه کې ونه لوبېږي، خو د درې یو ورځنیو لوبو (ODI) لړۍ لپاره په لوبډله کې شامل دی.

۲۷ کلن راشد خان ته سپارښتنه شوې چې د خپل کاري فشار د مدیریت لپاره د اوږدې بڼې (ټېسټ) کرکټ ځکه کم کړي چې د شل اوریزو بېلابېلو سوداګریزو لیګونو کې هم لوبېږي.

مصدوم شوی اوپنر ابراهیم زدران هم ټېسټ لوبه کې ګډون نه شي کولی. دغه ټېسټ لوبه د جون له ۶مې تر ۱۰مې نېټې پورې د هند په نیو چندیګړ کې ترسره کیږي.

حشمت الله شهیدي به د ټېسټ لوبډلې او همدارنګه د درې یو ورځنیو نړیوالو لوبو مشري کوي.

رحمن الله زدران، بلال سمیع او ننګیالی خروټی د لومړي ځل لپاره د ټیست لوبې لپاره غوره شوي دي.

لیګ سپینر قیس احمد هم بیرته لوبډلې ته ستون شوی دی.

افغانستان له ۲۰۱۷ کال راهیسې چې د ټېسټ لوبو رسمي حیثیت ترلاسه کړی، تر اوسه یې یوازې یوه ټېسټ لوبه له هند سره کړې چې هغه په ۲۰۱۸ کال کې وه.

د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي د لوی اختر په مناسبت خپل پیغام کې یوځل بیا هیله څرګنده کړې چې د شپږم ټولګي څخه د پورته نجونو پر مخ د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې "ژرترژه "پرانیستل شي او میرمنو او روزلو کدرونو ته د کار او چارو کې د شمولیت زمینه برابره شي.

حامد کرزي پر خپله ایکسپاڼه لیکلي پیغام کې د هیواد ابادي ، ترقي او هوساینه، تعلیم او دې پورې تړلې چې "هر هیوادوال خپل وطن کې د خاوندتوب احساس وکړي".

طالبانو د ۲۰۲۱ کال اګست میاشت کې واک ته له ستنیدو وروسته له شپږم ټولګي پورته نجونو او ښځو په مخ د ښونځیو او پوهنتونونو دروازې تړلي دي اوله بهرنیو او کورنیو فشارونو سره سره یې په دغې پالیسۍ کې د بدلون کومه نښه تراوسه نه لیدل کیږي.

ملګري ملتونه وايي افغانستان کې دا مهال ۱.۴ میلیونه نجونې له زده کړو بې برخې دي او که پر زده کړو دا بندیز تر ۲۰۳۰ کال پورې دوام وکړي، له ۴ میلیونو زیاتې نجونې به له زده کړو بې برخې شي.

چهارشنبه په افغانستان کې د لوی اختر لومړۍ ورځ ده. یوشمیر روغتیایي متخصصانو د څارویو د قرباني پرمهال د کانګو تبي د ناروغۍ د احتمالي زیاتیدو خبرداری ورکړی دی.

د کابل په انتاني روغتون کې متخصص ډاکټر فرید عمري ازادي راډیو ته وویل چې د څارویو د قرباني پرمهال باید خلک دستکش ولري، عینکي په سترګو کړي او داسې بوټان په پښو کړي لکه موزې چې د څاروي له ویني سره په تماس کې نه شي. ډاکټر عمري زیاته کړه چې څاروي باید په داسې ځایونو کې حلال شي چې هلته دستي وینه ووینځل شي او د څاروي له ذبح کیدو وروسته غوښه سمه پخه شي چې میکروب یې له منځه ولاړ شي.

د طالبانو د عامه روغتیا وزارت د شمیرو له مخې روان میلادي کال د کانګو تبې پېښې د پروسږکال په پرتله زیاتې شوې دي. تیر میلادي کال په افغانستان کې د کانګو تبې ناروغۍ له امله دوه نوي کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی وو.

طالبانو د لوی اختر په مناسبت تر زرو ډیر کسان له زندانونو خوشي کړې دي. د زندانونو د چارو د تنظیم ادارې د سې شنبې په ورځ په یوه بیان کې وویل چې د سترې محکمې له تایید او منظورۍ وروسته یو زر یو سل او یو نوي بندیان د افغانستان د مختلفو ولایتونو له بېلابېلو زندانونو خوشي شوې دي.

په دې بیان کې د خوشي شویو کسانو د جرمونو په اړه څه نه دې ویل شوي.

ازبکستان په افغانستان کې له سیلاب ځپلیو سره دوه سوه ټنه بشري مرسته وکړه.

افغانۍ سرې میاشتې د سې شنبې په ورځ په ایکسپاڼه کې لیکلي دي چې دا مرسته یې دوی ته سپارلې ده او په دې مرسته کې د وریجو، اووړو، بورې او غوړیو په شمول یوشمیر خوراکي مواد شامل دي چې په بلخ ولایت کې به یې پر سیلاب ځپلیو کورنیو وویشي.

د ملګرو ملتو د کډوالو نړیوال سازمان( ای او ایم) د سې شنبې په ورځ په یوه راپور کې وویل چې د روان میلادي کال له پیله تر اوسه د افغانستان په مختلفو ولایتونو کې له لس زره ډیرې کورنۍ د سیلابونو له امله اغیزمنې شوې دي.

ایرلنډ له افغانستان سره څه باندې درې میلیونه ډالر مرسته وکړه. اوچا یا د ملګرو ملتو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر سه شنبه( د مې ۲۶ مه) پر ایکسپاڼه لیکلي دي چې دا بشري مرسته ده چې دوی ته یې سپارلې ده.

اوچا څرګندوي چې پر دې پیسو به په افغانستان کې د یوشمیر اړمنو لاسنیوی وکړي.

د طالبانو د حکومت د دفاع وزیر محمد یعقوب مجاهد مسکو ته په سفر تللی دی.

د دفاع وزارت نن سه شنبې پر خپلې ایکس پاڼې ویلي،" مجاهد د مسکو په نړیوال امنیتي کنفراس کې د ګډون په موخه روسیې ته سفر کړی".

د مسکو د نړیوال امنیتي کنفراس نن سه شنبې پیلږي او تر جمعې ورځې به دوام وکړي.

د دغه کنفراس اجنډا په سیمه کې پر امنیتي ننګونو او همکاریو خبرې اتري دي.

د طالبانو حکومت د لوی اختر په مناسبت له زرو زیات زندانیان راخوشي کړي.

د طالبانو د حکومت د زندانونو چارو د تنظیم ادارې ویاند نسیم لالهاند نن سه شنبې رسنیو ته په غږیز پیغام کې ویلي" د سترې محکمې له منظورۍ وروسته د هېواد له زندانونو ۱۱ سوه ۹۱ تنه زندانیان راخوشي شول".

د دې ادارې په خبره، دغه کسان د یو شفاف بهیر له مخې راخوشي شوي څو وکولی شي د اختر خوشالۍ له خپلو کورنیو سره ولمانځي.

نن سه شنبې په سعودي عربستان کې د عرفې ورځ ده.

دا ورځ چې د حج د مراسمو یو لوی رکن بلل کیږي حاجیان په کې د عرفات پر غونډۍ او شاوخوا دښتو کې راټولیږي او ټوله ورځ په دعا او عبادتونو تیروي.

پر عرفات دریدل د حج مهم رکن دی او که له چا پاتي شي په دې مانا دی چې د حج یو مهم رکن ترې پاتې شو، نو ځکه حاجیان عرفې ته د رسیدو هڅې کوي.

حاجیان له لمر لویدو وروسته مزدلفې ته روانیږي او سبا چهارشنبې د لوی اختر لومړی ورځ ده.

سږکال د نړۍ له بیلابیلو هېوادونو څه باندې یو نیم میلیون مسلمانان د حج ادا کولو په موخه سعودي عربستان ته تللي دي.

د خبریالانو د ملاتړ یو سازمان افغانستان کې د زنداني خبریالانو د وضعیت په هکله اندیښنه څرګندوي.

دافغانستان د رسنیو دملاتړ سازمان (امسو) د دوشنبې ورځې اعلامیه کې وویل چې احمد جاوید نیازی ، منصور نیازی او عمران دانش چې په دې وروستیو کې د طالبانو لخوا نیول شوي له خپلو ترټولو ابتدايي حقوقو څخه هم محروم دي.

امسو د سرچینو په حواله زیاتوي چې دغه خبریالان د مدافع وکیل د استخدام او د خپلو کورنیو له غړو سره د لیدو کتو حق نه لري.

یاد سازمان وايي چې ۵ کسه نور خبریالان او درسنیو فعالان چې لدوی مخکې نیول شوي دي هغو هم د سخت فشار لاندې دي.

د طالبانو حکومت ددغو خبریالانو د نیولو په هکله رسما څه نه دي ویلي خو مخکې یې ویلي چې د اسلامي شریعت او ملي ارزښتونو په چوکاټ کې د بیان ازادۍ ته ژمن دي.

واک ته د طالبانو له ستنیدو وروسته په خبریالانو باندې محدودیت او فشارونه زیات شوي دي او دخبریالانو دنیول کیدو پرله پسې پیښو اندیښنو ته لمن وهلې.