ټاکل شوې چې ۸۲ کلنه پیلوټه ویلي فانک د روانې میاشتې په وروستیو کې د بلو اوریجین د شرکت په لومړۍ الوتنه فضا ته ولاړ شي.

مېرمن فانک به په دې فضايي سفر کې د امازون شرکت له مؤسس، میلیاردر جف بېزوس سره ملګرې وي.

بلو اوریجین شرکت پرون د جولای په لومړۍ نېټه اعلان وکړ چې مېرمن فانک به د جولای د ۲۰مې په الوتنه کې د تکزاس له لوېدیځ څخه د یوې اغلې مېلمنې په توګه حاضره وي.

ویلي فانک د نړۍ تر ټولو مسن انسانه ده چې فضا ته روانه ده.

له هغې مخکې په ۱۹۹۸ کال کې جان ګلېن په ۷۷ کلنۍ کې په ډیسکوري نومې فضایي بېړۍ کې فضا ته په تلو سره د تر ټولو مسن ستورمزلي ریکارډ ټینګ کړی و.

نن د اکتوبر ۲۳مه د واورو د پړانګ نړیواله ورځ ده . ملګرو ملتونو په ۲۰۲۴ کال کې دغه ورځ د واورو د پړانګ د ساتنې په موخه د نړیوالې همکارۍ د پراختیا لپاره ونوموله.

د ملګرو ملتونو د معلوماتو په اساس د واورو پړانګ د افغانستان ، پاکستان، هند، تاجیکستان او چین په شمول د ۱۲ هیوادونو په غرونو کې اوسي او د نړۍ د زیانګولو ژویو څخه ګڼل کیږي.

اقلیمي بدلون ، د استوګنځایونو له مینځه تلل او دهغو ژويو کمیدل چې ښکار یې کوي ، د واورو دپړانګ د بقا په وړاندې ترټولو لوی ګواښونه دي.

د اسرائیلو صدراعظم وايي اسرائیلي عسکرو لویدیځه غاړه کې خلیل ښار ته نږدې د دوه وسله والو فلسطیني بریدګرو په له مینځه وړلو سره د یو لوی برید مخه نیولې .

پیل کې ویل شوي وو چې د برید ګرو په ډزو کې ۵ کسه ټپیان شوي دي خو وروسته د اسرائیلو اردو وویل چې دوه عسکر یې وژل شوي او درې نورټپیان دي.

رویترز خبري اژانس رپوټ ورکوي چې بنیامین نتانیاهو د جمعې په ورځ خپله اعلامیه کې له اسرائیلي عسکرو په ستاینه وویل چې دوی په خپل پریکنده عمل سره دیو لوی تروریستي برید مخه ونیوله او د ټپیانو لپاره یې د روغتیا هیله څرګنده کړه.

هغه دغه راز وویل چې پوځ ته یې امر کړی دی چې خلیل ښار باندې محاصره ولګوي او د ټولې لویدیځې غاړې د تړلو لپاره ځان چمتو کړي.

په یو شمیررسنیو او ټولنیزو شبکو کې خپاره شوي انځورونه او راپورونه ښيي چې د ایران او پاکستان ترمنځ د ریمدان سرحدي بندر فعالیت پر دغه بندر له بریدونو وروسته مختل شوی دی.

پاکستان تر دې مخکې د دغه سرحدي بندر فعالیتونه درولي وو او له دې لارې یې د ایراني توکو د لېږد مخه نیولې وه. خو وروسته راپورونه خپاره شول چې ایران ته د پاکستان د پوځ د مشر عاصم منیر د وروستي سفر پر مهال د هغه په لارښوونه د دغه بندر فعالیتونه بېرته پیل شوي وو.

سپاه پاسداران ته نږدې فارس خبري اژانس د پنجشنبې په ورځ، د تلې په ۳۰مه، راپور ورکړ چې د ریمدان پولې ته نږدې د پاکستان د ګمرک پر ودانۍ د دوو موټرو په ځانمرګي برید کې څو پاکستاني سرتېري ټپیان شوي او دوه لاریو هم اور اخیستی دی.

د دغه برید په اړه نور جزییات نه دي خپاره شوي، خو ایراني خبري اژانسونه وايي، چې د ریمدان په سرحدي سیمه کې د ایران څه باندې ۳۵۰۰ ټرانزیټي موټر، چې د تېلو او ګازو، معدني موادو او نورو سوداګریزو توکو بارونه لېږدوي، له نامعلوم برخلیک سره مخ پاتې دي.

په همدې حال کې، د حال‌وش خبري وېبپاڼې، چې د سیستان او بلوچستان په اړه خبرونه خپروي، د جمعې په سهار، د لړم په لومړۍ نېټه، راپور ورکړ چې د پاکستان په اړخ کې د ګوادر په بېلابېلو سیمو او د ریمدان سرحدي سیمې ته څېرمه د بریدونو او سختو وسله‌والو نښتو له زیاتېدو وروسته، دغه ستراتیژیک سرحدي بندر یو ځل بیا تړل شوی او ټول سوداګریز فعالیتونه او تګ راتګ پکې ځنډول شوي دي.

د فرانسې ولسمشر اعلان وکړ چې په وروستیو ورځو کې د ناکراریو او لوټمارۍ له امله به په دغه هېواد کې پر اعتراضي غونډو پراخ محدودیتونه ولګول شي.

امانوئل مکرون د پنجشنبې په ورځ له لوړپوړو امنیتي چارواکو سره تر غونډې وروسته وویل، په راتلونکو ورځو کې به هغه اعتراضي غونډې چې د کارګرانو د اتحادیو له‌خوا نه‌وي تنظیم شوې، د قانون په چوکاټ کې منع شي.

هغه زیاته کړه، د کارګرانو د اتحادیو لاریونونه هم ښايي د ښارونو د مرکزونو، دکانونو او عامه ودانیو د ساتنې په هدف نورو لارو ته واړول شي.

د فرانسې ولسمشر د تېرې شنبې د ورځې د تاوتریخوالي د یوې برخې پړه پر سخت دریځو کیڼ اړخو ډلو واچوله او ویې‌ویل چې د دغو ډلو هدف «د جمهوریت نسکورول» و.

پر لاریونونو د محدودیت پرېکړه، په فرانسه کې د ژوند د لګښتونو د لوړېدو پر ضد د اعتراضونو د نوې څپې د پیل په درشل کې شوې.

د لیون ښار سیمه‌‌ییزو چارواکو د شنبې ورځې لپاره ټول پلان شوي لاریونونه منع کړي دي.

فرانسه د تېرې شنبې په ورځ وروستیو کلونو کې د واټونو د تاوتریخوالي له یوې تر ټولو سختې څپې سره مخ شوه.

د دغو ناکراریو پر مهال، اعتراض کوونکي له پولیسو سره ونښتل، یو شمېر دکانونه لوټ شول او عامه ودانۍ ویجاړې شوې.

مکرون همداراز اعلان وکړ چې د امنیتي وضعیت په اړه نورو پرېکړو لپاره د جمعې په ورځ د دفاع شورا غونډه دایروي.

په ایران باندې د امریکا او اسراییلو د تازه بریدونو د چمتووالي په اړه د راپورونو له خپرېدو سره هممهاله د ایران د سپاه پاسداران ځواکونو خبر ورکړی چې په هرمز تنګي کې یې په څو کښتیو بریدونه کړي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ اعلان کړی چې واشنګتن له تهران سره د خبرو په حال کې نه دی او د جزییاتو له ورکولو پرته یې وویل چې «ډېر ژر به یو څه پېښ شي»

سپاه پاسداران د پنجشنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې ادعا کړې چې تېر ماښام یې څلور تېل وړونکې بېړۍ هدف ګرځولي او سوځولي دي. دغو ځواکونو همداراز ادعا کړې چې دری نورې کښتۍ له سمندري ماینونو سره لګېدلي دي.

تر اوسه کومې خپلواکې سرچینې د دغو اوه کښتیو د ډوبېدو خبر نه دی تایید کړی.

د ایران او امریکا د جګړې له پيله ایران هغه کښتۍ چې د دوی له اجازې پرته عمان ته له نږدې لارې له هرمز تنګي تیریږي متخلفې کښتۍ وایي او برید پرې کوي.

یوه امریکایي قاضي د فیسبوک، انسټاګرام او وټسپ په مالکې کمپنۍ متا باندې ۲۵ میلیارد ډالره جریمه لګولې ده.

دا د امریکا په تاریخ کې له لویو مالیاتي سزاوو ګڼل کېږي.

مِتا د نړۍ د یوه شتمن او د فیسبوک د بنسټګر مارک زوکربرګ له خوا تاسیس شوې ده.

مِتا تورنه ده چې د فیسبوک د میلیونونو کاروونکو شخصي اطلاعات یې له یوې بلې شخصي کمپنۍ سره شریک کړي دي.

قاضي فرانسیس متیو په خپل حکم کې فیسبوک له کلونو راهیسې په سرغړونو تورن کړی او د ۲۵ میلیارد ډالرو جریمه یې پرې لګولې ده.

مِتا دا پرېکړه نه ده منلې او ډاډ یې ښوولی چې د بیا کتنې په پړاو کې به قضیه وګټي.

د انرژۍ د نړیوالې ادارې مشر فاتح بیرول خبرداری ورکړی چې د منځني ختیځ د کړکېچ او د هرمز تنګي د بیا تړل کېدو د احتمال له امله، د تېلو او انرژۍ نړیوال بازار ښايي په ۲۰۲۷ کال کې هم عادي حالت ته راونه‌ګرځي.

دا خبرداری په داسې حال کې ورکړل شوی چې د سې‌شنبې په ورځ د برنټ تېلو بیه په هر بېرل کې نږدې ۱۱۲ ډالرو ته ورسېده.

د روېټرز د راپور له مخې، دا په تېرو پنځو میاشتو کې تر ټولو لوړه بیه وه.

د ورځې په پای کې د برنټ تېلو بیه ۱۰۸.۷۹ ډالرو او د امریکا د لوېدیځ ټکزاس د تېلو بیه ۱۰۱.۷۹ ډالرو ته راکمه شوه.

بیرول په لندن کې د تېلو د صنعت یوې غونډې ته وویل، د دې لپاره هېڅ باوري نښه نه‌ویني چې په ۲۰۲۷ کال کې به د انرژۍ بازار عادي حالت ته راوګرځي.

هغه خبرداری ورکړ چې د هرمز تنګي یو ځل تړل شوی او بیا هم تړل کېدای شي.

نوموړي زیاته کړه چې په منځني ختیځ کې د څو کړکېچونو یوځای کېدل د انرژۍ پر بازار جدي اغېزې لرلی شي.

د راپورونو له مخې، د ایران او امریکا ترمنځ د کړکېچ د زیاتېدو اندېښنې د تېلو د بیو د لوړېدو له مهمو عواملو څخه دي.

د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ ویلي چې له ایران سره جګړه به ډېر ژر پای ته ورسېږي، خو د ایران چارواکي ټینګار کوي چې له واشنګټن سره هوکړه د تهران د شرطونو په پوره کېدو پورې تړلې ده.

د کښتیو د تګ راتګ د څار شرکت «کپلر» د معلوماتو له مخې، د منځني ختیځ د تېلو صادرات د اکټوبر تر ۱۸مې په پای ته رسېدونکې اوونۍ کې هره ورځ له ۲۴ میلیونو بېرلو واوښتل، خو د هرمز تنګي له لارې د تېلو لېږد لا هم تر هغه وخت ټیټ دی چې جګړه نه‌وه پیل شوې او هره ورځ شاوخوا ۱۴ میلیون بېرلو ته رسېږي چې د پخوانۍ کچې ۸۲ سلنه جوړوي.

ترکیې، قطر، پاکستان او اندونیزیا د چهارشنبې په ورځ په دوحه کې د «بدر تفاهم‌لیک» په نوم د دفاعي همکاریو تړون لاسلیک کړ.

د ترکیې د دفاع وزارت په وینا، د دې تړون هدف د پوځي تولیداتو، دفاعي وړتیاوو، تخنیکي روزنې، څېړنې او ټکنالوژۍ په برخو کې د همکاریو پراخول او د څلورو هېوادونو د دفاعي صنعتونو ترمنځ همغږي پیاوړې کول دي.

د ترکیې د دفاعي صنایعو د ادارې مشر هلوک ګورګون ویلي، دغه تړون به د ګډو تولیدي پروژو او ټکنالوژۍ د پراختیا لپاره د ستراتېژیکو همکاریو بنسټ برابر کړي.

د ازبکستان دفاع وزارت له روسیې سره د ګډو پوځي تمریناتو د پیلیدو خبر ورکوي.

په هغه خبرپاڼه کې چې د سې شنبې په ورځ د تلې په ۲۸ د دغه هېواد د حکومت پر رسمي وېبپاڼه خپره شوې ویل شوي چې د " ۲۰۲۶ همکارۍ" په نوم دغه ګډ پوځي تمرینونه د سې شنبې په ورځ د ازبکستان د ترمذ په پوځي تمریناتي ډګر کې پیل شوي او یوه اونۍ به دوام وکړي.

د روسیې دفاع وزارت هم په خپل رسمي ټلېګرام چینل کې ویلي چې روسي ځواکونه په دغو ګډو پوځي تمرینونو کې د ګډون لپاره ازبیکستان ته استول شوي دي.

خو دواړو هېوادونو په دغو تمرینونو کې د ګډون کوونکو روسي او ازبیک ځواکونو د شمېر او څرنګوالي په اړه معلومات نه دي ورکړي.

ازبکستان له افغانستان سره ګډه پوله لري او د ازبیکستان او روسیې چارواکو وخت ناوخت د دغې پولې په اوږدو کې د وسله ‌والو ډلو د فعالیتونو او د نشه ‌يي توکو د قاچاق په اړه اندېښنې څرګندې کړې دي.

د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي، له ایران سره جګړه به " ډېر ژر" پای ته ورسېږي او یوازې "وروستۍ پرېکړه" پاتې ده.

ولسمشر ټرمپ د سې شنبې په ورځ د تلې په ۲۸ په سپینه ماڼۍ کې د یوه خبریال د پوښتنې په ځواب کې ټینګار وکړ چې یوازې دا پرېکړه پاتې ده چې "څنګه بریا ترلاسه کړو، له ښې لارې او که له هغې لارې چې ښایي ښه نه وي."

هغه دغه راز وویل چې ایران په نړۍ کې "د ترهګرۍ تر ټولو لوی ملاتړی" دی او له همدې امله یې د ایران پر خاوره له برید کولو پرته بله چاره نه درلوده.

د امریکا ولسمشر په تېره یوه میاشت کې څو ځله ویلي چې له ایران سره جګړه به په یوه نه یوه بڼه "ډېر ژر" پای ته ورسېږي.