د امریکا ولسمشر جو بایډن اسراییلو ته ډاډ ورکړی چې ایران به هېڅکله د اټمي وسلې جوړولو ته پرې نه ږدي.

ښاغلي بایډن دا ژمنه پرون د جون په ۲۸ مه د اسراییل له ولسمشر ریو وین ریولین Reuven Rivlin سره چې د کار دوره یې د ختمېدو په حال کې ده، په سپینه ماڼۍ کې د کتنې پر مهال وکړه.

په اسراییل کې جمهوري ریاست تر ډېره تشریفاتي مقام دی.

ریولین د دې میاشتې په پیل کې وروسته له دې چې نفتالي بینیت د بنیامین نتانیاهو پرځای د اسراییل نوی صدراعظم شو، له خپل مقامه لېرې کېږي.

بایډن هیله څرګنده کړه چې د اسراییل له نوي صدراعظم سره به ډېر ژر په سپینه ماڼۍ کې وګوري.

ایراني چارواکو د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو لپاره نوي او پراخ شرطونه مطرح کړي دي. د ایران د ملي امنیت شورا منشي محمدباقر ذوالقدر ویلي، تر هغه به هرمزتنګی خلاص نه شي چې امریکا خپل دریځ او چلند بدل نه کړي.

ایران د جګړې او بریدونو د پای ته رسېدو، د امریکا د پوځي ځواکونو د وتلو، د سمندري محاصرې د لرې کېدو، د جګړې د زیانونو د بشپړ جبران، د بندیزونو د لغوه کېدو او د د ایران د کنګل شویو شتمنیو د ازادېدو غوښتنه کړې ده.

له بلې خوا د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي وايي، تهران او مسقط په هرمز تنګي کې د کښتیو د تګ راتګ د مسیر او حقوقي مدیریت په اړه هوکړې ته ډېر نژدې شوي دي. د هغه په وینا، دواړه هېوادونه لومړی د یوه موقتي مسیر پر جوړولو خبرې کوي چې وروسته به د دایمي مسیر لپاره بنسټ وګرځي.

د سعودي عربستان د جیزان په سیمه کې د ارامکو د تېلو په تاسیساتو کې لګېدلی اور د یکشنبې په ورځ ووژل شو او د پېښې له امله د مرګ‌ژوبلې راپور نه دی ورکړل شوی.

یمني حوثیانو د برید مسوولیت منلی او ویلي یې دي چې تاسیسات یې د بې‌پیلوټه الوتکې په وسیله په نښه کړي دي. جیزان د یمن پولې ته نژدې موقعیت لري او حوثیانو ته نژدې دی.

د جیزان د تېلو چاڼځای هره ورځ شاوخوا ۴۰۰ زره بېرله اوومه تېل پروسس کوي او پټرول او ډیزل تولیدوي.

ترکیه وايي، د مکې دفاعي تړون د ایران خلاف نه دی.

د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان د شنبې په ورځ وویل،" د ترکیې، پاکستان او سعودي ترمنځ لاسلیک شوی دفاعي تړون که څه د ناټو تړون ته ورته دی خو د ایران خلاف نه دی".

د هغه په وینا، دا تړون د هیڅ هېواد خلاف نه دی او یوازینۍ موخه يې د دغو درېیو هېوادونو د امنیت خوندي کول دي.

سعودي، ترکیې او پاکستان د تیرې جمعې په ورځ په مکه ښار کې یو دفاعي تړون لاسلیک کړ.

د تړون له مخې،" له دې درېیو هېوادونو پر هر یو يې برید، پر درې واړو برید ګڼل کیږي".

دا درې هېوادونه په داسې حال کې دفاعي تړون لاسلیکوي چې په منځني خیتځ کې پر ایران د امریکا او اسراییلو د بریدونو له کبله وضعیت ترینګلی دی.

ایران د شنبې په ورځ وویل، له عمان سره د هرمز تنګي له لارې د کشتیو د تګ راتګ د تنظیم لپاره د یوه نوي میکانیزم پر سر هوکړه، لازماً په دې معنا نه ده چې دغه لاره به بېرته پرانیستل کیږي.

د ایران سپاه پاسدران انقلاب ځواکونو یوه ویاند وویل، مخکې له دې چې هرمزتنګی پرانستل شي متحده ایالات باید د ایران غوښتنې ومني.

هغه له واشنګټن څخه وغوښتل چې له عمان سره له روانو خبرو ځان لرې وساتي. د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په وار وار ادعا کړې چې واشنګټن په دغو خبرو اترو کې ښکېل دی.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي وویل چې تهران او مسقط د یوې هوکړې لاسلیک کولو ته نږدې شوي دي.

عراقچي وویل، د خبرو هدف دادی چې له هرمز تنګي څخه د کشتیو د تېرېدو یوه نوې، لنډمهاله لاره رامنځته شي.

د امریکا سنا جرګې پر ایران او روسیې د تازه بندیزونه طرحه تصویب کړه.

دغه طرحه پرون جمعه د امریکا په سنا جرګه کې په ۸۶ مثبتو رایو تصویب شوه.

د طرحې له مخې پر ایران او روسیې تازه بندیزونه ولګول شول.

د طرحې له مخې، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ کولی شي پر هغو هېوادونو سل سلنه تعرفه ولګوي چې له ایران او روسیې تیل او ګاز اخلي.

د دې طرحې د تصویب موخه د ایران او روسیې د عایداتو د سرچینو وچول دي، څو دغه هېوادونه ونه شي کولی د جګړې لګښتونه برابر کړي.

دغه طرحه د امریکا د ګانکرس د استازو جرګې ته هم د تصویب لپاره استول شوې ده.

قانون جوړونکي اندېښمن دي چې ښايي دا طرحه به په امریکا کې د توکو بیې لا پسې لوړې کړي.

په واشنګټن کې د اوکراین سفارت د دې طرحې د تصویب هرکلی کړی دی.

پر اوکراین د روسیې په تازه بریدونو کې درې کسان وژل شوي او درې نور ټپیان دي.

اوکرایني چارواکي وايي، دا بریدونه پلازمینې کیف ته نژدې شوي چې د یو ماشوم په ګډون درې تنه په کې وژل شوي دي.

د نن سهار په دې بریدونو کې د کیېف ختیځې سیمې په نښه شوې وې.

رویترز خبري اژانس د عیني شاهدانو په حواله لیکي چې په سیمه کې د څو درنو چاودنو غږ اوریدل شوی دی.

له دې مخکې د اوکراین پر بېلابېلو سیمو د روسیې په بریدونو کې ۲۱ کسان وژلي وو.

میټا شرکت د ماشومانو د خوندیتوب په قضیه کې څه باندې پنځه میلیونه ډالره جریمه شو.

د امریکا د نیو میکسیکو یوې ایالتي محکمې د فیسبوک او انسټاګرام مالک میټا شرکت د ماشومانو د خوندیتوب په قضیه کې ۵۶۷میلیونه ډالره جریمه کړ او د ۱۸ کم عمره کاروونکو لپاره د دې شبکو پر ځینو ځانګرتیاو محدودیتونه ولګول شول.

د اړونده قضیه یو قاضي ویلي،"میټا شرکت ماشومان او تنکي ځوانان د "عامه ځورونې" له خطر سره مخ کړي دي".

محکمې میټا شرکت ته امر کړی چې د ۱۸کلونو کم عمره کاروونکو لپاره دې د ښوونځیو په وخت د ځینو اعلانونو او په ټوله کې دې د لایکونو د ښودلو شمیر بند کړي.

وړاندې په حکم کې راغلي، میټا شرکت دې په میاشت کې د ۹۰ ساعتونو لپاره چې په ورځیني ډول درې ساعته راځي ماشومانو ته حق ورکړي د انسټا او فیسبوک اکونټونه وکاروي.

دا پریکړه وروسته له هغې کیږي چې میټا شرکت په خپلو پلیټ فرامونو کې له ځوانانو څخه د ناوړه ګټې اخیستي مسولیت ومنه.

میټا شرکت ویلي چې له دې پریکړې سره موافق نه دي او د بیا کتنې غوښتنه به وکړي.

سعودي عربستان، ترکیې او پاکستان په مکه ښار کې ګډ دفاعي ټرون لاسلیک کړی.

دغه تړون د جمعې په ورځ د (اګست۷مه) د سعودي د ولیعهد محمد بن سلمان، د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان او د پاکستان د لومړي وزیر شهباز شریف له خوا لاسلیک شو.

د دغو هېوادونو په ګډ بیان راغلي،" د تړون له مخې له دې درېیو هېوادونو پر هر یو يې برید، پر درې واړو برید ګڼل کیږي".

تراوسه د دې دفاعي تړون ټول جزیات رسنیز شوي نه دي.

یو ترکې چارواکي ویلي،" دا تړون یوازې دفاعي موخې لري او نور هېوادونو کولی شي چې غړیتوب يې ترلاسه کړي".

دا درې هېوادونه په داسې حال کې دفاعي تړون لاسلیکوي چې په منځني خیتځ کې پر ایران د امریکا او اسراییلو د بریدونو له کبله وضعیت ترینګلی دی.

د تایلنډ پولیسو د جمعې په ورځ، د زمري ۱۶مه، اعلان وکړ چې د دغه هېواد په یوه ښوونځي کې د ډزو په پېښه کې د بریدګر په ګډون، اته کسان وژل شوي او ۱۵ نور ټپیان دي.

پولیسو ویلي چې بریدګر یو زده‌کوونکی و. د پولیسو په وینا، هغه په ښوونځي کې له برید وړاندې خپل نیکه او نیا هم په خپل کور کې په ډزو وژلي وو.

د سیمه‌ییزو چارواکو د معلوماتو له مخې، دغه ښوونځي د ۲۰۲۵ تعلیمي کال پر مهال شاوخوا ۳,۱۰۰ زده‌کوونکي او ۱۴۷ ښوونکي لرل.

تایلنډ کې له دې وړاندې هم ورته خونړي بریدونه شوي دي.

د متحدو ایالاتو ولسمشر وايي دی خپله ایران سره په خبرو کې دخیل دی، جګړه ژر پای ته رسیږي او د هرمز تنګي د پرانیستلو په هکله یو توافق کیدای شي ژر ترلاسه شي.

ډونالد ټرمپ د پنجشنبې په ورځ سپینه ماڼۍ کې خبریالانو ته دڅرګندونو په ترځ کې ددې پوښتنې په ځواب کې چې ایا د دهرمز تنګي د پرانیستلو په هکله توافق شوی دی ؟ وویل: « نه غواړم ووایم چې شوی دی ، خو اوس تریوې اندازې پرانیستی دی. »

هغه زیاته کړه : «تنګی د مونږ په کنټرول کې دی. فکرکوم جګړه ډیره ژر پای ته رسیږي. بعیده ګڼم چې دوی ډیره زیاته ادامه ورکړي. »

د تیرې کب میاشتې له نهمې راهیسې چې دامریکا او ایران ترمینځ جګړه پیل شوې ، دایران سپاه پاسداران ځواکونو د هرمز د تنګي د تړلو په هڅه کې څو ځله تجارتي بیړۍ په نښه کړي دي.

خو واشنګټن وايي د یاد تنګي جنوبي لار چې د عمان په اوبوکې تیریږي پرانیستې پاته ده او بیړۍ کولای شي په کې تګ راتګ وکړي.

د امریکا ولسمشر د خپلو څرګندونو په بله برخه کې وویل چې د دغه هېواد وسله‌ وال ځواکونه د ځینو وسلو او مهماتو له کمښت سره مخ دي.

د رویټرز خبري اژانس د سې‌شنبې په ورځ راپور ورکړ چې د امریکا پوځ له ایران سره د پنځه میاشتنۍ جګړې پر مهال د خپلو لرې واټن ویشتونکو او ډېرو دقیقو توغندیو د نړیوالو زېرمو یوه لویه برخه کارولې ده.