نړۍ
ایران او ۴ نورو هېوادونو ته د ملګرو ملتونو د سرمنشي خبرداری!
د ملګرو ملتو سرمنشي انتوني ګوتریش پرون چهارشنبه (د غبرګولي په ۱۲مه) وویل، که ایران او څلور نور هېوادونه د دې سازمان په عملیاتي بودجه کې خپله ونډه ادا نه کړي، دا هېوادونه به د ملګرو ملتونو په عمومي اسمبلۍ کې د رایې حق له لاسه ورکړي.
سرمنشي د ملګروملتو د عمومي اسمبلۍ رييس ولکان بوزکر ته په یوه لیک کې ویلي، ایران، د منځنۍ افریقا جمهوریت، کومرس، سایوتومې او سومالیا به په دې خاطر چې د ملګرو ملتونو پوروړي دي، په عمومي اسمبلۍ کې د رایې له حقه بې برخي شي.
د ملګرو ملتونو د منشور د ۱۹مې مادې له مخې، که د عمومي اسمبلۍ هر غړی هېواد دوه کاله د غړیتوب حق ورنه کړي، په دې اسمبلۍ کې د رای ورکولو له حقه محرومېږي.
د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ
۵ اروپايي هېوادونه ډیپورټ کېدونکو پناه غوښتونکو ته رواندا کې یو مرکز جوړوي
پنځه اروپايي هېوادونه غواړي د ډیپورټ کېدونکو پناه غوښتونکو لپاره په رواندا کې یو مرکز جوړ کړي.
روېټرز خبري اژانس د دوشنبې په ورځ راپور ورکړ چې جرمني، ډنمارک، اتریش، هالنډ او یونان په رواندا کې د دغه مرکز د جوړولو پلان اعلانوي.
دغه پلان کې هغه کډوال شامل دي چې د پناه غوښتنې درخواستونهیې رد شوي دي او د اروپايي ټولنې په هېوادونو کې د پاتې کېدو قانوني حق نهلري.
ټاکل شوې ده چې دغه مرکز به په ۲۰۲۷ کال خپل فعالیت پیل کړي.
د بشري حقونو ملاتړو ډلو د دغه پلان د نتایجو او د پناه غوښتونکو د حقونو په هکله اندېښنه څرګنده کړې ده.
د اوکراین او روسیې د بریدونو له زیاتېدو سره د «رامشتاین» دفاعي غونډه جوړېږي
ټاکل شوې ده چې د "رامشتاین" په نوم د اوکراین د تماس د دفاعي ډلې هېوادونه د سې شنبې په ورځ په بروکسل کې غونډه وکړي.
د اوکراین ولسمشر ولودیمیز زلنسکي ویلي دي دغه غونډه باید د اوکراین د دافع هوا ځواک د پياوړتیا لپاره په ځانګړې توګه د پاټریوټ او ناسامز توغندیو د سیستمونو په برخه کې کوټلو پایلو ته ورسېږي.
دا غونډه په داسې حال کې دایرېږي چې پر یو بل باندې د اوکراین او روسیې بریدونو زور اخیستی دی.
د روسیې دفاع وزارت د دوشنبې په ورځ ادعا وکړه چې د اوکراین ۱،۳۳۶ بېپیلوټه الوتکې یې په بېلابېلو سیمو کې نسکورې کړې دي.
دغه شمېر د خپلواکو سرچینو لهخوا نهدی تأیید شوی.
په عین حال کې زلنسکي خبرداری ورکړی چې مسکو په اوکراین باندې نویو توغندیزو بریدونو ته تیاری نیسي.
د جګړې د پای ته رسولو لپاره ډیپلوماتیکو هلو ځلو هم تر اوسه د پام وړ کوم پرمختګ نهدی کړی.
پنځه اروپايي هېوادونه په روانډا کې د ډیپورټي کډوالو لپاره یو مرکز جوړوي
جرمني، ډنمارک، اتریش،هالنډ او یونان قصد لري هغه پناه غوښتونکي چې دوسیې یې رد شوي روانډا کې یوه مرکز ته ولیږي.
د دغو هېوادونو د کورنیو چارو وزیران د دوشنبې په اتریش کې غونډه لري او خپله پریکړه به هم اعلان کړي.
که څه هم د افغان اتباعو نوم نه دی اخیستل شوی خو د پناه غوښتنې په نه منل کېدو سره افغان کډوال هم په دې پالیسي کې شاملیږي.
جرمني کې ګڼ افغان کډوال د ډيپورټ له خطر سره مخ دي او وار دمخه هم دغه هېواد لسګونه افغانان ایستلي دي.
د امریکا یوه لویه جنګي بیړۍ «یو اس اس تیودور روزولت» د منځني ختیځ سیمې ته ننوتلې
دا په منځني ختیځ کې د امریکا دریمه لویه الوتکې وړونکې جنګي بیړۍ ده او د امریکا د پوځ مرکزي قومندانۍ سنټکام په چوکاټ کې به فعالیت کوي.
امریکا په ټوله کې د ایران د سمندري محاصرې لپاره لږ تر لږه شل لویې او وړې بیړۍ په منځني ختیځ کې ځای پر ځای کړي.
د امریکا دا لویه جنګي بیړۍ تر هغه وروسته منځني ختیځ ته تللې چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي د ایران ګاونډیان غوره ګڼي چې د بریدونو پر ځای د دغه هېواد سمندري محاصره دوام پیدا کړي.
د امریکا او ایران خبرې لا هم په یو نامعلوم حالت کې دي او دواړه لوري یو بل ته خبرداری ورکوي.
د ایران سپاه ځواکونو ادعا کړې چې یوه لویه تېل وړونکې بیړۍ له ماین سره لګېدلې او ډوبه شوې
د ایران سپاه پاسداران ادعا کړې چې یوه لویه تېل وړونکې بېړۍ د یکشنبې په ورځ په فارس خلیج کې د سمندري مین په چاودنه کې ډوبه شوې ده.
په دې بیړۍ کې ۲ میلیونه بېرله/بوشکې تېل بار وو.
سپاه پاسداران په خپله اعلامیه کې ویلي دا بیړۍ له هرمز تنګي د تېرېدو پر مهال په سمندري ماین لګېدلې او تر چاودنې وروسته یې اور اخیستی دی.
هېڅ خپلواکې سرچینې د سپاه دا ادعا لا نه ده تایید کړې.
تر اوسه پورې دا هم نه ده روښانه چې دا لویه کښتۍ کومې خواته روانه وه.
د امریکا پوځ بیا په کراتو ویلي چې د کښتیو د عبور له ټولو اصلي لارو څخه یې سمندري ماینونه پاک کړي.
د امریکا د پوځ مرکزي قومنداني سنټکام چې په سیمه کې د امریکا پر پوځي عملیاتو څارنه لري، له هرمز تنګي د تېرېدونکو کښتیو امنیت نیسي.
د شنبې په ورځ سنټکام ویلي و چې د دوی په ملاتړ سره له هرمز تنګي نه یو میلیارد او ۷۰۰ میلیونه بېرله اومه تېل انتقال شول.
امریکايي رسنۍ: ټرمپ اوسمهال نه غواړي پر ایران بیا برید وکړي
رویټرز خبري اژانس د دریو خبرو سرچینو په قول راپور ورکړی چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په دې وروستیو ورځو کې خپلو جګپوړو سلاکارانو ته ویلي، که د ایران حکومت یا په یمن کې د ایران په ملاتړ حوثي وسلهوال کوم نوی پاروونکی اقدام ونه کړي، ښايي امریکا پر ایران له بیا برید کولو ډډه وکړي.
د دغه راپور له مخې چې د شنبې په ورځ، د لړم په ۲۳مه خپور شوی، ټرمپ د ملي امنیت له سلاکارانو سره په غونډو کې او د استخباراتي راپورونو له ترلاسه کولو وروسته د نویو بریدونو نه کولو موضوع مطرح کړې ده.
خو د امریکا د اوسنیو او پخوانیو چارواکو په وینا، ټرمپ لا هم له ایران سره د جګړې د پای ته رسولو په اړه وروستۍ پرېکړه نه ده کړې.
واشنګټن پوسټ ورځپاڼې هم د جمعې په ورځ په یوه جلا راپور کې د یوه امریکايي چارواکي په قول لیکلي چې ټرمپ اوسمهال د پراخې جګړې بیا پیلولو ته لېوالتیا نه لري.
د ورځپاڼې د راپور له مخې، د امریکا حکومت په پام کې لري چې اوسنی وضعیت وساتي؛ یعنې د ایران سمندري کلابندي او اقتصادي بندیزونه روان وي، خو جګړه بیا پیل نه شي او د وروستۍ هوکړې لپاره هم بیړه ونه کړي.
دا په داسې حال کې ده چې د ایران د اسلامي جمهوریت چارواکو په وروستیو اوونیو کې څو ځله ټینګار کړی چې هېواد یې باید د «نه جګړې او نه سولې» له اوسني حالت څخه ووځي.
سعودي عربستان ریاض ته توغول شوي دوه بالستیک توغندي شنډ کړي دي
د سعودي عربستان په مشرۍ پوځي ائتلاف وايي، د یمن د حوثي وسلهوالو له لوري یې ریاض ته توغول شوي دوه بالستیک توغندي او د دغه هېواد په ختیځ کې درې بېپیلوټه الوتکې شنډې کړې دي.
په وروستیو ورځو کې د ایران له ملاتړه برخمنو حوثیانو پر سعودي عربستان بریدونه زیات کړي دي. تېره اوونۍ د ریاض په سوداګریز مرکز کې د سعودي د تېلو د شرکت، ارامکو یوې اداري ودانۍ ته هم زیان واوښت.
دا بریدونه په داسې حال کې شوي چې د خلیج د همکارۍ شورا سرمنشي جاسم البدیوي د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په غونډه کې له ایران او حوثیانو غوښتي چې بریدونه ودروي او د اوښتو زیانونو تاوان ورکړي.
هغه ویلي، د تېر کال د فبرورۍ له ۲۸مې راهیسې ایران د خلیج شورا پر غړيو هېوادونو د څه باندې اووه زره توغندیو او بېپیلوټه الوتکو بریدونه کړي دي.
ایران پر بحرین د څو بریدونو هڅه کړې؛ سپاه پاسداران د امریکايي اډې د ویشتلو ادعا کوي
د بحرین د کورنیو چارو وزارت د یکشنبې په ورځ اعلان وکړ چې د ایران څو هوايي بریدونه یې شنډ کړي دي. دا د سپټمبر له میاشتې راهیسې لومړی ځل دی چې بحرین د ایران د بریدونو خبر ورکوي.
په ورته وخت کې، د ایران سپاه پاسداران ادعا کړې چې په بحرین کې یې د امریکا یوه پوځي اډه د شپږو بېپیلوټه الوتکو په وسیله په ویشتې ده. د سپاه په وینا، برید د الرفاع د هلیکوپټرو په اډه کې د امریکا پر راداري سیستم شوی دی.
خو امریکايي او بحریني چارواکو تر اوسه دا ادعا نه ده تایید کړې. د برید له اعلان څو ساعته مخکې د بحرین چارواکو له خلکو غوښتي وو چې د احتمالي بریدونو له امله پناهځایونو ته ولاړ شي.
سپاه پاسداران ویلي چې د امریکا هر ډول برید ته به لا سخت ځواب ورکړي. دغه ادعا دوې ورځې وروسته له هغې شوې چې سپاه په بحرین کې د یوه امریکايي راداري سیستم د ویشتلو ادعا کړې وه، خو د امریکا مرکزي قوماندانۍ رد کړې وه.
زیلنسکي: امریکا د ناټو غړیتوب په بدل کې له دونباسه د اوکرایني ځواکونو د وتلو وړاندیز کړی دی
د اوکراین ولسمشر ولودیمیر زیلنسکي وايي، امریکايي مذاکرهکوونکو په لومړي ځل دا موضوع راپورته کړې چې اوکراین دې د ناټو د غړیتوب په بدل کې خپل پاتې ځواکونه له دونباس څخه وباسي.
زیلنسکي د جمعې په ورځ، د نومبر په ۱۳مه، خبریالانو ته وویل چې امریکايي لوري پوښتنه کړې، ایا اوکراین به د ناټو د غړیتوب په صورت کې له دونباسه د خپلو پاتې ځواکونو وتلو ته چمتو شي؟
هغه ټینګار کړی چې اوکراین په اصل کې د خپلې خاورې له سپارلو سره مخالف دی؛ خو که امریکا او د ناټو نور غړي هېوادونه مشخص امنیتي تضمینونه ورکړي، ښايي دا وړاندیز د غور لپاره د اوکراین خلکو ته وړاندې کړي.
دونباس د اوکراین په ختیځ کې پرته سیمه ده چې دونېڅک او لوهانسک ولایتونه پکې شامل دي. د دغو سیمو لویې برخې له ۲۰۱۴ کال راهیسې د روسیې تر کنټرول لاندې دي.
زیلنسکي ویلي چې اوکراین به هېڅکله د خپلې اشغال شوې خاورې برخې د روسیې د خاورې په توګه په رسمیت ونه پېژني.
د امریکا حکومت تر اوسه د زیلنسکي د څرګندونو په اړه غبرګون نه دی ښودلی.
دا څرګندونې د نومبر په ۱۰مه او ۱۱مه په ابوظبۍ کې د امریکا، روسیې او اوکراین د استازو له خبرو وروسته شوې دي. دغو خبرو د جګړې د پای ته رسولو په برخه کې د پام وړ پرمختګ نه درلود، خو دواړو لورو د ډېر شمېر بندیانو د تبادلې لپاره د چمتووالي خبر ورکړی و.
ملګرو ملتونو له امریکا او ایران څخه غوښتي چې د هرمز تنګي له لارې د کیمیاوي سرو لېږد ته سمدستي اجازه ورکړي
د ملګرو ملتونو د پروژوي خدمتونو د دفتر مشر، جورج موریرا دا سیلوا، د شنبې په ورځ د لړم په ۲۳ په ترکیه کې د اقلیمي بدلون نړیوال کنفرانس ته وویل چې د کیمیاوي سرو کمښت میلیونونه کسان له بې وزلۍ او لوږې سره مخامخ کولی شي.
نوموړي خبرداری ورکړ چې که د کیمیاوي سرو د کمښت له امله د کرنې موسمونه له لاسه ووځي، ښايي ۴۵ میلیونه کسان د خوړو له سخت کمښت سره مخ شي او ۳۰ میلیونه نور بې وزلۍ ته ټېل وهل شي.
د هغه په وینا، د هرمز تنګي د بندېدو له امله د کیمیاوي سرو بیې ۳۰ سلنه لوړې شوې دي.
د ملګرو ملتونو دغه چارواکي ویلي چې د بحران د کمولو لپاره هره ورځ د کیمیاوي سرو د پنځو باروړونکو بېړیو تېرېدو ته اړتیا ده.